Phương pháp: Tiến hành hàng loạt khảo sát các điều tra cắt ngang tại các thời điểm khác nhau của trẻ 12 tuổi để so sánh tình trạng sâu răng trước và sau 12 năm fluor được cho vào nước u
Trang 1TÌNH TRẠNG SÂU RĂNG CỦA TRẺ 12 TUỔI SAU FLUOR
HÓA NƯỚC
TÓM TẮT
Mục tiêu: Chương trình fluor hóa nước tại tp Hồ Chí Minh đã được
tiến hành từ năm 1990 Nghiên cứu này nhằm mô tả diễn tiến của tình trạng sâu răng ở trẻ 12 tuổi, lứa tuổi được hưởng trọn vẹn hiệu qủa của việc fluor hóa ngay từ lúc mới sinh
Phương pháp: Tiến hành hàng loạt khảo sát các điều tra cắt ngang tại
các thời điểm khác nhau của trẻ 12 tuổi để so sánh tình trạng sâu răng trước
và sau 12 năm fluor được cho vào nước uống, so sánh tình trạng sâu răng
của vùng có và không có fluor hóa nước
Kết quả: Tỉ lệ sâu răng trước và sau fluor hóa lần lượt là 84,7% và
38,2%; chỉ số SMT trước và sau là 3,26 và 0,85; chỉ số sâu răng đáng kể SiC trước và sau là 6,10 và 2,39 Ở vùng có và không có fluor hóa tỉ lệ sâu răng lần lượt là 38,2% và 67%; chỉ số SMT là 0,85 và 2,16; chỉ số SiC là 2,39 và 4,83
Trang 2Kết luận: Kết qủa cho thấy chương trình fluor hóa làm giảm sâu răng
rất có ý nghĩa thống kê ở nhóm trẻ 12 tuổi
ABSTRACT
Objectives: Water fluoridation in HCM city was conducted since 1990
The purpose of this study was to report the progression of dental caries of children aged 12 born and living in HCM city during this period
Method: Series of cross sectional studies on dental caries status of
children aged 12 at different points of time in HCM city was examined to compare the caries status before and after the fluoridation program
Results: The prevalence of dental caries befor and after fluoridation
were 84.7% and 38.2%; DMF index were 3.26 and 0.85; significant caries index (SiC) were 6.1 and 2.39 The prevalence of dental caries of the fluoridated and non-fluoridated areas were 38.2% and 67% respectively; DMF index were 0.85 and 2.16; SiC were 2.39 and 4.83
Conclusion: The results showed that the dental caries status was
significantly reduced with the water fluoridation program
Trang 3ĐẶT VẤN ĐỀ
Cho đến nay, hiệu quả phòng ngừa sâu răng của Fluor không còn là vấn
đề phải nghi ngờ Trong hơn 50 năm qua nhiều biện pháp sử dụng Fluor đã được thực hiện nhiều nơi trên thế giới, trong đó Fluor hóa nước là biện pháp ngừa sâu răng cho cộng đồng được xem là hiệu quả, an toàn và rẻ tiền nhất Fluor hó a nước đã giúp làm giảm sâu răng một cách đáng kể trên diện rộng và trong số đông dân chúng
Trước năm 1990, nồng độ Fluor thiên nhiên trong nguồn nước máy của TP Hồ Chí Minh rất thấp (dưới 0,1ppm) hoặc không có Một số điều tra
sơ bộ lúc ấy cho thấy chỉ số sâu răng của trẻ 12 tuổi có khuynh hướng gia tăng (từ 2,4 – 3,1)
Thành phố Hồ Chí Minh là nơi tiên phong thực hiện chương trình Fluor hóa nước để làm giảm sâu răng Từ tháng 1/1990 nhà máy nước Thủ Đức đã chính thức đưa Silico-phosphate fluoride vào nước uống với nồng độ 0,7 0,1ppm Đến năm 2000 nồng độ F được điều chỉnh còn 0,5 0,1ppm
Với thời gian 12 năm Fluor hóa, trẻ 12 tuổi là đối tượng nhận được trọn vẹn sự ảnh hưởng của chương trình này Nghiên cứu này nhằm xác định
Trang 4diễn tiến của tình trạng sâu răng, là vấn đề các nhà chuyên môn đều quan tâm và cần biết
Mục tiêu nghiên cứu
Đo lường tỉ lệ sâu răng, chỉ số SMT và chỉ số sâu răng đáng kể (SIC) của trẻ 12 tuổi trước và sau 12 năm Fluor hóa nước tại TP.HCM
Đo lường tỉ lệ sâu răng, chỉ số SMT và chỉ số SIC của trẻ 12 tuổi trong vùng không được Fluor hóa nước tại TP Hồ Chí Minh
Khảo sát hướng diễn tiến của tỉ lệ sâu răng, chỉ số SMT và chỉ số SIC của trẻ tại hai vùng có và không có Fluor hóa nước
ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Đối tượng nghiên cứu
- - Dân số mục tiêu: tất cả trẻ em 12 tuổi sống tại TP Hồ Chí Minh
- - Dân số nghiên cứu: học sinh 12 tuổi đang học lớp 6 tại các trường trung học cơ sở 22 quận huyện thuộc TP
Phương pháp nghiên cứu
- Thiết kế nghiên cứu
Trang 5Loạt khảo sát gồm nhiều nghiên cứu cắt ngang tại nhiều thời điểm khác nhau
- Phương pháp chọn mẫu:
+ Nghiên cứu 1993: chọn học sinh 12 tuổi đang học lớp 6 ở hai quận thuộc vùng có Fluor hóa (Quận 1, 3) và hai Quận thuộc vùng không có Fluor hóa (Bình Thạnh, Hốc Môn) Mỗi quận chọn ngẫu nhiên 2 trường
Vùng Fluor hóa: 288 học sinh
Vùng không Fluor hóa: 388 học sinh
+ Nghiên cứu 2003: chọn học sinh 12 tuổi, gồm 22 quận huyện, mỗi quận huyện bốc thăm ngẫu nhiên 2 trường Mỗi trường khám 25 – 30 học sinh
Vùng Fluor hóa (F +): 1003 học sinh
Vùng không Fluor hóa (F -): 358 học sinh
- Định chuẩn: 4 điều tra viên được định chuẩn với chỉ số Kappa =
0,87
- Điều tra: được tiến hành theo hướng dẫn của WHO “1997”
Trang 6Số liệu được thu thập qua khám lâm sàng Các phép kiểm 2, t được
sử dụng để so sánh
KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
Bảng 1: Tổng số trẻ 12 tuổi được khám điều tra năm 1993 và 2003
học sinh Khám
Số học sinh khám
Fluor
hóa nước (F
+)
Không
có Fluor hóa
(F -)
Trang 7Tổng
cộng
Bảng 2: Tỉ lệ sâu răng của trẻ 12 tuổi sau 12 năm Fluor hóa tại hai
vùng có và không có Fluor hóa
Vùn
g
N
lệ %
lệ %
P
3
38
3
38,
2
62
0
61,
8
0,0
0
0
67,
0
11
8
33,
0
0,0
0
Chi-Square test
Trang 8- - Tỉ lệ trẻ 12 tuổi ở vùng có Fluor hóa có sâu răng là 38,2% Tỉ lệ này tăng đến 67% ở vùng không có Fluor hóa Sự khác biệt rất có ý nghĩa thống kê
- - Tỉ lệ trẻ không sâu răng ở vùng F- là 33%, trong khi đó ở vùng F + tỉ lệ không sâu răng lên đến 61,8% Sự khác biệt rất có ý nghĩa thống kê
Biểu đồ 1: Diễn tiến tỉ lệ sâu răng trước và sau 12 năm Fluor hóa tại hai
vùng có và không có Fluor hóa
Chi-Square test
- Trước khi có Fluor hóa nước (1993), tỉ lệ sâu răng của trẻ 12 tuổi ở vùng có Fouor hóa là 84,7% và vùng không có Fluor hóa là 86,9% Sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê
Trang 9- Trong khi đó, sau 12 năm Fluor hóa nước, tỉ lệ sâu răng đã khác nhau rõ rệt ở hai vùng F + và F - Ở vùng F +, tỉ lệ sâu răng là 38,2% và vùng F - là 67% Sự khác biệt rất có ý nghĩa thống kê
- Tỉ lệ sâu răng trước khi Fluor hóa và sau khi Fluor hóa lần lượt là 86,9% và 38,2% Sự khác biệt rất có ý nghĩa thống kê
Biểu đồ 2: Diễn tiến chỉ số SMTR trước và sau 12 năm Fluor hóa tại
hai vùng có và không có Fluor hóa
Bảng 3: Chỉ số SMT của trẻ 12 tuổi ở vùng có và không có Fluor hóa
sau 12 năm Fluor hóa nước
Trang 10F - 358 2,16 2,3
t test
Chỉ số SMTR của trẻ ở vùng F + là 0,85, ở vùng F – tăng lên 2,16 Sự khác biệt rất có ý nghĩa thống kê
t test
- - Chỉ số SMTR năm 1993 của trẻ 12 tuổi ở vùng F + là 2,99 và vùng F - là 3,26 Sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê
- - Chỉ số này năm 2003 ở vùng F + là 0,85, lên đến 2,16 ở vùng F -
Sự khác biệt rất có ý nghĩa thống kê
- - Chỉ số SMT ở vùng F + sau 12 năm Fluor hóa là 0,85 khác nhau
rõ rệt với lúc chưa có Fluor là 3,26 Sự khác biệt rất có ý nghĩa thống kê
Bảng 4: Phân bố vị trí xoang sâu trước và sau 12 năm Fluor hóa tại hai
vùng có và không có Fluor hóa
Trang 11Vị
trí xoang
sâu
Vùn
g
N
SM
T
N
SM
T
F +
28
8
1,08
100
3
0,83 0,02 Mặ
t hố rãnh
F -
38
8
F +
28
8
3,06
100
3
0,18
0,00
0 Mặ
t láng
F -
38
8
0,00
0
Chi-Square test
- - SMT mặt hố rãnh sau 12 năm Fluor hóa giảm so với trước
Trang 12- - SMT mặt láng sau 12 năm Fluor hóa giảm đáng kể Sự khác biệt rất có ý nghĩa thống kê Sự thay đổi này chứng tỏ Fluor hóa nước góp phần làm giảm sâu răng một cách đáng kể
Bảng 5: Chỉ số SIC của trẻ ở vùng có và không có Fluor hóa sau 12
năm Fluor hóa nước
0,00
t test
Chỉ số SIC ở vùng Fluor hóa (2,39) thấp hơn ở vùng không có Fluor hóa (4,83) Sự khác biệt rất có ý nghĩa thống kê
Trang 13Biểu đồ 3: Diễn tiến chỉ số SIC trước và sau 12 năm Fluor hóa tại hai
vùng có và không có Fluor hóa
t test
Có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về chỉ số SIC giữa vùng F hóa năm 2003 với vùng Fluor hóa năm 93
Có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về chỉ số SIC giữa vùng Fluor hóa năm 2003 với vùng không Fluor hóa năm 93
Mục tiêu của WHO cho tuổi 12: SMT 3 cho cả dân số
SIC = 3 cho 1/3 dân số có chỉ số sâu cao nhất
Vùng Fluor hóa sau 12 năm là 2,39, còn vùng F - là 4,83 Fluor hóa làm giảm đáng kể mức độ trầm trọng của sâu răng
Trang 14Bảng 6: Mức độ trầm trọng của bệnh sâu răng tỉ lệ trẻ có SMT 3 và
SMT 5
Tỉ lệ % trẻ có
SMT
SMT-R
Vùng
F +
Vùng
F -
OR
- Trẻ ở vùng không có Fluor hóa có nguy cơ từ 3 răng sâu trở lên nhiều hơn nhóm trẻ ở vùng có Fluor hóa 3,7 lần
- - Trẻ ở vùng không có Fluor hóa có nguy cơ từ 5 răng sâu trở lên nhiều hơn nhóm trẻ ở vùng có Fluor hóa 6,2 lần
Trang 15Biểu đồ 4: Diễn tiến tình trạng sâu răng của trẻ 12 tuổi sau 12 năm Fluor
hóa nước tại TP Hồ Chí Minh
Kể từ thời điểm Fluor hóa nước năm 1990, đến nay sau 12 năm kết quả cho thấy ở trẻ 12 tuổi tỉ lệ sâu răng cũng như chỉ số SMT đều giảm một cách có ý nghĩa tại vùng có Fluor hóa Còn ở vùng không có Fluor hóa tình trạng sâu răng có giảm nhẹ nhưng không có ý nghĩa Mức độ giảm sâu răng
ở vùng này có thể nhờ ảnh hưởng khuếch tán của vùng Fluor hóa, hoặc kem đánh răng có Fluor, súc miệng Fluor ở nha học đường v.v
KẾT LUẬN
Trang 16Tình trạng sâu răng của trẻ 12 tuổi giảm sau 12 năm Fluor hóa nước
- Tỉ lệ sâu răng trước và sau 12 năm Fluor hóa lần lượt là 84,7% và 38,2%
- Chỉ số SMTR trước và sau 12 năm Fluor hóa: 2,99 và 0,85
- Chỉ số sâu răng đáng kể SIC trước và sau 12 năm Fluor hóa: 5,82 và 2,39
Tình trạng sâu răng của trẻ 12 tuổi ở vùng không được Fluor hóa nước có giảm nhưng không có ý nghĩa thống kê
- - Tỉ lệ sâu răng trước và sau 12 năm Fluor hóa: 86,9% và 67%
- - Chỉ số SMT trước và sau Fluor hóa: 3,26 và 2,16
- - Chỉ số SIC trước và sau Fluor hóa: 6,10 và 4,83
Diễn tiến tình trạng sâu răng của trẻ 12 tuổi:
- Ở vùng có Fluor hóa, sâu răng giảm một cách có ý nghĩa về tỉ lệ bệnh toàn bộ, chỉ số SMT, chỉ số sâu răng đáng kể SIC
Trang 17- Ở vùng không có Fluor hóa, sâu răng có giảm nhưng không có ý nghĩa
- Trẻ ở vùng không có Fluor hóa có 3 răng sâu trở lên nhiều gấp 3,7 lần trẻ ở vùng có Fluor hóa
- Trẻ ở vùng không có Fluor hóa có 5 răng sâu trở lên nhiều gấp 6,2 lần trẻ ở vùng có Fluor hóa
