Mô-đun phát triển các kĩ năng của thế kỉ 21
Trang 1Mô-đun 1 Phát triển các kỹ năng của thế kỷ 21
Mô-đun 1: Phát triển các kỹ
năng của thế kỷ 21
Giới thiệu: Việc học tập lấy học sinh làm trung
tâm của thế kỷ 21 khác với việc học tập truyền
thống có giáo viên là trung tâm về cách tiếp cận nội dung,
cách dạy học, môi trường lớp học, cách đánh giá và công
nghệ Mô-đun này sẽ giúp bạn xác định những kỹ năng then chốt
của thế kỷ 21, nghiên cứu môi trường lớp học tiên tiến và tìm hiểu
những điểm khác nhau trong hai cách tiếp cận dạy học
Bài tập 1: Xác định các kỹ năng cơ bản
Bước 1: Khi học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông các em cần phải có kiến thức, kỹ năng và
khả năng gì để thành công trong môi trường làm việc của thế kỷ 21? Làm việc theo
nhóm, thảo luận ý kiến trả lời của các bạn và ghi lại vào các dòng trống dưới đây
Bước 2: Chia sẻ danh sách các kỹ năng cơ bản của nhóm với cả lớp
Bắt đầu mỗi mô-đun bằng một bài giới thiệu
Phân công các nhóm có 4-5 người tham gia Ở mỗi nhóm, các thành viên sẽ đảm nhận vai trò của người hướng dẫn, người ghi chép, người tham gia và người trình bày
Người trình bày ở mỗi nhóm sẽ chia sẻ danh sách ngắn gọn các kỹ năng cơ bản Người trình bày phải lắng nghe cẩn thận
để không bị lặp lại các kỹ năng mà nhóm khác đã trình bày
Bản quyền © 2007 đã được đăng ký
của Tập đoàn Intel
Chương trình Dạy học của Intel-Khóa học Khởi đầu 11
Trang 2Mô-đun 1:
Phát triển các kỹ năng của thế kỷ 21
Yêu cầu học viên đọc thầm nội
dung còn lại ở Bài tập 1
Trong môi trường làm việc ở thế kỷ 21, người làm việc
• Phân tích, chuyển đổi và tạo ra thông tin
• Cộng tác với đồng nghiệp để giải quyết vấn đề và ra quyết định
• Thực hiện nhiệm vụ đa dạng, sử dụng công nghệ tiên tiến
Ở các hộ gia đình thế kỷ 21, các thành viên
• Giải trí bằng cách xem, tạo ra và tham gia vào các loại phương tiện truyền thông khác nhau
• Quyết định mua hàng bằng cách tìm kiếm thông tin trên Internet
• Giữ liên lạc với bạn bè và các thành viên khác trong gia đình bằng các công nghệ khác nhau
Ở các cộng đồng thế kỷ 21, công dân
• Sử dụng Internet để nắm vững thông tin về các vấn đề địa phương, quốc gia và toàn cầu
• Trao đổi thông tin và thuyết phục về quan điểm sử dụng các công nghệ khác nhau
• Thực hiện các giao dịch với chính phủ mà không phải rời khỏi nhà Khi máy tính thay con người đảm nhận các công việc thường xuyên ở công sở, con người sẽ chỉ còn phải tham gia giải quyết những vấn đề cần sự linh động và sáng tạo Ở thế kỷ 21 cuộc sống gia đình cũng không còn đơn điệu vì các công nghệ mới xuất hiện cung cấp những khả năng gần như vô tận cho việc giải trí, các hoạt động lúc rảnh rỗi và việc tham gia vào các hoạt động của cộng đồng Trường học thế kỷ 21 phải chuẩn bị cho học sinh để làm việc trong môi trường phù hợp, và giáo viên cần phải cập nhật kiến thức về phương cách mà học sinh và gia đình đang sử dụng công nghệ trong cuộc sống hàng ngày
Ở trường học thế kỷ 21, học sinh
• Thực hiện những nhiệm vụ phức hợp, đầy thử thách, đòi hỏi suy nghĩ sâu sắc
về chủ đề và tự quản lý tiến độ học tập của mình
• Cộng tác với bạn học, giáo viên và các chuyên gia thực hiện những nhiệm vụ
có ý nghĩa, sử dụng tư duy bậc cao
• Sử dụng công nghệ để ra quyết định, giải quyết vấn đề và tạo ra những ý tưởng mới
12 Chương trình Dạy học của Intel-Khóa học Khởi đầu Bản quyền © 2006 đã được đăng ký
Trang 3Mô-đun 1 Phát triển các kỹ năng của thế kỷ 21
Giáo viên phải tập trung vào các kỹ năng thế kỷ 21, để giúp các em hòa nhập với xã
hội và theo kịp với những thay đổi về công nghệ, cụ thể:
• Trách nhiệm giải trình và khả năng thích nghi – Thực hiện bổn phận cá nhân
và linh động trong các hoàn cảnh cụ thể, ở nơi làm việc và với cộng đồng; đặt
ra và đáp ứng các tiêu chuẩn và mục tiêu cao cho bản thân và cho người khác,
chấp nhận những điều chưa rõ ràng
• Các kỹ năng giao tiếp – Hiểu, quản lý và tạo ra mối quan hệ giao tiếp nói, viết
và đa phương tiện hiệu quả dưới nhiều hình thức và bối cảnh khác nhau
• Tính sáng tạo và ham hiểu biết tri thức – Phát triển, thực hiện và trao đổi các
ý tưởng mới với người khác, luôn cởi mở và đáp ứng tích cực với ý tưởng mới
và đa dạng
• Tư duy phản biện và tư duy hệ thống – Sử dụng lập luận có cơ sở để hiểu và
thực hiện những lựa chọn phức tạp, hiểu mối quan hệ qua lại giữa các hệ thống
• Các kỹ năng xử lý thông tin và truyền thông – Phân tích, tra cứu,
quản lý, tích hợp, đánh giá và tạo ra thông tin bằng nhiều hình thức và phương
tiện truyền thông khác nhau
• Những kỹ năng giao tiếp và cộng tác – Thể hiện tinh thần làm việc đồng đội
và khả năng lãnh đạo; thích nghi với các vai trò và trách nhiệm khác nhau; làm
việc với người khác một cách hiệu quả; biết cảm thông; tôn trọng các ý kiến đa
dạng
• Nhận biết, hệ thống hóa và giải quyết vấn đề – Có khả năng hệ thống hóa,
phân tích và giải quyết vấn đề
• Tự định hướng – Nắm được những nhu cầu hiểu biết và học tập của chính
mình, xác định được các nguồn tài nguyên thích hợp, biết chuyển kiến thức, kỹ
năng từ lĩnh vực đã biết thành nền tảng để khám phá lĩnh vực mới
• Trách nhiệm xã hội – Luôn ứng xử có trách nhiệm, quan tâm đến cộng đồng
lớn hơn; chứng tỏ lối cư xử đạo đức trong những bối cảnh riêng tư, ở nơi làm
việc và trong cộng đồng
Nguồn: Partnership for 21 st Century Skills (www.21stcenturyskills.org) Đã được cấp phép sử dụng
Tóm lại là, vì nơi làm việc, gia đình và công dân thế kỷ 21 thay đổi, trường học cũng phải thay đổi Giáo viên phải giúp học sinh phát triển những kỹ năng cần thiết cho sự thành công ở thế kỷ 21
Bản quyền © 2006 đã được đăng ký
của Tập đoàn Intel
Chương trình Dạy học của Intel-Khóa học Khởi đầu 13
Trang 4Mô-đun 1:
Phát triển các kỹ năng của thế kỷ 21
Bài tập 2: So sánh lớp học ngày nay với lớp học ngày mai
Thay vì chia sẻ những ý kiến của
chính mình, yêu cầu người tham
gia chia sẻ ý kiến của các bạn
theo cặp Yêu cầu 2-3 cặp chia sẻ
trải nghiệm của họ với nhóm lớn
Kết thúc thảo luận bằng cách tóm
tắt những chủ đề được nhắc đến
nhiều nhất
Bước 1: Khi bạn đi học, bạn được dạy như thế nào? Bạn thích điều gì về cách bạn
được dạy? Có những gì bạn chưa hài lòng về cách bạn được dạy? Viết câu trả lời của bạn vào bảng sau đây
hài lòng
Bước 2: Chia sẻ ý kiến của bạn với một đồng nghiệp và những đồng nghiệp khác theo hướng dẫn
Cách dạy học truyền thống có giáo viên là trung tâm
Cách dạy học và thuyết giảng theo kiểu truyền thống có giáo viên là trung tâm là mô hình dạy học thường gặp nhất ở các trường học trên khắp thế giới Cách dạy học
có giáo viên là trung tâm có thể rất hiệu quả, đặc biệt là trong những trường hợp:
• Việc chia sẻ thông tin không dễ dàng tìm thấy ở nơi khác
• Cần trình bày thông tin một cách nhanh chóng
• Cần tạo ra sự quan tâm vào thông tin
• Đối tượng học sinh là những em tiếp thu tốt nhất qua kênh nghe
14 Chương trình Dạy học của Intel-Khóa học Khởi đầu Bản quyền © 2007 đã được đăng ký
Trang 5Tuy vậy cách dạy học này cũng có một số hạn chế, cụ thể là:
• Không phải học sinh nào cũng tiếp thu tốt nhất qua kênh nghe
• Thường khó duy trì lâu sự chú ý của học sinh
Mô-đun 1 Phát triển các kỹ năng của thế kỷ 21
• Cách dạy học này có khuynh hướng ít hoặc không đòi hỏi tư duy phản biện
• Cách dạy học này dựa trên giả định là tất cả học sinh đều có một phong cách
học giống nhau
Dạy học lấy học sinh làm trung tâm của thế kỷ 21
Dạy học lấy học sinh làm trung tâm của thế kỷ 21 khác với cách học
truyền thống có giáo viên là trung tâm như thế nào? Hai cách này có phương
pháp tiếp cận nội dung, cách dạy học, môi trường lớp học, cách đánh giá và công
nghệ khác nhau, như được tóm tắt trong bảng sau :
Sau khi giải thích ngắn gọn cách
Dạy học có giáo viên là
trung tâm
Nội dung
Nội dung được quy định bởi một chương
trình giảng dạy và tất cả học sinh học
cùng nội dung ở cùng một thời điểm
Học sinh được quyền sử dụng thông tin
trong giới hạn, do giáo viên lựa chọn
hoặc thư viện trường
Các chủ đề học thường tách biệt và
không liên quan đến nhau, đến các lĩnh
vực chủ đề và đến thế giới thật
Học sinh học thuộc lòng các sự kiện và đôi
khi phân tích thông tin một cách độc lập
Học sinh làm việc để tìm ra một câu trả
lời đúng
Giáo viên chọn các hoạt động và cung
cấp tài liệu ở cấp độ thích hợp
Bản quyền © 2007 đã được đăng ký
của Tập đoàn Intel
Cách tiếp cận học tập lấy học sinh làm trung tâm
Học sinh học các chủ đề dựa trên chương trình giảng dạy và chuẩn kiến thức, kỹ năng nhưng được phép có nhiều lựa chọn trong một chủ đề học
Học sinh được quyền sử dụng không hạn chế thông tin có các cấp độ chất lượng đa dạng
Học sinh học nội dung có liên quan đến tất cả các chủ đề và đến thế giới thật
Học sinh thường xuyên tham gia vào việc phân tích, đánh giá và tổng hợp ở mức độ cao đủ loại tài liệu khác nhau
Học sinh làm việc để xây dựng bất cứ câu trả lời nào trong số những câu trả lời
có thể
Học sinh lựa chọn từ các hoạt động khác nhau do giáo viên cung cấp và thường quyết định cấp độ thử thách cho riêng họ làm việc
(Tiếp theo)
Chương trình Dạy học của Intel-Khóa học Khởi đầu
sắp xếp của thông tin trong bảng, hướng dẫn người tham gia đọc thầm và xác định các nội dung
mà họ đã sử dụng trong lớp học
Đề nghị lớp học chia sẻ các trải nghiệm cho đến khi phần lớn các nội dung đều được thảo luận
15
Trang 6Mô-đun 1:
Phát triển các kỹ năng của thế kỷ 21
Dạy học có giáo viên là trung tâm
Cách dạy học
Giáo viên là người cung cấp thông tin - là
vị thánh trên bục giảng - giúp học sinh đạt được kỹ năng và kiến thức
Giáo viên là chuyên gia, chỉ ra những điểm yếu của học sinh
Cách tiếp cận học tập lấy học sinh làm trung tâm
Giáo viên là người hướng dẫn bên cạnh cung cấp cơ hội cho học sinh áp dụng các kỹ năng và xây dựng kiến thức của riêng mình
Học sinh là chuyên gia và giáo viên dựa vào những điểm mạnh của học sinh
Dạy học là một quá trình truyền đạt thông tin Dạy học là một quá trình tự kiến tạo
16
Học sinh hoàn thành những hoạt động
và bài học ngắn, tách rời nhau, dựa trên những mảng nội dung và kỹ năng cụ thể
Môi trường lớp học
Học sinh học một cách thụ động trong một lớp học thường là yên lặng
Học sinh thường làm việc riêng lẻ
Cách đánh giá
Học sinh thi bài thi dùng bút và giấy, một cách yên lặng và riêng lẻ Câu hỏi được giữ bí mật cho đến giờ thi, để học sinh sẽ phải học tất cả tài liệu mặc dù chỉ kiểm tra một phần trong đó
Giáo viên chịu trách nhiệm chủ yếu cho việc học của học sinh
Học sinh bị kích thích một cách không thực chất bởi mong muốn đạt được điểm tốt, làm hài lòng giáo viên và giành được phần thưởng
Công nghệ
Giáo viên sử dụng nhiều loại công nghệ khác nhau để giải thích, chứng minh và minh họa các chủ đề khác nhau
Chương trình Dạy học của Intel-Khóa học Khởi đầu
Học sinh thực hiện các hoạt động và các dự
án liên quan đến những mục tiêu lâu dài nhằm xây dựng sự hiểu biết khái niệm sâu sắc và việc sử dụng phương pháp thành thạo
Môi trường lớp học giống một nơi làm việc năng động với nhiều loại hoạt động
và mức độ ồn ào khác nhau tùy thuộc vào loại công việc đang được thực hiện Học sinh thường cộng tác với bạn học, chuyên gia, các thành viên cộng đồng và giáo viên
Học sinh biết trước họ sẽ được đánh giá như thế nào, hiểu được các tiêu chí theo
đó họ sẽ được đánh giá, nhận ý kiến phản hồi từ giáo viên và bạn học của họ trong suốt bài học và có nhiều cơ hội để đánh giá cách học của riêng mình
Giáo viên và học sinh chia sẻ trách nhiệm đối với thành tích học tập đạt được
Sự quan tâm và đam mê của học sinh thúc đẩy sự kích thích và nỗ lực có giá trị bản chất
Học sinh sử dụng các loại công nghệ khác nhau để làm nghiên cứu, trao đổi thông tin và tạo ra kiến thức
Bản quyền © 2007 đã được đăng ký
của Tập đoàn Intel
Trang 7Mô-đun 1 Phát triển các kỹ năng của thế kỷ 21
Những giáo viên giỏi nhận ra là không bao giờ tồn tại một phương pháp dạy học duy nhất
và những tình huống khác nhau đòi hỏi những giáo án dạy học khác nhau Vì vậy, Khóa học Khởi đầu kết
hợp chặt chẽ các yếu tố của cách dạy học truyền thống có giáo viên là trung tâm,
Bạn sẽ thấy rằng chính giáo viên hướng dẫn của khóa học không dùng cách dạy có giáo viên là trung tâm để cung cấp thông tin trong khóa học này
cùng với các yếu tố của cách dạy học của thế kỷ 21 lấy học sinh làm trung tâm
Mặc dù có tồn tại những khác biệt giữa hai cách tiếp cận này, điều quan trọng cần
phải lưu ý là các nghiên cứu chỉ ra rằng cách dạy học lấy học sinh làm trung tâm
của thế kỷ 21 có thể làm gia tăng hiệu quả của cách dạy học truyền thống có giáo
viên là trung tâm nhờ việc cung cấp một bối cảnh có chủ đích và có ý nghĩa để
học sinh có thể nắm vững các kỹ năng mà các em mới tiếp thu
Bước 3: Tại sao học sinh có thể sẽ thích cách dạy học lấy học sinh làm trung tâm
của thế kỷ 21? Liệt kê những ý kiến của bạn và ý kiến của người khác theo hướng Chia sẻ các ý tưởng
của bạn
dẫn vào dòng trống dưới đây
17
Trang 8Bài tập 3: Tự giới thiệu
Làm mẫu bằng cách tự giới thiệu
trước khi yêu cầu người khác làm
giống vậy
Bây giờ là lúc gặp gỡ đồng nghiệp cùng tham gia vào khóa học với bạn Hy vọng rằng những đồng nghiệp ở đây sẽ trở thành những nguồn tài nguyên có giá trị cho bạn cả trong suốt khóa học lẫn khi kết thúc khóa học, khi trở về lớp học và bắt đầu
áp dụng những kỹ năng và phương pháp dạy và học của thế kỷ 21
Bước 1: Bạn muốn chia sẻ điều gì về bản thân? Bạn có muốn kể về cấp học, lớp
học hay môn học mà bạn dạy không? Bạn có muốn kể về trường của bạn không?
Liệt kê những điểm trọng tâm vào các dòng trống dưới đây
Bước 2: Chia sẻ những điểm trọng tâm theo hướng dẫn Lắng nghe chia sẻ của
đồng nghiệp
18
Trang 9Bài tập về nhà: Ôn tập Mô-đun 1
Xem lại các bài tập, các hoạt động, các kỹ năng và các phương pháp nêu ra trong mô-đun này Ghi lại câu trả lời theo từng câu hỏi và chuẩn bị chia sẻ những câu trả lời của bạn vào buổi học tiếp theo
1 Xem xét danh sách những phương pháp lấy học sinh làm trung tâm thế kỷ 21
Bạn muốn sử dụng những phương pháp nào nhất? Những phương pháp này có thể
hỗ trợ việc học tập của học sinh như thế nào?
2 Nhớ lại tên của những đồng nghiệp bạn được giới thiệu trong mô-đun này và
thông tin họ đã chia sẻ Đồng nghiệp nào có thể có chung quan tâm với bạn?
Những quan tâm chung đó là gì? Bạn có thể cộng tác hoặc cùng làm việc với những đồng nghiệp này cả trong suốt khóa học và sau khóa học như thế nào?
19
Trang 10Tóm tắt Mô-đun 1
Mô-đun 1 Phát triển các kỹ năng của thế kỷ 21
Bước 1: Bạn học được gì ở mô-đun này? Liệt kê ý kiến của bạn và ý kiến của
người khác theo hướng dẫn vào các dòng trống dưới đây
Bước 2: Những điểm trọng tâm của mô-đun này là gì? Liệt kê ý kiến của bạn và ý
kiến của người khác theo hướng dẫn vào các dòng trống dưới đây
Bước 3: Đặt câu hỏi và chia sẻ nhận xét, góp ý Tìm hiểu và chuẩn bị cho Mô-đun 2:
Cơ bản về máy vi tính và Internet
Bản quyền © 2007 đã được đăng ký
của Tập đoàn Intel
Chương trình Dạy học của Intel-Khóa học Khởi đầu 20