Xơ gan do rượu ư Bệnh gan mỡ thường không có triệu chứng va khó nhận biết.. Nặng hơn có thể la cổ trướng, phù, xuất huyết va bệnh cảnh não gan.. ư Xơ gan: triệu chứng lâm sang có thể âm
Trang 1Copyright@Ministry Of Health
3 CHẩN ĐOáN
3.1 Theo y học hiện đại
3.1.1 Xơ gan do rượu
ư Bệnh gan mỡ thường không có triệu chứng va khó nhận biết
ư Viêm gan do rượu thường chán ăn, buồn nôn, mệt mỏi, sụt cân, cảm giác
khó chịu ở trong bụng va vang da; sốt 390C gặp trong 1/2 trường hợp; gan
to, đau; lách to gặp trong 1/3 trường hợp, có dấu sao mạch Nặng hơn có
thể la cổ trướng, phù, xuất huyết va bệnh cảnh não gan
ư Xơ gan: triệu chứng lâm sang có thể âm ỉ, kín đáo trong 40% trường hợp,
thông thường bệnh nhân chán ăn va suy dinh dưỡng đưa đến sút cân, teo
cơ, vang da ngay một tăng dần, xuất huyết tiêu hoá, cổ trướng va bệnh
Trang 2cảnh não gan
ư Khám gan có thể có triệu chứng gan to hoặc bình thường hoặc nhỏ, ngoai
ra còn có những dấu hiệu vang da, lòng ban tay son, móng tay mặt kính
đồng hồ (clbbing finger), lách to, thiếu máu, cổ trướng va hoặc phù toan
thân Đan ông có triệu chứng vú to, teo tinh hoan, rụng lông Phụ nữ bị
rối loạn kinh nguyệt
ư Xét nghiệm cận lâm sang cho thấy:
+ SGOT tăng nhẹ trong giai đoạn gan mỡ, đôi khi có tăng
phosphatase
alkalin va bilirubin
+ Trong giai đoạn nặng hơn SGOT tăng 300 UI
SGOT
SGPT
ư Có dấu hiệu thiếu máu, tăng năng lách va thiếu máu huyết tán
Trang 3ư Thời gian prothrombin kéo dai
ư ALB máu giảm, globulin máu tăng (do sự kích thích hệ võng nội mô), đôi
khi có tăng amoniac máu
ư Bất dung nạp glucose
ư Giảm natri va kali máu do hiện tượng cường aldosteron
Để đánh giá tiên lượng một người xơ gan do rượu, người ta
thường dùng
chỉ số:
4,6 x [ (prothrombin – control) tim + total Bil am/l ]
Disriminant fraction =
17
> 2
> 32
Nếu tỷ số cang cao tiên lượng cang xấu va tỷ lệ sống sót sau 5 năm không
quá 50%
Trang 4196
Copyright@Ministry Of Health
3.1.2 X¬ gan sau nhiÔm virus
Víi dÊu hiÖu l©m sang cña t¨ng ¸p cöa râ rang như cæ trưíng, l¸ch
to,
t¨ng n¨ng l¸ch, xuÊt huyÕt do vì, gi·n tÜnh m¹ch thùc qu¶n va bÖnh c¶nh n·o
gan 75% trưêng hîp bÖnh nh©n chÕt trong kho¶ng 1 - 5 n¨m do xuÊt huyÕt,
bÖnh c¶nh n·o gan hoÆc ung thư gan
XÐt nghiÖm cËn l©m sang cho thÊy:
SGOT
SGPT
< 1
globulin t¨ng
Trong giai ®o¹n nÆng h¬n, cã thÓ gÆp albumin m¸u gi¶m va
prothrombin
Trang 5time kéo dai
Chẩn đoán nguyên nhân dựa vao test huyết thanh (xem bai viêm gan mạn)
3.1.3 Xơ gan do mật nguyên phát
ở những trường hợp phát bệnh có triệu chứng, 90% trường hợp gặp
ở phụ
nữ tuổi 35 - 60
Đầu tiên ngứa lòng ban tay, ban chân, mệt mỏi
Sau nhiều tháng, năm vang da xuất hiện, da trở nên sậm mau ở những
vùng phơi ra ánh sáng
ư Tình trạng tiêu phân mỡ va rối loạn hấp thu đưa đến:
+ Thiếu vitamin D với triệu chứng đau xương do nhuyễn xương hoặc
loãng xương
+ Thiếu vitamin A với triệu chứng quáng ga
+ Thiếu vitamin E với triệu chứng viêm da
Trang 6+ Cùng với tình trạng suy tế bao gan va tăng áp cửa
Bệnh nhân chỉ sống từ 5 - 10 năm kể từ khi có triệu chứng đầu tiên của
bệnh
ư Xét nghiệm cho thấy:
+ Phosphatase alkalin tăng gấp 2 - 5 lần so với trị số bình thường + 5’ nucleotidase tăng, glutamyltranspeptidase tăng
+ Tăng lipid máu va xuất hiện lipoprotein X
+ Bilirubin toan phần tăng 30mg%
+ Transaminase tăng 150 - 200VI
197
Copyright@Ministry Of Health
ư Chẩn đoán xác định:
+ 90% AMA dương tính với hiệu suất > 1:40
+ Nếu AMA (-) nên lam thêm xét nghiệm tìm:
Kháng thể kháng protein E2