Sắc mặt vang sậm, chảy máu da niêm mạc, cổ trướng, chân phù, sốt hâm hấp, phiền táo, họng khô, tiểu ít, cầu táo, lưỡi đỏ khô, mạch huyền tế sác thường gặp trên những bệnh nhân xơ gan, có
Trang 1Sắc mặt vang sậm, chảy máu da niêm mạc, cổ trướng, chân phù, sốt hâm
hấp, phiền táo, họng khô, tiểu ít, cầu táo, lưỡi đỏ khô, mạch huyền
tế sác
(thường gặp trên những bệnh nhân xơ gan, có rối loạn điện giải va suy tế bao
gan nặng)
3.2.4 Thể khí trệ huyết ứ
Với triệu chứng đau tức 2 bên mạng sườn, bụng trướng nổi gân xanh,
người gầy, môi lưỡi tím, mạch tế (thường gặp trong thể xơ gan có tăng áp lực
tĩnh mạch cửa)
3.2.5 Thủy khí tương kết
Cổ trướng phát triển nhanh, khó thở, mạch huyền sác
4 ĐIềU TRị
4.1 Theo y học hiện đại
Trang 2Nguyên tắc:
ư Chữa bệnh nguyên nhân
ư Giải quyết biến chứng
4.1.1 Chữa bệnh nguyên nhân
a Xơ gan do rượu
ư Chế độ ăn uống:
+ Nếu không có nghi ngờ bệnh cảnh não gan nên cho ăn 1g đạm/kg thể
trọng/ngay va từ 2000 - 3000 calo/ngay, kết hợp thêm đa sinh tố + Ngừng uống rượu hoan toan
200
Copyright@Ministry Of Health
+ Thận trọng khi dùng những thuốc lợi tiểu, an thần, paracetamol
(< 2g/ngay), aspirin va tất cả những thuốc được chuyển hoá tại gan
va
bai tiết theo đường mật
Trang 3ư Thuốc:
+ Tiêm B1 liều cao cho bệnh nhân có hội chứng Wernick -
Korsakoff
+ Prednison 20 - 40mg/ngay trong 4 tuần chỉ dùng cho những bệnh nhân
có bệnh cảnh não gan hoặc chỉ số Discriminant fraction > 32 ma không
có xuất huyết tiêu hoá hoặc nhiễm trùng trước đó
b Xơ gan do nhiễm virus
Chỉ tập trung giải quyết biến chứng, đặc biệt la vấn đề nhiễm trùng
c Xơ gan do mật nguyên phát
ư Ghép gan la phương cách tối ưu nhất dù sau đó AMA vẫn
dương tính vao
khoảng 25% trường hợp va tổn thương mô học vẫn còn kéo dai trong 5 năm
ư Ursodiol (10 - 15mg/kg/ngay) cho thấy có cải thiện men gan va phosphatase alkalin
Trang 4ư Dùng cholestyramin 8 - 12g/ngay lam giảm ngứa va giảm
cholesterolemia
ư ăn ít mỡ để giảm triệu chứng tiêu phân mỡ
ư Tiêm vitamin A va D, bổ sung chất kẽm nếu quáng ga không đáp ứng với
vitamin A
ư Bổ sung calci va vitamin D trong những bệnh lý của xương [nên dùng 25
(OH) D3 hoặc 1,25 (OH)D3]
d Xơ gan do tim
Chữa bệnh tim
e Bệnh Wilson
Loại bỏ đồng (Cu) ra khỏi gan bằng D.penicillamin 1g/ngay, uống lam
nhiều lần trong ngay va điều trị suốt đời
Ngoai ra không nên ăn sò, chocolat, gan, nấm va hạt dẻ vì có chứa chất
Trang 5đồng
f Bệnh hemochromatosis
Trích máu mỗi 500ml/mỗi tuần liên tục trong 1 - 2 năm cho đến khi
transferin trở về bình thường
Sau đó tiếp tục mỗi 3 tháng trích máu 1 lần hoặc trích máu mỗi tuần 1
lần kết hợp với tiêm truyền dexferoxamin
g Porphyria cutanea tarda
ư Không uống rượu, không sử dụng estrogen hoặc thuốc có chất sắt (Fe)
201
Copyright@Ministry Of Health
ư Trích máu 450ml/1 - 2 tuần
ư Hoặc chloroquin 125mg x 2 lần/tuần
4.1.2 Giải quyết biến chứng
a Cổ trướng va/hoặc phù
Trang 6Với tỷ lệ 60% trên người bị xơ gan va la nguyên nhân gây thiếu O2 máu
(hội chứng gan phổi) va gây nguy cơ viêm phúc mạc nguyên phát Mục đích chỉ cần lam giảm:
ư 0,5 kg/ngay ở người cổ trướng
ư 1 kg/ngay ở người có cả cổ trướng va phù
Các biện pháp gồm:
ư Nghỉ ngơi tuyệt đối trên giường trong tư thế nằm ngửa
ư Hạn chế muối (2g muối ăn/ngay, chỉ uống khoảng 1 lít
nước/ngay để
tránh hạ natri máu)
ư Thuốc lợi tiểu: spironolacton 25 mg x 4 lần mỗi ngay, sau mỗi vai ngay
tăng thêm 100mg cho đến khi đạt liều tối đa 400mg/ngay Nếu không
hiệu quả nên kết hợp thêm furosemid 20 - 80mg/ngay