Liên quan giữa số lượng tinh trùng di động và thành công của bơm tinh trùng vào buồng tử cung ppt

Liên quan giỮa sỐ lưỢng tinh trùng di đỘng và thành công cỦa bơm tinh trùng vào buỒng tỬ cung IUI TÓM TẮT Giới thiệu: Bơm tinh trùng vào buồng tử cung Intrauterine insemination – IUI

Liên quan giỮa sỐ lưỢng tinh trùng di đỘng và thành công cỦa bơm tinh

trùng vào buỒng tỬ cung (IUI)

TÓM TẮT

Giới thiệu: Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (Intrauterine insemination – IUI) là

một phương pháp điều trị vô sinh được áp dụng rất nhiều đối với các trường hợp thiểu nhược tinh Hiệu quả của IUI phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó phải kể đến chất lượng tinh trùng Mục tiêu nghiên cứu của chúng tôi là đánh giá mối liên quan giữa số lượng tinh trùng di động sau lọc rửa và hiệu quả của IUI

Phương pháp thực hiện: Đây là nghiên cứu thống kê mô tả, được thực hiện trên 806

chu kỳ IUI tại bệnh viện Từ Dũ từ tháng 1.2007 tới tháng 12.2008 với chỉ định IUI chỉ do nguyên nhân thiểu nhược tinh (được đánh giá theo tiêu chuẩn của WHO) Bệnh nhân được kích thích buồng trứng bằng clomiphene citrate, hMG hoặc FSH tái

tổ hợp, có thể kèm GnRH agonist Bơm tinh trùng được thực hiện sau tiêm hCG

36-40 giờ Tiêu chuẩn đánh giá là tỉ lệ thai lâm sàng/chu kỳ

Kết quả: Tỉ lệ thai lâm sàng nói chung trên chu kỳ là 12,8% Khi tổng số tinh trùng

di động sau lọc rửa < 5x 106, tỉ lệ thai lâm sàng là 10,5%, thấp hơn có ý nghĩa thống

kê so với tỉ lệ thai lâm sàng của các trường hợp tinh trùng di động sau lọc rửa ≥ 5 x106 (13,1%) (p<0,05)

Kết luận: Khi thực hiện bơm tinh trùng vào buồng tử cung đối với các trường hợp

thiểu nhược tinh, tỉ lệ thành công tăng đáng kể khi số lượng tinh trùng di động sau lọc

rửa ≥ 5 x106. Điều này góp phần tiên lượng và tư vấn cho bệnh nhân trước khi điều trị

ABSTRACT

Background: Intrauterine insemination has been widely applied for the treatment of

oligoasthenospermia The outcome of IUI depends on many factors including the semen parameters Our objective is defining the influence of the postwash total motile sperm count on the success of IUI

Methods: This is a descriptive retrospective study comprising 806 IUI cycles at Tu

Du hospital from January 2007 to December 2008 The indication for IUI was only oligoasthenospermia (evaluated according to the WHO standard criteria) All IUI cycles were preceded by ovarian stimulation with clomiphene citrate, hMG or recombinant FSH, with or without GnRH agonist The IUI was performed 36-40 hours after hCG injection The main outcome measure was the clinical pregnancy rate/cycle

Results: The overall clinical pregnancy rate/cycle was 12.8% When the postwash

total motile sperm count (TMC) was < 5x 106, the clinical pregnancy rate/cycle was 10.5%, significantly lower than in the group with the postwash TMC ≥ 5 x106 (13.1%) (p<0.05)

Conclusions: The outcome of IUI used for treating oligoasthenospermia is

significantly improved when the postwash TMC ≥ 5 x106 This contributes to prognosis and counseling IUI patients before treatment

Giới thiệu

Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (Intrauterine insemination – IUI) là một phương pháp điều trị vô sinh được áp dụng phổ biến trong các trường hợp thiểu nhược tinh Hiệu quả của IUI phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó phải kể đến số lượng và chất lượng tinh trùng

Nhiều tác giả trên thế giới đã tiên lượng thành công của IUI dựa vào chất lượng tinh trùng sau lọc rửa Theo một số nghiên cứu, ngưỡng số lượng tinh trùng di động sau lọc rửa tối thiểu được đề nghị khi thực hiện IUI dao động từ 0,8x106 - 20x106(1,2,3,4,5,7,9) Mục tiêu nghiên cứu của chúng tôi là đánh giá mối liên quan giữa số lượng tinh trùng di động sau lọc rửa và hiệu quả của IUI

Phương pháp tiến hành

Đây là nghiên cứu thống kê mô tả với mẫu là các cặp vợ chồng điều trị IUI tại bệnh viện Từ Dũ từ tháng 1.2007 đến tháng 12.2008 với chỉ định điều trị chỉ do nguyên nhân thiểu nhược tinh (loại trừ các nguyên nhân do vợ lớn tuổi, tắc vòi trứng, rối loạn phóng noãn…), thời gian vô sinh từ 12 tháng trở lên

Các xét nghiệm cơ bản bệnh nhân cần thực hiện bao gồm xét nghiệm HIV, HbsAg,

BW cho hai vợ chồng; siêu âm, chụp HSG cho người vợ, xét nghiệm nội tiết nếu cần; tinh dịch đồ cho người chồng Tinh dịch đồ được đánh giá theo tiêu chuẩn của WHO (Mật độ ≥ 20x106/ml, tổng số tinh trùng ≥ 40x106, tinh trùng di động tiến tới ≥ 50%), riêng hình dạng bình thường theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt (strict criteria) ≥ 15%

Tinh trùng được lọc rửa bằng phương pháp swim-up hoặc gradient, sau đó được đánh giá mật độ và độ di động Bệnh nhân được kích thích buồng trứng bằng clomiphene citrate, hMG hoặc FSH tái tổ hợp, có thể kèm GnRH agonist Siêu âm đầu dò âm đạo được thực hiện nhằm theo dõi sự phát triển nang noãn và nội mạc tử cung Kích thích rụng trứng bằng hCG 5000IU khi có ít nhất 1 nang kích thước tối thiểu 17-19mm Bơm tinh trùng được thực hiện sau tiêm hCG 36-40 giờ Catheter dùng để bơm tinh trùng là Spermcath hoặc Braun Sau khi bơm bệnh nhân đặt âm đạo micronized progesterone 200mg/ngày trong hai tuần, sau đó xét nghiệm ßhCG để xác định thai Tiêu chuẩn đánh giá là tỉ lệ thai lâm sàng/chu kỳ Thai lâm sàng được xác định bằng ßhCG dương tính và có túi thai trên siêu âm

Số liệu được nhập và phân tích bằng phần mềm SPSS So sánh các tỷ lệ bằng phép kiểm χ2

KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

Tuổi trung bình của vợ là 28,7 ± 3,6 Thời gian vô sinh trung bình là 36,2 ± 26,8 tháng

Tỉ lệ thai lâm sàng nói chung trên chu kỳ là 12,8%

Khi tổng số tinh trùng di động sau lọc rửa < 5x106, tỉ lệ thai lâm sàng là 10,5%, thấp hơn có ý nghĩa thống kê so với tỉ lệ thai lâm sàng của các trường hợp tinh trùng di động sau lọc rửa ≥ 5x106 (13,1%) (p<0,05) (Bảng 1)

Tỉ lệ thai lâm sàng của IUI tăng đáng kể ở nhóm tinh trùng di động sau lọc rửa ≥ 5 x106 Ngưỡng tinh trùng di động này phù hợp với ngưỡng đề nghị của nhiều tác giả khác trên thế giới(1,4,9)

Bảng 1

Số lượng tinh

trùng di động

sau lọc rửa

(x10 6 )

Số thai lâm sàng

Tổng

số chu

kỳ

Tỷ lệ thai lâm

sàng/chu

kỳ (%)

Chúng tôi cũng nhận thấy có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về tỉ lệ thai lâm sàng giữa nhóm nội mạc tử cung < 8mm và ≥ 8mm (Bảng 3), cũng như giữa nhóm ≥ 3 nang có đường kính tối thiểu 16mm và < 3 nang có đường kính tối thiểu 16mm (Bảng 5) Như vậy ngoài yếu tố tinh trùng, độ dày nội mạc tử cung và số nang vượt trội cũng ảnh hưởng lên tỉ lệ thành công của IUI

Trong nghiên cứu của chúng tôi, độ dày nội mạc tử cung (Bảng 2) và số nang vượt trội trung bình (Bảng 4) ở 2 nhóm tinh trùng di động sau lọc rửa < 5x106 và ≥ 5x106 không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê Số liệu của chúng tôi được so sánh tỉ lệ với nghiên cứu của Seddigheh và cs.(6) Đây là nghiên cứu trên các chu kì IUI do

nguyên nhân tinh trùng hoặc không rõ nguyên nhân, độ dày nội mạc tử cung trung bình ở nhóm có thai là 10,1 ± 3,0, số nang vượt trội trung bình ở nhóm có thai là 2,8 ± 2,6 Như vậy, tỉ lệ thai lâm sàng giữa 2 nhóm tinh trùng di động sau lọc rửa < 5x106

và ≥ 5x106 trong nghiên cứu của chúng tôi không phụ thuộc vào độ dày nội mạc tử cung và số nang vượt trội

Bảng 2

Số lượng tinh trùng

di động sau lọc rửa

(x10 6 )

Nội mạc tử cung trung bình (mm)

Bảng 3

Tỉ lệ thai lâm sàng/chu kỳ (%) khi độ dày nội mạc tử cung (mm)

Số lượng tinh

trùng di động

sau lọc rửa

(x10 6 )

Tất cả các

trường hợp

Bảng 4

Số lượng tinh trùng

di động sau lọc rửa

(x10 6 )

Số nang ≥ 16mm trung bình

Bảng 5

Tỉ lệ thai lâm sàng/chu kỳ (%) khi số nang ≥ 16mm

Số lượng

tinh trùng

di động sau

lọc rửa

(x10 6 )

1 nang 2 nang ≥ 3 nang

Tất cả các

trường hợp

Trong nghiên cứu này, chúng tôi chỉ loại trừ được các yếu tố như tuổi, các nguyên nhân do vợ, độ dày nội mạc tử cung và số nang vượt trội Thành công của IUI còn phụ thuộc vào các yếu tố khác như tỉ lệ tinh trùng có hình dạng bình thường, kỹ thuật bơm, dụng cụ bơm tinh trùng… Nghiên cứu của chúng tôi còn hạn chế vì chưa khảo sát được các yếu tố trên Các nghiên cứu phân tích nhiều yếu tố hơn tác động lên kết quả của IUI có thể tiên lượng được cơ hội có thai của bệnh nhân trước khi được điều trị Tuy nhiên, nếu chỉ dựa trên số lượng tinh trùng di động sau lọc rửa thì chúng ta nên cân nhắc chỉ định IUI cho bệnh nhân nếu số lượng này thấp hơn 5x106

Mặt khác, nếu nghiên cứu khảo sát trên ảnh hưởng của các đặc tính của tinh trùng (được mô tả trên tinh dịch đồ) lên kết quả của IUI thì nghiên cứu sẽ giúp các nhà lâm sàng có thể tư vấn cho bệnh nhân lựa chọn phương pháp điều trị sớm hơn, không phải chờ tới thời điểm sau lọc rửa để IUI

KẾT LUẬN

Nghiên cứu cho thấy tỉ lệ thai lâm sàng của nhóm bệnh nhân có tinh trùng di động sau lọc rửa < 5x106 thấp hơn hẳn so với nhóm bệnh nhân có tinh trùng di động sau lọc rửa vượt trên mức này Điều này cho phép chúng tôi tiên lượng được tỉ lệ thành công của IUI dựa trên số lượng tinh trùng di động sau lọc rửa Đây là nền tảng giúp cho công tác tư vấn cơ hội mang thai của bệnh nhân ngay trước khi thực hiện IUI