Sinh không đau bằng gây tê và những biến chứng doc

Sinh không đau bằng gây tê và những biến chứng - Sinh không đau bằng vô cảm nói chung, và gây tê ngoài màng cứng tủy sống, sản phụ có thể gặp những biến chứng như đau lưng, nhức đầu,

Sinh không đau bằng gây tê và

những biến chứng

- Sinh không đau bằng vô cảm nói chung, và gây tê

ngoài màng cứng tủy sống, sản phụ có thể gặp những biến

chứng như đau lưng, nhức đầu, hạ huyết áp, tổn thương

thần kinh gây yếu, mất cảm giác, hoặc liệt

Ngày càng nhiều phương pháp giúp sản

phụ không phải chịu đựng stress tâm lý

do cơn đau chuyển dạ: sinh ngả âm đạo

có dụng cụ, mổ lấy thai với gây tê tủy

sống, sinh không đau nhờ gây tê ngoài

màng cứng (Ảnh minh họa: Hương Cát)

Từ năm 1988 đến hết 6/2008, tại BV Hùng Vương, 35.000 lượt

sản phụ áp dụng gây tê ngoài màng cứng tuỷ sống để đẻ không

đau Sản phụ nằm trong độ tuổi 21-30 chiếm tỷ lệ cao nhất,

50,35% Tỷ lệ thai phụ sanh con so sử dụng phương pháp đẻ

không đau là 54,61%

Tuỷ sống là trung tâm điều hòa dẫn truyền xung động đau Giảm

đau ngoài màng cứng tuỷ sống bắt đầu cách đây khoảng 100

năm Sản phụ thường được gây tê với một lượng thuốc tê có

nồng độ thấp Phương pháp này được thực hiện cho những sản

phụ có yêu cầu, và đặc biệt đối với những sản phụ có bệnh lý đi

kèm (bệnh tim mạch, suyễn, ) Đồng thời, các sản phụ cũng

giảm được stress tâm lý do những cơn đau gây ra

Chuyển dạ được

mô tả "từ thống khổ

cho đến tột cùng

hạnh phúc" Nhiều

yếu tố có thể ảnh

hưởng dự cảm

nhận đau đẻ, bao

gồm, thời lượng

chuyển dạ, số lần

sinh nở, tham gia

các lớp chuẩn bị

sinh con/tiền sản,

sợ hãi và lo lắng về

chuyện sinh con,

thái độ và trải

nghiệm đau, và các

cơ chế đối phó

Đau âm ỉ, vọp bẻ

(chuột rút), đi kèm

với những cơn co

bóp tử cung, ngày

càng nhiều Cơn

đau này xuất phát

từ cổ tử cung và cơ

tử cung Sau đó,

cơn đau đẻ bắt đầu

chuyển lên thành

bụng, vùng thắt

lưng cùng, vùng

mông và đùi Trong

giai đoạn chuyển

tiếp giữa cổ tử cung

mở trọn và sổ thai,

cơn đau chủ yếu có

nguồn gốc từ âm

đạo, đi kèm với thai

di chuyển trong ống

sinh

Phụ nữ có chuyển

dạ khó khăn (ví dụ

con to và khung

chậu nhỏ) tăng

nguy cơ sinh mổ

cũng như phải chịu

đau nhiều hơn trong

khi chuyển dạ

Những phụ nữ này

có thể sẽ yêu cầu

giảm đau chuyển

Ưu điểm của giảm đau ngoài màng cứng là:

Kiểm soát đau tốt hơn, giảm buồn nôn hoặc

ói mửa, đỡ lo âu, khả năng đi lại và di chuyển sớm hơn sau mổ,

tỉnh táo và ý thức hơn về môi trường chung quanh, chức năng hô

hấp bình thường trở lại nhanh hơn

Tuy nhiên, tại một hội thảo chuyên đề về gây mê hồi sức trong

lĩnh vực sản phụ khoa lần thứ V do BV Từ Dũ cùng với Hội Gây

mê hồi sức TP.HCM tổ chức đầu tháng 9 vừa qua, các chuyên

dạ, ví dụ như giảm

đau ngoài màng

cứng

gia về sản phụ khoa cảnh báo, phương pháp này cũng có thể

đem đến đủ loại biến chứng

Theo BS Mark Rosen - ĐH Y Sanfrancisco, California, Mỹ, cảnh

báo ngoài nguy cơ không đạt được phong bế đau đầy đủ, bệnh

nhân có thể bị hạ huyết áp, nhức đầu, đau lưng, xuất huyết (tụ

máu), nhiễm trùng, và tổn thương thần kinh có thể gây yếu, mất

cảm giác, hoặc liệt

Không phong bế hoàn toàn

Vô cảm tuỷ sống tạo ra vô cảm nhanh, dự đoán được và các bác

sĩ có thể kiểm soát được Nhưng đôi khi bị thất bại vì những lý do

không rõ Phong bế một phần hoặc không đủ có thể do di lệch

kim trong khi tiêm

Trong khi đó, gây mê ngoài màng cứng tuỷ sống, các khả năng

dẫn đến thất bại còn vô số hơn Đó có thể là do sự bám dính của

dây chằng, mô xơ từ phẫu thuật cột sống trước đây, hoặc đặt

nhầm dây dẫn truyền (catête) Catête đặt nhầm có thể vào tĩnh

mạch, cạnh đốt sống

Nhức đầu

Nhức đầu sau chọc rách màng cứng là một biến chứng tương đối

phổ biến của phương pháp sinh không đau trong sản khoa Khả

năng của các triệu chứng liên quan đến kích cỡ và hình dạng của

kim đâm thủng màng cứng

Giảm áp lực nội sọ và giãn mạch máu thứ phát dẫn đến triệu

chứng kinh điển của nhức đầu, có thể kèm theo co thắt và đau cơ

cột sống cổ Mặc dù các triệu chứng này thường tự khỏi, nhưng

có thể dai dẳng Và dù hầu hết là biến chứng lành tính, nhưng

nếu không được điều trị có thể dẫn đến bệnh lý thần kinh sọ hoặc

tụ máu ngoài màng cứng

Liệt thần kinh sọ

Thần kinh vận nhãn ngoài là thần kinh sọ

thường bị ảnh hưởng nhất, bị kéo căng do

thất thoát dịch não tủy sau khi chọc rách

màng cứng Khởi phát điển hình của triệu

chứng "song thị" là 3-10 ngày, sau khi tai

biến Song thị có thể kéo dài hàng tháng Thiếu máu cục bộ thần

kinh thị giác do co kéo hoặc hạ áp kéo dài có thể gây ám điểm

vĩnh viễn

Kiểm tra một sản

phụ chuyển dạ sinh

thường tại BV Từ Dũ

(Ảnh: H.Cát)

Thần kinh tiền đình ốc tai có thể bị ảnh hưởng bởi vô cảm tủy

sống (ước tính khoảng 0,4-9,1%) Kiểm tra thính lực của sản phụ

sinh mổ với vô cảm tuỷ sống cho thấy 14% có giảm thị lực

Liệt dây thần kinh sọ sau khi phong bế thần kinh trung ương

thường hiếm gặp và đa phần là lành tính, nhưng hay kéo dài

nhiều tháng sau sinh

Đau lưng

Tần suất đau lưng dưới hậu sản, trong các nghiên cứu từ 10%

đến tận 70%, thậm chí cả khi sinh thường không dùng phương

pháp giảm đau Nhiều yếu tố có thể gây đau lưng dưới hậu sản là

lên cân trong thai kỳ, trọng lượng thai, thay đổi ở dây chằng, đa

thai và sinh nhiều lần

Sốt

Mặc dù gây tê tủy sống (vô cảm tủy sống) và gây tê ngoài màng

cứng (vô cảm ngoài màng cứng) điển hình có liên quan đến giảm

thân nhiệt do sự giãn mạch, tái phân bố nhiệt từ trung tâm ra

ngoại biên, và mất nhiệt vào môi trường, vô cảm ngoài màng

cứng chuyển dạ thường đi kèm với tăng thân nhiệt cao đến 38oC

BS Mark Rosen cho biết, theo một số nghiên cứu ngẫu nhiên,

15% phụ nữ được giảm đau ngoài màng cứng khi chuyển dạ bị

sốt so với 4% sản phụ khác không được giảm đau ngoài màng

cứng

Điều đáng lo ngại là các bé sơ sinh có mẹ được giảm đau ngoài

màng cứng dễ có khả năng bị xét nghiệm tìm nguyên nhân gây

sốt và điều trị bằng kháng sinh Cho dù những em bé này không

tăng nguy cơ nhiễm trùng huyết

Tổn thương thần kinh

Tổn thương do catête hoặc tiêm thuốc tê vào thần kinh là các

biến chứng thần kinh đáng sợ nhất của phương pháp này trong

sản khoa Tuỷ sống, chóp tuỷ, và các rễ thần kinh dễ bị tổn hại do

chấn thương trực tiếp Các chấn thương này có thể do xác định

không chính xác chỗ đâm kim

Theo các chuyên gia, nhiều trong số các bệnh thần kinh này có

thể phục hồi được, nhưng người phụ nữ đã bị tổn thương vĩnh

viễn do vô cảm ngoài màng cứng và tuỷ sống