Tùy theo vị trí sẽ bị nhũn ma xuất hiện các triệu chứng về giác quan, vận động va cảm giác tương ứng ư Khởi đầu: hôn mê va liệt nửa người.. ư Toan phát: có thể có hôn mê vừa hoặc nhẹ, cá
Trang 1a Dấu hiệu lâm sang
Tiền triệu: thường có Tùy theo vị trí sẽ bị nhũn ma xuất hiện các triệu
chứng về giác quan, vận động va cảm giác tương ứng
ư Khởi đầu: hôn mê va liệt nửa người Nếu nhũn não do tắc mạch thường
diễn tiến từ từ
ư Toan phát: có thể có hôn mê vừa hoặc nhẹ, các rối loạn thực vật
ở mức
trung bình (nhiệt độ va nhịp thở hơi tăng) vì thường tổn thương thu hẹp
(nếu tổn thương rộng sẽ có hôn mê thật sự)
b Tiến triển
Nếu qua được giai đoạn cấp (nhất la ngay thứ 2, ngay thứ 10),
bệnh nhân
sẽ phục hồi dần nhưng vẫn còn một số di chứng
3.1.4 Chảy máu não - mang não
Trang 2Có 2 dạng biểu hiện lâm sang: chảy máu từ não tran vao mang não (thể
não - mang não) va chảy máu từ mang não tran vao não (thể mang não - não)
ư Thể não -mang não gồm 3 bệnh cảnh khác nhau:
+ Thể tối cấp (lụt não thất): thường bắt đầu đột ngột, ý thức u ám, nhức
đầu rồi đi vao hôn mê sâu rất nhanh
+ Thể cấp cũng bắt đầu bằng chảy máu não: một tuần sau, rối loạn
ý
thức nặng hơn, xuất hiện các rối loạn thực vật, hội chứng mang não,
dấu hiệu Babinski thường (+) cả 2 bên
+ Thể không đầy đủ: có dấu hiệu của xuất huyết não kèm thay đổi
về
mau sắc va dịch não tủy
ư Thể mang não - não: bệnh thường bắt đầu với những cơn co giật
toan bộ,
Trang 3toan thể hoặc cục bộ kiểu Bravais - Jackson hoặc với các triệu
chứng
405
Copyright@Ministry Of Health
thiếu sót (liệt nửa người) Sau khoảng 1 tuần những dấu hiệu thần kinh
khu trú xuất hiện rõ nét hơn
3.1.5 Chảy máu mang não
a Dấu hiệu lâm sang
ư Giai đoạn khởi đầu: đột ngột đau đầu dữ dội rồi mất ý thức (cũng
có khi
khởi đầu từ từ với nhức đầu nhiều, nôn, chóng mặt rồi ý thức u ám dần;
cũng có khi khởi đầu với rối loạn tâm thần với lú lẫn, kích động)
ư Giai đoạn toan phát:
+ Rối loạn ý thức: thường la lơ mơ, ngủ ga Nếu có hôn mê thì thường la
Trang 4nông, có thể xen kẽ trạng thái kích thích vật vã ít gặp hôn mê sâu, kèm rối loạn thực vật trầm trọng
+ Hội chứng mang não: nhức đầu, cứng gáy, cứng cột sống, sợ ánh sáng
va tiếng động
+ Dấu thần kinh: phản xạ gân xương có thể giảm hoặc mất
(thường la
tăng) Babinski thường (+) cả 2 bên, ít gặp tổn thương dây sọ não Nếu
thấy liệt dây III thì nên nghĩ đến vỡ túi phình động mạch cảnh hoặc
động mạch thân nền
+ Rối loạn thực vật như: vạch mang não, sốt …
b Dấu hiệu cận lâm sang
ư Xét nghiệm máu: đường huyết tăng có thể lên đến 300 -
400mg% (kèm
theo đường niệu va ceton niệu)
+ Urê huyết có thể tăng tới 100mg%
Trang 5+ Bilirubin, SGOT, CPK đều có thể tăng
Dịch não tủy lúc đầu đỏ, có nhiều hồng cầu, sau 10 ngay chuyển sang
mau vang, có bạch cầu tăng nhẹ, đạm tăng (300 - 500mg%)
3.1.6 Những kỹ thuật chẩn đoán mới
Về mặt chẩn đoán đối với TBMMN, cần tìm cách chẩn đoán chính xác
tính chất tổn thương (chảy máu não, nhũn não, khối máu tụ…), diện tích
thương tổn Hiện nay có những kỹ thuật có thể giúp đạt được mục tiêu nay
như:
ư Chụp cắt lớp điện toán (CT Scan)
ư Cộng hưởng từ hạt nhân (MRI)
ư Chụp quét cắt lớp bằng tia photon hoặc tia positron
ư Chụp lấp lánh mạch não
406
Trang 6Copyright@Ministry Of Health
3.2 Theo y học cổ truyền
TBMMN biểu hiện trên lâm sang phong phú, dưới nhiều dạng vẻ khác
nhau từ những triệu chứng không đặc hiệu như hoa mắt, chóng mặt, cảm giác
tê ở một phần cơ thể cho đến hôn mê, liệt nửa người Vì thế, việc mô tả toan bộ
các thể lâm sang YHCT của TBMMN không thật sự dễ dang Thông thường, có
thể thấy xuất hiện những thể lâm sang sau đây
3.2.1 Trong đợt tai biến mạch máu não
a Trúng lạc (trúng phong ở lạc)
Bệnh nhân đột ngột ghi nhận da tê dại kèm các chứng đầu váng,
đau,
hoa mắt Triệu chứng nay có thể thoáng qua rồi biến mất hoặc kéo dai
b Trúng kinh (trúng phong kinh lạc)