giáo án toán học: hình học 7 tiết 9+10 docx

Tuần 5 LUYỆN TẬP A./ MỤC TIÊU : + Cho hai đường thẳng song song và một cát tuyến cho biết số đo của một góc, biết tính các góc còn lại.. - Điền vào chỗ trống … trong các phát biểu sau đ

Tuần 5 LUYỆN TẬP

A./ MỤC TIÊU :

+ Cho hai đường thẳng song song và một cát tuyến cho biết số đo của một góc, biết tính các góc còn lại

+ Vận dụng tiên đề Ơclít và tính chất của hai đường thẳng song song để giải bài tập

+ Bước đầu biết cách suy luận bài toán và biết cách trình bày bài toán

B./ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH :

- Giáo viên : SGK, thước thẳng, thước đo góc, bảng phụ (giấy trong + máy chiếu)

- Học sinh : SGK ,Thước thẳng, thước đo góc, bảng nhóm

C./ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Hoạt động 1 : KIỂM TRA

GV : Phát biểu tiên đề Ơclít

- Điền vào chỗ trống (…) trong các phát biểu

sau (đề bài viết lên bảng phụ)

a) Qua điểm A ở ngoài đường thẳng a có không

quá một đường thẳng song song với …

b) Nếu qua điểm A ở ngoài đường thẳng a, có

hai đường thẳng song song với a thì …

+ Một HS lên bảng phát biểu tiên đề Ơclít và điền vào bảng phụ

đường thẳng a

hai đường thẳng đó trùng nhau

c) Cho điểm A ở ngoài đường thẳng a Đường

thẳng đi qua A và song song với a là …

GV yêu cầu HS cả lớp nhận xét và đánh giá

GV: Các câu trên chính là các cách phát biểu

khác nhau của tiên đề Ơclít

duy nhất

Hoạt động 2 : LUYỆN TẬP

GV : Cho HS làm nhanh bài tập 35 (trang 94

SGK.)

Bài 36 trang 94 SGK

Đề bài ghi trên bảng phụ (giấy trong)

BT: Hình vẽ cho biết a//b và c cắt a tại A, c cắt

b tại B Hãy điền vào chỗ trống (…) trong các

câu sau :

+ HS trả lời:

Theo tiên đề Ơclít về đường thẳng song song; qua

A ta chỉ vẽ được một đường thẳng a song song với đường thẳng BC, qua B ta chỉ vẽ được một đường thẳng b song song với đường thẳng AC

HS cả lới làm bài vào vở

HS1 lên bảng điền vào chỗ trống câu a, b

HS2 điền câu c, d

B A

GV gọi lần lượt từng HS lên bảng

a) A1 = B3

b) A2 = B2

a) A1 = … (vì là cặp góc sole trong)

b) A2 = … (vì là cặp góc đồng vị)

c) B3 + A4 = … (vì …)

d) B4 = A2 (vì …)

Bài 29 trang 79 SBT

(GV đưa đề bài lên bảng phụ)

GV gọi HS đọc kỹ đề bài, gọi 1 HS lên bảng vẽ

hình làm câu a, c có cắt b hay không?

HS2 làm câu b

Bài 38 (Tr95 SGK)

GV cho HS hoạt động nhóm

Nhóm 1,2 làm phần khung bên trái

Nhóm 3, 4 làm phần khung bên phải

c) = 180o (vì là hai góc trong cùng phía) d) (Vì B4 = B2 (hai góc đối đỉnh) mà B2 = A2 (hai góc đồng vị) nên B4 = A2)

HS1 lên bảng :

a) c có cắt b

b) Nếu đường thẳng c không cắt b thì c phải song song với b Khi đó qua A, ta vừa có a//b vừa có c//b, điều này trái với tiên đề Ơclít Vậy nếu a//b và c cắt a thì c cắt b

Bảng nhóm Nhóm 1, 2 Cho hình vẽ :

* Biết d//d’ thì suy ra : a) A1 = B3 và b) A1 = B1 c) A1 + B2 = 180o

GV lưu ý HS : Trong bài tập của mỗi nhóm :

- Phần đầu có hình vẽ và nghệ thuật cụ thể

- Phần sau là tính chất ở dạng tổng quát

* Nếu một đường thẳng cắt hai đường thẳng song song thì :

a) Hai góc sole trong bằng nhau b) Hai góc đồng vị bằnmg nhau c) Hai góc trong cùng phía bù nhau

Nhóm 3, 4 :

A d

B

d '

Biết : a) A4 = B2 hoặc b) A1 = B1 hoặc c) A4 + B3= 180o thì suy ra d//d’

* Nếu một đường thẳng cắt hai đường thẳng mà :

a) Trong các góc tạo thành có hai góc sole trong bằng nhau hoặc b) Hai góc đồng vị bằng nhau hoặc c) Hai góc cùng phía bù nhau thì hai đường thẳng đó song song với nhau

HS nhận xét bài làm của các nhóm

GV Cho HS nhận xét các nhóm làm bài

Hoạt động 3 : KIỂM TRA 15 PHÚT

Giáo viên photo cho mỗi HS 1 đề kiểm tra 15 phút

Đề kiểm tra :

Câu 1 : Thế nào là hai đường thẳng song song?

Câu 2 : Trong các câu sau hãy chọn câu đúng

a) Hai đường thẳng song song là hai đường thẳng không có điểm chung

b) Nếu đường thẳng c cắt hai đường thẳng a, b mà trong các góc tạo thành một cặp góc sole trong bằng nhau thì a//b

c) Nếu đường thẳng c cắt hai đường thẳng a, b mà trong các góc tạo thành một cặp góc đồng vị bằng nhau thì a//b

d) Cho điểm M nằm ngoài đường thẳng a Đường thẳng đi qua M và song song với đường thẳng a

là duy nhất

e) Có duy nhất một đường thẳng song song với một đường thẳng cho trước

Câu 3 : Cho hình vẽ biết a//b

Hãy nêu tên các cặp góc bằng nhau của hai tam giác CAB và CDE Hãy giải thích vì sao?

Hoạt động 4 : HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Làm Bài tập 39 trang 95 SGK(Trình bày suy luận có căn cứ)

Bài 30 trang 79 SBT

Bài tập bổ sung : Cho hai đường thẳng a và b biết đường thẳng c  a và c  b Hỏi đường thẳng a có song song với đường thẳng b không? Vì sao?

Tuần 5 §6 TỪ VUÔNG GÓC ĐẾN SONG SONG

Tiết 10

A./ MỤC TIÊU :

* Biết quan hệ giữa hai đường thẳng cùng vuông góc hoặc cùng song song với một đường thẳng thứ 3

* Biết phát biểu gãy gọn một mệnh đề toán học

* Tập suy luận

B./ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH :

- Giáo viên : SGK, thước thẳng, êke, bảng phụ

- Học sinh : SGK, thước thẳng, êke, bảng nhóm, bút viết bảng

C./ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Hoạt động 1 : KIỂM TRA

GV : Kiểm tra

HS1 :

a) Hãy nêu dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng

song song

b) Cho điểm M nằm ngoài đường thẳng d Vẽ

HS1 : Lên bảng trả lời dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song và vẽ hình theo câu b

đường thẳng c đi qua M sao cho c vuông góc

với d

HS2 :

a) Phát biểu tiên đề Ơclít và tính chất của hai

đường thẳng song song

b) Trên hình bạn vừa vẽ, dùng êke vẽ đường

thẳng d’ đi qua M và d’  c

GV cho HS cả lớp nhận xét đánh giá kết quả

của các bạn trên bảng

GV : Qua hình các bạn đã vẽ trên bảng Em có

nhận xét gì về quan hệ giữa đường thẳng d và

d’? Vì sao?

GV: Đó chính là quan hệ giữa tính vuông góc

và tính song song của ba đường thẳng

d'

d M

HS2 : Trả lời Tiên đề Ơclít và tính chất của hai đường thẳng song song

Vẽ tiếp vào hình của bạn đường thẳng d’ đi qua

M và d’  c

HS đứng tại chỗ trả lời :

- Đường thẳng d và d’ song song với nhau

- Vì đường thẳng d và d’ cắt c tạo ra cặp góc sole trong (hoặc đồng vị) bằng nhau, theo dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song thì d//d’

Hoạt động 2 : 1) QUAN HỆ GIỮA TÍNH VUÔNG GÓC VÀ TÍNH SONG SONG

GV cho HS quan sát hình 27 trang 96 SGK trả lời

?1

HS đứng tại chỗ trả lời

a) a có song song với b b) Vì c cắt a và b tạo thành cặp góc sole trong

GV : Yêu cầu HS cả lớp vẽ hình 27 vào vở, gọi

1 HS lên bảng vẽ lại hình 27

GV: Em hãy nêu nhận xét về quan hệ giữa hai

đuờng thẳng phân biệt cùng vuông góc với

đường thẳng thứ ba

GV: Gọi vài HS nhắc lại tính chất SGK (Tr96)

GV có thể tóm tắt dưới dạng hình vẽ và ký hiệu

hình học

a

b c

a  c

=> a // b

b  c

GV: Em hãy nêu lại cách suy luận tính chất

trên

bằng nhau nên a // b

HS lên bảng vẽ :

a

b c

HS: Hai đường thẳng phân biệt cùng vuông góc với đường thẳng thứ ba thì chúng song song với nhau

a

b c

HS: Bổ sung vào hình để được hình vẽ trên rồi trình bày

HS: Cho c  a tại A Có A3 = 90o

c  btại B Có B1= 90o

Có A3 và B1 ở vị trí sole trong và A3 = B1

(=90o) Suy ra a // b (theo dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song)

GV : Đưa bài toán sau lên bảng phụ

Nếu có đường thẳng a//b và đường thẳng ca

Theo em quan hệ giữa đường thẳng c và b thế

nào? Vì sao?

GV gợi ý :

* Liệu c không cắt b được không? Vì sao?

* Nếu c cắt b thì góc tạo thành bằng bao nhiêu?

Vì sao?

a

b A

HS: Suy nghĩ có thể chưa trả lời được

HS Nếu c không cắt b thì c // b (Theo vị trí hai đường thẳng)

Gọi c  a tại A Như vậy qua điểm A có 2 đường thẳng a và c cùng song song với b Điều này trái với tiên đề Ơclít Vậy c cắt b

HS: Cho c cắt b tại B theo tính chất hai đường thẳng // có : B1 = A3 (hai góc sole trong)

Mà A3 = 90o (vì c  a) suy ra B1 = 90o hay c  b

HS: Một đường thẳng vuông góc với một trong hai đường thẳng song song thì nó cũng vuông góc với đường thẳng kia

HS: Lên bảng vẽ hình và ghi tính chất dưới dạng ký hiệu

GV: Qua bài toán trên em rút ra nhận xét gì?

GV: Đó chính là nội dung tính chất 2 về quan

hệ giữa tính vuông góc và tính song song

GV : Yêu cầu một số HS nhắc lại 2 tính chất

trang 96 SGK

GV: Em nào có thể tóm tắt nội dung tính chất

2 đưới dạng hình vẽ và ký hiệu

GV : So sánh nội dung tính chất (1) và (2)

GV Củng cố bằng bài tập 40 (Tr97 SGK)

Bài tập 40 :

Căn cứ vào hình 29 hãy điền vào chỗ trống

a

b

Nếu a // b thì c  b

c  a

HS Nội dung 2 tính chất này ngược nhau Gọi HS lên bảng điền vào (….)

a

b

c

a) …a // b b) … c  b

(….)

a) Nếu a  c và b  c thì …

b) Nếu a // b và c  a thì …

Hoạt động 3 : 2) BA ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG

GV cho HS cả lớp nghiên cứu mục 2 SGK

(Trang 97) (2ph) Sau đó cho HS hoạt động

nhóm làm ?2 (5 ph)

Yêu cầu trong bài làm của nhóm có vẽ hình 28

(a), 28 (b) và trả lời các câu hỏi

GV gọi 1 đại diện của 1 nhóm bằng suy luận

giải thích câu a

GV: Yêu cầu HS phát biểu tính chất SGK trang

97

GV: Giới thiệu : Khi 3 đường thẳng d, d’, d”

Bảng nhóm

a) d’ và d” có song song

b) a  d” và a  d và d // d”

d’ // d” vì cùng vuông góc với a

HS: Có d // d’ mà a  d => a  d’ theo tính chất : một đường thẳng  với một trong hai đường thẳng // thì cũng vuông góc với đường thẳng kia

Tương tự vì d // d” mà a  d => a  d” Do đó d’ // d” vì cùng  a (Hai đường thẳng phân biệt cùng  với đường thẳng thứ ba thì // với nhau)

HS lên bảng điền vào chỗ trống

song song với nhau từng đôi một, ta nói 3

đường thẳnfg ấy song song với nhau

Ký hiệu : d // d’ // d”

GV củng cố bằng bài tập 41 (trang 97 SGK)

GV ghi hình 30 và nội dung bài 41 (97) vào

bảng phụ hoặc giấy trong

a

c

Nếu a // b và a // c thì b // c

Hoạt động 4 : CỦNG CỐ

GV đưa bài toán sau lên máy chiếu

1) Bài toán

a) Dùng êke vẽ hai đường thẳng a, b cùng

vuông góc với đường thẳng c

b) Tại sao a // b

Gọi HS1 lên bảng làm câu a

a

b c

C

D

HS2: làm câu b

c) Vẽ đường thẳng d cắt a, b lần lượt tại C, D

Đánh số các góc đỉnh C, đỉnh D rồi đọc tên các

cặp góc bằng nhau? Giải thích

2) GV yêu cầu HS nhắc lại các tính chất về

quan hệ giữa tính vuông góc và tính song song

* Tính chất 3 đường thẳng song song

A//b vì a và b cùng  c (Theo quan hệ giữa tính vuông góc và song song)

HS3: Làm câu c (Vẽ tiếp vào hình HS1 đã vẽ

và đánh số thứ tự như hình vẽ) Các cặp góc bằng nhau :

C1 = D3 (sole trong)

C4 = D2 (sole trong)

C1 = D1 (đồng vị)

C2 = D2 (đồng vị)

C3 = D3 (đồng vị)

C4 = D4 (đồng vị)

C1 = C3 (đối đỉnh) …

Hoạt động 5 : HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Bài tập : 42, 43, 44 (98 SGK)

Bài 33, 34 trang 80 SBT

 Học thuộc ba tính chất của bài

 Tập diễn đạt các tính chất bằng hình vẽ và ký hiệu hình học