Tiết 26 : DẤU HIỆU NHẬN BIẾT TIẾP TUYẾN CỦA ĐƯỜNG TRÒN I – Mục tiêu: Hs nắm được các dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến của đường tròn.. Hs biết vẽ tiếp tuyến tại 1 điểm của đường tròn, vẽ
Trang 1Tiết 26 : DẤU HIỆU NHẬN BIẾT TIẾP TUYẾN CỦA ĐƯỜNG
TRÒN
I – Mục tiêu:
Hs nắm được các dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến của đường tròn
Hs biết vẽ tiếp tuyến tại 1 điểm của đường tròn, vẽ tiếp tuyến đi qua 1 điểm
nằm bên ngoài đường tròn
Hs vận dụng các dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến của đường tròn vào các bài tập
tính toán và chứng minh
II- Chuẩn bị : GV: thước compa, phấn màu
HS: thước, compa, ôn bài cũ
III – Tiến trình bài dạy
1) Ổn định :Lớp 9A2:…………Lớp 9A3:………… Lớp 9A4………
2) Kiểm tra: (7’)
? Nêu các vị trí tương đối giữa đường thẳng và đường tròn cùng hệ thức liên hệ
tương ứng?
? Thế nào là tiếp tuyến của đường tròn ? Tiếp tuyến của đường tròn có tính chất gì
?
3) Bài mới:
Trang 2Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng
Hoạt động 1: Dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến của đường tròn (12’)
? Qua bài trước có cách nào nhận biết
một tiếp tuyến đường tròn?
GV: vẽ hình gồm đ/tr (0) C (0), qua C
kẻ đ/th a 0C
? Đường thẳng a có là tiếp tuyến của
đường tròn không ? vì sao ?
GV kết luận và yêu cầu hs đọc sgk
GV giới thiệu định lý
GV cho hs làm ?1
? Hãy c/m BC là tiếp tuyến của đường
tròn (A; AH) ?
? Để chứng minh đ/t là tiếp tuyến của
HS đ/th và đ/tr có 1 điểm chung
Khi d = R đ/th là tiếp tuyến của đ/tr
HS giải thích: có vì 0C a 0C là k/ c từ
a đến tâm 0 (d = 0C);
C (0) 0C = R = d
HS đọc định lý
HS đọc ?1 và vẽ hình
HS BC AH tại H
AH = R BC là tiếp tuyến của đ/tr (A;AH)
0 a
C
* Định lý: sgk /110 C a ; C (0); a 0C
a là tiếp tuyến của đường tròn (0)
Trang 3đ/tròn cần chỉ ra điều gì ? HS K/c từ tâm đến đ/t
bằng R
Hoạt động 2: Áp dụng (13’)
GV: vẽ hình tạm để hướng dẫn hs phân
tích bài toán
Giả sử qua A dựng được tiếp tuyến AB
của (0), B là tiếp điểm
? Nhận xết gì về AB0?
? AB0 vuông có 0A là cạnh huyền ,
vậy làm thế nào để xác định điểm B ?
? Vậy điểm B nằm trên đường nào?
? Nêu cách dựng tiếp tuyến AB ?
GV yêu cầu hs vẽ hình theo các bước
dựng
GV cho hs thảo luận làm ?2
HS đọc đề bài và nghiên cứu cách dựng
HS: AB0 vuông tại
B
HS: B cách trung điểm
M của 0A một khoảng 0A /2
HS B nằm trên đường tròn (M; 0A/2)
HS nêu các bước dựng
HS dựng hình vào vở
* Bài toán: sgk/111
C A
B
* Cách dựng:
- Dựng M là trung điểm 0A
- Dựng đ/tr (M; 0M) cắt (0) tại B
và C
Kẻ AB và AC được các tiếp tuyến
* CM
- AB0 có trung tuyến
BM = A0 /2 nên góc AB0 – 900
AB 0B tại AB là tiếp
Trang 4
GV – hs nhận xét
? Bài toán có mấy nghiệm hình ?
GV chốt lại cách dựng tiếp tuyến qua 1
điểm không thuộc đ/tròn
HS hoạt động theo nhóm đại diện nhóm trình bày
HS bài toán có 2 nghiệm hình
tuyến của đ/tròn (0)
- C/m tương tự ta cũng có AC là tiếp tuyến của đ/tròn (0)
* Bài toán có hai nghiệm hình
Hoạt động 3: Củng cố – luyện tập (11’)
? Nêu dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến của
đường tròn ?
? Nêu cách vẽ hình ?
? C/m AC là tiếp tuyến của đường tròn
ta c/m như thế nào ?
? Chứng minh AC BA ta c/m ntn ?
GV yêu cầu HS thực hiện c/m
? C/m ABC vuông áp dụng kiến thức
nào ?
HS nhắc lại
HS đọc đề bài
HS vẽ hình
HS trả lời AC BA
HS c/m ABC vuông tại A
HS trình bày c/m
HS định lý Pitago
Bài 21: (111/sgk) Xét ABC
có
AB = 3 cm
AC = 4 cm
BC = 5 cm
3 4
5 B
A
C
AB2 + AC2 = 32 + 42
= 52 = BC2 góc BAC= 900 ( định lý Pitago đảo)
Trang 5AC BC tại A AC là tiếp tuyến của đ/tròn (B; BA)
4) Hướng dẫn về nhà: (2’)
Nắm vững: đ/n tính chất, dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến của đường tròn
Nắm được cách dựng tiếp tuyến đ/tr qua 1 điểm nằm trên hoặc nằm ngoài đ/tr
Bài tập 22; 23; 24 (sgk/111-112)
-
Tiết 27 : LUYỆN TẬP
I – Mục tiêu:
Củng cố dấu hiệu nhân biết 1 đ/thẳng là tiếp tuyến của đ/tròn
Rèn kỹ năng nhận biết tiếp tuyến, kỹ năng chứng minh, giải bài tập dựng tiếp
tuyến
II- Chuẩn bị : GV: thước compa, phấn màu
HS: thước, compa, ôn bài cũ, làm bài tập giao
III – Tiến trình bài dạy
1) Ổn định :Lớp 9A2:…………Lớp 9A3:………… Lớp 9A4………
Trang 62) Kiểm tra: (6’)
? Nêu dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến của đường tròn ? Vẽ tiếp tuyến của đ/tròn qua
điểm M đường tròn ?
3) Bài mới:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Ghi bảng
Hoạt động 1: Chữa bài tập (10’)
? Bài toán cho biết gì ? y/cầu gì ?
? Đường tròn tiếp xúc với đ/t d
qua A Tâm đ/tròn nằm ở đâu ?
? Đường tròn đi qua A và B tâm
nằm ở đâu ?
? Nêu cách dựng đ/tròn đi qua B
và tiếp xúc với d tại A ?
HS đọc đề bài
HS trả lời
HS nằm trên đ/t vuông góc d tại A
HS đường trung trực của đoạn AB
HS nêu cách dựng
Bài tập 22(sgk/111) Cho đ/thẳng (d), A d, B d Dựng (0) đi qua B và tiếp xúc với A
* Cách dựng
- Dựng đ/thẳng vuông góc d tại A
- Dựng đường trung trực của đ/thẳng AB
0 d
A B
- Tâm 0 là giao điểm của đ/thẳng vuông góc với d và đường trung trực của AB
- Vẽ (0; 0A) ; (0) đi qua B và tiếp xúc với d tại A
Hoạt động 2: Luyện tập ( 26’)
Trang 7
? Bài toán cho biết gì ? y/c gì ?
? Nêu cách vẽ hình của bài toán ?
? Để c/m CB là tiếp tuyến của
đ/tròn (0) cần c/m ntn ?
GV hướng dẫn HS c/m theo sơ đồ
? Từ sơ đồ trên em hãy trình bày
c/m ?
? Để c/m 1 đ/t là tiếp tuyến của
đ/tròn ta c/m ntn ?
? Tính 0C ta tính ntn ?
GV gợi ý: Tính 0C cần tính đoạn
thẳng nào ?
? Từ đó tính 0H ntn ?
HS đọc đề bài
HS trả lời
HS nêu cách vẽ hình
HS 0B BC tại B
Góc 0BC = 0AC
0AC = 0BC
từ gt
HS đ/t bán kính tại tiếp điểm
HS nêu cách tính
HS 0H
HS cần tính AH từ
đó suy ra tính 0H áp dụng đ/l Pitago
Bài tập 24(sgk/ 111) (0), AB 2R
0A AC tại A 0C AB tại H
AC 0C = C
a) CB là tiếp tuyến của (0)
0
A
C B
H
b) R = 0A = 15cm; AB = 24cm Tính 0C ?
CM a) Xét A0B có 0A = 0B = R A0B cân tại 0 0H AB (gt) 0H là đường phân giác của góc 0 góc 01 = góc 02 Xét A0C và B0C có
Góc 01 = góc 02 (CMT); 0C chung 0A = 0B = R A0C = B0C (c.g.c) góc 0AC = góc 0BC
góc 0AC = 900 (gt) góc 0BC = 900
0B BC tại B BC là tiếp tuyến của
Trang 8? Biết AH, 0A, 0H tính 0C dựa
vào kiến thức nào ?
GV yêu cầu HS trình bày c/m
GV chốt lại qua bài 24 cần lưu ý:
- C/m 0A AC cần sử dụng đ/l 1
đ/t là tiếp tuyến của đ/tròn …
- C/m CB là tiếp tuyến của (0)
sử dụng đ/lý nêu đ/thẳng đi qua
tiếp điểm và vuông góc …
HS hệ thứclượng trong tam giác vuông
HS trình bày
HS nghe hiểu
đ/tròn (0) b) Ta có
0H AB HA = HB =
2
AB
= 12(cm)
Trong vuông A0H ta có
0A AH (đ/l Pitago)
12
15 = 9(cm) Xét vuông 0AC ta có 0A2 = 0H 0C (hệ thức lượng …)
0C =
9
15 0
H
A
= 25(cm)
4) Củng cố - hướng dẫn (3’)
GV khái quát lại toàn bài : Dạng bài tập , kiến thức áp dụng
*Về nhà Học thuộc định nghĩa, tính chất , dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến của
đường tròn Làm bài tập 26 (sgk) ; 40 (sbt)
Đọc phần có thể em chưa biết và tìm hiểu trước bài 6
-