Hoạt động bình thường của khớp ư Cấu trúc bình thường của khớp: cấu trúc khớp xương bình thường la sụn, xương dưới sụn, dịch khớp, mang hoạt dịch va bao khớp.. Hoạt 523 Copyright@Ministr
Trang 1hơn ở người bình thường
ư Các yếu tố khác:
+ Di truyền: cơ địa gia sớm
+ Nội tiết: mãn kinh, tiểu đường; loãng xương do nội tiết, do
thuốc
+ Chuyển hóa: bệnh Goutte
2.2 Phân loại
Theo nguyên nhân, có thể phân biệt hai loại thoái hóa khớp:
ư Nguyên phát: nguyên nhân chính la do sự lão hóa, xuất hiện muộn,
thường ở người sau 60 tuổi, nhiều vị trí, tiến triển chậm, tăng dần theo
tuổi, mức độ không nặng
ư Thứ phát: phần lớn la do nguyên nhân cơ giới, gặp ở mọi lứa tuổi (thường
trẻ dưới 40 tuổi) khu trú một vai vị trí nặng va phát triển nhanh
2.3 Cơ chế sinh bệnh
Trang 22.3.1 Hoạt động bình thường của khớp
ư Cấu trúc bình thường của khớp: cấu trúc khớp xương bình
thường la sụn,
xương dưới sụn, dịch khớp, mang hoạt dịch va bao khớp Bộ phận chủ yếu
của khớp la sụn khớp thích ứng hoan hảo để chịu đựng tải trọng
đảm bảo
sự trượt lên nhau của hai diện xương với một hệ số ma sát rất thấp Hoạt
523
Copyright@Ministry Of Health
động tốt của khớp dựa trên sự toan vẹn của những tính chất vật lý, hóa
học, cơ học va sự bình thường của các thanh phần cấu tạo
Sụn khớp không có mạch máu va không có thần kinh, tuy vậy
không phải
vì thế ma sụn la một chất trơ, ngược lại sụn la một tổ chức sống biệt hóa cao,
Trang 3được cấu tạo bởi ba thanh phần cơ bản gồm tế bao sụn kèm một số
ít nguyên
bao xơ va một số chất cơ bản
Tế bao sụn có các chức năng sản xuất ra các thanh phần của mô sụn, các
sợi tạo keo (collagen) 40 - 50%; mucopolysaccharid va các enzym
Tế bao sụn
không có khả năng sinh sản va tái tạo
Chất cơ bản: các tế bao sụn va sợi collagen được hình thanh trong chất cơ
bản, chất cơ bản chủ yếu la các chondromucprotein, đó la một phức hợp
protein, mucopolysaccharid (chondroitin sulfat, kerato sulfat), acid
hyaluronic, heparin, va nguyên tố vi lượng, chất cơ bản có đặc tính hút nước
rất mạnh (80% la nước), chondromucoprotein chỉ 20% nhưng
đóng vai trò
quan trọng vao dinh dưỡng mô sụn (bằng sự thẩm thấu) va tính chất cơ học
Trang 4(sự chịu áp lực) của sụn khớp Chất cơ bản nay được thay đổi với tốc độ nhanh
(thoái biến va tái tạo)
Như vậy, sụn khớp la một khuôn sụn gồm một mạng lưới ba chiều
có các
sợi collagen nằm trong một lượng lớn proteoglycan tạo thanh
ư Cấu trúc bình thường của đĩa đệm cột sống:
+ Đĩa đệm cột sống la một sụn khớp đặc biệt gồm hai thanh phần la
vòng xơ va nhân nhầy Đĩa đệm nằm giữa hai thân đốt sống
Vòng xơ gồm nhiều lá xơ sụn chạy song song tạo thanh những vòng xoắn
từ ngoai vao trong Các lá nay đan vao nhau, giữa các lớp có vách ngăn, các
vòng xơ đóng vai trò như một giảm xóc, phân lực va hấp thụ lực khi chịu tải va
vận động
Nằm giữa đĩa đệm la nhân nhầy có hình cầu mau trắng đường kính 1,2
Trang 5đến 2cm, có cấu tạo giống như keo đặc va có đặc tính căng phồng rất mạnh,
những đặc tính nay đã tạo nên khả năng chịu lực va phân phối lực của đĩa
đệm
+ Khuôn sụn gồm một mạng lưới ba chiều trong đó có một sợi
collagen
nằm trong một lượng lớn proteoglycan tạo thanh một chất gel rất
ưa
nước
Tổ chức sụn va đặc biệt la xương chịu đựng được lực nén phụ thuộc hoan
toan vao sự duy trì tính nguyên vẹn của lưới collagen va nồng độ cao
proteoglycan
2.3.2 Quá trình sinh bệnh
Thoái hóa khớp la bệnh của toan bộ các thanh phần cấu tạo khớp
Đây la