NGHIÊN CỨU RỐI LOẠN GIỌNG CÓ TỔN THƯƠNG DÂY THANH pot

NGHIÊN CỨU RỐI LOẠN GIỌNG CÓ TỔN THƯƠNG DÂY THANH... NGHIÊN CỨU RỐI LOẠN GIỌNG CÓ TỔN THƯƠNG DÂY THANH Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: mô tả hàng loạt ca.. Kết luận: sử dụng giọng

NGHIÊN CỨU RỐI LOẠN GIỌNG

CÓ TỔN THƯƠNG DÂY THANH

NGHIÊN CỨU RỐI LOẠN GIỌNG CÓ TỔN

THƯƠNG DÂY THANH

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: mô tả hàng loạt ca

Kết quả: Qua phân tích 291 ca, chúng tôi ghi nhận tổn thương hạt dây thanh chiếm tỉ lệ 10,9%, tổn thương polype dây thanh chiếm tỉ lệ 2,1%,viêm dày dây thanh mạn 11,7%

Kết luận: sử dụng giọng quá mức, các yếu môi trường và chưa sử dụng trang thiết bị dạy học là nguyên nhân chính của tổn thương dây thanh

Từ khóa: rối loạn giọng -tổn thương dây thanh

ABSTRACT

Objects: Study of voice disorder with vocal cord lessions and estimate of the result treatment in elemetary teachers from Binh Tan district Ho Chi Minh city

Methods: descriptive study as serial cases

Results: data were analysed from 291 cases: voal cord nodules as 10.9%, voal cord polyps as 2.1%, chronic laryngitis as 11.7%

Conclusions: exceed voice using, poor enviroment and not using micropone are the main risk fators cause vocal cord lessions

Key words: voice disorder –vocal cord lessions

ĐẶT VẤN ĐỀ

Giọng nói có vai trò quan trọng, hơn ¼ các ngành nghề có yêu cầu sử dụng giọng ở các mức độ khác nhau Các nghề sử dụng giọng chuyên nghiệp như giáo viên, ca sĩ, diễn viên, luật sư Rối loạn giọng không chỉ ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống mà còn là gánh nặng xã hội với chi phí y tế cao Rối loạn giọng đang gia tăng ở mức báo động và được xem là bệnh nghề nghiệp ở một số nước Châu Âu và Châu Mỹ, tuy nhiên chế độ chăm sóc y tế và an toàn nghề nghiệp cho các đối tượng sử dụng giọng còn kém, trách nhiệm phòng tránh chủ yếu thuộc về người lao động1,3 Dạy học là một nghề đòi hỏi nói to trong một một khoảng thời gian dài, trong điều kiện môi trường có nhiều tiếng ồn và khó nghe được tiếng nói trong lớp học, chính vì vậy rối loạn giọng có tổn thương dây thanh ở giáo viên chiếm tỉ lệ khá cao, ảnh hưởng nhiều đến giao tiếp xã hội và nhất là chất lượng giảng dạy Vì vậy chúng tôi đặt ra mục tiêu nghiên cứu là “nghiên cứu rối loạn

giọng có tổn thương dây thanh và đánh giá kết quả điều trị ở giáo viên tiểu học quận Bình Tân thành phố Hồ Chí Minh”

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Đối tượng nghiên cứu

Giáo viên dạy học của 10 trường tiểu học quận Bình Tân Tp HCM

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu dịch tễ, mô tả cắt ngang có can thiệp lâm sàng

Phương tiện nghiên cứu

Bệnh án, bộ nội soi treo và vi phẫu thanh quản, máy đo tiếng ồn

Các bước tiến hành

- Lập kế hoạch khám giáo viên ở Trung Tâm Y Tế Quận Bình Tân

- Khám phát hiện bệnh rối loạn giọng: qua bảng câu hỏi và nội soi

- Nội soi thanh quản lần 2 và lần 3 sau điều trị nội 3 tháng và 6 tháng

- Vi phẫu các trường hợp có chỉ định qua nội soi treo thanh quản

- Đánh giá kết quả điều trị nội và phẫu thuật sau 3 và 6 tháng

KẾT QUẢ

Bảng 1: Tần suất rối loạn giọng có tổn thương dây thanh ở giáo viên

Số giáo

31

9/31

(29%)

Bảng 3: Tương quan giữa rối loạn giọng có tổn thương dây thanh với khối lớp dạy

12

49

24,5% III

Sau giờ dạy

Ít

Nhiều

Trong giờ dạy

Sau giờ dạy Hạt dây thanh

1

25

30 (41,7%) Ngứa họng

5

0

13

18 (25,0%) Vướng họng

3

1

10

14 (19,4%) Đằng hắng

3

0

14

17 (23,6%) Nghẹn họng

1

1

7

9 (12,5%) Rát họng

4

1

10

15 (20,8%) Đau họng

7

2

22

31 (43,1%)

Bảng 6: Tương quan giữa tổn thương dây thanh với số tiết dạy trong ngày

và số ngày dạy trong tuần

75,3

71,3

70,2 III

Tỉ lệ giảm bệnh Sau 3 tháng

Sau 6 tháng Hạt dây thanh

32

22

16

16/32 (50,0%) Pôlýp

6

6

6

0/0 (0%) Viêm DDT

34

27

21

13/34 (38,2%) Tổng

72

55

42

34

16

26/42 (61,9%) Đau họng

31

22

10

21/31 (67,7%) Khô họng

Trước phẫu thuật

56

11

4

92,9%

BÀN LUẬN

Tần suất rối loạng giọng có tổn thương dây thanh là 24,7% trong đó hạt dây thanh chiếm tỉ lệ 10,9%, pôlýp 2,1%, viêm DDT 11,7%

Viêm DDT ở giáo viên nam (19,4%) nhiều hơn nữ (10,8%) Có thể do nam

có thói quen hút thuốc lá (77,8%) và uống rượu (44,4%)

Nhưng hạt dây thanh và giáo viên nữ nhiều hơn nam (11,2% / 9,7%) Giáo viên nam không có trường hợp pôlýp nào, có thể do thanh quản nữ nhỏ hơn và tần

số rung dây thanh cao hơn

Có sự tương quan giữa rối loạn giọng tổn thương dây thanh với:

- Thiếu kiến thức về cách phát âm đúng và các rối loạn giọng có tổn thương dây thanh

- Tất cả các giáo viên không sử dụng micro trong lúc giảng

- Thói quen nói to kéo dài (68,1%), với cường độ vượt mức cho phép là

15-20 dB trong môi trường tiếng ồn vượt qui định 25,4-30 dB

- Khàn tiếng trong giờ dạy (78,6%) và mệt nói sau giờ dạy (41,7%)

- Đau họng (41,3%) và khô họng (41%)

- Sĩ số học sinh > 40 (59,7%)

- Các bệnh lý kèm theo như trào ngược dạ dày thực quản (44,4%), viêm đường hô hấp (33,3%)

- Thời gian: dạy trong ngày > 8 giờ (53,5%) và > 6 ngày (72,7%), > 25 năm

Kết quả điều trị phẫu thuật tỉ lệ tai biến 1 trường hơp do đặt nội khí quản, sướt, rách amidan gây chảy máu trong khi mổ và 10 ngày sau mổ, một trường hợp tái phát sau cắt hạt dây thanh một tháng trên bệnh nhân có tạng sẹo lồi, được phẫu thuật lại sau 3 tháng có sử dụng mytocine, kiểm tra sau 6 tháng không thấy tái phát

Áp dụng kỹ thuật Zeitels: vi phẫu lấy bệnh tích không xâm lấn vào mô bình thường, bảo tồn dây chằng thanh âm và lớp đệm nông Sau 6 tháng phẫu thuật tỉ lệ giảm khàn tiếng (95,5%), nói mệt (92,9%)

KẾT LUẬN

Rối loạn giọng có tổn thương dây thanh ở giáo viên tiểu học thường do sử dụng giọng quá sức trong một khoảng thờI gian dài trong điều kiện dạy học có nhiều tiếng ồn, không micro, nóng bức, ô nhiễm bụi, sĩ số học sinh cao, thời gian

dạy học quá nhiều, chưa được hướng dẫn phát âm đúng và điều trị những bệnh như trào ngược dạ dày thực quản, viêm đường hô hấp chưa bỏ những thói quen xấu như nói to kéo dài, hút thuốc, uống rượu

Cần hướng dẫn chăm sóc giọng, đề phòng các yếu tố nguy cơ trên, cần phát hiện bệnh sớm với những triệu chứng ban đầu như mệt nói, khàn tiếng bằng khám định kỳ với máy đo giọng nói Khi có tổn thương dây thanh đặc biệt là hạt dây thanh với điều trị nội sau 6 tháng những hạt non sẽ trở về bình thường những trường hợp hạt dây thanh bị xơ hóa và pôlýp vi phẫu thuật đúng phương pháp sau

6 tháng khàn tiếng và mệt nói hầu như giảm hoàn toàn