Tìm hiểu và quan điểm bất hòa của Thủ tướng A.Sharôn và Tổng thống YArafát

Tìm hiểu và quan điểm bất hòa của Thủ tướng A.Sharôn và Tổng thống YArafát

LỜI CẢM ƠN

Với lòng biết ơn sâu sắc em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáychuyên ngành Thông tin - Văn hoá quốc tế nói riêng và Khoa quan hệ Quốc tếnói chung đã tận tình giảng dạy - truyền đạt, rèn luyện và bồi dưỡng tri thức cho

em trong quá trình học tập tại trường Đại học Dân lập Đông Đô

Đặc biệt em gửi lời cảm ơn chân thành sâu sắc nhất tới cán bộ hướng dẫnthầy Từ Sơn, người trực tiếp tận tình giúp đỡ em hoàn thành tiểu luận thực tậpnày

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

- Như chúng ta đã biết xung đột ở Trung đông là một trong những điểmnóng hiện nay đã và đang được báo chí quốc tế đề cập đến rất nhiều, khôngriêng gì báo chí quốc tế mà ngay tại Việt Nam thì những thông tin về diễn biếnhoà bình tại Trung Đông cũng luôn là một đề tài nóng hổi, bất kì những diễn biết

dù nhỏ nhất cũng được báo chí trong nước đăng tải, tin tức thường được lấy từcác hãng thông tấn có uy tín trên thế giới như Reuter, AP, BBC… Điều đó chothấy với bất cứ một sự kiện nào nổi bật thì báo chí luôn là phương tiện hữu hiệu

để phản ánh, và qua đó các độc giả có thể nắm bắt một cách cập nhật các thôngtin, đồng thời có cái nhìn sâu hơn về một vấn đề thông qua các bài phân tíchbình luận cũng được đăng tải trên các báo

- Qua việc báo chí trong và ngoài nước phản ánh về vấn đề Trung đôngchúng ta có thể thấy tính phức tạp của tình hình qua mối quan hệ giữa nhà nước

Do Thái và các quốc gia ả Rập, mối quan hệ giữa những nhà cầm quyền, sự canthiệp của các nước lớn… Đặc biệt qua nghiên cứu vấn đề Trung Đông chúng ta

có thể hiểu được chính sách bá quyền của Mĩ với những đặc quyền, đặc lợi của

nó không dễ gì từ bỏ đối với vùng đất Trung đông màu mỡ này Mặt khác, quaviệc phản ánh đó chúng ta cũng thấy được nguyện vọng hòa bình của các dântộc ở phương Đông nói chung cũng như những người dân ở Palestine nói riêng

2 Đối tượng nghiên cứu

Trung Đông là vùng đất bấn ổn và luôn xảy ra những xung đột, tình hìnhbất ổn và xung đột được báo chí phản ánh rất nhiều trong giai đoạn hiện nay Để

có cái nhìn bao quát và sâu sắc hơn em chọn đề tài: "Tìm hiểu và quan điểm bấthòa của Thủ tướng A.Sharôn và Tổng thống YArafát"

3 Phạm vi nghiên cứu

Đây là một đề tài hấp dẫn nó có tác động rất lớn trong quan hệ quốc tế.Chính vì vậy mà được báo chí Việt Nam và nước ngoài rất chú trọng quan tâm.Tuy nhiên trong khuôn khổ có hạn của một tiểu luận em không thể tiến hành

khảo sát trên tất cả các tờ báo mà chỉ khảo sát trên một số tờ báo quen thuộc sau:

"Báo Nhân dân, báo Hà Nội" mới tuần "báo quốc tế", "tạp chí Cộng sản", "báođiện tử" từ năm 2001-2002

4 Phương pháp nghiên cứu

Cách thức tiến hành nghiên cứu tiểu luận thực tập tốt nghiệp chủ yếu làsưu tầm, khảo sát, thống kê, so sánh phân loại, phân tích tổng hợp để xác lậptiểu luận, luận cứ làm nổi bật đặc trưng của từng tờ báo trong việc thông tin về

"Quan điểm bất hòa giữa Thủ tướng A.Sharôn và Tổng thống YArafát" trongthời gian từ 2001 đến nay

5 Mục đích nghiên cứu

Thông qua đề tài: "Quan điểm bất hòa giữa Thủ tướng A.Sharôn và Tổngthống YArafát" Em muốn đi sâu tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm quý báu của cácthế hệ nhà báo đi trước đồng thời nghiên cứu về mặt nội dung, hình thức thểhiện của báo chí Việt Nam, những ưu, nhược điểm trong việc chuyển tải thôngtin về vấn đề này Từ đó đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao hơn nữa vềchất lượng báo chí

6 Kết cấu của tiểu luận

CHƯƠNG MỘT MỐI MÂU THUẪN BẤT HÒA GIỮA NHÀ NƯỚC DO THÁI VÀ PALESTINE QUA THÁI ĐỘ CỦA THỦ TƯỚNG A.SHARON VÀ TỔNG THỐNG Y ARAFAT THÔNG QUA SỰ PHẢN ÁNH CỦA BÁO CHÍ

I LỊCH SỬ TỔNG QUAN VỀ SỰ XUNG ĐỘT GIỮA NHÀ NƯỚC

DO THÁI VÀ CHÍNH QUYỀN PALESTINE

1 Lịch sử vấn đề

Từ lâu trong kinh Coran của đạo Hồi và trong kinh thánh của đạo Cơ đốcđều coi Jerusalem là thánh địa của mình Khi người Ba Tư, Makêđôn, La Mãxâm nhập, Palestine trở thành mảnh đất bị nhiều nước xâu xé Rốt cuộc, ngườiArập chiếm đất Palestine còn người Do Thái trở thành một dân tộc lang thangkhông có quốc gia Cuối thế kỷ 19, người Do Thái có ý đính phục quốc, về sauphát triển thành chủ nghĩa phục quốc Chính điều đó là nguyên nhân dẫn đếntình trạng xung đột như hiện nay, mà thực chất là cuộc chiến tranh giành đất vìnhững giáo lý trong các bộ kinh của người Arập cũng như người Do Thái

2 Các cuộc chiến tranh ở Trung Đông

Từ lâu trong lịch sử với vị thế địa – chiến lược quan trọng và rất nhạycảm, lại tiềm ẩn những mâu thuẫn sắc tộc hoà quyện với tôn giáo, Trung Đôngluôn vần vũ trong những biến cố nóng bỏng của các cuộc giành giật quyền lựcquyết liệt giữa các thế lực ở bên trong và bên ngoài khu vực Bước vào thời hiệnđại, cùng với những mâu thuẫn mang tính lịch sử, nguồn tài nguyên dầu lửakhổng lồ của khu vực với trữ lượng ước khoảng 90 tỉ tấn (tổng trữ lượng dầu lửacủa toàn thế giới là 136 tỉ tấn) không chỉ một lần trở thành vũ khí lợi hại của cácnước Ả-rập ở đây trong quan hệ quốc tế Mà còn đồng thời đưa Trung Đông vàotâm điểm của không ít những toan tính chiến lược địa – chính trị của các thế lựcnước lớn tham vọng giành quyền lực toàn cầu Đây là một trong những nguyênnhân cơ bản nhất làm bùng lên cuộc chiến tranh khu vực trong thời kỳ chiếntranh lạnh, giữa một bên là các nước Ả-rập và bên kia là I-xra-en, sau khi nhànước Do Thái được thành lập vào tháng 5-1948 theo Nghị quyết 181 của Liên

hợp quốc

2.1 Cuộc chiến giành độc lập của người Do Thái năm 1948

Theo Nghị quyết 181 (II) của Đại hội đồng Liên hợp quốc ngày

29-11-1947 chia vùng đất Pa-le-xtin thành hai nhà nước: nhà nước của người Do Thái

và nhà nước của người Ả-rập Sự chia tách này đã gây ra những xáo trộn nhấtđịnh về di dân: người Ả-rập dời về vùng đất Pa-le-xtin và người Do Thái từ cácnước châu Âu trở về quốc gia Do Thái mới Mâu thuẫn dân tộc, tôn giáo, chủquyền giữa người Ả-rập và người Do Thái cũng phát sinh từ đó Ngay sau khiquốc gia mới I-xra-en được thành lập (14-5-1948), cuộc chiến tranh Ả-rập - I-xra-en (1948-1949) bùng nổ Trong cuộc chiến này, I-xra-en đã chiếm thêmnhiều vùng đất Pa-le-xtin Năm 1949, lần lượt các hiệp định đình chiến giữa cácnước Ai Cập, Xi-ri, Li-băng, Gióoc-đa-ni và I-xra-en đã được kí kết, theo đó,đường biên giới lãnh thổ ấn định theo đường mà quân đội I-xra-en chiếm đóng.Thành phố cổ Giê-ru-xa-lem vốn được đặt dưới sự quản lý của Liên hợp quốctheo Nghị quyết 181 (II), đã bị chia đôi: phần phía đông thuộc về Gióoc-đa-ni,phần tây thuộc về I-xra-en Khu Ga-za và bờ Tây sông Gióoc-đan của người Ả-rập Pa-le-xtin cuối cùng lại bị nhập vào Gióoc-đa-ni Người Pa-le-xtin thực sựkhông có chỗ nương thân Gần 1 triệu người Ả-rập phải sống lưu vong "TrungĐông hòa bình trắc trở" (tạp chí Cộng sản số 536 ngày 2/1/1998)

2.2 Cuộc chiến kênh đào Su- ê năm 1956

Năm 1956, 3 trong số những đặc điểm chi phối quan hệ quốc tế thế kỉ 20tập trung trong một cuộc đụng độ ngắn ở Trung Đông: chủ nghĩa quốc gia, chiếntranh lạnh và mối hằn thù Ả-rập-I-xra-en Xung đột được khơi nguồn từ quyếtđịnh quốc hữu hoá kênh đào Suez của Tổng thống Ai- cập G.Abdel-Nasser,tháng 7/1956

Suez dài trên 150 km, nối liền Địa Trung Hải và Hồng Hải, là con đườngbiển quan trọng đặc biệt về mặt giao thương và cả về quân sự Anh và Pháp, hai

cổ đông lớn trong công ty xây dựng kênh đào, chịu thiệt thòi nhiều nhất khi AiCập giành lại quyền kiểm soát Suez Một kế hoạch can thiệp lật đổ tổng thốngNasser lập tức được vạch ra Tel Aviv, tình định của Cairo cũng được kéo vao

cuộc I-xra-en có nhiều lí do để tham gia cuộc chiến 1956 Những năm đầu thập

kỷ 50, quan hệ giữa quốc gia Do Thái và các láng giềng A-rập càng ngày càngcăng thẳng Sau khi I-xra-en lập quốc, hơn 900.000 người tị nạn đã tập trung ởbiên giới của nước này, đòi quyền đối với vùng đất Pa-le-xtin Đây chính là cơ

sở hình thành các nhóm du kích Hồi giáo Những hoạt động nổi dậy khiến ngườiI-xra-en không có lúc nào được yên ổn Quan hệ giữa quốc gia Do Thái và cácnước láng giềng Gióoc-đa-ni, Ai Cập, đặc biệt là Si-ri, mỗi lúc một tồi tệ hơn.Chạy đua vũ trang bắt đầu ở Trung Đông với việc khối A-rập ra sức mua quân

bị từ Liên Xô cũ và các nước xã hội chủ nghĩa, và I-xra-en không ngừng nhậnviện trợ quân sự của Mỹ

Năm 1956, cùng với việc quốc hữu hoá kênh đảo, tổng thống Nasser cònlệnh cho hải quân phong toả eo Tiran – con đường thông ra Hồng Hải duy nhấtcủa I-xra-en Mặt khác, một lực lượng lớn quân đội Ai Cập cũng đồn trú trênbán đào Si-nai, ngay sát nách quốc gia Do Thái Với I-xra-en, căn cứ quân sựnày như cây giáo thỉnh thoảng lại thúc vào mạng sườn họ đau điếng, và TelAviv rất mong có cơ hội đập tan nó Cơ hội đó đến cùng với kế hoạch uy hiếpCai-rô do Luân đôn chủ xướng

Ngày 29/10/1956, I-xra-en bất ngờ tấn công quân Ai Cập trên khắp cácmặt trận Sau 5 ngày, quân Do Thái đã chiếm gần hết bán đảo Si-nai, dải Ga-za

và các mục tiêu khác Pháp và Anh cũng nhảy vào can thiệp Cả Liên Xô và Mỹđều ra sức gây sức ép để buộc chiến sự ngừng lại Trước sức ép của Washington,Luân đôn và Pa-ri đành chịu thúc thủ Mỹ cũng buộc Tel Aviv trả lại dải Ga-dacho Ai Cập Đồng thời, lực lượng khẩn cấp của Liên Hợp Quốc được gửi tới đểđảm bảo hoà bình

Cuộc xung đột kênh đào Suez năm 1956 là một thời điểm bản lề ở TrungĐông, nó đánh dấu sự suy giảm ảnh hưởng trong khu vực của hai nước Anh vàPháp, đồng thời bồi thêm cú đấm mạnh vào hy vọng vốn đã xa vời cho một giảipháp hoà bình ở Trung Đông Mối hằn thù A-rập-I-xra-en càng thêm sâu sắc.Chủ nghĩa quốc gia cũng có cơ hội lan mạnh trên toàn khu vực Sau xung đột ,

Ai Cập trở nên thân thiết với Liên Xô hơn Vai trò to lớn của Mỹ cũng được

thừa nhận lần đâu tiên Điều này tạo cơ sở cho học thuyết Ai-xen-hao, trong đóNhà trắng quyết tâm trợ giúp bất kỳ nước Trung Đông nào “bị cộng sản đe doạ”.(báo điện tử nguồn http\\www vnepress.net).

2.3 Cuộc chiến sáu ngày

8h sáng ngày 5/6/1967, hầu như toàn bộ máy bay thuộc không lực

I-xra-en nhất loạt cất cánh, hướng về các phi trương của Ai Cập Chỉ trong vòng 80phút, 4 sân bay và một loạt căn cứ không quân trên bờ tây kênh đào Suez đã bịsan phẳng Sự kiện đó mở đầu cho kỳ tích 6 ngày của I-xra-en Trong 6 ngàyquân Do Thái đã làm cỏ bán đảo Si-nai(Ai Cập), chiếm dải Ga-da, khu bờ Tâysông Gióoc-đan, trong đó có thành cổ Giê-ru-xa-lem, cao nguyên Gô-lan Chiếndịch phòng ngừa chớp nhoáng (pre-emptive action) của I-xra-en kết thúc thắnglợi

Trên thực tế, Tel Aviv đã đi một nước cờ mạo hiểm khi chủ động tấncông các láng giềng Ả-rập Làm như vậy, I-xra-en sẽ mang tiếng gây hấn trước,phải một lục thọ địch ở cả 3 phía (sau lưng là biển) – chống lại liên minh AiCập, Gióoc-đa-ni và Si-ri Mặt khác I-xra-en đứng trước nguy cơ bị cô lập hoàntoàn nếu khiêu chiến Liên Xô và các nước thuộc khối cộng sản đã hứa đứng vềphe A-rập Mỹ thì đang mắc kẹt ở Việt Nam nên không muốn can thiệp vàoTrung Đông Tuy nhiên, rút cục thì Mỹ và Nga đều không muốn can thiệp vàochảo lửa Trung Đông Đây là nhân tố quyết định thắng lợi trong chiến dịch quân

sự năm 1968 của I-xra-en

Sau năm 1967, uy tín của Liên Xô giảm ở Trung Đông do nước nàykhông can thiệp để cứu Ai Cập Còn Mỹ và phương Tây giành thắng lợi lớn vềtinh thần Một loạt các nước A-rập quyết định ngả hẳn sang phe Washington(tiêu biểu la Gióoc-đa-ni) (Báo điện tử http\\www vnepress.net)

2.4 Cuộc chiến Yom Kipur năm 1973

Chiều 6/10/1973, Liên quân A-rập đẫ bất ngờ tấn công I-xra-en vào đúngngày lễ Sám hối (Yom Kippur) của người Do Thái Do bị bất ngờ nên I-xra-en

bị dồn vào ngõ cụt, vận mệnh của quốc gia Do Thái này như ngàn cân treo sợitóc Trong hai ngày đầu, I-xra-en thua liểng xiểng Quân Syria chiếm được cao

nguyên Golan và đánh thẳng vào những khu vực đông dân cư Do Thái gần biêngiới Trên biển, Damascus cũng làm Tel Aviv bất ngờ bằng đội tàu phóng tênlửa do Nga trang bị Quân Syria tiến nhanh tới biển Galilee, uy hiếp các khuđịnh cư miền bắc, gây nên một nỗi hoảng loạn mà dân chúng I-xra-en không baogiờ quên được Tối mồng 7/10, gió bắt đầu đổi chiều ở phía bắc Quân Do Tháixốc lại đội hình và tổ chức phản công, đánh bật lực lượng Syria khỏi cao nguyênGolan Những ngày sau đó, I-xra-en tiến không ngừng tới sát Damascus, thủ đônước láng giềng.

Xung đột ở biên giới phía nam kéo dài hơn Phải tới giữa tháng 10, TelAviv mới giành lại được thế thượng phong Lính của tướng Moshe Dayan đốtsạch thiết giáp của đối phương, vượt kênh, chặn đường tiếp tế của quân Ai Cập.Cairo bị dồn vào chân tường

Liên Xô và Mỹ vội vàng can thiệp Hai nước lớn lập cầu hàng không tiếpviện cho “gà nhà” Mat-xcơ-va đe doạ sẽ gửi quân tới Trung Đông Oa-sinh-tơn,muốn giữ thế hoà hoãn với khối XHCN, gây sức ép buộc Tel Aviv dừng tay.Hội đồng Bảo an LHQ ra Nghị quyết 338 yêu cầu các bên lập tức ngừng xungđột Tổng kết lại, I-xra-en bị thua thiệt nhiều Sau chiến tranh nội bộ Tel Aviv bịxáo trộn Phe Ả-rập được một dịp “khoe” sức mạnh Qua xung đột Ai Cập giànhlại một phần bán đảo Si-nai Còn Si-ri đòi được một góc cao nguyên Gô-lan.Liên Xô và Mỹ cũng có cơ hội chứng tỏ ảnh hưởng của mình trong vùng Có lẽmột trong những hệ quả quan trọng nhất của chiến tranh 1973 là việc các nướcA-rập tìm ra một vũ khí mới để gây sức ép với phương Tây Việc cấm vận dầu

mỏ đối với các nước ủng hộ I-xra-en kéo dài suốt từ tháng 10/1973 tới tháng3/1974 đã khiến phe Mỹ gặp nhiều khó khăn

niên chiến tranh và xung đột, I-xra-en đã chiếm thêm gấp nhiều lần diện tích của

họ Riêng cuộc chiến 1967, xra-en chiếm được 6,5 vạn km2 Cho đến nay, xra-en mới chỉ trả lại vùng bán đảo Si-nai cho Ai Cập; trao quyền tự trị tạm thờicho người Pa-le-xtin ở dải Ga-da và thành phố Giê-ri-cô ở bờ Tây sông Gióoc-đan (Hiệp định Ô-xlô I, 1993); từng bước rút quân và chuyển giao 80% thànhphố Hê-brôn (thành phố cuối cùng trong bảy thành phố ở bờ Tây sông Gióoc-đan) cho chính quyền tự trị Pa-le-xtin (Hiệp định Ô-xlô II, 1997) Trong khi đócác vấn đề gây bất đồng sâu sắc như về quy chế thành phố Giê-ru-xa-lem, vềchủ quyền cao nguyên Gô-lan, về tiến độ rút quân I-xra-en tại bờ Tây sôngGióoc-đan… vẫn còn tồn tại (tạp chí Cộng sản ngày 2/1/1998)

I-Thực chất và cốt lõi nhất của cuộc xung đột giữa các nước ả-rập và

I-xra-en là vấn đề Pa-le-xtin cùng những tranh chấp lãnh thổ giữa hai bên Cuộc xungđột khu vực kéo dài do nhiều mâu thuẫn đan xen đã biến Trung Đông trở thànhmột điểm nóng gay gắt khó tháo gỡ, vượt tầm khu vực, khiến cả cộng đồng quốc

tế phải quan tâm và lo ngại Được sự hậu thuẫn, dung túng của Mỹ, nên dù bị côlập giữa thế giới A-rập rộng lớn, đông dân, nhiều tiền của, nhưng I-xra-en vẫnluôn ở thế lấn át, thường sử dụng vũ lực gây hấn chiếm thêm đất đai của ngườiPa-le-xtin và của các nước A-rập láng giềng Tĩnh cố kết lỏng lẻo và sự hạn chếcủa khối đoàn kết A-rập cũng phần nào làm gia tăng hành động hiếu chiến củamột số thế lực cực hữu I-xra-en Tuy nhiên, khi chiến tranh lạnh kết thúc, cuộcđối đầu toàn cầu Mỹ-Xô bị triệt tiêu, thì cũng là lúc cục diện ở Trung Đông thayđổi sâu sắc, cơ bản Mỹ điều chỉnh chính sách đối với khu vực nhằm phục vụchiến lược toàn cầu của họ sau chiến tranh lạnh Thay vì chỉ chú trọng I-xra-en,

Mỹ cải thiện quan hệ với thế giới rập, hoà hoãn mâu thuẫn giữa các nước rập với I-xra-en, tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột ở Trung Đông theo kịchbản của Mỹ Mặt khác, các nước A-rập cũng muốn cải thiện quan hệ với Mỹxuất phát từ tính toán riêng của mỗi nước I-xra-en cũng không thể thờ ơ vớiviệc củng cố quan hệ với Mỹ, khi vị trí của I-xra-en là đồng minh chiến lướcduy nhất của Mỹ tại khu vực đang lung lay Trong khung cảnh ấy, xuất hiệnnhững tiền đề thực tế cho việc vãn hồi hoà bình Trung Đông sau gần nửa thế kỹ

A-liên miên xung đột Tuy nhiên, những mâu thuẫn, bất đồng sâu sắc trong quátrình thực hiện các thoả thuận, khiến hồ sơ Trung Đông vẫn còn nổi cộm và bếtắc trên nhiều vấn đề, như biên giới – lãnh thổ, các vùng “đất Thánh”, các khuđịnh cư của người Do Thái, quy chế sử dụng Giê-ru-xa-lem, hồi hương người tịnạn và nhà nước Pa-le-xtin… (tạp chí Cộng sản 3/2002).

4 Quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về vấn đề hoà bình ở Trung Đông

Trong văn kiện Đại hội Đảng IX về đường lối đối ngoại có nêu

- Tích cực tham gia giải quyết các vấn đề toàn cầu ủng hộ và cùng nhândân thế giới đấu tranh bảo vệ hoà bình chống nguy cơ chiến tranh và chạy đua

vũ trang; góp phần xây dựng trật tự chính trị, kinh tế quốc tế dân chủ công bằng

- Củng cố và tăng cường quan hệ đoàn kết và hợp tác với các Đảng cộngsản và công nhân, với các đảng cánh tả, các phong trào giải phóng và độc lậpdân tộc, với các phong trào cách mạng tiến bộ trên thế giới

Về tình hình xung đột mới ở Trung Đông, phát ngôn viên Bộ ngoại giaoViệt nam Bà Phan Thuý Thanh ngày… nêu: “ Việt nam cực lực lên án hànhđộng xâm lược của chính quyền I-xra-en đối Pa-le-xtin….việc sử dụng vũ lựcchỉ làm cho tình hình trở nên xấu hơn Việt Nam kêu gọi các bên hữu quan từ bỏ

vũ lực, quay trở lại bàn đàm phán dựa trên những Nghị quyết của Hội đồng Bảo

an Liên Hợp Quốc, đăc biệt là nghị quyết 242 và 338, và dựa trên kế hoạch “đổiđất lấy hoà bình”

II Báo chí Việt Nam phản ánh mối xung đột giữa Thủ tướng A Sharon và Tổng thống Y Arafat xung quanh vấn đề hoà bình ở Trung Đông

1 Quan điểm của các thủ tướng trước thời ông A Sharôn

Tiến trình hoà bình ở Trung Đông thực sự được khởi động từ Hội nghịhòa bình diễn ra ở Ma-đrít (Tây Ban Nha) tháng 10-1991, với công thức “đổiđất lấy hoà bình” Chính sách “đổi đất lấy hoà bình” được Chính phủ I-xra-entrước đây, do cố thủ tướng I-xra-en Y Ra-bin đứng đầu, tán thành và chấp nhậnlàm cơ sở thương lượng cho các hiệp định sau này Hiệp định “Ga-da và Giê-ri-

cô” (9-1993) được coi là hiệp định đặt nền móng đầu tiên cho việc đi tới giảipháp hoà bình Trung Đông sau hàng thập kỷ xung đột đầy máu và nước mắt.

“Chân trời hoà bình” tưởng đã “rộng mở” như tuyên bố lạc quan của Thủ tướng

Y Ra-bin, nhưng giờ đây có lúc lại đầy mây u ám

Tiến trình hoà bình Trung Đông bị khựng lại kể từ khi Chính phủ của Thủtướng I-xra-en B Nê-ta-ni-a-hu lên cầm quyền (6-1996) Trước và sau khi nhậmchức, ông Nê-ta-ni-a-hu đã tuyên bố: không chấp nhận nguyên tắc “đổi đất lấyhoà bình”, không công nhận nhà nước Pa-le-xtin độc lập, không đàm phán vềquy chế thành phố Giê-ru-xa-lem, không rút quân khỏi cao nguyên Gô-lan vàđòi xem xét lại cac điều khoản đã được ký kết từ trước giữa Chủ tịch PLO Y Arafat và cố thủ tướng Y Ra-bin Nền tảng hoà bình lại đụng phải nhiều tháchthức trước sự điều chỉnh chính sách và sự thay đổi thái độ, lập trường của chínhphủ B Nê-ta-ni-a-hu đối với các nước A-rập (tạp chí Cộng sản 1/1998)

Tới thời của thủ tướng E Ba-rắc những tưởng tiến trình hoà bình ở Trungđông sẽ trở nên sáng sủa hơn, vì trước và sau khi lên nhận chức ông đều hứa sẽlàm hết mình để đem lại hoà bình cho vùng đất này Nhưng những chính sáchdùng dằng nửa vời của ông không những không giải quyết được vấn đề mà cònlàm cho tình hình trở nên bế tắc, bạo lực xảy ra liên miên, cử tri mất lòng tin,chính điều đó đã có lợi cho ông A.Sharon một người theo chủ nghĩa quân phiệt,được coi là người có thái độ cứng rắn lên nắm quyền

2 Chính sách bạo lực của ông A Sharôn

Giống như hai vị tư lệnh già nua gắng sức chiến đấu vì đất đai, tịm lạivinh quang, Thủ tướng Ariel Sharôn và Chủ tích Nhà nước Palestine YaserArafat đang thực sự đối đầu vì một mối thù truyền kiếp

Việc I-xra-en xiết chặt vòng vây, giam lỏng ông Arafat ở khu Bờ Tây chỉ

là sự kiện mới nhất trong cuộc đấu trí kéo dài hàng thập kỷ giữa hai “cụ ông”nay đã ở độ tuổi 70 Mọi bất đồng và căng thẳng nảy sinh từ năm 1982, khi ôngSharôn, thời đó là một vị tướng, bộ trưởng Quốc phòng, đem quân đáng đuổingười Palestin khỏi đất Libăng Tướng Sharôn mạnh mồm gọi ông Arafát là “kẻthù” và “một tên khủng bố” Khi đó, người Pa-le-xtin cũng không chịu kém

cạnh khi gán cho ông Sharôn cái mác “thằng điên” và “con quái vật” Rồi từ đó

có chuyện ông Sharôn công khai bày tỏ sự luyến tiếc vì đã không giết chết Chủtịch Arafát (báo điện tử)

Báo "Nhân dân" số 16647 ra ngày 11.2.2001 trong bài “Hoà bình ở Trungđông – Bài toán khó giải” có đăng tin của Đài truyền hình Pháp TFI cho rằng: “quan điểm cứng rắn của Thủ tướng trúng cử Sharon là “hồi chuông báo tử” củahiệp định hoà bình Ô-xlô ký năm 1993.”

Đúng như vậy, trong bài diễn văn của mình sau khi đắc cử, ông Sharon đãcam kết rằng Chính phủ của ông “sẽ làm hết sức mình vì một Giê-ru-xa-lem hợpnhất với tư cách là thủ đô vĩnh cửu của người Do Thái” Nhiều nhà quan sát chorằng, có lẽ những biện pháp chính sách của A Sharon được ông thực hiện mớithể hiện đúng bản chất con người A Sharon Nhìn lại toàn bộ những gì Chínhphủ của ông Sharon đã làm kể từ khi lên nắm quyền đến nay, ngưởi ta sẽ thấythực chất mục tiêu mà ông Sharon theo đuổi không phải là một nền hoà bình lâubền giữa I-xra-en và Pa-le-xtin, không phải thúc đẩy nhanh tiến trình hoà bìnhvới Pa-le-xtin mà đã đước những người tiền nhiệm theo đuổi, cũng chẳng phảitừng bước xích lại gần các nước A-rập, mà là một chủ tâm hoàn toàn khác Có

lẽ Mỹ là nước duy nhất mà ông Sharon lưu ý đến trong chính sách bạo lực củamình và ông này đã lợi dụng triệt để chính sách “chống khủng bố bằng mọi giá”của chính quyền Bush để thực hiện ý đồ của mình: “Chúng tôi rất chú ý tới phátbiểu của Tổng thống Bush về việc ngăn chặn các phần tử khủng bố Chúng tôihoan nghênh chuyến công du của ngoại trưởng Mỹ C.Powell và sẽ làm tất cảnhững gì để giúp cho sứ mệnh của ông Powell được hoàn thành” Ý đồ đó làviệc thủ tiêu chính quyền tự trị Pa-le-xtin và bằng cách đó hạ bệ tổng thống Y

A rafát, thực ra vẫn là “ý đồ mà ông Sharon đã theo đuổi nhưng thất bại hồi chỉhuy tấn công xâm lược miền nam Libăng Viện vào lý do “bảo đảm an ninh” chongười I-xra-en, ông Sharon đã trì hoãn tiến trình hoà bình Ô-xlô, công khai kêugọi “trục xuất” ông Arafat ra khỏi Pa-le-xtin Giờ đây an ninh của người I-xra-

en cũng không được cải thiện thêm chút nào nếu không muốn nói là tồi tệ hơntrước vì sự thù hận của người Pa-le-xtin đã dâng lên đỉnh điểm Thông qua việc

sử dụng vũ lực quân sự, tấn công chiếm đóng lại những vùng đất của người le-xtin, ông Sharon muốn tạo ra hình ảnh “không có chính quyền tự trị Pa-le-xtin” và vì thế “không có người đứng đầu”, hay nói cách khác là vô hiệu hoáông Arafat mà không cần “thủ tiêu” ông Ngoài ra, việc kích động các lực lượngHồi giáo cực đoan Pa-le-xtin chống I-xra-en để rồi sử dụng sự chống đối ấy làm

Pa-lý do để đối phó với chính quyền tự trị Pa-le-xtin là con bài và bản chất chínhsách của ông Sharon đối với Pa-le-xtin

Trong khi đó, chính sách của Mỹ đang tập trung vào chống khủng bố Đểtập hợp lực lượng liên minh chống khủng bố, nhất là giành được sự ủng hộ củathế giới A-rập, Mỹ thay đổi lập trường với vấn đề Pa-le-xtin Đối với Mỹ việcchấm dứt cuộc xung đột giữa I-xra-en và Pa-le-xtin đang ngày một leo thangnguy hiểm đã trở thành một trong những ưu tiên hành đầu, bởi Mỹ cần sự ủng

hộ của các nước Hồi giáo để tiến hành cuộc chiến chống khủng bố với mũinhọn đột phá nhằm vào Ap-ga-ni-xtan Mỹ đẩy mạnh các hoạt động ngoại giaocon thoi của đặc phái viên vể Trung Đông A Din-ni nhằm thực hiện kế hoạchTê-nét và khuyến nghị của Uỷ ban do Thượng nghị sỹ Mỹ Mit-chen-lơ đứngđầu Theo đó, một lệnh ngừng bắn sẽ dẫn đến việc I-xra-en rút quân khỏi các vịtrí đã chiếm trước khi các cuộc nổi dậy Intifada (9-2000) của người Pa-le-xtin

nổ ra Trong khi đó, Pa-le-xtin sẽ hành động để kiềm chế các phần tử quá khích,bảo đảm một thời kỳ yên tĩnh sau những biện pháp xây dựng lòng tin Nhữngbiện pháp này bao gồm ngừng xây dựng các khu định cư của người Do Thái trênđất Pa-le-xtin mà I-xra-en chiếm đóng từ 1967 Cuối cùng là nối lại các cuộcđàm phán để bàn về một thoả thuận lâu dài ở Trung Đông

Tuy nhiên, xét về thực chất, Mỹ vẫn giữ lập trường thiên vị, dung túngđối với I-xra-en Một biểu hiện rõ nét hai kể từ tháng 3-2001 đến nay, Mỹ phủquyết một nghị quyết của Hội đồng bảo an LHQ yêu cầu I-xra-en chấm dứt hànhđộng leo thang bạo lực Lợi dụng tình hình này, nhằm trả đũa các cuộc tấn côngcảm tử của lực lượng Hồi giáo cực đoan, A Sharon nêu chiêu bài “chống khủngbố”, tăng cường hoạt động quân sự, đưa máy bay, xe tăng hạng nặng tấn côngxâm nhập vào hàng loạt vị trí của người Pa-le-xtin ở dải Ga-da và khu Bờ Tây,

bắn phá trụ sở cơ quan an ninh Pa-le-xtin và lực lượng cảnh vệ của Tổng thống

Y Arafat Ngang ngược hơn khi I-xra-en đặt lệnh cấm di chuyển đối với Tổngthống Y Arafat, thiết lập một hàng rào xe tăng vây chặt xung quanh văn phòngcủa ông ở Ra-ma-la từ đầu tháng 12-2001 Đây thực chất là hành động giamlỏng nhà lãnh đạo Pa-le-xtin nhằm cô lập và hạ thấp uy tín của ông Bất chấp sựphản đối của dư luận quốc tế và việc phía Pa-le-xtin đã đáp ứng gần như hoàntoàn yêu sách của I-xra-en bắt giữ và trừng phạt các phần tử liên quan đến vụsát hại Bộ trưởng du lịch I-xra-en, nhưng hạ tuần tháng 2-2002, I-xra-en vẫnquyết định không huỷ bỏ “lệnh cấm di chuyển” nêu trên, mà chỉ “nới lỏng”phong toả Y Arafat Hành động quân sự của I-xra-en nhằm bảo đảm an ninhcho người Do Thái, trên thực tế đã không đạt được như mong muốn của ôngSharon và các thế lực cánh hữu trong đảng Li-kut, trái lại, chỉ làm cho người dân

Do Thái phải sống trong nỗi sợ hãi vì những vụ đánh bom liều chết từ phía le-xtin Biện pháp này một mặt bị cộng đồng quốc tế chỉ trích gay gắt; mặt khác,

Pa-nó khoét sâu nỗi thù hận đối với người I-xra-en của những phong trào Hồi giáocực đoan Cũng bởi vậy, Thủ tướng A.Sharon hiện đang ở thời điểm bế tắc nhấtsau một năm cầm quyền, khi mà hầu như mọi chính sách của ông đưa ra đều thấtbại Một cuộc thăm dò dư luận mới đây nhất ở I-xra-en cho thấy 52% nhữngngười được hỏi đã tỏ ý không ủng họ chính sách của Thủ tướng A Sharon, đây

là mức thấp nhất trong vòng một năm cầm quyền đầu tiên của ông (tạp chíCộng sản 3/2002)

3 Quan điểm của Tổng thống Y Arafát về vấn đề Trung Đông

Đối với ông Arafat người suốt đời phấn đấu cho sự nghiệp giải phóng củaPa-le-xtin, luôn đặt giải pháp “đổi đất lấy hoà bình” lên trên hết Ông cho rằngnhững thoả thuận đạt được thông qua Hiệp định hoà bình Ô-xlô là nền móng choviệc giải quyết các tranh chấp Tuy nhiên, việc đó không có nghĩa là nhượng bộđối với người I-xra-en, Y.Arafát vẫn muốn giữ vững chủ quyền các vùng đất tựtrị của người Pa-le-xtin , và coi Giê-ru-xa-lem là thủ đô không thể thay đổi củangười Pa-le-xtin Trong bài phát biều ngày 21/1/2002, ông Arafat nói: “ Đâykhông phải là lần đầu tiên, cũng không phải là lần cuối cùng họ bao vây chúng

tôi… Họ nên nhớ điều gì đã xảy ra ỏ Beirut Khi cuộc phong toả chấm dứt, họhỏi tôi định đi đâu Tôi nói “tới Pa-le-xtin” và bây giờ nếu có ai hỏi tôi như vậy,tôi sẽ nói tới Đông Giê-ru-xa-lem” Y Arafát thừa nhận là vụ nước Mỹ bị tấncông hôm 11/9 đem đến rất nhiều thay đổi trên trường quốc tế “Nhưng có mộtcái chưa bao giờ thay đổi, đó là quyết tâm của người Pa-le-xtin xây dựng mộtnhà nước lấy Giê-ru-xa-lem làm thủ đô” Tuy nhiên chính sách đối thoại hoàbình phản đối bạo lực của ông Arafat cũng vấp phải sự phản đối của các nhómHồi giáo cực đoan, vì các nhóm Hồi giáo này hoạt động độc lập, không chịu sựchỉ đạo của chính quyền Pa-le-xtin, họ cho rằng việc chính quyền đàn áp cácnhõm vũ trang này, cấm họ sử dụng bạo lực là một hành động nhân nhượng đốivới I-xra-en Tuy nhiên, chính sách hoà bình của ông lại được đa số người dânPa-le-xtin ủng hộ, vì họ chính là người đã chịu nhiều đau khổ khi xảy ra cáccuộc xung đột nên bây giở điều mà những người dân Pa-le-xtin cần trên hết làhoà bình Chính sách của Tổng thống Y Arafat cũng được cộng đồng thế giớiủng hộ, chính vì thế mặc dù bị chính quyền của A Sharon phong toả, nhưng uytín của ông vẫn được bảo đảm Đối với hành động ngang ngược của Chínhquyền A Sharon buộc Tổng thống Y Arafat phải từ chức thì tiến trình hoà bình

ở Trung Đông mới được giải quyết, thì tuyên bố dứt khoát từ chính quyền xtin là điều đó không thể chấp nhận được.“Thề có Thánh Allah, tôi sẽ phải nhìnthấy một nhà nước Pa-le-xtin độc lập, dù sống dù chết Xin Đấng tối cao chocon vinh dự trở thành tử sĩ trong cuộc chiến đấu vì Giê-ru-xa-lem”, ông Arafattuyên bố hôm 21/1/2002 với đám đông người Pa-le-xtin tập trung ngoài trụ sởchính quyền, nơi ông đang bị xe tăng bao vây

Pa-le-4 Diễn biến tình hình hiện nay

Tình hình hiện nay vẫn còn diễn biến hết sức phức tạp Việc I-xra-enchiếm đi chiếm lại nhiều lần là một bằng chứng Lính I-xra-en đã chiếm cứ một

số khu vực ở dải Gaza kể từ khi bạo lực bùng phát gần 2 năm trước đây Hồitháng 7 vừa qua, trước tình hình bạo lực leo thang, Chính phủ I-xra-en quyếtđịnh tái chiếm 7 thành phố và thị trấn Pa-le-xtin ở khu Bờ Tây Mới đây, quânđội Do Thái bắt đầu rời một số khu vực ở Dải Ga-da và thành phố Bét-le-hem