Ảnh hưởng của bò và bệnh “Bò điên” ở người Trong một vài năm trở lại đây, vụ xem thường sức khỏe người tiêu dùng gây phẫn nộ dư luận vì nguyên liệu quá đắt đưa vào sử dụng nước giải k
Trang 1Ảnh hưởng của bò và bệnh “Bò
điên” ở người
Trong một vài năm trở lại đây, vụ xem thường sức khỏe người tiêu dùng gây phẫn nộ dư luận vì nguyên liệu quá đắt đưa vào sử dụng nước giải khát, sữa tươi nguyên chất nhưng hoàn toàn chưa phải nguyên chất…Gần đây, người tiêu dùng thật sự bối rối vì không biết nên ăn cái gì để không bị ung thư Vì nước tương được dùng nêm, nếm, ăn sống hằng ngày mà còn độc như thế thì còn biết ăn gì Điều đáng nói là toàn bộ nước tương “đen” đều do các doanh nghiệp trong nước sản xuất và trong số đó, nhiều nhãn hiệu được bình chọn là “Hàng Việt nam chất lượng cao”
Trong tình hình dịch cúm gia cầm đang bùng phát và ảnh hưởng đến sức khỏe con người, vấn đề an toàn đến sức khỏe và tính mạng của người tiêu dùng cần được quan tâm là cấp bách Ở đây, chúng tôi đề cập đến căn bệnh “Bò điên” hay còn được gọi là “Mad cow” hoặc BSE (Bovine spongiform encephalopathies) theo giới khoa học Có lẽ, hai từ “Bò điên”
Trang 2cũng không xa lạ đối với người tiêu dùng chúng ta Nó được nhắc đến cách đây mấy thập niên Vậy mà cho đến nay, không một chỉ tiêu nào để đánh giá chất lượng của bò, nguồn gốc thịt bò, sữa bò từ đâu? Khổ nỗi là các sản phẩm từ bò lại được dùng hàng ngày của người tiêu dùng Phải chăng căn bệnh bò điên chỉ xảy ra ở bò? Trong bài này, chúng tôi muốn nói rõ đặc điểm của căn bệnh bò điên và nhấn mạnh rằng bệnh bò điên cũng lây lan sang con người chúng ta
Bò điên là một trong những bệnh não tạo những khoảng trống như bọt
ở trong não và được gọi tắt là TSE (Transmissible spongiform encephalopathies) TSE bao gồm cả các bệnh như Creutzfeldt-Jakob disease (CJD), bệnh nhiễm trùng quen thuộc gây chết người FFI (Fatal familial infection) Những triệu chứng của BSE như sự thay đổi về hành vi, khả năng hiểu biết, sự bất thường về xúc giác và thính giác, run cơ và mòn răng Nó dẫn đến những rối loạn thoái hóa thần kinh gây chết ở người và động vật liên quan với một sự tích lũy của những dạng bất thường của Prion trong tế bào thần kinh
Thông thường, các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm thường được nhắc đến trong ý thức con người là vi rút, vi khuẩn Thế nhưng, yếu tố gây bệnh
“Bò điên” không phải là vi rút, cũng không là vi khuẩn, mà là một Prion
Trang 3protein (PrP) Prion đề kháng với formaldehyde, nuclease, protease Tuy nhiên, chúng bị bất hoạt bởi việc hấp ở áp suất cao và hypochloride Bình thường Prion ở dạng tế bào PrPc và không gây bệnh Prion chỉ gây bệnh khi biến chuyển thành dạng bất thường PrPSc Mặc dù cơ chế của sự biến đổi PrP và những yếu tố liên quan đến việc truyền nhiễm giữa loài này và loài khác chưa được rõ ràng, thế nhưng khoa học chỉ ra rằng bệnh “Bò điên” và căn bệnh CJD ở người được gây nên bởi những tác nhân giống nhau Rất nhiều bằng chứng tích lũy đề nghị là đã có những thiệt hại ở người bị nhiễm TSE thông qua việc tiếp xúc với các yếu tố bị nhiễm
Ngay cả ở Nhật, trong những năm gần đây, chính phủ Nhật ra những qui định rất chặt chẽ khi nhập thịt bò từ Mỹ, Úc, Newzeland Còn ở Mỹ, những thực hành về nuôi dưỡng thú vật đã thay đổi một cách cân nhắc trong thế kỷ qua Từ tháng 12/2003 , khi trường hợp BSE đầu tiên ở Mỹ được phát hiện ở bò tại Washing ton, sức khỏe của thú và sức khỏe cộng đồng ngày càng được quan tâm Chất lượng và an toàn của việc nuôi dưỡng thú vật ở
Mỹ, cũng như sự an toàn của thực phẩm có nguồn gốc thú vật được kiểm tra chặt chẽ Mặc dù Prion hiện diện trong tất cả các mô của động vật gây bệnh nhưng chúng tích lũy nhiều nhất ở các mô thần kinh trung ương của não như
sọ, bộ não, mắt, tủy sống Tuy nhiên, vẫn chưa có thử nghiệm chính xác về
sự nhiễm bệnh BSE của thú vật sống Nhiều thử nghiệm xác định nhanh như
Trang 4Elisa, Western blot chỉ dừng lại ở các thú vật có độ nhiễm bệnh cao Tuy nhiên, việc phát hiện các mô thú vật bị nhiễm trong thức ăn có nguồn gốc thú vật cũng như các thực phẩm có nguồn gốc từ bò như sữa bò, máu bò .bằng các phương pháp dùng kính hiển vi, nhân bản di truyền, định lượng miễn dịch vẫn không đủ để phát hiện Con đường sơ đẳng lây lan giữa người
và Prion vẫn còn bàn cãi Thế nhưng, con đường lây lan được nói đến nhiều nhất là con đường tiêu hóa
Vào những năm 1989-1990, BSE vẫn gia tăng ở bò và các chủng loại đặc hiệu ở nước Anh Từ 1995-2002, có 121 ca tử vong trong số 129 ca bị nhiễm Cho đến nay, chưa có ca CJD ở người nào được phát hiện ở Mỹ Tuy nhiên từ khi có ca BSE đầu tiên vào 2003, trung tâm kiểm soát và ngăn ngừa bệnh (CDC) của Mỹ thường xuyên làm thống kê và phân tích các dữ liệu về cái chết của bò
Trong tình trạng an toàn sức khỏe của người tiêu dùng đang được quan tâm hàng đầu và sự gia nhập vào WTO, với những ý tóm lược về căn bệnh bò điên, chúng tôi nghĩ điều này giúp ích phần nào đến người tiêu dùng trong khi các chính sách để kiểm tra các chỉ tiêu về an toàn các thực phẩm
có nguồn gốc từ bò, dê, chưa được triển khai