Tiết 60 : HÌNH NÓN – HÌNH NÓN CỤT DIỆN TÍCH XUNG QUANH VÀ THỂ TÍCH CỦA HÌNH NÓN – HÌNH NÓN CỤT I – Mục tiêu: - HS được giới thiệu và ghi nhớ các khái niệm về hình nón : đáy mặt xung q
Trang 1Tiết 60 : HÌNH NÓN – HÌNH NÓN
CỤT DIỆN TÍCH XUNG QUANH VÀ THỂ
TÍCH CỦA HÌNH NÓN – HÌNH NÓN CỤT
I – Mục tiêu:
- HS được giới thiệu và ghi nhớ các khái niệm về hình nón : đáy mặt xung quanh
, đường sinh , đường cao mặt cắt song song với đáy của hình nón và có khái niệm
về hình nón cụt
- Nắm chắc và biết sử dụng cong thức tính diện tích xung quanh , diện tích toàn
phần thể tích của hình nòn và hình nón cụt
II – Chuẩn bị : GV một số vật có dạng hình nón ; tranh vẽ H87; 92; mô hình hình
nón bảng phụ thước , phấn màu
HS Thước com pa , một số vật hình nón ; ôn lại công thức tính độ dài cung
tròn , diện tích xung quanh và thể tích của hình chóp đều
III – Tiến trình bài dạy :
1) Ổn định : Lớp 9A2:…………Lớp 9A3:………… Lớp
9A4………
Trang 22) Kiểm tra: (5’)
? Nhắc lại công thức độ dài cung tròn , công thức tính diện tích xung
quanh và thể tích của hình chóp đều ?
3) Bài mới:
Hoạt động 1 : Hình nón (10’)
GV Quay tam giác A0C 1 vòng quanh
cạnh góc vuông 0A cố định được một
hình nón
GV thực hiện thao tác
GV cạnh 0C quét lên đáy của hình nón
? Cạnh AC quét lên hình gì ?
GV giới thiệu AC là đường sinh , A là
đỉnh , 0A là đường cao
GV GV đưa hình 87 lên bảng phụ
? Chỉ rõ các yếu tố của hình nón ?
? Thực hiện ?1
GV yêu cầu hs quan sát các vật hình nón
chỉ rõ các yếu tố
HS quan sát
HS AC quét lên mặt xung quanh
HS quan sát
HS trả lời tại chỗ
HS thực hiện ?1
Trang 3Hoạt động 2 : Diện tích xung quanh của hình nón
GV cắt hình nón bằng theo đường sinh rồi
trải ra
? Hình triển khai mặt xung quanh của hình
nón là hình gì ?
? Công thức tính diện tích hình quạt ?
? Độ dài cung AA’A tính như thế nào ?
? Vậy diện tích cung AA’A bằng bao
nhiêu ?
GV giới thiệu diện tích xung quanh của
hình nón
? Tính diện tích toàn phần của hình nón
tính như thế nào ?
? Công thức tính Sxq hình chóp đều ?
GV từ Sxq của hình chóp đều Sxq của
hình nón tương tự : đường sinh trung
đoạn của hình chóp đều khi số cạnh đa
giác đáy gấp đôi lên mãi
HS quan sát
HS : Hình quạt
HS Sq = l.R
2 1
HS chính là độ dài (0;r) bằng 2r
HS Sq =
2
2 rl
= rl
HS nêu công thức
HS Sxq = p.d
p : nửa chu vi đáy d: trung đoạn
HS tìm hiểu VD
Sxq = r l
r : bán kính
l : độ dài đường sinh
Stp = Sxq + r2
= .r.l + .r2
Trang 4GV cho HS làm VD
? Để tính diện tích xung quanh ta tính theo
công thức nào ?
? Trong công thức đã biết đại lượng nào ,
cần tính đại lường nào ?
? Tính độ dài đường sinh tính ntn ?
? Từ đó hãy tính diên tích xung quanh của
hình nón ?
HS Sxq = r.l
HS biết r ; h, tính l
HS nêu cách tính
HS thực hiện tính
* Ví dụ: SGK
h = 16 cm ; r = 12cm
Sxq = ? Giải Sgk/115
Hoạt động 3 Thể tích hình nón
GV giới thiệu cách tính thể tích hình nón
bằng thực nghiệm (H90/sgk)
? Yêu cầu HS đo chiều cao cột nước;
chiều cao hình trụ ?
? Qua thí nghiệm ta rút ra kết luận gì ?
Vtrụ = ?
GV giới thiệu thể tích hình nón
GV yêu cầu HS làm bài tập :
Cho r = 5cm ; h = 10cm Tính V = ?
HS quan sát
HS thực hiện đo
HS Vnón =
3
1
Vtrụ
= 3
1
r2 h
HS hoạt động nhóm nhỏ trình bày nhanh
V = 3
1
5 2.10 =
3 250
V = 3 1
r2 h
Trang 5Hoạt động 4: Hình nón cụt – Diện tích xung quanh và thể tích hình nón cụt
GV dùng hình nón cắt ngang… giới thiệu
hình nón cụt
?Quan sát mô hình cho biết hình nón cụt
có mấy đáy ? là các hình như thế nào ?
GVđưa H 92 lên bảng phụ và giới thiệu
bán kính, đường sinh, chiều cao…
? Qua hình vẽ hãy nêu cách tính Sxq, V
của hình nón cụt ?
GV giới thiệu công thức
HS 2 đáy không bằng nhau
HS nêu cách tính
* Khái niệm: SGK/116
* Diện tích xq và thể tích hình nón cụt :
Sxq = (r1 + r2 )l
V = 3
1 (r12+ r22+ r1r2) h
Hoạt động 4: Luyện tập - Củng cố :
? Công thức tính Sxq, Stp, V của hình nón,
nón cụt ?
? Bài toán cho biết gì ? tìm gì ?
? Nêu cách tính r, l ?
GV bổ xung câu hỏi
tính Sxq, Stp và V của hình nón
HS nhắc lại
HS đọc đề bài
HS trả lời
HS nêu cách tính
Bài 15 (117- sgk)
a) d = 1 r =
2 1
b) h = 1
2
5 2 2
h r l
c) Sxq= rl =
4
5
4) Hướng dẫn về nhà:
Trang 6Nắm vững các khái niệm về hình nón, nón cụt
Nắm chắc cáccông thức tính Sxq, Stp, V của hình nón, nón cụt,
Làm bài tập 16 ;17; 18 ; 19 (117 – SGK)
-
TIẾT 61: LUYỆN TẬP
I – Mục tiêu:
Thông qua bài tập củng cố các khái niệm về hình tròn
HS được rèn luyện kỹ năng phân tích đề bài, áp dụng công thức tính Sxq, Stp, V hình nón cùng các công thức suy diễn của nó
Cung cấp cho HS 1 số kiến thức thực tế về hình nón
II – Chuẩn bị : GV Hình vẽ, thước , com pa , bảng phụ
HS Đồ dùng học tập , ôn và làm bài tập
III – Tiến trình bài dạy:
1) Ổn định: Lớp 9A2: ……… Lớp 9A3: ………Lớp 9A4:
………
2) Kiểm tra: Kết hợp trong giờ
3) Bài mới
Trang 7Hoạt động 1 : Kiểm tra – chữa bài tập:
GV gọi đồng thời 2 HS lên
bảng
GV đưa đề bài trên bảng phụ
GV gợi ý bài 21
? Tính Sxq = ? Svk =? S =
?
GV đánh giá sửa sai
Chú ý vận dụng các công
thức Sxq, V và các công thức
suy luận của nó sao cho phù
hợp
HS 1 bài 20
HS 2 bài 21
HS nhận xét
HS nghe hiểu
Bài 20(118 – SGK):
Điền đủ vào các ô trống(h 96) r(cm) d(cm) h(cm) l(cm) V(cm3)
3
1
.1000
3
1
.250
Giải thích
2 2
r h
l ;
h
V r
h r V
3
Bài 21: (118 – sgk)
Bán kính đáy hình nón là :
2
35 – 10 = 7,5 (cm)
Diện tích xung quanh hình nón:
rl = 30 7,5 = 225 (cm2) Diện tích hình vành khăn:
R2 - r2 = ( 17,52- 7,52) = 250 (cm2) Diện tích vải cần để làm mũ ( không kể riềm mép , phần thừa) là:
225 +250 = 475 (cm2)
Trang 8Hoạt động 2 : Luyện tập
? Bài toán cho biết gì ? tìm gì
GV đưa hình vẽ lên bảng phụ
? Để tính được góc Ta cần
tìm gì ?
? Biết diện tích mặt khai triển
của hình nón =
4
1 diện tích
hình tròn bán kính SA = l
Hãy tính diện tích hình đó ?
GV Tính tỷ số
l
r
từ đó tính
góc
GV nhấn mạnh tính nửa góc
của đỉnh hình nón áp dụng tỷ
số lượng giác và Sq, Sxq…
GV Bảng phụ ghi đề bài cùng
hình vẽ
? Từ hình vẽ hãy tính Sxq của
HS đọc đề bài
HS trả lời
HS tìm tỷ số
l r
tức là tính sin
HS suy nghĩ và nêu cách tính
HS nghe hiểu
HS đọc đề bài
Bài 23(119 –sgk)
Sq =
4
.l2
= S xqnón
= r l
4
.l2
=
4
l
= r
4
1
l
r
= 0,25
Vậy sin = 0,25 14028
Bài 28 (120 – sgk)
Trang 9hình nón cụt ?
? Tính dung tích của xô chứa
hoá chất cần tính gì ?
? Nêu công thức tính V hình
nón cụt ?
GV yêu cầu HS thảo luận
chọn kết quả đúng
HS nêu cách tính
HS cần tính thể tích
HS trả lời
HS hoạt động nhóm - Đại diện nhóm trả lời và giải thích
a) Sxq = l( r1 + r2) = .36(21+ 9)
= 1080. (cm2) b) áp dụng định lý Pi ta go vào tam giác vuông
h = 2 2
12
36 33,94 (cm)
Vậy V =
3
1 .33,94(212 + 92 + 21.9)
2527(cm3) 25,3 (l)
Bài 24(119 –sgk) Chọn A
4) Hướng dẫn về nhà
? Dạng bài tập đã chữa,kiến thức áp dụng ? GV khái quát toàn bài
Nắm chắc các công thức tính Sxq, Stp ,V hình nón , nón cụt
Làm bài tập 26 ; 27 (119 – sgk)
