[Triết Học] Triết Học Lenin - Học Thuyết Marx tập 10 phần 9 pptx

Tại Đại hội II Đảng công nhân dân chủ - xã hội Nga, là đại biểu của "Hội liên hiệp", chống lại nhóm "Tia lửa", sau đại hội là đại biểu của cánh cực hữu trong phái men-sê-vích.. Đã tham g

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

B¶n chØ dÉn c¸c s¸ch b¸o vµ tµi liÖu gèc

Bản chỉ dẫn tên người

A

A-đô-rát-xki,V V (Ca-da-nê-txơ) (1878-1945) ư nhà cách mạng chuyên

nghiệp, đảng viên bôn-sê-vích, nhà bác học mác-xít Tham gia

phong trào cách mạng từ năm 1900 khi còn là sinh viên Trường đại

học tổng hợp Ca-dan Trong những năm 1904 ư 1905 là ủy viên Ban

chấp hành Ca-dan Đảng công nhân dân chủ - xã hội Nga Năm

1905 bị bắt, sau đó bị án đày 3 năm ở tỉnh A-xtơ-ra-khan; năm 1906

bị trục xuất ra nước ngoài thay cho án đi đày Trong những năm

chiến tranh thế giới thứ nhất, ông bị bắt làm tù binh dân sự ở Đức

Sau Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười, ông giảng dạy ở

Trường đại học cộng sản mang tên I-a.M.Xvéc-đlốp, cục phó Cục

lưu trữ trung ương (1920-1929), phó giám đốc Viện Lê-nin (1928 -

1931), giám đốc (1931 - 1939) và tổng biên tập (1939-1941, 1944 ư

1945) Viện Mác - Ăng-ghen- Lê-nin Đã lãnh đạo Viện triết học

thuộc Viện hàn lâm khoa học Liên-xô; là viện sĩ chính thức của

Viện hàn lâm cộng sản; từ năm 1932 là viện sĩ chính thức của Viện

hàn lâm khoa học Liên-xô Ông là tác giả một số tác phẩm lý luận

mác-xít về nhà nước và pháp quyền, về triết học và lịch sử chủ

nghĩa Mác ư 111, 123

A-ki-mốp (Ma-khnô-vê-txơ*), V P (1872 ư 1921) - đảng viên dân chủ - xã

hội, đại biểu có tiếng của "chủ nghĩa kinh tế ", một trong những phần

tử cơ hội chủ nghĩa cực đoan nhất Vào giữa những năm 90, tham gia

"Nhóm Dân ý" ở Pê-téc-bua, năm 1897 bị bắt giam, và tháng Tư 1898 bị

đày đến tỉnh Ê-ni-xây-xcơ Tháng Chín 1898 chạy ra nước ngoài và trở

thành một trong những người lãnh đạo "Hội liên hiệp những người

dân chủ - xã hội Nga ở nước ngoài", chống lại nhóm "Giải phóng lao

động", rồi sau đó chống cả nhóm "Tia lửa" Tại Đại hội II Đảng công

nhân dân chủ - xã hội Nga, là đại biểu của "Hội liên hiệp", chống lại

nhóm "Tia lửa", sau đại hội là đại biểu của cánh cực hữu trong phái

men-sê-vích Trong thời kỳ cách mạng 1905 ư 1907, bênh vực chủ trương của

phái thủ tiêu muốn thành lập "Tổ chức toàn Nga của giai cấp công

* Chữ viết nghiêng trong dấu ngoặc đơn là họ thật

nhân", trong đó Đảng dân chủ - xã hội chỉ là một trào lưu tư tưởng

Đã tham gia công việc của Đại hội IV (Đại hội thống nhất) Đảng công nhân dân chủ - xã hội Nga với tư cách đại biểu không có quyền biểu quyết, bảo vệ sách lược cơ hội chủ nghĩa của những người men-sê-vích, kêu gọi liên hiệp với bọn dân chủ - lập hiến Trong thời kỳ thế lực phản động thống trị, y ra khỏi Đảng dân chủ - xã hội ư 43, 50

A-lếch-xan-đrốp ư xem Pô-xtô-lốp-xki, Đ.X

A-lếch-xê-ép, N A (An-đrê-ép) (sinh năm 1873)- đảng viên dân chủ - xã hội, thuộc phái "Tia lửa", từ Đại hội II Đảng công nhân dân chủ - xã hội Nga là đảng viên bôn-sê-vích, về học vấn là bác sĩ Bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng vào cuối những năm 90 ở Pê-téc-bua Mùa xuân năm 1897 gia nhập "Hội liên hiệp đấu tranh để giải phóng giai cấp công nhân" ở Pê-téc-bua Vào đầu năm 1898 bị bắt

và bị án đày tới tỉnh Vi-át-ca (thị trấn Xlô-bốt-xcơ) 4 năm, năm 1899

đã từ đó chạy ra nước ngoài Từ năm 1900 đến năm 1905 sống ở Luân-đôn, là thành viên của "Hội liên hiệp những người dân chủ - xã hội Nga ở nước ngoài", sau đó là thành viên của "Đồng minh dân chủ - xã hội cách mạng Nga ở nước ngoài" Sau Đại hội II Đảng công nhân dân chủ - xã hội Nga, là đại biểu của những người bôn-sê-vích ở Luân-đôn Đã tham gia Đại hội III Đảng công nhân dân chủ - xã hội Nga với tư cách đại biểu không có quyền biểu quyết, là thư ký đại hội Tháng Chạp 1905, trở về Pê-téc-bua, tham gia việc xuất bản các sách báo bôn-sê-vích "Truyền tin đời sống", "Làn sóng" v.v., làm công tác tuyên truyền và cổ động

Từ năm 1911 đến năm 1917 làm bác sĩ ở Iếc-cút-xcơ Sau Cách mạng tháng Hai 1917, ông công tác trong tổ chức dân chủ - xã hội hợp nhất ở Iếc-cút-xcơ với tư cách là ủy viên đảng uỷ trung đoàn thuộc Xô-viết đại biểu quân nhân Iếc-cút-xcơ Đã tham gia cuộc Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Trong những năm nội chiến, tham gia lật đổ bọn Côn-tsắc ở vùng sông Lê-na, là chủ tịch ủy ban cách mạng Ki-ren-xcơ Đã công tác ở Tổng cục giáo dục chính trị, ở Quốc tế cộng sản, giảng dạy lịch sử Đảng cộng sản (b) toàn Liên-xô tại Trường đại học tổng hợp quốc gia Mát-xcơ-va số 2, công tác trong các cơ quan xô-viết và cơ quan của đảng A-lếch-xê-ép đã dịch một

số tác phẩm của C Mác và Ph.Ăng-ghen ư 113, 165, 166, 196

A-ma-đê-ô (A-ma-đây) (1845 - 1890) ư con trai thứ hai của vua ý Vích-to Em-ma-nu-in II Sau khi triều đại Buốc-bông ở Tây-ban-

Bản chỉ dẫn tên người 596

nha bị lật đổ, y được đưa lên ngôi vua ở Tây-ban-nha và tháng

Mười một 1870, nghị viện lập hiến tuyên bố y là vua Tây-ban-nha

Tháng Hai 1873, do sức ép của phong trào cách mạng, y phải từ bỏ

ngôi vua và trở về nước ý ư 274

A-vê-na-ri-út (Avenarius), Ri-sa (1843 - 1896) ư nhà triết học phản động

Đức, một nhà duy tâm chủ quan Từ năm 1877 là giáo sư Trường đại

học tổng hợp Xuy-rích Năm 1876, trong tác phẩm "Philosophie als

Denken der Welt gemọss dem Prinzip des kleinsten Kraftmaβen"

("Triết học, coi là khái niệm về thế giới theo nguyên tắc tốn công sức ít

nhất"), ông đã trình bày những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa kinh

nghiệm phê phán ư một loại triết học phản động, đầu cơ trên những

phát minh mới nhất của tự nhiên học và làm sống lại chủ nghĩa duy

tâm chủ quan của Béc-cli và Hi-um

Trong cuốn "Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệm phê

phán" (1909), Lê-nin đã chỉ rõ tính chất thiếu xác đáng và thực chất

phản động của triết học A-vê-na-ri-út và các đồ đệ của y

Những tác phẩm quan trọng nhất của A-vê-na-ri-út: "Der

menschliche Weltbegriff" (1891) ("Khái niệm của con người về thế

giới") và "Kritik der reinen Erfahrung" (1888-1890) ("Phê phán kinh

nghiệm thuần túy") Từ năm 1877, A-vê-na-ri-út cho xuất bản tạp

chí "Vierteljahrsschrift fỹr wissenschaftliche Philosophie" ("Tạp chí

triết học khoa học hàng qúy") ư 154, 270, 433

A-vi-lốp, B V (Ti-grốp) (1874 - 1938) - đảng viên Đảng dân chủ - xã

hội, nhà báo và nhà thống kê Là đại biểu của nhóm bôn-sê-vích

"Tiến lên" của Khác-cốp tại Đại hội III Đảng công nhân dân chủ - xã

hội Nga, giữ lập trường điều hòa đối với những người men-sê-vích

tại đại hội Năm 1905 đã tham gia tích cực cuộc khởi nghĩa vũ trang

ở Khác-cốp Từ tháng Tư 1917, cộng tác với tờ báo nửa men-sê-vích

"Đời sống mới", vào tháng Tám cũng năm đó gia nhập tổ chức dân

chủ - xã hội của những người theo chủ nghĩa quốc tế Từ năm 1918

thôi hoạt động chính trị Trước năm 1928, công tác ở Cục thống kê

trung ương Liên-xô, từ năm 1929 công tác ở ủy ban kế hoạch nhà

nước nước Cộng hòa liên bang xã hội chủ nghĩa xô-viết Nga, sau

này ở Bộ dân ủy giao thông ư 116

ác-xen-rốt, P B (1850 - 1928) ư một trong những thủ lĩnh

men-sê-vích Trong những năm 70, là người thuộc phái dân tuý, sau khi

có sự chia rẽ trong nhóm "Ruộng đất và tự do", đã gia nhập nhóm

"Chia đều ruộng đất"; năm 1883 tham gia thành lập nhóm "Giải

phóng lao động" Từ năm 1900, là ủy viên ban biên tập tờ "Tia

lửa" và "Bình minh"; tham dự với tư cách đại biểu không có quyền biểu quyết Đại hội II Đảng công nhân dân chủ - xã hội Nga, đại biểu cho ban biên tập báo "Tia lửa", người thuộc nhóm

"Tia lửa" phái thiểu số Sau đại hội đó, là tên men-sê-vích tích cực Năm 1905 đưa ra chủ trương cơ hội chủ nghĩa đòi triệu tập đại hội công nhân mở rộng và đem đại hội đó để đối lập với đảng của giai cấp vô sản Trong những năm thế lực phản động thống trị, ác-xen-rốt là một trong những người lãnh đạo phái thủ tiêu, tham gia ban biên tập tờ báo "Tiếng nói người dân chủ - xã hội" của phái men-sê-vích thủ tiêu; năm 1912 tham gia khối tháng Tám chống đảng Trong những năm chiến tranh thế giới thứ nhất,

là người thuộc phái giữa, tham gia các hội nghị đại biểu ở méc-van và Ki-en-tan, tại đó y ngả theo cánh hữu Sau cuộc Cách mạng tháng Hai 1917 là ủy viên Ban chấp hành Xô-viết Pê-tơ-rô-grát, ủng hộ Chính phủ lâm thời tư sản Có thái độ thù địch đối với cuộc Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười; lúc sống lưu vong, y tuyên truyền cho việc can thiệp vũ trang chống nước Nga xô-viết ư 77, 133, 183, 226

Xim-An-đrát-si (Andrássy), Đi-u-la (1823 - 1890) ư bá tước, nhà hoạt động nhà nước của Hung-ga-ri Tham gia cuộc cách mạng 1848 - 1849 ở Hung-ga-ri, sau khi cách mạng thất bại, đã lưu vong ra nước ngoài Năm

1858, được ân xá, quay về Hung-ga-ri, năm 1861 được bầu vào hạ nghị viện An-đrát-si đã giúp vào việc ký hiệp nghị năm 1867, theo hiệp nghị này nước áo theo chế độ chuyên chế được cải biến thành nhà nước quân chủ lập hiến do hai nước thống nhất làm một (áo- Hung), và được chỉ định làm thủ tướng của Hung-ga-ri Trong những năm 1871 - 1879 là bộ trưởng Bộ ngoại giao áo - Hung, đã

đẩy mạnh việc bành trướng ra vùng Ban-căng, tiến hành chính sách nhích gần lại với Đức và năm 1879 ký hiệp ước liên minh quân sự với

Đức nhằm chống lại Nga và Pháp ư 335, 336, 337

An-đrê-ép - xem A-lếch-xê-ép, N A

áp-đun Ha-mít II (1842 - 1918) ư vua của Thổ-nhĩ-kỳ (1876 - 1909) Lên ngôi vua được sự ủng hộ của giai cấp tư sản tự do chủ nghĩa, nhưng năm 1878 đã giải tán nghị viện và thiết lập chế độ

độc tài Với chính sách nô dịch các dân tộc thuộc đế quốc xman, và đặc biệt là với những cuộc tàn sát người ác-mê-ni-a, y xứng đáng với biệt hiệu vua khát máu V I Lê-nin gọi y là "Ni-cô-lai II của Thổ-nhĩ-kỳ" (xem Toàn tập, tiếng Nga, xuất bản lần thứ

Ô-5, t 17, tr 177) Y đã tạo thuận lợi cho việc biến Thổ-nhĩ-kỳ thành

Bản chỉ dẫn tên người 598

nửa thuộc địa của các cường quốc đế quốc châu Âu Sau cách mạng

1908, y buộc phải triệu tập nghị viện và phục hồi hiến pháp Năm

1909, sau khi không đạt được âm mưu làm cuộc đảo chính phản cách

mạng, y bị truất ngôi và bị tống giam ư 348 - 389

Ăng-ghen (Engels), Phri-đrích (1820 - 1895) ư một trong những người

sáng lập chủ nghĩa cộng sản khoa học, lãnh tụ và người thầy của giai

cấp vô sản quốc tế, người bạn và bạn chiến đấu của C Mác (xem bài

của V I Lê-nin "Phri-đrích Ăng-ghen" ư Toàn tập, tiếng Việt, Nhà xuất

bản Tiến bộ, Mát-xcơ-va, t 2, tr 1 - 14) ư 6, 7, 8, 9, 146 - 147, 261 - 267,

268 - 272, 274 - 281, 378, 430, 431 - 433, 434, 440

B

Bác-xốp ư xem Txơ-kha-cai-a, M G

Béc-stanh (Bernstein), Ê-đu-a (1850 - 1932) ư thủ lĩnh của cánh cơ hội

chủ nghĩa cực đoan trong Đảng dân chủ - xã hội Đức và Quốc tế

II, nhà lý luận của chủ nghĩa xét lại và chủ nghĩa cải lương Từ

giữa những năm 70 tham gia phong trào dân chủ - xã hội, chịu

ảnh hưởng của Đuy-rinh Từ năm 1881 đến năm 1889 là tổng biên

tập của cơ quan ngôn luận trung ương bất hợp pháp của Đảng

dân chủ - xã hội Đức "Der Sozialdemokrat" ("Người dân chủ - xã

hội") Trong những năm 1896 - 1898 cho đăng trên tạp chí " Die

Neue Zeit" ("Thời mới") một loạt bài với nhan đề "Những vấn đề

của chủ nghĩa xã hội", sau đó in thành cuốn "Những tiền đề của

chủ nghĩa xã hội và những nhiệm vụ của Đảng dân chủ - xã hội"

(1899), trong cuốn sách đó, y đã công khai xét lại những nguyên

lý về triết học, kinh tế và chính trị của chủ nghĩa Mác cách mạng

Béc-stanh phủ nhận lý luận mác-xít về đấu tranh giai cấp, học

thuyết về sự sụp đổ không tránh khỏi của chủ nghĩa tư bản, về

cách mạng xã hội chủ nghĩa và chuyên chính vô sản "Còn về cách

mạng vô sản, thì kẻ cơ hội chủ nghĩa ấy không còn nghĩ gì đến nữa

rồi", - V I Lê-nin viết câu đó nhằm ám chỉ Béc-stanh (Toàn tập,

tiếng Việt, Nhà xuất bản Tiến bộ, Mát-xcơ-va, t 33, tr 65)

Béc-stanh cho cuộc đấu tranh giành những cải cách nhằm cải thiện

hoàn cảnh kinh tế của công nhân trong chế độ tư bản là nhiệm vụ

duy nhất của phong trào công nhân, đưa ra cái công thức có tính

chất cơ hội chủ nghĩa: "phong trào là tất cả, còn mục đích cuối

cùng chẳng là gì cả" Các quan điểm lý luận và hoạt động thực

tiễn cơ hội chủ nghĩa của Béc-stanh và các môn đồ của y đã dẫn

tới sự phản bội trực tiếp lợi ích của giai cấp công nhân, một sự

phản bội kết thúc bằng sự phá sản của Quốc tế II Trong những năm sau, Béc-stanh tiếp tục chống lại chủ nghĩa Mác, kêu gọi ủng

hộ chính sách của giai cấp tư sản các nước đế quốc ư 159

Ben-xki ư xem Cra-xi-cốp, P A

Bem ư xem Xin-vin, M A

Boóc-nơ (Born), Xtê-phan (tên thật là Xi-môn Bút-te-min-khơ ) (1824 - 1898) ư một trong những đại biểu của xu hướng cải lương trong phong trào công nhân Đức, làm nghề xếp chữ Tham gia phong trào công nhân từ năm 1845; cuối năm 1846 tới Pa-ri, ở đây chẳng bao lâu

ông làm quen với Ph Ăng-ghen và gia nhập Đồng minh của những người cộng sản Sau khi cách mạng năm 1848 bắt đầu bùng nổ ở

Đức, ông tới Béc-lanh, ở đây, theo sáng kiến của ông, đã thành lập Ban chấp hành trung ương của công nhân Béc-lanh và sau đó là tổ chức Hội hữu ái công nhân Ông muốn giữ phong trào công nhân ở bên ngoài cuộc đấu tranh chính trị và hướng phong trào đó vào các cải cách kinh tế nhỏ Sau khi cuộc khởi nghĩa ở Đrét-đen (mà Boóc-nơ tham gia) bị thất bại vào tháng Năm 1849, ông sang cư trú ở Thụy-sĩ và chẳng bao lâu tách ra khỏi phong trào công nhân, làm nghề viết báo, giảng dạy lịch sử văn học Đức và Pháp ở Trường đại học tổng hợp Ba-lơ Năm 1898, ông cho xuất bản tập hồi ký viết theo tinh thần cải lương ư tư sản ư 266

Bô-gđa-nốp, A (Ma-li-nốp-xki, A A., Véc-ne, I-va-nốp, Mác-xi-mốp, Ri-a-đô-vôi) ( 1873 - 1928) ư nhà triết học, xã hội học, kinh tế học,

về học vấn là bác sĩ Trong những năm 90, tham gia công tác của các tổ dân chủ - xã hội (ở Tu-la) Sau Đại hội II Đảng công nhân dân chủ - xã hội Nga, gia nhập đảng bôn-sê-vích Với tư cách ủy viên Thường vụ các ban chấp hành của phái đa số, ông tiến hành

ở Nga công tác chuẩn bị cho Đại hội III Đảng công nhân dân chủ - xã hội Nga Ông là đại biểu của Ban chấp hành Tu-la Đảng công nhân dân chủ - xã hội Nga tại Đại hội III, tại đây ông được bầu làm ủy viên Ban chấp hành trung ương Đã tham gia ban biên tập các cơ quan ngôn luận bôn-sê-vích tờ "Tiến lên" và tờ "Người vô sản", là một trong những biên tập viên của báo bôn-sê-vích "Đời sống mới" Khi bọn phản động tấn công, ông là người cầm đầu phái triệu hồi, thủ lĩnh của nhóm "Tiến lên" chống lại Lê-nin và

đảng Trong những vấn đề triết học, ông có ý định lập một hệ thống riêng ư "thuyết kinh nghiệm nhất nguyên" (một biến dạng của chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán ngụy trang bằng những thuật ngữ giả danh mác-xít) mà Lê-nin đã phê phán kịch