Anten Truyền sóng trong không gian tự do Các hiệu ứng khí quyển Các hiệu ứng địa hình Hiện tượng Fading Kỹ thuật phân tập Độ khả dụng của tuyến Phân tích tuyến vi ba NỘI D
Trang 1MÔN HỌC: VI BA SỐ
Chương 2:
ANTEN - TUYẾN VI BA
Trang 2 Anten
Truyền sóng trong không gian tự do
Các hiệu ứng khí quyển
Các hiệu ứng địa hình
Hiện tượng Fading
Kỹ thuật phân tập
Độ khả dụng của tuyến
Phân tích tuyến vi ba
NỘI DUNG CHƯƠNG 2
Trang 3Anten
Trang 4Caáu truùc cuûa Anten
Trang 5Nguyên lý hoạt động của Anten
Trang 6Độ lợi của Anten (Antenna Gain)
Độ lợi của Anten là công suất bức xạ theo một hướng so
với công suất bức xạ theo một hướng bất kỳ bằng anten
đẳng hướng
Độ lợi của anten phụ thuộc vào hình dạng và kích thước
của anten.
Trang 7Độ lợi của anten
Độ lợi của anten được tính:
G = Độ lợi của Anten
A e = Diện tích hiệu dụng của Anten (=Ae)
e = hiệu suất của Anten (khoảng 50% đến
70%)
f = Tần số sóng mang
c = Vận tốc ánh sáng ( 3 x 10 ≈ 3 x 10 8 m/s)
= Bước sóng của sóng điện từ
2
2 2
4
4
c
A f
2
S G
Trang 8Độ rộng búp sóng
Độ rộng búp sóng của Anten parobol:
Trong đó:
là độ rộng búp sóng, tính theo độ, là góc tính từ trục anten đến
góc có công suất bức xạ bằng ½ công suất cực đại
D = Đường kính của Anten (m)
f = Tần số sóng mang (GHz)
Trang 9Các thông số khác của Anten
Trang 10Băng tần cho TTVT do FCC của Mỹ và ITU cấp
Băng VHF/UHF 0.1-0.3 GHz: Vệ tinh quân sự,
vô tuyến nghiệp dư
Băng L 1-2GHz: Thông tin di động , hàng hải
S band 2-4 GHz: Dùng cho các lệnh điều khiển
Băng C 4-8 GHz: Data, voice, truyền hình
Băng X 8-12GHz: dùng cho quân sự
Băng Ku 12-18GHz : TV trực tiếp, Data, Voice, IP services
(mạng riêng ảo, truy cập internet, )
Băng K 18-27GHz: không được sử dụng do bị hấp thụ rất lớn bởi hơi nước
Trang 11Đường truyền tầm nhìn thẳng
(Line-of-Sight Propagation)
Có 3 yếu tố ảnh hưởng chính đến đường truyền vi ba số:
Suy hao trong không gian tự do
Các ảnh hưởng của khí quyển
Các ảnh hưởng của địa hình
H H Km
LOS 3.57 1 2
H H Km
LOS 4 12 1 2
Trang 12Truyền sóng trong không gian tự do
Khi sóng điện từ lan truyền trong không gian, năng lượng của nó
bị suy giảm, gọi là suy hao trong không gian tự do:
= Bước sóng của sóng điện từ
d = Khoảng cách giữa 2 anten
c = vận tốc ánh sáng ( 3 x 10≈ 3 x 10 8 m/s)
Trong đó d và được đo cùng đơn vị (ví dụ: met)
Trang 13Suy hao trong không gian tự do
Suy hao trong không gian tự do tính theo dB:
P L
r
t dB
4 log 20
log 10
20 log 21 98 dB log
20 log 147 56 dB log
20
4 log
Trang 14Suy hao trong không gian tự do
Nếu khoảng cách tính theo Km, tần số tính theo GHz
thì suy hao trong không gian tự do tính theo dB là:
) / 4
log(
10 )
/ 4
Trang 15Aûnh hưởng của khí quyển
Sự hấp thụ của khí quyển
Sự khúc xạ
Hiệu ứng ống dẫn
Trong khí quyển có các thành phần:N2 , O2, CO2 và H2O
Các thành phần N2 , O2, CO2có mức độ hấp thụ năng lượng điện từ
không đáng kể
Mức độ hấp thụ của nước tùy thuộc vào điều kiện cụ thể và tăng dần khi lượng nước trong không khí tăng lên Đặc biệt, khi trời mưa rất to, sự hấp thụ có thể gây gián đoạn thông tin
Trang 16Sự hấp thụ của khí quyển
Mưa làm suy hao tín hiệu truyền dẫn và gây ra phân cực chéo Hệ số suy hao
do mưa phụ thuộc độ cao mưa và đoạn đường nằm ngang trong mưa
Trang 17Sự khúc xạ
Không khí càng lên cao càng loãng (chiết suất giảm), nên sóng
điện từ có xu hướng bẻ cong về mặt đất
Điều này làm cho đường truyền thực xa hơn tầm nhìn thẳng
Có thể gây ra hiện tượng Fading nhiều đường
Tín hiệu thường Tín hiệu khúc xạ
Trang 18Hiệu ứng ống dẫn
Hiệu ứng ống dẫn xuất hiện khi sóng điện từ rơi vào vùng không khí đặc nằm giữa hai
vùng không khí loãng
Lúc này xảy ra hiện tượng phản xạ toàn phần và sóng điện từ không tới được anten thu
Không khí loãng Không khí loãng
Không khí đặc
Trang 19Aûnh hưởng của địa hình
Sự phản xạ mặt đất
Các miền fresnel
Hiện tượng tán xạ và suy hao vật chắn
Trang 20Sự phản xạ của mặt đất
Một phần năng lượng điện từ đến mặt đất, phản xạ trở lại
không gian và có thể tới được anten thu
Tín hiệu thường
Tín hiệu phản xạ
Trang 21Miền Fresnel sạch
Miền Fresnel sạch là khu vực tối thiểu không có
vật chắn để sóng điện từ có thể truyền qua
Hiện tượng phản xạ hoặc suy hao vật chắn sẽ xảy
ra nếu miền fresnel không sạch.
Trang 22Miền Fresnel sạch
phản xạ về anten thu là bé so với năng lượng trực tiếp Hiện tượng
Tín hiệu thường
Tín hiệu phản xạ
Trang 23Miền Fresnel không sạch
sạch), năng lượng phản xạ về anten thu là lớn và ngược pha so với
năng lượng trực tiếp
Tín hiệu thường
Tín hiệu phản xạ
Trang 24Tính toán miền Fresnel sạch
Trang 25Hiện tượng tán xạ và suy hao vật chắn
hình nêm
Trong trường hợp có vật chắn hình nêm rơi vào miền Fresnel,
sóng điện từ vẫn có thể tới được Anten thu bằng cách luớt trên
bề mặt vật chắn
Khi đó năng lượng bị suy hao một lượng đáng kể gọi là suy hao
vật chắn hình nêm
Hiện tượng tán xạ
Trang 26Truyền sóng qua vật chắn hình nêm
Tín hiệu tán xạ
Trang 27Hiện tượng Fading trong vi ba số
Fading là hiện tượng biến thiên năng lượng điện từ
tại anten thu do môi trường truyền sóng gây ra
Có hai loại Fading:
Fading phẳng: là loại fading xảy ra với tất cả các kênh
tần số
Fading lựa chọn tần số: chỉ xảy ra với một kênh tần số
mà không xảy ra với kênh lân cận
Trang 28Hiện tượng Fading trong vi ba số
Các hiện tượng gây ra Fading phẳng : nước trong
Các hiện tượng gây ra Fading lựa chọn tần số :
Trang 29Khắc phục hiện tượng Fading
Với Fading phẳng :máy phát phát một lượng công
suất dư để bù cho hiện tượng fading khi xảy ra.
Lượng công suất phát dư gọi là độ dự trữ fading
Với Fading lựa chọn tần số : Sử dụng kỹ thuật
phân tập.
Trang 30Kỹ thuật phân tập (Diversity)
Phân tập không gian (Space Diversity)
Phân tập tần số (Frequency Diversity)
Trang 31Phân tập không gian
Trang 32Phân tập không gian
Sử dụng 1 anten phát, một máy phát và 2 anten thu,
hai máy thu.
2 Anten thu đặt cách nhau một khoảng đủ lớn về độ
cao.
Do đó ta có được ít nhất một tín hiệu không fading.
Trang 33Phân tập tần số
Rx2f2
Transmitter
Trang 34Phân tập tần số
Sử dụng 1 anten phát, 2 máy phát ở 2 tần số khác
nhau và 1 anten thu, hai máy thu ở hai tấn số đó.
2 tần số cách nhau một khoảng đủ lớn.
số thì không xảy ra tại tần số còn lại
Do đó ta có được ít nhất một tín hiệu không fading.
Trang 41MINI-LINK TN
Microwave radio function
Trang 42MINI-LINK TN
Microwave radio function
Trang 43MINI-LINK TN
Microwave radio function
Trang 44MINI-LINK TN
Microwave radio function
Trang 45MINI-LINK TN
Microwave radio function
Trang 46MINI-LINK TN
Microwave radio function