quá trình hình thành và phương pháp điều trị bệnh rối loạn hấp thụ trong y học p7 ppt

ư Pháp trị: kiện tỳ trợ vận, nhằm mục đích + Kích thích tiêu hoá bằng cách tăng tiết dịch vị như trần bì, sa nhân.. + Điều hoa nhu động va trương lực ruột để giảm đau bụng, tiêu chảy như

Hướng điều trị:

Chế độ ăn ít mỡ (medium chain fatty acid)

4 CHẩN ĐOáN Va ĐIềU TRị CáC THể LâM SaNG CủA hội chứng

RốI LOạN HấP THU THEO YHCT

4.1 Tỳ bất kiện vận

ư Triệu chứng: người mệt mỏi, chán ăn, đi chảy sống phân, sắc mặt nhợt

nhạt kèm phù dinh dưỡng, chất lưỡi nhợt bệu, mạch nhu hoãn

ư Pháp trị: kiện tỳ trợ vận, nhằm mục đích

+ Kích thích tiêu hoá bằng cách tăng tiết dịch vị như trần bì, sa nhân

+ Điều hoa nhu động va trương lực ruột để giảm đau bụng, tiêu chảy

như: đảng sâm, bạch truật, cam thảo bắc, sa nhân

+ Giúp tiêu hoá các carbonhydrat: hoai sơn

ư Bai thuốc tiêu biểu: Tứ quân hoặc Sâm linh bạch truật tán

ư Phương dược: Tứ quân gia hoai sơn, ý dĩ sao

Vị thuốc Dược lý Liều Vai trò

Bạch truật Ngọt, đắng, ấm; vao tỳ vị: kiện tỳ, táo thấp 12g Quân

Đảng sâm Ngọt, bình: bổ dưỡng tỳ vị 12g Thần

Phục linh Ngọt, nhạt, bình; vao tâm, tỳ, phế, thận: thẩm thấp,

kiện tỳ

8g Thần

Trần bì Đắng, cay, ấm: hoá đờm, táo thấp, hanh khí, hoa vị 8g Thần

Sa nhân Vị cay, ấm: hanh khí, hoá thấp, ôn trung, chỉ tả 6g Thần Hoai sơn sao Ngọt, ấm: ích khí, dưỡng âm, bổ tỳ phế 12g Thần

ý dĩ sao Ngọt, hơi lạnh: kiện tỳ, thẩm thấp 12g Thần

Chích cam thảo Ngọt, bình; vao 12 kinh: bổ khí, hoãn trung, giải

độc 6g Tá, Sứ

+ Nếu bệnh nhân bị rối loạn hấp thu do các nguyên nhân lam giảm vận

tính của ruột như đái đường, xơ cứng bì, hội chứng giả tắc ruột mạn

tính thì nên bỏ cam thảo bắc va tăng liều đảng sâm, bạch truật lên 20g

+ Nếu bệnh nhân bị rối loạn hấp thu do các thiếu men lactase hoặc sucro isomaltase nên tăng liều hoai sơn, ý dĩ sao lên 30g

156

Copyright@Ministry Of Health

+ Nếu bệnh nhân bị rối loạn hấp thu do các bệnh Crohn, do nhiễm xạ, do

eosinophilic enteritis, viêm da, Celiac Sprue va mastocytosis thì nên

tăng cường các thuốc ức chế miễn dịch như cam thảo bắc lên 40g

4.2 Tỳ thận dương hư

ư Triệu chứng: thường bắt đầu ỉa chảy, đau bụng từ sáng sớm, phân tanh

sống, bụng trướng đầy, tay chân lạnh, mạch trầm tế nhược

ư Pháp trị: ôn bổ mệnh môn trợ tỳ thổ nhằm mục đích

+ Kích thích hoạt động của vỏ thượng thận, giúp tăng sinh tiết va phát

triển các tế bao ban chải (brush cell) ở ruột non như phụ tử chế, cam

thảo bắc

+ Điều hoa nhu động ruột va trương lực ruột như đảng sâm, bạch truật,

phá cố chỉ

+ Tăng bai tiết dịch vị va lợi mật như nhục đậu khấu, can khương, ngũ

vị tử

+ Chống lên men đầy hơi như ngô thù du

+ Bai thuốc bai thuốc có chứa tinh dầu nên có tác dụng kháng khuẩn

đường ruột

ư Phương dược: Phụ tử lý trung + Tứ thần thang

Vị thuốc Tác dụng Liều Vai trò

Phụ tử chế Cay, ngọt, rất nóng: ôn bổ mệnh môn 8g Quân

Nhân sâm Ngọt, hơi đắng, bình: bổ nguyên khí, nguyên dương 12g Thần

Can khương Cay, ấm: trừ han, trợ dương 6g Thần

Bạch truật Ngọt, đắng, ấm; vao tỳ vị: kiện tỳ, táo thấp 12g Thần Phá cố chỉ Cay, đắng: bổ mệnh môn tướng hoả 12g Thần

Ngô thù du Cay, đắng, ấm, hơi độc: ôn trung, chỉ tả 6g Thần

Nhục đậu khấu Cay, ấm, hơi độc: ôn tỳ sáp trang 6g Thần

Ngũ vị tử Chua, mặn, ấm: ôn bổ ngũ tạng 6g Thần

Cam thảo sao Ngọt, bình: bổ trung khí, hoa hoãn dược tính 6g Tá

+ Bai thuốc nay thích hợp cho việc điều trị các rối loạn hấp thu do loạn

khuẩn đường ruột (bacterial over growth ), do bệnh Whipple

+ Nếu rối loạn hấp thu do các bệnh miễn dịch như Crohn, xạ trị, eosinophylic enteritis, systemic mastocytocis nên tăng liều phụ tử chế