Tiểu luận xử lý tình huống trong công tác bảo hiểm xã hội, tài liệu dành cho các bạn trong quá trình học, làm tiểu luận môn học quản lý nhà nước với đề tài xử lý tình huống trong công tác bảo hiểm xã hội, lớp bồi dưỡng quản lý nhà nước
Trang 1Häc viÖn hµnh chÝnh quèc gia
Líp båi dìng kiÕn thøc qu¶n lý nhµ
n-íc Ch¬ng tr×nh chuyªn viªn Tæ chøc t¹i
TØnh Hµ giang
TiÓu luËn
Xö lý t×nh huèng Trong c«ng t¸c B¶o hiÓm x· héi
Trang 2Trong nhiều năm qua Học viện Hành chính quốcgia đã tổ chức thành công nhiều lớp học bồi dỡng kiếnthức về quản lý hành chính nhà nớc, chơng trình chuyênviên Nhằm trang bị những kiến thức cơ bản nâng caonhận thức và trình độ quản lý hành chính nhà nớc cho
đội ngũ cán bộ, công chức trong cả nớc
Là cán bộ thuộc cơ quan Bảo hiểm xã hội Tỉnh Hàgiang, Tôi vinh dự đợc tham gia lớp bồi dỡng kiến thứcquản lý nhà nớc chơng trình chuyên viên, do Học việnHành chính quốc gia cùng với Sở Nội vụ Tỉnh Hà giangphối hợp tổ chức từ ngày 26/ 09/ 2005 đến ngày 26/12/2005 tại Trờng ChínhTrị Tỉnh Hà giang
Tiểu luận của tôi đợc thực hiện với sự giúp đỡ, chỉdẫn của các Thầy cô giáo Học viện Hành chính quốcgia Mặc dù kiến thức quản lý hành chính nhà nớc củatôi đã đợc bổ sung, nhng khi viết bài tiểu luận nàykhông thể tránh khỏi thiếu sót, tình huống đa ra có thểcha đợc điển hình Tôi rất mong đợc sự đóng góp ý kiếncủa các Thầy cô giáo, để tôi có thêm kiến thức sâu rộnghơn về quản lý hành chính nhà nớc, những vấn đề vềpháp luật, pháp chế của nhà nớc Đó là điều kiện cầnthiết cho tôi trong công tác giải quyết chế độ chính sách
ở địa phơng
Tôi xin trân trọng cảm ơn các Thầy cô giáo của Họcviện Hành chính quốc gia đã tận tình giảng dậy, giúp đỡtôi hoàn thành khoá học và bài tiểu luận cuối khoá này
Trang 3
Mục lục
A Đặt vấn đề
B Nội dung câu chuyện tình huống
I Nội dung tình huống
II Mục tiêu giải quyết tình huống
III Nguyên nhân và hậu quả
1/ Nguyên nhân
2/ Hậu quả
Trang 4IV Phơng án giải quyết
động tích cực đến chính sách kinh tế, hợp thành sứcmạnh tổng lực thúc đẩy xã hội phát triển
Ngay từ những ngày đầu của chính thể nhà nớc Việtnam dân chủ cộng hoà , nhà nớc ta đã ban hành chínhsách Bảo hiểm xã hội Ngày 20/ 05/1950 Hồ Chủ Tịch
đã ký Sắc lệnh số 76 – SL Ban hành quy chế cho côngchức; Ngày 22/ 05/ 1950 Hồ Chủ Tịch ký tiếp Sắc lệnh
số 77 – SL Ban hành quy chế cho công nhân; Ngày14/12/1961 Nghị quyết của Uỷ ban thờng vụ Quốc hội,phê chuẩn
việc Hội đồng chính phủ quy định và ban bố Điều lệ tạmthời về Bảo hiểm xã hội đối với công nhân viên chức nhà
Trang 5nớc Có thể khẳng định trớc thời kỳ đổi mới , chínhsách Bảo hiểm xã hội còn mang nặng tính bao cấp, nhng
đã có những đóng góp to lớn trong hai cuộc kháng chiếnchống Pháp và chống Mỹ thắng lợi, đất nớc độc lập,thống nhất, bớc đầu đặt nền tảng cơ sở vật chất cho Chủnghĩa xã hội trên cả nớc
Những năm gần đây, Thực hiện chủ trơng đổi mớicủa Đảng : Chuyển nền kinh tế từ cơ chế tập trung quanliêu bao cấp sang nền kinh tế vận hành theo cơ chế thịtrờng định hớng xã hội chủ nghĩa, với sự tham gia củanhiều thành phần kinh tế Chính sách Bảo hiểm xã hộicũng từng bớc đợc đổi mới và đã có những đóng góp tolớn cho sự phát triển của đất nớc Ngày 26/ 01/ 1995Chính phủ ban hành Nghị định 12/ CP/1995 Về việc Banhành Điều lệ Bảo hiểm xã hội Nhằm đảm bảo tốt hơn
đời sống của ngời lao động, góp phần tích cực vào việc
ổn định, an toàn xã hội và sự nghiệp phát triển kinh tế xãhội Trải qua hơn 60 năm thực hiện, chế độ chính sáchBảo hiểm xã hội luôn luôn đợc đổi mới cho phù hợp vớithực tiễn, với đờng lối đổi mới về kinh tế, chính trị của
Đảng và Nhà nớc ta
Sự đổi mới trong chính sách Bảo hiểm xã hội là :Nếu nh trong cơ chế tập trung bao cấp trớc đây, đối tợngchỉ là công nhân viên chức nhà nớc và một trong những
điều kiện cơ bản để xét hởng Bảo hiểm xã hội là thờigian công tác thoát ly, thì hiên nay trong thời kỳ đổimới, chính sách Bảo hiểm xã hội đợc thực hiện đối vớingời lao động thuộc mọi thành phần kinh tế và một
Trang 6trong những điều kiện quan trọng để xét hởng Bảo hiểmxã hội là thời gian, mức đóng Bảo hiểm xã hội và độ tuổicủa ngời lao động và chủ sử dụng lao động
Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình đổimới chế độ chính sách Bảo hiểm xã hội, Song trong quátrình thực hiện cũng còn nảy sinh nhiều bất cập, nhiềuvấn đề cần đợc nghiên cứu và đòi hỏi phải có cách nhìntoàn diện, có định hớng, hoạch định chiến lợc phát triểnlâu dài mới hoàn thiện đợc
Thời gian qua, công tác xét duyệt hồ sơ hởng bảohiểm xã hội còn nhiều vớng mắc, nh việc tính thời giancông tác, thời gian tham gia đóng bảo hiểm xã hội, đặcbiệt là thời gian của những ngời lao động tham gia cảhai thời kỳ trớc và sau thời kỳ đổi mới Nhiều cơ quan
đơn vị thực hiện công tác quản lý hồ sơ cán bộ còn yếukém, lập hồ sơ cán bộ còn nhiều thiếu sót, không bổsung hồ sơ cán bộ kịp thời, điều đó đã làm nẩy sinhnhiều tình huống hết sức phức tạp
khi giải quyết chế độ chính sách Bảo hiểm xã hội Trớcnhững thực tế trên đây đòi hỏi các cơ quan chức năngphải có những biện pháp xử lý thích hợp mới đảm bảo
đúng quyền lợi Bảo hiểm xã hội cho ngời lao động
Một trong những khó khăn khi giải quyết chế độchính sách đợc thể hiện qua tình huống sau đây:
B.Nội dung câu chuyện tình huống
I- Nội dung tình huống :
Phòng quản lý chế độ - Chính sách Bảo hiểm xã hộithuộc cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh B, có chức năng
Trang 7nhiệm vụ giúp Ban giám đốc tiếp nhận hồ sơ, phối hợpcùng cán bộ tổ chức các đơn vị sử dụng lao động trongtoàn tỉnh thực hiện việc tiếp nhận, xét duyệt hồ sơ vàlập thủ tục giải quyết chế độ Bảo hiểm xã hội cho ngờilao động, kịp thời và đúng chế độ chính sách.
Một buổi sáng ngày 25 tháng 10 năm 2002, Ông ởng phòng tổ chức cán bộ của sở Y tế đến Phòng chế độchính sách Bảo hiểm xã hội để giải quyết chế độ Bảohiểm xã hội cho 60 cán bộ y tế xã thuộc các huyệnmiền núi trong tỉnh Cán bộ Phòng chế độ chính sáchtiếp nhận, xem xét hồ sơ lý lịch cán bộ, các giấy tờ liênquan của từng ngời lao động và đối chiếu với Nghị định12/CP ngày 26 tháng 01 năm 1995 của Chính phủ vàcác văn bản kèm theo về “Điều kiện hởng Bảo hiểm xãhội của ngời lao động” Rồi trả lời ông trởng phòng tổchức Sở y tế : Qua xem xét hồ sơ của 60 cán bộ y tế xã ,chúng tôi thấy thời gian công tác tính đến hết ngày31/10/2002 thời gian đóng Bảo hiểm xã hội đã đợcphòng Thu Bảo hiểm xã hội xác nhận đã đóng đủ Bảohiểm xã hội đến hết ngày 31/10/2002 và tuổi đời của họ
tr-đủ điều kiện nghỉ hởng chế độ hu trí hàng tháng Xongtrong lý lịch cán bộ chúng tôi cha thấy có xác nhận thờigian đợc tuyển dụng vào biên chế nhà nớc, cũng không
có quyết định tuyển dụng, mà Điều 54 điểm 1 Nghị
định số 12/CP ngày 26/01/1995 củ Chính phủ có hiệulực từ ngày 01/01/1995 ghi rõ “ Ngời lao động có thờigian làm việc ở khu vực nhà nớc trớc ngày thi hành nghị
Trang 8định này, nếu cha nhận trợ cấp thôi việc hay trợ cấp 1lần thì đợc tính là thời gian công tác đợc hởng Bảo hiểmxã hội” Do đó chúng tôi không thể tính thời gian trớctháng 01/1995 của số cán bộ y tế xã trên để hởng Bảohiểm xã hội đợc
Ông trởng phòng tổ chức cán bộ Sở y tế nói : Chúngtôi không có quyết định tuyển dụng , nhng sự thật họ đãtrong biên chế của ngành, số lợng cán bộ trong ngànhchúng tôi do Uỷ ban nhân dân tỉnh quyết định, Ban Tổchức chính quyền quản lý, chúng tôi vẫn báo cáo cán bộtrong biên chế, trong đó có cả số cán bộ y tế xã này
Cán bộ thuộc Phòng chế độ chính sách trả lời tiếp :Theo quyết định số 156/CP ngày 07/10/1968 của Hội
đồng chính phủ về một số chính sách đối với công tác y
tế vùng cao miền núi Quyết định của Hội đồng bộ trởng
số 123 về việc sửa đổi chế độ chính sách đối với cán bộ
y tế xã, phờng, thị trấn và Thông t số 10 /TT-LB củaliên bộ Lao động - TBXH và Bộ y tế, thì trớc tháng01/1995 cán bộ y tế xã có 2 dạng : Cán bộ Y tế xã trongbiên chế và cán bộ y tế xã ngoài biên chế theo quyết
định 58/TTg của Thủ tớng Chính phủ ngày 03/02/1994thì giải quyết nghỉ việc theo quy định tại Nghị định số46/CP ngày 23/06/1993 của Chính phủ, và đã hết hiệulực ngày 30/06/1995 Còn đối với cán bộ y tế xã, cóquyết định tuyển dụng vào biên chế nhà nớc mới đợcgiải quyết theo Nghị định 12/CP ngày 26/01/1995 của
Trang 9Chính phủ Số cán bộ này không có quyết định tuyểndụng chúng tôi không thể tính thời gian công tác trớctháng 01/1995 đợc
Sự việc kéo dài đã 3 tháng mà 60 cán bộ y tế xã vẫncha đợc giải quyết hởng Bảo hiểm xã hội, đã có nhiều
đơn khiếu nại lên Uỷ ban nhân dân tỉnh B và cơ quanBảo hiểm xã hội tỉnh
II- Mục tiêu giải quyết :
Trớc tình hình có đơn khiếu nại về việc “Hởngquyền lợi Bảo hiểm xã hội ” và qua nghe báo cáo của
đồng chí Phó Chủ tịch Tỉnh phụ trách khối văn xã vừachủ trì cuộc họp giao ban khối văn xã, đồng chí Chủ tịchTỉnh quyết định thành lập Hội đồng t vấn bao gồm cácnghành sau :
1- Ban tổ chức chính quyền tỉnh( nay là Sở nội vụ)Chủ trì
2- Sở Lao động thơng binh và xã hội
3- Bảo hiểm xã hội tỉnh
4- Sở y tế
5- Liên đoàn lao động tỉnh
Đồng chí Chủ tịch tỉnh chỉ đạo : Hội nghị t vấn cótrách nhiệm đa ra phơng án hợp lý, hợp tình , đúng chế
độ chính sách để giải quyết quyền lợi cho ngời lao độngtrong thời gian sớm nhất, nhằm góp phần thực hiện chủ
Trang 10trơng của Đảng , Nhà nớc về sự nghiệp chăm sóc và bảo
vệ sức khoẻ cho nhân dân, và thực hiện Nghị quyết củaTỉnh uỷ kết thúc năm 2002 thực hiện xoá điểm trắng vềcơ sở y tế xã, đa y, bác sỹ xuống các cơ sở y tế các xãvùng sâu, vùng xa, vùng núi cao trong tỉnh
III- Nguyên nhân và hậu quả của tình huống 1- Nguyên nhân
Do công tác tổ chức cán bộ của Sở y tế đã khôngthực hiện đúng quy định của nhà nớc về chính sách đốivới y tế cơ sở xã, phờng, thị trấn
Nhằm đáp ứng sự nghiệp chăm sóc sức khoẻ chonhân dân miền núi, Hội đồng Chính phủ (Nay là Chínhphủ) đã có quyết định số 156/CP ngày 07/10/1968 “Vềmột số chính sách đối với công tác y tế vùng cao miềnnúi” Nội dung chính của quyết định nh sau :
“Những cán bộ y tế chuyên trách công tác ở trạm y
tế - hộ sinh vùng cao , nếu có quá trình đào tạo và khảnăng công tác nh cán bộ trong biên chế nhà nớc thì đợcphụ cấp sinh hoạt phí hàng tháng bằng tiền lơng cán bộ
y tế trong biên chế nhà nớc, đợc cấp phiếu vải, lơngthực, thực phẩm nh cán bộ trong biên chế nhà nớc”
Sau một thời gian , theo đề nghị của Bộ y tế , Bộ Tàichính , Ban Tổ chức cán bộ Chính phủ và để đảm bảo sựhoạt động của các cán bộ y tế chăm sóc sức khoẻ cuả
Trang 11nhân dân , Hội đồng bộ trởng (Nay là Chính phủ ) đã cóquyết định số 123-HĐBT ngày 19/08/1987 Về việc “Sửa
đổi chế độ chính sách đối với cán bộ y tế xã, phờng , thịtrấn” nội dung chủ yếu của quyết định 123-HĐBT đã đ-
Lơng y, Nữ hộ sinh có thời gian công tác ở trạm y tế xã,phờng liền theo đó đợc tuyển dụng vào biên chế nhà n-
ớc, nay về hu hoặc nghỉ việc vì mất sức lao động thì thờigian công tác ở cơ sở xã, phờng , thị trấn đợc tính để h-ởng chế độ Bảo hiểm xã hội”
Nh vậy , theo tinh thần của các văn bản trên , cán
điểm 5 nh sau : “ Số cán bộ y tế xã , phờng , thị trấn
Trang 12đang hởng sinh hoạt phí theo quy định không đủ điềukiện hởng Bảo hiểm xã hội , thì đợc hởng chế độ nghỉviệc theo quy định tại Nghị định số 46/CP ngày23/6/1993 của Chính phủ” Và hiệu lực của nghị định số46/CP của Chính phủ hết ngày 31/06/1995
- Đối với cán bộ y tế xã , phờng , thị trấn trong biênchế ( Có quyết định tuyển dụng) thì đợc tính thời gian h-ởng Bảo hiểm xã hội theo quy định tại điểm 1 , Điều 54Nghị định số 12/CP ngày 26/01/1995 của Chính phủ
“Ngời lao động làm việc tại khu vực nhà nớc trớc ngàythi hành Nghị định này cha nhận trợ cấp thôi việc thì đ-
ợc tính là thời gian để xét hởng Bảo hiểm xã hội”
Nh vậy, lẽ ra khi có các văn bản quy định trên, Sở
y tế phải tiến hành rà soát, phân loại cán bộ y tế xã, ờng, thị trấn và thực hiện theo quy trình sau :
ph-Đối với cán bộ y tế già yếu, năng lực kém hoặc chaqua đào tạo, cha vào biên chế, khẩn trơng giải quyếttheo tinh thần Nghị định 46/CP của Chính phủ dứt điểmtrớc ngày 31/06/1995
Đối với cán bộ y tế xã, phờng, thị trấn cha vàobiên chế, đã qua đào tạo theo quy định, có năng lực thìtiến hành ra quyết định tuyển dụng
Trang 13Nhng do không thực hiện đúng và kịp thời quy trìnhtrên nên dẫn đến tình huống nh đã nêu trên
2- Hậu quả :
Do những sai sót trong công tác tổ chức dẫn đếnviệc giải quyết chế độ chính sách để hởng Bảo hiểm xãhội cho 60 cán bộ y tế xã gặp nhiều khó khăn, kéo dàithời gian, dẫn đến những hậu quả nặng nề :
- ảnh hởng xấu đến chủ trơng của Đảng và Nhà nớctrong việc phát triển sâu rộng sự nghiệp chăm sóc, bảo
vệ sức khoẻ ban đầu cho nhân dân với mục tiêu nh Nghịquyết Đại hội Đảng lần thứ VIII đã chỉ rõ : “ Cải thiệncác tiêu thức cơ bản về sức khoẻ cho mọi ngời ”
- ảnh hởng không tốt đến chính sách thu hút cán bộ
đến công tác ở vùng sâu, vùng xa, miền núi và hải đảo
- T tởng của đội ngũ cán bộ xã không an tâm, nhiệttình trong công tác, khó khăn trong việc thực hiện Nghịquyết của tỉnh uỷ “Quyết tâm xoá xã trắng về cơ sở ytế”
- Đời sống của 60 cán bộ y tế xã đã già, yếu nghỉchờ giải quyết chế độ gặp nhiều khó khăn, t tởng khôngthông suốt, ảmh hởng đến lòng tin của nhân dân đối vớichính sách của Đảng và Nhà nớc
Trang 14IV- Phơng án giải quyết :
Thực hiện sự chỉ đạo của đồng chí Chủ tịch UBNDTỉnh, Hội nghị t vấn đã tiến hành họp nhiều lần, ý kiếntham gia sôi nổi nhằm tìm ra cách thức giải quyết theomục tiêu đã đề ra Nhng kết quả, hội nghị vẫn cha thốngnhất đợc một phơng án duy nhất mà phải đa ra 3 phơng
án khác nhau :
Phơng án 1 : Cho rằng thời gian công tác của 60
cán bộ y tế xã trớc tháng 01/1995, cha nằm trong biênchế nhà nớc (Vì không có quyết định tuyển dụng), do đókhông thể giải quyết theo nghị định số 12/CP ngày26/01/1995 của Chính phủ đợc, Mà phải giải quyết nghỉviệc mỗi năm công tác liên tục trả 1 tháng sinh hoạt phítheo Nghị định 46/CP của Chính phủ , thời gian công táctính đến ngày 31/06/1995 ( Ngày hết hiệu lực của Nghị
định )
+ Phơng án này có thuận lợi :
- Thực hiện đúng tinh thần quyết định 156/CP ;Quyết định 123-HĐBT ; Nghị định 46/CP ; Quyết định58/TTg của Chính phủ và Thủ tớng Chính phủ
Trang 15- Không ảnh hởng đến t tởng của những cán bộ y tếxã, phờng đã về nghỉ theo Nghị định 46/CP của Chínhphủ
- Thuận lợi cho việc tính toán giải quyết chế độ vàtrả trợ cấp do một cơ quan duy nhất là Ban Tổ chứcchính quyền tỉnh thực hiện
+ Phơng án này có khó khăn :
- ảnh hởng đến t tởng của 60 cán bộ y tế xã,Nguyên nhân do sai sót về công tác tổ chức của Sở y tếgây ra mà họ phải chịu thiệt thoì
- Đời sống vật chất, tinh thần gặp rất nhiều khókhăn do chỉ đợc hởng chế độ trợ cấp một lần, mà lẽ ra
họ đợc hởng hu trí hàng tháng nếu có quyết định tuyểndụng của Sở Y tế
- Khó giải thích đợc việc không tính khoảng thờigian từ ngày 1/07/1995 ( Nghị định 46/CP hết hiệu lực )
đến ngày 31/10/2002 ( Ngày nghỉ công tác chờ giảiquyết chế độ )
- Nghị định 46/CP ngày 23/06/1993 hết hiệu lựcngày 31/ 06/1995 , nên nguồn kinh phí để chi trả gặpkhông ít khó khăn
Trang 16Phơng án 2 : Cho rằng phải trả trợ cấp cho 60 cán
bộ y tế xã theo đúng thời gian công tác mà họ đã cốnghiến và thực hiện nh sau :
Thời gian bắt đầu đi công tác đến hết ngày31/06/1995 thực hiện trả trợ cấp theo quy định tại Nghị
định 46/CP ngày 23/06/1993 của Chính phủ hớng dẫngiải quyết chế độ nghỉ việc một lần cho ngời công tácngoài biên chế Nhà nớc ( Do không có quyết định tuyểndụng )
Thời gian từ 01/ 07/1995 đến 31/10/2002 sổ Bảohiểm xã hội đã xác nhận ngời sử dụng lao động , ngờilao động đã đóng đủ Bảo hiểm xã hội thì giải quyết chế
độ hu trí một lần ( Tức là trả một lần mỗi năm bằng mộttháng lơng bình quân đóng BHXH của năm năm cuối )Theo Nghị định 12/CP của Chính phủ
+ Phơng án này có thuận lợi :
- Việc giải quyết theo hai giai đoạn trên có tính thực
tế, ngời nghỉ việc đợc giải quyết chế độ theo đúng sốnăm tham gia công tác của mình
- Cán bộ y tế xã đã nghỉ việc trớc đây không có t ởng suy bì thiệt , hơn