Dạy và học tiếng anh theo phương pháp Natural Approat

Dạy và học tiếng anh theo phương pháp Natural Approat

Dạy và học tiếng Anh

theo phương pháp Natural Approatƒ”

Phạm Việt Thắng

Người sáng lập Phương pháp Natural Approatƒ- Công ty Tư vấn và đào tạo Anh ngữ sáu tháng

Natural Approatƒ” là một công trình nghiên cứu khả

năng giao tiếp bằng ngôn ngữ, rút ngắn quá trình hình

thành ngôn ngữ tự nhiên của con người, loại bỏ hết tất

cả những cái sai làm mất nhiều thời gian và chỉ thực

hiện một chuỗi quá trình đúng, giúp một người từ chỗ

không diễn đạt được ý mình đến khả năng diễn đạt lưu

loát Phương pháp này ee qua hai quá trình độc lập

nhau, đó là quá trình “nạp” và quá trình “khai thông“

1.QUÁ TRÌNH “NẠP”

Natural Approatj® mô phỏng phương pháp “nạp” tự

nhiên vào việc học ngôn ngữ Quá trình ghi nhớ của

một người từ bé sinh ra thông qua việc nghe đã “nạp”

vào bộ nhớ toàn bộ những câu từ thiết yếu để giao tiếp

và những thông tin này đã “dập” vào những vùng nhớ

nhiều lần đến nỗi đã biến thành “hệ ngôn ngữ tiềm ẩn”

(Potential Language System - hệ ngôn ngữ còn chờ sự

hướng dẫn mới có thể hình thành) và chỉ chờ sự hướng

dẫn để tạo ra lô-gic của lời nói Phương pháp “nạp”

ngôn ngữ này là quá trình “kích hoạt tiềm thức? ghi

thông tin vào các vùng nhớ ngắn hạn, trung hạn và dài

hạn Càng lặp lại nhiều lần, thông tin càng ghi sâu vào

bộ nhớ dài hạn Đến khi việc nạp đã đến giai đoạn đủ,

chúng ta sẽ không bao giờ quên nữa

Tuy nhiên, việc “nạp” tự nhiên kéo dài nhiều năm trời

Từ lúc mới sinh ra cho đến khi có thể giao tiếp được như

một em bé học lớp một, các em cũng chỉ giao tiếp được

ở dạng cơ bản và hệ thống từ vựng còn quá sơ sài

Nhiều nhà ngôn ngữ học và nghiên cứu ngôn ngữ cũng

ca ngợi quá trình học tự nhiên này, nhưng chỉ mô

phỏng đơn thuần quá trình này thì sẽ dẫn đến một thất

bại về thời gian Đó là chưa kể, quá trình này cũng chỉ

có thể tạo ra “hệ ngôn ngữ tiềm ẩn” mà thôi

Chúng ta hãy xem cách một người Việt từ lúc sinh ra

cho đến khi có thể giao tiếp tạm được (cho đến năm

học lớp 1 chẳng hạn) Hệ thống ngôn ngữ được nạp

vào đầu một cách tự nhiên qua nhiều năm tháng Cuối

cùng, hệ thống câu từ cơ bản đã được hình thành và

em bé này được cho là nói tiếng Việt “lưu loát” như

nhiều nhà phân tích ngôn ngữ kết luận Nhưng thật sự

thì cho đến khi học hết Đại học một sinh viên còn cần

phải học kỹ năng giao tiếp thì mới nói được tiếng Việt

lưu loát, diễn đạt được ý của mình Cho đến giai đoạn

này, ngôn ngữ chỉ hình thành dưới dạng “tiềm ẩn” mà

thôi - nghĩa là nghe thì hiểu, nhưng diễn đạt thì không

được

Phương pháp Natural Approatƒf” cũng mô phỏng quá

Pe tự nhiên này nhưng thông qua phương pháp

“cưỡng bức” - nghĩa là người học phải lặp lại bài học, câu từ chuẩn bản xứ với số lần nhất định sẽ tạo ra một hiệu quả tương đương với quá trình nạp tự nhiên,

nhưng thời gian thì rút ngắn hơn nhiều Nhiều người

cho rằng, việc chọn một môi trường nói tiếng Anh tự nhiên như câu lạc bộ nói tiếng Anh, hay giao tiếp với giáo viên bản xứ sẽ tương đương với quá trình này Nhưng đây là sự sai lầm Cả hai cách đều sử dụng chung

từ “tự nhiên” không có nghĩa là nó giống nhau Một qua trình tự nhiên từ mới sinh ra cho đến biết nói cơ bản cũng đã trải qua hàng năm trời, nhưng cũng sẽ chỉ dừng lại ở khả năng cơ bản nếu như không mất thêm vài năm nữa để luyện tập có hướng dẫn Còn quá trình nghe nói tự nhiên như hình thức câu lạc bộ, giao tiếp

trên lớp, là một quá trình rất ngắn, lượng thông tin

“nạp” không nhiều và tính lặp lại không cao, làm mất nhiều thời gian hơn mà vẫn không sử dụng được ngôn

ngữ Không cần nói bằng chứng vì chúng ta ai cũng trải

qua hơn chục năm học theo kiểu này, trường Tây có, ta

có, mà vẫn bị “mù tiếng Anh

Phương pháp “lặp cưỡng bức” là quá trình lặp lại

những cấu trúc văn nói chuẩn bản xứ cần thiết trong

giao tiếp để tạo dựng “hệ ngôn ngữ tiềm ẩn” Hệ ngôn ngữ tiềm ẩn này hơn hẳn hệ ngôn ngữ tự nhiên của một em bé vì nó còn thông qua quá trình chọn lọc có

hiểu biết và định hướng Khi được hướng dẫn “khai

thông” thông qua “kỹ năng giao tiếp bằng ngôn ngữ? (Language Communnication Skill, he ngdn ngt tiém an

sẽ kết nối lô-gic với kiến thức và kinh nghiệm của từng

người để truyền đạt thành lời nói

Quá trình “nạp ngôn ngữ” cũng sẽ hình thành nên

“quán tính ngôn ngữ: Nên nhớ rằng, những từ sai, câu sai, âm sai mà chúng ta đang sở hữu cũng do quá trình

đọc sai, nói sai, nghe sai nhiều lần mà thành Hãy nhớ

lại thời gian đầu học một từ mới, chúng ta không biết

đọc kiểu nào cho chuẩn xác, đôi khi nhấn chỗ này, đôi

khi chỗ khác Nhưng dần dần, khi đã xác định một kiểu đọc mà mình cho là đúng và liên tục đọc và nói từ đó, câu đó, chúng ta đã hình thành nên một quán tính Nhưng do việc xác định ngữ âm ngữ điệu sai nên đã tạo

ra một quán tính sai

Khi quán tính hình thành, có nghĩa là tiềm thức đã

được kích hoạt, điều khiển quá trình “tự so khớp” (Auto Matching) với những gì mắt quan sát được, bạ nghe được và tự báo cho não bộ những thông tin phản hồi cần thiết mà không cần sự can thiệp của bộ nhớ Nhờ

Trường Cao Đẳng Nguyễn Tất Thành | 25

vậy, người học có thể chuyển đổi từ hình thức suy nghĩ

và tìm kiếm trong bộ nhớ sang hình thức quán tính -

có thể bật nhanh thành lời nói trong khi bộ não còn

mãi mê tìm kiến thức cho những gì cần diễn đạt bằng

ngôn ngữ Điều này cũng tương tự như việc lái xe Thời

gian đầu học lái, chúng ta phải tập trung tỉnh thần rất

cao độ mà việc lái xe vẫn không theo ý muốn Nhưng

khi mọi thứ trở thành quán tính, chúng ta đôi khi vừa

lái xe, vừa suy nghĩ miên man mà xe vẫn được điều

khiển trơn tru Đó là quá trình tiềm thức điều khiển

hành động

Chúng ta đôi khi cũng chọn cách là học thuộc lòng

bài học Nhưng để thuộc lòng, chúng ta chỉ cần lặp lại

một câu nào đó khoảng 15-20 lần là thuộc Nhưng

thuộc lòng như thế chỉ giúp chúng ta nhớ được trong

phạm vi khoảng vài tuần lễ rồi quên hoàn toàn bài học

Nếu đã quên bài học hay chỉ nhớ mơ hồ thì bạn không

có cách nào chắc chắn khi nghe và hoàn toàn không

có cách nào chọn đúng câu từ để nói nhanh được Tuy

rằng trong khi viết hay dịch có sự gợi ý của từ điển và

có thời gian suy nghĩ thì bạn có thể hiểu được, nhưng

khi nghe nói thì hoàn toàn không thể

Hơn nữa, phương pháp học hiện thời tạo ra cho

người học một kiểu sử dụng ngôn ngữ bằng cách sử

dụng văn hoá tiếng mẹ đẻ để hình thành câu từ và

chuyển dịch sang ngôn ngữ bản xứ - tạo ra một kiểu

“nhà quê lên tỉnh” mới (trong một trường hợp cụ thể,

người Việt nói một câu hoàn toàn khác, dùng từ hoàn

toàn khác với người bản xứ) và một sự khác biệt đến xa

lạ về văn hoá mặc dù sử dụng chung một ngôn ngữ với

người bản xứ nên không ai hiểu ai

Bản chất của ngôn là bắt chước, không phải tư duy Chúng ta không thể học ngữ pháp, học từ vựng một

cách riêng lẻ rồi tư duy lắp ghép theo dạng “râu ông

nay cam cam ba no” Chung ta phải “nạp” đủ cụm từ cần

thiết, đủ cấu trúc cần thiết để hình thành “hệ ngôn ngữ tiềm ẩn” và phải thông qua quá trình “khai thông” mới

có thể chuyển được thành lời nói

Hãy nhớ lại quá trình một người Việt có thể nói được

tiếng Việt Đa phan sinh viên Việt Nam của chúng ta sau khi ra trường Đại học vài năm vẫn không có khả

năng diễn đạt bằng ngôn ngữ Mặc dù là người Việt, tiếng Việt một bụng nhưng mỗi khi cần phát biểu, trả lời một câu hỏi, hay diễn đạt một ý tưởng thì luôn ấp úng, nói không thành câu và không bao giờ diễn đạt hết những suy nghĩ của mình Và cũng chính vì thế,

một sinh viên mới ra trường hoặc chỉ có 2-3 năm kinh nghiệm sau khi ra trường không bao giờ được giao cho những việc quản lý hay lãnh đạo nhóm vì khả năng

dẫn dắt và truyền đạt kém Chính vì vậy, quá trình hơn

kém 25 năm học và rèn luyện của một người sử dụng chính tiếng mẹ đẻ của mình cũng được cho là bị “câm”

trong giao tiếp Tiếng Việt mà chúng ta đã thế, vậy

tiếng Anh chỉ đơn thuần là “nạp” thì làm sao có thể diễn

đạt lưu loát? Nếu suy nghĩ là học tiếng Anh cho thuộc vào đầu thì có thể nói được thì quá ngây thơ Quá trình

này đã được chứng minh trên thực tế ở Việt Nam ta

Chúng ta học tiếng Anh đều hơn 10 năm mà vẫn chỉ ấp

úng, ai hỏi thì trả lời chỉ vỏn vẹn được 1-2 câu

Quá trình rèn luyện để nói lưu loát tiếng Việt - tiếng

26 [| Trường Cao Đẳng Nguyễn Tất Thành

mẹ đẻ của chúng ta cũng không ít gian nan Sau vài

năm ra trường bị cho làm “nhân viên quèn; bị chê bai

không ít và chịu đau khổ cũng không ít, dần dần

chúng ta tìm tòi, học hỏi và có thể diễn đạt được tiếng

Việt tốt hơn Đó là lúc chúng ta được công nhận và

được giao cho những chức vụ lãnh đạo nhóm, “nói để

người khác làm theo“ Chúng ta vượt qua quá trình

gian nan đó để nói được chính tiếng mẹ đẻ của mình

Và đó cũng là cách thành công duy nhất trong ngôn

ngữ

Chúng ta sai lầm trong việc học ngôn ngữ là do từ

nhỏ người ta chỉ “dạy ngôn ngữ” mà không “day nói”

Chúng ta tự tìm tòi, mày mò, tự tìm cách đối phó trong

lúc chúng ta cần giao tiếp bằng ngôn ngữ nhất Cách

chúng ta sử dụng đầu tiên là suy nghĩ nhanh, đặt câu

và thực tập nhanh trong đầu nhiều lần cho thuộc lòng,

sau đó đứng lên nói như con vẹt Nói hết rồi thì thôi

Khi ai hỏi thêm cũng không biết cách trả lời vì những

câu từ chúng ta đặt ra để nói cho suông và những câu

từ đó không có sự liên kết nào đến kiến thức và kinh

nghiệm chúng ta đang có Lúc chúng ta đặt câu thì có

suy nghĩ đôi chút, nhưng lúc nói là hoàn toàn như một

con vẹt, nói ra mà không hiểu mình đang nói gì Lúc

đó, chúng ta chỉ chú trọng đến việc nói làm sao cho

đúng câu từ mình đã đặt Vì thế, trong lúc nói, chúng ta

đã xa rời với quá trình trải nghiệm thực tế của sự việc

và kiến thức nên việc diễn đạt tiếp theo là hầu như

không thể Chúng ta đã học nói tiếng Việt như thế nên

khi tốt nghiệp Đại học, ra trường 2-3 năm mà vẫn

không tài nào diễn đạt được hết ý mình Khi sang tiếng

Anh, chúng ta cũng lại chọn cách thất bại đó để học

Cũng dễ hiểu thôi vì không ai dạy cho chúng ta nói, họ

chỉ dạy ngôn ngữ mà thôi Và kết quả là, ai trong chúng

ta cũng trải qua hơn 10 năm học tiếng Anh mà kết quả

được xem như là chưa biết gì

y

Quá trình “khai thông” là quá trình giúp người học

“trải nghiệm lại” những gì đã trải qua, những gì đã học,

đã đọc, đã nghe thấy, Trải nghiệm lại cũng là quá

trình kế thừa những gì đã làm, đã nghĩ, đã trải qua rồi,

không phải suy nghĩ lại Giả dụ như trong một cuộc thi yêu cầu bạn nói về chuyện kẹt xe ở TP.HCM, bạn bối rối không biết bắt đầu từ đâu, nhưng nếu bạn nhớ lại tất

cả những lần kẹt xe gần đây với những tâm trạng khác nhau xảy ra lúc đó, bạn sẽ nói suốt 1 giờ đồng hồ không nghỉ Và mỗi khi bạn nhớ và muốn diễn lại một hành động nào, quá trình “nạp” đã cho bạn câu từ

tương ứng Lẽ dĩ nhiên là bạn phải nạp đủ tần suất để

ngôn ngữ trở thành quán tính

Hãy nhớ lại cách mà một người giỏi tiếng Việt đã làm Họ chỉ gạch đầu dòng những ý chính cần nói, cốt

để đừng quên ý Khi họ diễn đạt một ý, họ bắt đầu diễn

lại những kinh nghiệm của họ trong đầu Khi những kinh nghiệm được tái diễn lại, nó chạy theo thứ tự thời gian trong đầu của người đó Tất cả những gì họ cần

làm là chọn những điều hay để nói ra mà thôi

Quá trình trải nghiệm này thông qua một kỹ năng gọi là kỹ năng giao tiếp bằng ngôn ngữ Kỹ năng này mục đích hướng dẫn cho bạn biết, ý tiếp theo bạn cần

nói là ý gì Khi bạn nói một ý, mà bạn luôn biết ý tiếp

theo cần nói là ý gì thì bạn đã diễn đạt được ý mình Chính vì thế, quá trình “nạp ngôn ngữ và quá trình

“khai thông” để bạn nói lưu loát là hai quá trình độc lập nhau Có khi bạn chưa nạp đủ nhưng hiểu rõ quá trình khai thông thì bạn có thể nói được uyên thuyên nhưng thiếu nhiều từ, cụm từ Khi bạn đã nạp đủ nhiều nhưng

chưa thấm nhuần phần khai thông, bạn cũng chỉ có thể nghe được mà không diễn đạt được thành lời như

người khác

* (tƒlà ký tự phiên âm của chữ ch trong chi approach)

Trường Cao Đẳng Nguyễn Tất Thành | 27