BIỂU HIỆN BỆNH LÝ TAI – MŨI – HỌNG Ở BỆNH TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY THỰC QUẢN TÓM TẮT Mục tiêu nghiên cứu: Xác định biểu hiện bệnh lý Tai-Mũi-Họng ở Bệnh trào ngược dạ dày thực quản.. Phương
Trang 1BIỂU HIỆN BỆNH LÝ TAI – MŨI – HỌNG Ở BỆNH TRÀO NGƯỢC DẠ
DÀY THỰC QUẢN
TÓM TẮT
Mục tiêu nghiên cứu: Xác định biểu hiện bệnh lý Tai-Mũi-Họng ở Bệnh trào
ngược dạ dày thực quản
Phương pháp và đối tượng nghiên cứu: Tiền cứu mô tả cắt ngang được tiến
hành trên các bệnh nhân được Phòng nội soi dạ dày và thực quản của Bệnh viện 30/4 chẩn đoán là GERD (Theo phân loại của Los Angles - LA) Triệu chứng cơ năng và thực thể được thu thập và xử lý bởi phần mềm thống kê SPSS 13.0
Kết quả: Trên 58 bệnh nhân trong lô nghiên cứu, 4 triệu chứng cơ năng ở họng,
thanh quản gặp nhiều nhất là: Khàn tiếng (65,5%), chảy dịch mũi sau (40%), nghẹn (36%), khạc đàm (34,5%) 3 triệu chứng điển hình của GERD (ợ nóng, trớ, tăng tiết nước bọt) có kết quả lần lượt là 44,8%; 37,9%; 3,4% Tỷ lệ viêm thanh quản sau là 81% Sau 4 tuần điều trị Omeprazole, viêm thanh quản sau cải thiện 47,3% Triệu chứng thực thể ở thanh quản cải thiện chậm hơn triệu chứng cơ năng Ở lô nghiên cứu triệu chứng vòm đỏ kèm xuất tiết: 39,7%; quá phát Amiđan lưỡi: 58,6% Đau tai và ù tai là hai than phiền về tai thường gặp nhất, đạt tỉ lệ 15,5% và 13,8% Chúng tôi có ghi nhận một số hình ảnh màng nhĩ bất thường ở mẫu
Trang 2Kết luận: Trào ngược dạ dày thực quản thường gặp ở nam giới Lâm sàng thường
thấy viêm thanh quản sau kèm khàn tiếng, khạc đàm, chảy dịch mũi sau, nghẹn Vòm đỏ kèm xuất tiết, Amiđan lưỡi quá phát có thể là dấu hiệu đặc trưng của GERD Ở tai, ghi nhận một số biểu hiện màng nhĩ bất thường, đau tai và ù tai là hai than phiền thường gặp nhất
ABSTRACT
Aims: To determine E.N.T manifestations of GERD
Methods: This is a cross - sectional study Symptoms and endoscopic date were
collected from patients with endoscopic esophagitis graded according to the Los Angeles system Dates were analyzed by SPSS 13.0
Results: 58 patients underwent examination 46 patients were monitored for a
period of one month with dose 40 mg Omeprazole twice aday The most common symptoms were horseness (65.5%), post-nasal drip (40%), globus hystericus (36%), throat clearing (34.5%) Typical reflux symptoms (heart burn, acid regurgitation, excess salivation) were presented in 44.8%; 37.9%; 3.4% Reflux laryngitis ratio was 81% After 4 weeks treatment omeprazole, reflux laryngitis showed improvement in 47.3% Symptoms of laryn improved faster the endoscopic laryngeal signs 39.7% had erythema and mucoid secretions of nasopharynx 58.6% had hyper lingual tonsillitis About symptoms of ear, Otalgia and Tinitus were the most common chief complaints They were found in 15,5% and 13,8% We saw some abnormal pictures of tympanic membrane
Trang 3Conclusions: GERD is more common among men Posterior laryngitis was
present in 81% Chief complaints of laryngo pharyngeal symptoms were: Hoarseness, throat clearing, postnasal drip, globus sensation Erythema and mucoid secretions of nasopharynx and hyper lingual Tonsillitis may be charac teristic of GERD In the ear, we recognized some abnormal pictures of tympanic membrane and otalgia, tinitus were the most common symptoms
Trang 4ĐẶT VẤN ĐỀ
10% bệnh nhân đến khám TMH có biểu hiện TMH là do GERD(7) GERD ở vùng châu Á Thái Bình Dương đang có chiều hướng gia tăng(Error! Reference source not found.) Trên thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu về các biểu hiện ngoài thực quản của GERD nhưng chủ yếu là các biểu hiện ở thanh quản Ở Việt Nam các nghiên cứu về biểu hiện ngoài thực quản của GERD còn rất ít Nghiên cứu này được tiến hành nhằm: Xác định các biểu hiện TMH ở bệnh nhân GERD đồng thời xác định
sự cải thiện của các biểu hiện này sau 4 tuần điều trị Omeprazole
PHƯƠNG PHÁP - ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu tiền cứu mô tả cắt ngang
Các bệnh nhân GERD của phòng nội soi dạ dày Bệnh viện 30-4 được chúng tôi khám và ghi nhận các dữ liệu lâm sàng và nội soi triệu chứng cơ năng và thực thể được đánh giá bằng 3 bảng câu hỏi được soạn sẵn
Phân tích thống kê: Quản lý số liệu bằng SPSS 13.0 Sử dụng phép kiểm 2
KẾT QUẢ
Giới
Tỷ lệ nam:nữ 4:1
Trang 5Kết quả của triệu chứng cơ năng ở họng, thanh quản và tiêu hóa
4 triệu chứng cơ năng ở họng, thanh quản gặp nhiều nhất là: khàn tiếng 65,5%; chảy dịch mũi sau 39,7%; nghẹn 36,2% và khạc đàm 34,5%
3 triệu chứng tiêu hóa có tỷ lệ lần lượt là: ợ nóng 44,8%; trớ: 37,9%; tăng tiết nước bọt 3,4%
Kết quả của triệu chứng thực thể ở họng và thanh quản
Tỷ lệ viêm thanh quản sau là: 81%, chủ yếu là các biểu hiện đỏ mép sau và đỏ sụn phễu
Tỷ lệ viêm amiđan mạn tính là: 65,5%
Tỷ lệ viêm họng mạn dạng tăng sản là 41,4% Không có trường hợp nào bị viêm họng dạng viêm teo
Tỷ lệ viêm amiđan lưỡi quá phát là 58,6%, trong đó thể rải rác là 44,8% và thể khối là 13,8%
Kết quả triệu chứng cơ năng ở mũi
Nghẹt mũi: 31%,
Chảy mũi: 29%,
Trang 6Đau rát mũi: 5,2%
Kết quả triệu chứng thực thể ở mũi
Viêm mũi quá phát giai đoạn đầu 17,2% không có trường hợp nào bị viêm mũi quá phát giai đoạn hai
Tỷ lệ polym khe giữa độ 1 là: 3,4%
Tỷ lệ khe giữa xuất tiết dịch nhầy trong là: 22,4%
Tỷ lệ vòm đỏ kèm xuất tiết là 39,7%
Kết quả triệu chứng cơ năng ở tai
Tỷ lệ đau tai là: 15,5%
Tỷ lệ ù tai là: 13,8%
Kết quả triệu chứng thực thể ở tai
Tỷ lệ màng nhĩ thủng: 4,3%
Tỷ lệ màng nhày dầy đục: 18,9%
Tỷ lệ màng nhĩ có mảng bám calci: 4,3%
Tỷ lệ màng nhĩ mỏng: 4,3%
Tỷ lệ màng nhĩ mỏng kèm mảng bám calci: 4,3%
Kết quả triệu chứng cơ năng và thực thể TMH sau 4 tuần điều trị Omeprazole
Trang 7Khàn tiếng, chảy dịch mũi sau và khạc đàm là 3 triệu chứng cải thiện nhiều nhất đạt: 89%, 87% và 81%
Ợ nóng và trớ cải thiện 73% và 77% Tăng tiết nước bọt không cải thiện
Viêm thanh quản sau cải thiện 47%
Tỷ lệ amiđan lưỡi quá phát không cải thiện
Tỷ lệ viêm họng mạn dạng tăng sản cải thiện 38,8%
Nghẹt mũi, chảy mũi cùng cải thiện 13,3%
Đau rát mũi không cải thiện
Các trường hợp viêm mũi quá phát và polype mũi đều không cải thiện
Triệu chứng vòm đỏ kèm xuất tiết cải thiện 76,4%
Triệu chứng đau tai cải thiện 66,6%
Các trường hợp màng nhĩ bất thường đều không cải thiện
BÀN LUẬN
Tỷ lệ 4 triệu chứng: khàn tiếng, chảy dịch mũi sau, nghẹn, khạc đàm không khác nhiều so với nghiên cứu của Stefan Tauber(7)
Trang 8Triệu chứng khàn tiếng rõ ràng là do viêm thanh quản sau, tuy nhiên tình trạng khạc đàm thường xuyên ở bệnh nhân GERD cũng có thể làm nặng thêm khàn tiếng
Nghẹn ở bệnh nhân GERD có thể do tăng trương lực cơ thắt trên Trong nghiên cứu của Koufman(Error! Reference source not found.), trương lực cơ thắt trên đã trở về bình thường sau 3 tháng điều trị chống trào ngược
Ở nghiên cứu của chúng tôi tỷ lệ viêm thanh quản sau là 81% so với nghiên cứu của Stefan Tauber(Error! Reference source not found.) là phù hợp
Tỷ lệ viêm thanh quản sau cải thiện 47%, thấp hơn so với sự cải thiện của triệu chứng khàn tiếng (89%) Điều này có thể được giải thích bởi thời gian 4 tuần điều trị Omeprazole là chưa đủ để cải thiện triệu chứng thực thể ở thanh quản theo Belafsky(Error! Reference source not found.) những triệu chứng thực thể của viêm thanh quản trào ngược cần 6 tháng hay nhiều hơn thời gian để hồi phục
Gaynor(3) cho rằng GERD có thể gây viêm Amiđan lưỡi Tỷ lệ Amiđan lưỡi thể khối, thể rải rác là điểm mới của đề tài này
Triệu chứng vòm đỏ kèm xuất tiết cải thiện 76,4% sau 4 tuần điều trị thuốc Omeprazole càng khẳng định giả thuyết rằng triệu chứng này đặc hiệu cho GERD Reza Shaker(Error! Reference source not found.) đặt điện cực ở vùng họng mũi và đã ghi nhận có sự trào ngược acid lan đến vủng này
Các triệu chứng cơ năng ở tai của bệnh nhân GERD mang tính chủ quan nhiều hơn Cần có một nghiên cứu khác trên những người bình thường để so sánh mới
Trang 9có thể kết luận được các biểu hiện bất thường của màng nhĩ trong mẫu của chúng tôi có đặc hiệu cho GERD hay không
KẾT LUẬN
Bốn triệu chứng thường gặp nhất ở bệnh nhân GERD là: khàn tiếng, chảy dịch mũi sau, nghẹn và khạc đàm Tỷ lệ viêm thanh quản sau là 81% Sau 4 tuần điều trị thuốc Omeprazole triệu chứng cơ năng ở thanh quản cải thiện nhanh hơn triệu chứng thực thể Triệu chứng vòm đỏ kèm xuất tiết có thể đặc hiệu cho GERD Các triệu chứng cơ năng ở tai mang tính chủ quan nhiều hơn