Những cây thuốc nam chữa sốt xuất huyết Vào những năm 70 thế kỷ trước, dịch sốt xuất huyết xảy ra ở nhiều tỉnh, thành trong nước, nhất là ở các tỉnh miền Trung.. Nhiều dược sĩ, y bác sĩ
Trang 1Những cây thuốc nam chữa sốt
xuất huyết
Vào những năm 70 thế kỷ trước, dịch sốt xuất huyết xảy ra ở nhiều tỉnh, thành trong nước, nhất là ở các tỉnh miền Trung Thuốc tây và dịch truyền lúc bấy giờ rất hiếm hoi, chỉ dựa vào thuốc nam là chính để dập nhanh các ổ dịch, hạn chế tỷ lệ tử vong Nhiều dược sĩ, y bác sĩ trong nước lúc bấy giờ đã sử dụng một số bài thuốc nam để điều trị bệnh sốt xuất huyết rất có hiệu quả
Những bài thuốc ấy gồm có 3 nhóm chính, đó là: nhóm bảo vệ thành mạch, cầm máu: có hoa hòe, cỏ nhọ nồi; nhóm kháng sinh: có rau má, sài đất; nhóm giải độc, hạ sốt, an thần kinh: có cỏ mần trầu, cam thảo đất, lạc tiên
Trong những cây thuốc nam được sử dụng có 2 cây đáng chú ý:
Cây nhọ nồi
Trang 2Còn có tên gọi khác cỏ mực, hạn liên thảo Thành phần hóa học có
ancaloid (eclipti), cumarinlacton (wedelacton), tinh dầu, chất đắng, caroten Cây nhọ nồi dùng tươi hoặc phơi khô Nhọ nồi có tính hơi ngọt, mặn, mát, đi vào 2 kinh can, thận Tác dụng lưu thông huyết, bổ thận, ích âm Chủ trị can, thận, âm hư, chảy máu, sốt cao chưa rõ nguyên nhân, ho ra máu, đại tiểu tiện ra máu, chảy máu cam, chảy máu dưới
da, xuất huyết nội tạng, chảy máu ngoài cơ thể, rong kinh, băng huyết, ban sởi, ho hen, viêm họng, bỏng, nấm da, tưa lưỡi Ngày dùng điều trị
từ 12-20g dạng thuốc sắc Trong dân gian, khi có sốt xuất huyết hoặc chảy máu cam dùng nhọ nồi tươi giã vắt lấy nước uống trong ngày
Lưu ý, nhọ nồi không được dùng cho người có rối loạn chức năng tiêu hóa như đầy bụng, chậm tiêu hóa, đại tiện phân loãng
Hoa hòe
Trang 3Tên khác là hòe mể, hòe hoa Hoạt chất chủ yếu là rutin Hoa hòe có hai loại: hòe nếp và hòe tẻ Hòe nếp có hàm lượng rutin cao hơn hòe tẻ, và
có cành nhiều hơn hòe tẻ Hoa hòe có tác dụng làm giảm tính thấm của các mao mạch; là chất kháng oxy Hoa hòe bảo vệ adrenalin trong tuần hoàn, đồng thời có tác dụng tăng cường sức chịu đựng của mao mạch, còn có tác dụng co mạch trực tiếp hệ mao quản, làm giảm thẩm thấu của mao quản Ngoài ra, rutin còn làm tăng trương lực tĩnh mạch, cũng
có sức bền thành mạch, hạn chế suy yếu tĩnh mạch ở người cao tuổi
Nụ hòe có vị đắng, tính bình, vào các kinh, vị, có tác dụng lương huyết, chỉ huyết, tác dụng tốt trong điều trị cao huyết áp, chảy máu cam, ho ra máu, băng huyết, chữa trĩ Ngày dùng 8-16g dạng thuốc sắc hoặc hãm nước sôi, trong tây y hoa hòe được làm thuốc giảm tính thấm và tăng
Trang 4sức bền vững mao mạch, giảm trương lực cơ trơn, chủ yếu dùng điều trị
và dự phòng các tính sốt xuất huyết, chảy máu cam, xơ vữa động mạch
do cao huyết áp trong nhóm mỡ cao trong máu, ngoài ra còn điều trị thương tổn do nhiễm xạ, chống dị ứng Rutin cấm chỉ định cho người có rối loạn cơ chế tăng đông và tắc nghẽn mạch
Ngoài ra, rau má, sài đất, cam thảo đất và lạc tiên đều cùng có tác dụng điều trị sốt xuất huyết do muỗi truyền, tăng sức đề kháng miễn dịch của
cơ thể, giải nhiệt, giải độc, hạ sốt, an thần kinh