Như vậy, loãng xương la một trong các bệnh lý thuộc chứng hư lao, đó la thận lao hay cốt cực.. Nguyên nhân Bản chất của loãng xương la do thiếu sót trong khâu sản xuất khung xương, còn
Trang 1Như vậy, loãng xương la một trong các bệnh lý thuộc chứng hư lao, đó la
thận lao hay cốt cực
389
Copyright@Ministry Of Health
2 NGUYêN NHâN, Cơ CHế BệNH SINH
2.1 Nguyên nhân
Bản chất của loãng xương la do thiếu sót trong khâu sản xuất khung
xương, còn các rối loạn chuyển hóa calci - phospho, nhất la tăng calci niệu chỉ
la thứ phát va chỉ rõ rệt nếu loãng xương tiến triển nhanh chóng Người ta phân biệt loãng xương nguyên phát va thứ phát
2.1.1 Loãng xương nguyên phát
Loãng xương nguyên phát gặp ở tuổi gia, do quá trình lão hoá của tạo cốt
Trang 2bao gây nên thiểu sản xương, tuổi cang cao thì tình trạng thiểu sản xương cang
tăng, cho đến khi trọng lượng riêng giảm trên 30% so với bình thường thì có dấu
hiệu lâm sang va coi la bệnh lý vì vượt quá giới hạn sinh lý bình thường
Gặp ở tuổi mãn kinh do rối loạn va thiếu hụt kích tố nữ
2.1.2 Loãng xương thứ phát
Thấy ở mọi lứa tuổi va do nhiều nguyên nhân khác nhau:
ư Bất động quá lâu: do bệnh, do nghề nghiệp, những người du hanh vũ trụ
ở lâu trong con tau…
ư Do bệnh ống tiêu hóa, hoặc do dinh dưỡng:
+ Hội chứng kém hấp thu
+ Cắt đoạn dạ day
+ Thức ăn thiếu calci
+ Bệnh Scorbut
Trang 3ư Do cã bÖnh néi tiÕt: cưêng vá thưîng thËn (Cushing), suy tuyÕn sinh dôc
(c¾t buång trøng, tinh hoan), cưêng gi¸p, to viÔn cùc…
ư Do thËn: suy thËn m¹n (th¶i nhiÒu calci), ch¹y thËn nh©n t¹o chu kú…
ư Do thuèc: l¹m dông steriod, heparin…
2.2 Nh÷ng yÕu tè nguy c¬ g©y lo·ng xư¬ng
ư YÕu tè di truyÒn
ư ThiÕu sãt trong cÊu tróc hoÆc trong tæng hîp chÊt t¹o keo, thÓ tr¹ng qu¸
gÇy
ư Do dïng thuèc: chèng co giËt, hãa trÞ liÖu ung thư, l¹m dông rưîu
ư Hót thuèc l¸
ư Cafein: uèng > 5 t¸ch ca phª 1 ngay
390
Copyright@Ministry Of Health
Trang 4Bảng xếp loại nguyên nhân loãng xương theo mức độ xuất hiện
Hay gặp Hiếm gặp
Sau mãn kinh
Tuổi cao
Suy sinh dục (cắt bỏ buồng trứng)
Điều trị bằng corticoid
Bất động lâu
Ung thư (như đa u tuỷ xương)
Thiếu niên
Tráng niên
Rối loạn nhiễm sắc thể
Hội chứng Cushing
Cường giáp
Bệnh do ứ đọng sắt
2.3 Cơ chế sinh bệnh
Trang 5Thiểu sản xương va mức độ nặng hơn của nó la loãng xương la hậu quả
của sự phá vỡ cân bằng giữa hai quá trình tạo xương va hủy
xương, ở đây quá
trình tạo xương suy giảm trong khi quá trình hủy xương bình thường; nguyên
nhân của hiện tượng nay giải thích bằng nhiều cách:
ư Theo Albright: loãng xương la sự mất cân bằng giữa suy giảm nội tiết tố
sinh dục trong khi nội tiết tố vỏ thượng thận bình thường
ư Theo Nordin: ở người gia hấp thu calci qua đường tiêu hóa giảm, lượng
calci qua đường tiêu hóa giảm, lượng calci máu thấp sẽ kích thích tuyến
cận giáp tiết nhiều parathormon, chất nay kích thích hủy cốt bao tăng
cường hoạt động
Trang 6ư Theo Frost: lão hoá của tạo cốt bao ở người gia la nguyên nhân chủ yếu
gây nên loãng xương, ở người trưởng thanh hai quá trình tạo cốt
va hủy
cốt luôn cân bằng để duy trì cấu trúc bình thường của xương
2.4 Phân loại
2.4.1 Loãng xương nguyên phát
Loãng xương nguyên phát được chia thanh hai thể:
ư Loãng xương tuổi mãn kinh: xuất hiện sau tuổi mãn kinh trong vòng 6
hoặc 8 năm, tổn thương loãng xương nặng ở phần xương xốp, do
đó
thường thấy các dấu hiệu ở cột sống như lún đốt sống, gù, còng Thể nay
được gọi la loãng xương typ I
ư Loãng xương tuổi gia: gặp cả ở nam va nữ xuất hiện sau tuổi 75, tổn