DINH DƯỠNG VÀ THỨC ĂN THUỶ SẢN CHƯƠNG 4 DINH DƯỠNG CARBOHYDRATE pot

• Oligosacharide: có 2-8 đường đơn saccharose, lactose, maltose, dễ tan, dễ kết dính giống như đường đơn • Polysaccharide: nhiều đường đơn hợp thành Tinh bột, glycogen, cellulose, hemice

DINH DƯỠNG VÀ THỨC ĂN THUỶSẢN

CHƯƠNG 4

DINH DƯỠNG CARBOHYDRATE

4 TIÊU HÓA VÀ HẤP THU

5 NHU CẦU VÀ KHẢ NĂNG SỬ DỤNG

CARBOHYDRATE CỦA ĐVTS

1 KHÁI NIỆM

• Carbohydrate là nguồn cung cấp năng lượng

rẻ tiền nhất cho ĐVTS

• Carbohydrate chiếm trên 80 % VCK ở TV; ở

ĐV khoảng 1-1,5%, tồn tại chủ yếu ở dạng

glycogen

• Ở TV, carbohydrat được tổng hợp thông qua chu trình quang hợp Ở ĐV sử dụng nguồn carbohydrate từ thực vật

• Carbohydrate chứa Carbon, Hydrogen và

2 PHÂN LOẠI

• Monosaccharide: Đường đơn (Fructose,

glucose, manose, galactose, ribose)

– Triose: Monosaccharide có 3 Carbon (C3H 6 O 3 ) – Tetrose: có 4 C (C4H8O4)

– Pentose: có 5 C (C5H10O5)

– Hexose: có 6 C (C6H 12 O 6 )

– Heptose: có 7 C (C7H14O7)

• Oligosacharide: có 2-8 đường đơn

(saccharose, lactose, maltose), dễ tan, dễ kết dính giống như đường đơn

• Polysaccharide: nhiều đường đơn hợp

thành (Tinh bột, glycogen, cellulose,

hemicellulose, pectin, chitin)

Lượng tinh bột (%VCK) trong:

- Khoai tây: 84

- Bột sắn: 95

- Lúa: 75

- Ngô: 75

b Theo bản chất hóa học

• Đường: gồm

– Monosaccharide: Triose, Tetrose,

pentose, hectose, heptose

-D- Glucose D-D- Glucose Glucose β-D- Glucose D-D- Glucose Glucose

 -1,4 glucosid

β – 1,4 glucosid

0

H

Hợp chất Glucid (Carbohydrate)

Lignin Chitin

c THEO GIÁ TRỊ

DINH DƯỠNG

3 VAI TRÒ DD CỦA CARBOHYDRATE

• Cung cấp năng lượng chủ yếu (60%) cho hoạt động sống cơ thể

1gr CH khi oxy hóa cho 4,19 Kcal GE

• Khẩu phần có CH tăng thì sự phân giải

lipid và protein để cung cấp Q giảm -> Q chủ yếu do CH cung cấp -> được xem là nguồn cung cấp năng lượng trước tiên

thay cho protein và lipid

• Dự trữ năng lượng ở dạng glycogen

và chuyển hóa thành lipid dự trữ

trong cơ thể ĐVTS.

• CH là một trong những thành phần cấu tạo tổ chức cơ thể như

glucoprotein có trong màng TB.

• Trong công nghệ chế biến, CH đóng vai trò là chất kết dính quan trọng.

4-D- Glucose TIÊU HÓA VÀ HẤP THU

CARBOHYDRATE

• Quá trình tiêu hóa và hấp thu carbohydrate chủ yếu ở ruột trước

• Men tiêu hóa: amylase tuyến tụy

• Khả năng tiêu hóa và hấp thu giảm khi hàm

lượng xơ khẩu phần cao

• Hấp thu qua thành ruột, các đường đơn được vận chuyển đến gan và các tổ chức khác

• Hấp thu glucose nhanh hơn dextrin và tinh bột

CHUYỂN HÓA CARBOHYDRATE

 amylase Tinh bột Dextrin + maltose + glucose

Thủy phân -1,4 của amylose

 -1,6 glucosidase Dextrin Maltose + glucose

Thủy phân -1,6 của amylospectin

 glucosidase (maltase) Maltose 2 glucose

 glucosidase (lactase) Lactose Glucose + galactose

 fructofuranisidase (sucrase)

Quá trình trao đổi glucose

• Trao đổi glucose trãi qua 5 đường chủ yếu:

– Oxy hóa glucose – glucolysis

– Tổng hợp glucose từ sản phẩm tiêu hóa

protein và lipid (acid amin, a lactic ) –

gluconeogenesis

– Tổng hợp glycogen từ glucose

– Chuyển hóa glycogen thành glucose

– Chuyển hóa glucose thành mỡ

+ CO2

+

Mg 2+

Pyruvat Coenzym A Acetyl Coenzym A

+ Thủy phân glucose (glucolysis)

Glucose 2 pyruvat Pyruvat acetyl Coenzym A chu trÌnh Krebs

Chu trình KREBS

Acetyl-CoA

Oxaloacetate

Citrate Isocitrate

α-ketoglutarate Succinyl-CoA

Succinate Fumarate

NADH GTP

FAD

FADH2

CoASH

+ Tổng hợp glycogen từ glucose

Glucose -> Glucose – 6 phosphat -> Glucose – 1 phosphat -> UDP – glucose (Uridine

disphosphat -> Glycogen

+ Chuyển hóa glycogen thành glucose

Glycogen -> Glucose – 1 phosphat ->

Glucose – 6 phosphat -> Glucose

+ Tổng hợp mỡ từ glucose

GlucoseAcid pyruvic (CH3-CO-COOH)Acetyl CoA (CH3-CO-SCoA) Acid béo mạch dài CO2 + H2O

5 NHU CẦU VÀ KHẢ NĂNG SỬ DỤNG CARBOHYDRATE

• Sản phẩm thuỷ phân CH: glucose,

fructose, galactose, mannose, xylose

và arabinose được hấp thu ở niêm

mạc ruột, tốc độ hấp thu khác nhau

theo các loại đường.

• Năng lực sử dụng tinh bột của cá

phụ thuộc vào năng lực tiết amylase

nhưng ở loài ăn thực vật lớn hơn ở

• Khẩu phần loài ăn thịt nhiều tinh bột -> giảm sinh trưởng, tăng tích luỹ

glycogen ở gan và tăng tích luỹ mỡ thân thịt

• Cá không tiết cellulase và α

Sử dụng tinh bột và xơ trong

khẩu phần thức ăn của ĐVTS

• Lượng tinh bột có thể sử dụng tối

đa trong khẩu phần khác nhau giữa các đối tượng TS

• Đối với nhóm ĐVTS sử dụng được tinh bột nếu tăng tinh bột trong khẩu phần thì làm tăng hàm lượng lipid cơ

Các biện pháp tăng hiệu quả sử dụng tinh bột trong thức ăn thuỷ sản:

- Hồ hoá tinh bột qua biện pháp nấu chín, ép viên hay ép đùn

-Tăng số lần cho ăn để tránh glucose tăng đột ngột sau bữa ăn

-Xơ trong khẩu phần làm tăng sản xuất phân, giảm TLTH, tăng khối lượng ống tiêu hoá

-> Tỷ lệ xơ trong khẩu phần cá nên từ 8-10%,

Ảnh hưởng của xơ thô đến TLTH VCK khẩu phần,

thời gian rỗng của dạ dày và tỷ lệ giữa dạ

dày/khối lượng cơ thể

66 379 1,8

59 412 1,9

BÀI TIỂU LUẬN

• Những nghiên cứu về tiêu hóa và hấp thu các chất dinh dưỡng của ĐVTS

• Những nghiên cứu về protein và acid amin hiện nay trong dinh dưỡng thủy sản trên

thế giới và ở nước ta

• Những nghiên cứu về lipid và acid béo

hiện nay trong dinh dưỡng thủy sản trên

thế giới và ở nước ta

XIN CÁM ƠN