quá trình hình thành và phương pháp điều trị bệnh tăng huyết áp trong y học p2 pot

Theo y học hiện đại Tùy theo nguyên nhân, có thể chia ra: tăng huyết áp thứ phát va tăng huyết áp nguyên phát.. Nguyên nhân thận chiếm khoảng 5-8%: viêm cầu thận cấp, viêm cầu thận mạn

2 NGUYêN NHâN

2.1 Theo y học hiện đại

Tùy theo nguyên nhân, có thể chia ra: tăng huyết áp thứ phát va tăng

huyết áp nguyên phát ở trẻ em va người trẻ, phần lớn la tăng huyết

áp thứ

phát ở người cao tuổi, phần lớn la tăng huyết áp nguyên phát

2.1.1 Tăng huyết áp thứ phát

Loại nay chiếm 11-15% tổng số trường hợp tăng huyết áp

Nguyên nhân thận (chiếm khoảng 5-8%): viêm cầu thận cấp, viêm cầu

thận mạn mắc phải hoặc di truyền; thận đa nang, ứ nước bể thận, u tăng tiết

renin; bệnh mạch thận (3-4%)

Nguyên nhân nội tiết: cường aldosteron nguyên phát (0,5-1%), phì

đại

thượng thận bẩm sinh, hội chứng Cushing (0,2-0,5%), u tuỷ

thượng thận (0,1-

0,2%) Tăng calci máu, bệnh to đầu chi, cường giáp

Nguyên nhân khác (khoảng 1%): hẹp eo động mạch chủ, nhiễm

độc thai

nghén, bệnh đa hồng cầu, nguyên nhân thần kinh (toan hô hấp, viêm não,

tăng áp lực nội sọ )

2.1.2 Tăng huyết áp nguyên phát

Khi tăng huyết áp không tìm thấy nguyên nhân gọi la tăng huyết áp

nguyên phát Loại nay chiếm tỷ lệ 85-89% trường hợp tăng huyết

áp (theo

Gifford va Weiss)

Phần lớn tăng huyết áp ở người trung niên va người gia thuộc loại

nguyên phát Có nhiều yếu tố thuận lợi lam xuất hiện bệnh tăng huyết áp

nguyên phát

11

Copyright@Ministry Of Health

ư Yếu tố di truyền: bệnh thường gặp ở những gia đình có huyết áp

cao hơn

la ở những gia đình có huyết áp bình thường

ư Yếu tố biến dưỡng: như thừa cân, xơ mỡ động mạch, chế độ ăn

nhiều

muối

ư Yếu tố tâm thần kinh: tình trạng căng thẳng thần kinh

ư Yếu tố nội tiết: thời kỳ tiền mãn kinh, dùng thuốc ngừa thai…

2.2 Theo y học cổ truyền

Tìm hiểu các tai liệu của YHCT nói về bệnh tăng huyết áp của y học hiện

đại (YHHĐ) la điều không đơn giản Tăng huyết áp la danh từ bệnh học

YHHĐ va không có từ đồng nghĩa trong bệnh học y học cổ truyền (YHCT) Từ

đồng nghĩa dễ gặp giữa YHHĐ va YHCT la các triệu chứng (ví dụ:

“đau đầu”

với “đầu thống”, “mất ngủ” với “thất miên”)

2.2.1 Các chứng trạng thường gặp trong bệnh tăng huyết áp

Các triệu chứng cơ năng thường gặp (nếu có xuất hiện) va được mô tả

trong các tai liệu giáo khoa của một tình trạng tăng huyết áp kinh

điển gồm:

mệt, nhức đầu, rối loạn thị giác, hoa mắt, chóng mặt, ù tai, chảy máu cam

Theo báo cáo của Sở Nghiên cứu cao huyết áp Thượng Hải (Trung Quốc) phân

tích trên 550 trường hợp tăng huyết áp: đau đầu chiếm tỷ lệ cao nhất (74,8%),

kế đến la tim hồi hộp (52,18%) Ngoai ra có thể có các biểu hiện khác la những

hậu quả trực tiếp của tăng huyết áp; đó la những tình trạng thiểu năng mạch

vanh, tai biến mạch máu não, liệt bán thân

Như vậy, có thể tóm tắt các triệu chứng cơ năng thường gặp trong bệnh

lý tăng huyết áp gồm:

ư Hoa m¾t, chãng mÆt: YHCT xÕp vao chøng huyÔn vËng hay cßn

gäi la

huyÔn vùng

ư §au ®Çu: YHCT xÕp vao chøng ®Çu thèng, ®Çu träng, ®Çu

trưíng dùa

vao nh÷ng biÓu hiÖn kh¸c nhau cña nã

ư §¸nh trèng ngùc, håi hép: YHCT xÕp vao chøng t©m quý, chÝnh

xung

ư §au ngùc gäi la t©m thèng, hoÆc kÌm khã thë th× ®ưîc gäi la

t©m tý, t©m

trưíng

ư H«n mª, liÖt nöa ngưêi: YHCT xÕp vao chøng tróng phong

2.2.2 C¬ chÕ bÖnh sinh

Qua viÖc ph©n tÝch c¬ chÕ bÖnh sinh toan bé c¸c chøng tr¹ng

thưêng gÆp

cña YHCT trong bÖnh lý t¨ng huyÕt ¸p, cã thÓ biÖn luËn vÒ c¬ chÕ bÖnh sinh

theo YHCT như sau:

12

Copyright@Ministry Of Health

Nguyên nhân của bệnh lý nay theo YHCT có thể la

Do thất tình như giận, lo sợ gây tổn thương 2 tạng can, thận âm

ư Do bệnh lâu ngay, thể chất suy yếu; thận âm, thận dương suy

(thận âm

suy hư hỏa bốc lên, thận dương suy chân dương nhiễu loạn ở

trên)

ư Do đam thấp ủng trệ gây trở tắc thanh khiếu Đam thấp có thể do

ăn

uống không đúng cách gây tổn hại tỳ vị hoặc do thận dương suy không

khí hóa được nước lam sinh đam

Sự phân chia nay có tính tương đối vì giữa các nguyên nhân (theo

YHCT)

va các thể bệnh có mối liên hệ với nhau như can âm hư có thể dẫn

đến can

dương vượng (can dương thượng xung), thận âm hư lâu ngay dẫn

đến thận

dương hư hoặc như thận dương hư có thể gây nên bệnh cảnh đam thấp

Error!

Hình 1.1 Sơ đồ bệnh lý bệnh tăng huyết áp theo YHCT

THấT TìNH

(giận, lo sợ, stress)

THể CHấT YếU

BệNH LâU NGaY

ăN UốNG

KHôNG ĐúNG

Can dương

vượng

Can

âm hư