Sỏi cholesterol 80% Loại sỏi thanh cholesterol monohydrat chiếm 50% ma cơ chế có thể la do: 215 Copyright@Ministry Of Health ư Sự siêu bão hoa thanh phần cholesterol trong dịch mật: hậu
Trang 1thường xuất hiện ở các nước Viễn Đông va có liên quan mật thiết với bệnh lý
nhiễm trùng đường mật
2 Cơ CHế BệNH SINH
2.1 Theo y học hiện đại
2.1.1 Sỏi cholesterol (80%)
Loại sỏi thanh cholesterol monohydrat chiếm 50% ma cơ chế có thể la do:
215
Copyright@Ministry Of Health
ư Sự siêu bão hoa thanh phần cholesterol trong dịch mật: hậu quả của sự
mất cân đối của các men hạn chế tốc độ tổng hợp cholesterol ở gan (tăng
hoạt men hydroxymethyl glutaryl coưenzym A, giảm hoạt men 7a O.H.ase va 7a hydroxylase)
Trang 2ư Sự tạo nhân của cholesterol monohydrat đưa đến sự ứ đọng các tinh thể
cholesterol khởi đầu cho việc lớn dần của khối sỏi, trong đó có sự mất cân
bằng tỷ lệ giữa yếu tố gây nhân sỏi la mucin va yếu tố chống gây nhân
sỏi la apolipoprotein AI , AII
ư Sự giảm vận tính của túi mật
2.1.2 Mật bùn
Mật bùn la một chất nhầy đông đặc gồm các tinh thể cholesterol, lecithin,
tinh thể cholesterol monohydrat, calcium lilirubinat, sợi mucin va chất nhầy
Sự hiện diện của chúng nói lên:
ư Đang có bất thường trong sự bai tiết va thải trừ thanh phần
mucin trong
dịch mật
ư Đang có hiện tượng tạo nhân của các thanh phần trong dịch mật
Trang 3Qua theo dõi 96 bệnh nhân có mật bùn bằng siêu âm, người ta nhận thấy:
ư 18% biến mất va không xuất hiện lại trong thời gian 2 năm
ư 60% biến mất rồi lại tái xuất hiện
ư 16% phát triển thanh sỏi mật
ư 6% xuất hiện cơn đau quặn mật
Có 2 tình trạng liên quan đến sự thanh lập sỏi cholesterol va mật bùn:
ư Thai kỳ: đặc biệt la trong 3 tháng cuối có sự thay đổi thanh phần của
lượng mật tham gia tiêu hoá (bile acid pool) va khả năng chuyên chở
cholesterol của mật khiến cho hiện tượng siêu bão hoa cholesterol xảy ra
đồng thời vận tính của túi mật cũng giảm đưa đến ứ đọng mật Người ta
nhận thấy trong thai kỳ mật bùn xuất hiện đến 30% trường hợp va sỏi
Trang 4mật xuất hiện đến 12% trường hợp Tuy nhiên, chúng lại có thể biến mất
một cách tự nhiên sau khi sinh nở
ư Chế độ ăn giảm cân nhanh 520 Kcalo/ngay trong 16 tuần có thể xuất hiện
sỏi mật (10 ư 20%)
2.1.3 Sỏi sắc tố (20%)
Sỏi sắc tố có thanh phần chính la calcium bilirubinat, trong khi cholesterol chiếm tỷ lệ dưới 20%
Cơ chế hình thanh sỏi sắc tố la do sự có mặt quá nhiều số lượng bilirulin
không kết hợp trong dịch mật Sự có mặt bilirubin không kết hợp nay (mono
216
Copyright@Ministry Of Health
va digluconat) la do bởi các enzym nội gluronidase hoặc có thể
do thuỷ phân
Trang 5ancalin, ma những tình trạng nay có thể xảy ra trong quá trình nhiễm trùng
mạn tính
2.2 Theo y học cổ truyền
Sỏi mật (túi mật va đường mật) với các triệu chứng đau liên sườn phải,
buồn nôn, nôn mửa va các rối loạn tiêu hoá hoặc thậm chí la vang
da, thuộc
phạm trù chứng can khí thống va hoang đản ma nguyên nhân có thể la do ăn
uống thất điều hoặc do rối loạn chức năng vận hoá của tỳ trước đó
đưa đến rối
loạn công năng sơ tiết của can đởm, từ đó đởm trấp bị ứ đọng ma sinh ra thấp,
thấp uất kết sinh ra nhiệt (trường hợp biến chứng thanh viêm
đường mật);
đồng thời rối loạn công năng sơ tiết của can đưa đến can khí uất kết gây đau
Trang 6va can khí hoanh nghịch khiến cho vị khí bất giáng nạp gây nôn mửa, ợ hơi
3 CHẩN ĐOáN
Điều đặc biệt la sỏi sắc tố rất thường gặp ở người châu á
va cũng thường phối hợp với nhiễm trùng đuờng mật
ăN UốNG THấT ĐIềU
Vị
BệNH LâU
NGaY
ĐởM THấP NHIệT
CAN Tỳ
Sơ tiết
Sơ
tiết
3.1 Theo y học hiện đại
3.1.1 Triệu chứng lâm sang