Salmonella là một trong những nhóm vi sinh vật gây bệnh đường ruột nguy hiểm được quan tâm từ trước đến nay. Thực chất, Salmonella là vi khuẩn hiện diện rộng rãi trong tự nhiên như đất, nước, thực phẩm…và gây ra các vụ ngộ độc thực phẩm không chỉ có ở những nước đang phát triển mà phổ biến cả ở những nước phát triển như Mỹ, Canada.
Trang 1LỜI CẢM TẠ
Kính dâng lên cha mẹ, anh chị, người đã có công sinh thành, dạy dỗ, chăm
lo để cho chúng con có kết quả như ngày hôm nay
Chân thành cám ơn Ban giám hiệu Trường Đại học Nông lâm Tp Hồ Chí Minh, Ban chủ nhiệm Bộ môn Công nghệ sinh học đã hỗ trợ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho chúng tôi trong quá trình học tập
Trân trọng biết ơn quý thầy cô Bộ môn Công nghệ sinh học đã hết lòng giảng dạy, tận tình truyền đạt những kiến thức quý báu cho chúng tôi trong suốt thời gian học tập
Chân thành cám ơn quý thầy cô Khoa Thủy sản đã tạo mọi điều kiện hướng dẫn, giúp đỡ cho chúng tôi thực hiện tốt đề tài trong thời gian thực hiện đề tài
Đặc biệt cám ơn thầy Nguyễn Hữu Thịnh đã tận tình hướng dẫn, hết lòng giúp đỡ, chỉ bảo, động viên chúng em hoàn thành tốt đề tài
Cảm ơn tất cả các bạn lớp CNSH Khóa 27 đã chia sẻ những vui buồn, giúp
đỡ, động viên và đóng góp ý kiến cho chúng tôi trong suốt khóa học
Cảm ơn các bạn Tuyền, Đạt, Trung, Khoa Thủy sản và Huy, Khoa CNSH, Đại học Khoa học tự nhiên Tp HCM đã cùng chúng tôi trải qua những buồn vui trong những ngày tháng thực hiện khóa luận này
Trang 2Chúng tôi nghiên cứu đáp ứng miễn dịch của thỏ và của cá rô phi đỏ với vi
khuẩn Streptococcus sp qua 4 thí nghiệm sau:
Thí nghiệm 1: Điều chế kháng huyết thanh từ thỏ kháng vi khuẩn
Streptococcus sp bằng cách tiêm vi khuẩn dạng FKC rồi định kì phân tích huyết thanh
thu được để kiểm tra hiệu giá của phản ứng ngưng kết
Thí nghiệm 2: Ảnh hưởng của mật độ nuôi của cá rô phi đỏ (Oreochromis sp.) đối với khả năng cảm nhiễm vi khuẩn Streptococcus sp đã được tiêm vi khuẩn dạng
FKC trước đó, bằng cách xem xét tỉ lệ cá cảm nhiễm thực nghiệm
Thí nghiệm 3: Khảo sát thời gian tạo đáp ứng miễn dịch trên cá rô phi đỏ
(Oreochromis sp.) sau khi tiêm huyền dịch dạng FKC của vi khuẩn Streptococcus sp.
bằng cách kiểm tra phản ứng ngưng kết nhanh trên phiến kính của huyết thanh cá
Thí nghiệm 4: Khảo sát khả năng phòng bệnh do vi khuẩn Streptococcus sp.
trên cá điêu hồng đã được tạo đáp ứng miễn dịch bằng cách tiêm FKC trước đó, bằng cách xem xét tỉ lệ cá cảm nhiễm sau khi tiêm gây cảm nhiễm thực nghiệm
Kết quả thu được qua các thí nghiệm như sau:
Khả năng tạo đáp ứng miễn dịch trên thỏ chưa tốt, mức hiệu giá ngưng kết cao nhất là 8 lần sau 7 tuần theo dõi
Không thấy có sự khác biệt về tỉ lệ cảm nhiễm đối với vi khuẩn
Streptococus sp trên cá có hoặc không tiêm FKC do ảnh hưởng của mật độ nuôi thấp
(25 con/bể) và trung bình (50 con/bể)
Có sự khác biệt về tỉ lệ cảm nhiễm trên cá có và không tiêm FKC khi nuôi ở mật độ cao (100 con/bể) là: 16% và 24%
Cá nuôi ở mật độ cao có tỉ lệ cảm nhiễm vi khuẩn cao hơn so với nuôi ở mật
độ thấp
Huyết thanh cá rô phi đỏ có trọng lượng trung bình là 87,3g cho phản ứng
ngưng kết với vi khuẩn Streptococcus sp trong thời gian 40 ngày sau khi tiêm FKC
với liều đơn
Cá có trọng lượng 87,3g được tiêm FKC có khả năng đề kháng sự cảm
nhiễm vi khuẩn Streptococcus sp sau khi gây nhiễm thực nghiệm.
Trang 3MỤC LỤC
ĐỀ MỤC TRANG
TÊN ĐỀ TÀI ii
TÓM TẮT iii
CẢM TẠ iv
MỤC LỤC v
DANH SÁCH CÁC BẢNG viii
DANH SÁCH CÁC HÌNH ẢNH ix
I GIỚI THIỆU 1
1.1 Đặt vấn đề 1
1.2 Mục tiêu 2
II TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3
2.1 Một số đặc điểm sinh học của cá rô phi 3
2.1.1 Nguồn gốc 3
2.1.2 Phân loại 3
2.1.3 Môi trường sống 3
2.1.4 Đặc điểm sống và tập tính dinh dưỡng 4
2.1.5 Đặc điểm sinh sản 4
2.2 Tình hình nuôi cá rô phi trên thế giới và ở Việt Nam 5
2.2.1 Trên thế giới 5
2.2.2 Ở Việt Nam 7
2.2.3 Các tiến bộ kỹ thuật trong nghề nuôi cá rô phi 7
2.3 Tình hình dịch bệnh ở cá rô phi 8
2.4 Tình hình nghiên cứu bệnh trên cá rô phi 8
2.4.1 Trên thế giới 8
2.4.2 Tại Việt Nam 9
2.5 Một số thông tin về liên cầu khuẩn Streptococcus iniae
Trang 42.5.1 Đặc điểm hình thái, sinh lí, sinh hóa 9
2.5.2 Loài cá nuôi cảm nhiễm 11
2.5.3 Triệu chứng và bệnh tích 11
2.5.4 Huyết thanh học 12
2.5.5 Dịch tễ học 12
2.5.6 Phòng trị bệnh 13
2.6 Khái quát về hệ thống đáp ứng miễn dịch của thú 14
2.6.1 Miễn dịch tự nhiên ở thú 14
2.6.2 Miễn dịch thu được ở thú 16
2.7 Khái quát về hệ thống đáp ứng miễn dịch của cá 18
2.7.1 Đáp ứng miễn dịch tự nhiên của cá 18
2.7.2 Đáp ứng miễn dịch thu được của cá 20
2.8 Giới thiệu về chất bổ trợ 21
2.8.1 Nguyên lí tác dụng của chất bổ trợ 21
2.8.2 Các chất bổ trợ thông dụng 21
2.9 Một số nét về vacine phòng bệnh cho cá 22
2.9.1 Nguyên tắc ứng dụng vaccine 22
2.9.2 Các dạng vacine dùng cho cá 22
2.9.3 Các phương pháp chủng vaccine cho cá 23
2.10 Giới thiệu về phản ứng ngưng kết dùng trong chẩn đoán miễn dịch học 23
2.10.1 Định nghĩa kháng nguyên, kháng thể 23
2.10.2 Phản ứng ngưng kết 24
III VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 25
3.1 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 25
3.1.1 Thời gian 25
3.1.2 Địa điểm 25
3.2 Vật liệu và trang thiết bị nghiên cứu 25
3.3 Phương pháp nghiên cứu 26
3.3.1 Phương pháp thu mẫu cá bệnh 26
3.3.2 Phương pháp bảo quản và vận chuyển mẫu 26
3.3.3 Phương pháp phân lập vi khuẩn gây bệnh 27
Trang 53.3.4 Phương pháp nuôi cấy và thu sinh khối
vi khuẩn Streptococcus sp dạng FKC 29
3.3.5 Phương pháp cấp vi khuẩn dạng FKC và gây cảm nhiễm cho cá 30
3.3.6 Phương pháp lấy mẫu máu và thu huyết thanh 31
3.3.7 Phương pháp thực hiện phản ứng ngưng kết nhanh trên phiến kính 32
3.3.8 Phương pháp xác định hiệu giá của phản ứng ngưng kết 32
3.4 Cách bố trí và tiến hành thí nghiệm 33
3.4.1 Thí nghiệm 1 33
3.4.2 Thí nghiệm 2 34
3.4.3 Thí nghiệm 3 37
3.4.4 Thí nghiệm 4 38
IV KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 40
4.1 Kết quả thí nghiệm 1 40
4.2 Kết quả thí nghiệm 2 42
4.3 Kết quả thí nghiệm 3 45
4.4 Kết quả thí nghiệm 4 46
V KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 49
5.1 Kết luận 49
5.2 Đề nghị 49
TÀI LIỆU THAM KHẢO 50 PHỤ LỤC
Trang 6BẢNG NỘI DUNG TRANG
Bảng 2.1 Sản lượng và giá thành cá rô phi của một số nước
sản xuất trên thế giới vào năm 2000 6 Bảng 2.2 Sản lượng và giá trị cá rô phi xuất khẩu sang Mỹ
Bảng 3.1 Lịch tiêm huyền dịch vi khuẩn Streptococcus sp
Bảng 4.1 Kết quả kiểm tra hiệu giá ngưng kết của huyết thanh thỏ
Bảng 4.3 Số cá phát hiện nhiễm Streptococcus sp qua giải phẫu 44 Bảng 4.4 Kết quả thực hiện phản ứng ngưng kết nhanh trên phiến kính 45
Trang 7DANH SÁCH CÁC HÌNH ẢNH
Hình 3.5 Sơ đồ biễu diễn cách thực hiện xác định hiệu giá ngưng kết 33
Hình 4.2 Hình thái khuẩn lạc vi khuẩn Streptococcus sp
trên môi trường NA sau 24h nuôi cấy 45