Như đã từng trình bày nhiều lần, sự xướng-ứngcủa hai đối tác trong mua bán hàm phiếu có được là vìhọ cùng nhìn vào một chứng khoán liên hệ nhưng khôngcùng một kết luận về tương lai của c
Trang 1MSFT MAR 16 PUT MSCCMX 1.5
MSFT APR 16 PUT MSCCMX 1.875MSFT MAR 14 PUT MSCCMX 0.5
MSFT APR 14 PUT MSCCMX 0.75
Bảng Yết Giá Ngày 12 Tháng 1 Năm 19XX
thực hiện quyền bán, người đề xướng bắt buộc phải muacủa người hưởng ứng số chứng khoán đó theo khế ước
Như đã từng trình bày nhiều lần, sự xướng-ứngcủa hai đối tác trong mua bán hàm phiếu có được là vìhọ cùng nhìn vào một chứng khoán liên hệ nhưng khôngcùng một kết luận về tương lai của chứng khoán đó.Những người hưởng ứng (buyers, holders) dự phóng rằnggiá thị trường (market price, spot price) của chứng khoánđó trong tương lai sẽ thấp hơn giá cam kết (strike price,exercise price) khá nhiều và điều này sẽ xảy ra trước khihàm phiếu mãn hạn ký sinh (expired) vì thế hàm phiếuđộc chế với quyền bán (put option) sẽ cho họ cơ hội đểbán cao giá chứng khoán đó, nói một cách cầu kỳ là “đặtvào tay người đề xướng (put to option writer)” chứng khoánđó ở một giá cao hơn giá thị trường trong tương lai
Ngược lại, những người đề xướng (writers, ers) thì dự phóng rằng giá thị trường của chứng khoánđó sẽ không thấp hơn giá cam kết trong suốt chiều dàithời gian ký sinh và vì thế hàm phiếu độc chế với quyềnbán sẽ cho họ cơ hội để thu một số hàm phí (premium)từ những người hưởng ứng và chứng khoán sẽ không bị
issu-“đặt vào tay họ,” tức là không bị ép mua trên giá thị trường
8-4
Trang 2Từ trong bảng yết giá 8-4 cho thấy một sự kiện là,với cùng một chiều dài thời gian hiệu lực, giá cam kếtcàng thấp thì giá thị trường của hàm phiếu càng thấp.Giá thị trường của hàm phiếu MSCCMX, MAR 14 PUTthấp hơn giá thị trường của hàm phiếu MSCCMX, MAR
16 PUT và giá thị trường của hàm phiếu MSCCMX, APR
14 PUT thấp hơn giá thị trường của hàm phiếu MSCCMX,APR 16 PUT Lý do là vì khoảng cách giữa giá cam kếtthấp của hàm phiếu và giá thị trường của cổ phiếu choký sinh xa hơn khoảng cách giữa giá cam kết cao củahàm phiếu và giá thị trường của cổ phiếu cho ký sinh.Khoảng cách này được tính bằng đẳng thức [6-2] nhưsau:
SBGPUT = Sai biệt giá
GTT = Giá thị trường của cổ phiếu cho ký sinh
GCK = Giá cam kết của hàm phiếu
Khi khoảng cách SBGPUT mang số âm, hay làSBGPUT < 0, hàm phiếu được gọi là “nằm ngoài khungtiền” (out of the money) Cụm từ “nằm ngoài khung tiền”là ngôn ngữ kỹ thuật diễn tả trạng huống sai biệt âm (-)giữa giá cam kết của hàm phiếu và giá thị trường của cổphiếu cho ký sinh và trạng huống sai biệt này bất lợi chongười hưởng ứng SBGPUT < 0 càng nhỏ [tức là con sốđứng sau dấu trừ càng lớn] thì hàm phiếu nằm ngoàikhung tiền càng xa Hàm phiếu nằm ngoài khung tiềncàng xa thì giá thị trường của hàm phiếu càng thấp
Giả dụ như giá thị trường của cổ phiếu cho kýsinh, MSFT, là 17 USD một cổ phần Với hàm phiếuMSCCMX, APR 14 PUT, sai biệt giữa giá cam kết 14USD của hàm phiếu và giá thị trường 17 USD của cổ
Trang 3phiếu MSFT là –3 USD Với hàm phiếu MSCCMX, APR
16 PUT, sai biệt giữa giá cam kết của hàm phiếu và giáthị trường của cổ phiếu cho ký sinh là –1 USD Nói mộtcách khác, hàm phiếu APR 14 PUT nằm ngoài khungtiền 3 USD trong khi hàm phiếu APR 16 PUT nằm ngoàikhung tiền 1 USD Do vậy, giá thị trường của hàm phiếuAPR 14 PUT là 0.75 USD thấp hơn giá thị trường củahàm phiếu APR 16 PUT là 1.875 USD
Giá cam kết và ngày mãn hạn của hàm phiếukhông thay đổi Do đó, SBGPUT chỉ thay đổi theo giá thịtrường của cổ phiếu cho ký sinh Nếu dự đoán của ngườihưởng ứng chính xác, tức là giá thị trường của cổ phiếucho ký sinh liên tục giảm xuống trước khi mãn hạn du kỳ,SBGPUT < 0 sẽ lớn dần [tức là con số đứng sau dấu trừcàng lúc càng nhỏ] và cho đến một lúc nào đó sẽ biếnthành số dương, hay là SBGPUT > 0 Khi SBGPUT biếnthành số dương, hàm phiếu được gọi là “vào khung tiền”(in the money) Cụm từ “vào khung tiền” là ngôn ngữ kỹthuật diễn tả trạng huống sai biệt dương (+) giữa giá camkết của hàm phiếu và giá thị trường của cổ phiếu cho kýsinh và khoản sai biệt này có lợi cho người hưởng ứng.Hàm phiếu đi vào khung tiền càng sâu, hay là SBGPUT >
0 càng lớn, thì giá thị trường của hàm phiếu càng cao vàngười hưởng ứng càng có lợi
Giả dụ như giá thị trường của cổ phiếu cho kýsinh, MSFT, từø 17 USD một cổ phần vào ngày 12 tháng
1 năm 19xx giảm xuống đến 13.5 USD một cổ phần tínhvào ngày 4 tháng 2 năm 19xx Như vậy, theo bảng yếtgiá 8-5, hàm phiếu MSCCMX, MAR 16 PUT và hàm phiếuMSCCMX, APR 16 PUT vào khung tiền 3.5 USD trongkhi hàm phiếu MSCCMX, MAR 14 PUT và MSCCMX,APR 14 PUT vào khung tiền 0.5 USD Theo đó, giá thịtrường của những hàm phiếu này cũng gia tăng Giá thịtrường của hàm phiếu MSCCMX, MAR 16 PUT từ 1.5
Trang 4MSFT MAR 16 PUT MSCCMX 4.0
MSFT APR 16 PUT MSCCMX 4.5
MSFT MAR 14 PUT MSCCMX 2.5
MSFT APR 14 PUT MSCCMX 2.75
Bảng Yết Giá Ngày 4 Tháng 2 Năm 19XX
USD tăng lên 4.0 USD; của MSCCMX, APR 16 PUT từ1.875 USD tăng lên 4.50 USD; của MSCCMX, MAR 14PUT từ 0.5 USD tăng lên 2.5 USD; và của MSCCMX,APR 14 PUT từ 0.75 USD tăng lên 2.75 USD
Cũng từ bảng yết giá 6-4 và 6-5 cho thấy một sựkiện khác là, cùng một giá cam kết, hàm phiếu với chiềudài thời gian hiệu lực dài hơn có giá thị trường cao hơn.Giá thị trường của hàm phiếu MSCCMX, MAR 16 PUTthấp hơn giá thị trường của hàm phiếu MSCCMX, APR
16 PUT Tương tự, giá thị trường của hàm phiếuMSCCMX, MAR 14 PUT thấp hơn giá thị trường của hàmphiếu MSCCMX, APR 14 PUT Khi hàm phiếu gần tớingày mãn hạn, giá thị trường của hàm phiếu giảm thiểunhanh chóng hơn so với trước đó, nhất là đối với nhữnghàm phiếu còn nằm ngoài khung tiền
Hữu Dụng &
Phổ Thông Của HPĐC
8-5
Trang 5Tại sao giới đầu tư muốn mua hàm phiếu ký sinh vàomột cổ phiếu thay vì mua thẳng cổ phiếu cho ký sinh?Lý do rất đơn giản: vì qua nó giới đầu tư có thể vận dụngkỹ năng đòn bẩy tài chính (financial leverage) Thế nàolà đòn bẩy tài chính? Giả dụ như ông A có một số tiềndùng vào đầu tư là 10,000 USD Nếu ông A đem số tiềnđó mua thẳng cổ phiếu ABC với giá 100 USD một cổphần, ông A sẽ mua được cả thảy là 100 cổ phần Ông
A hy vọng là giá thị trường của cổ phiếu này sẽ tăng lên
120 USD trong vòng 9 tháng Nếu ông A dự đoán đúng,ông A sẽ lời một số tiền là 2,000 USD, hay là (120 –100USD) x 100 CP, và lợi nhuận đầu tư tính ra là 20%, haylà (2,000 USD/10,000 USD) x 100% Nếu ông A dự đoánsai và trong vòng 9 tháng cổ phiếu ABC chỉ còn lại 10USD một cổ phần, ông A sẽ thua lỗ 9,000 USD, hay là(10-100 USD) x 100 CP Thay vì mua thẳng cổ phiếuABC, ông A có thể dùng phân nữa số tiền đó để muahàm phiếu ABCMX ký sinh vào cổ phiếu ABC Giả dụgiá của hàm phiếu ABCMX, SEP 105 CALL là 2.5 USDmột cổ phần, với 5,000 USD ông A có thể mua được 20hàm khế, hay là 2,000 CP, hay là 5,000 USD / 2.5 USD.Nếu trong vòng 9 tháng trước khi hàm phiếu mãn hạn cổphiếu ABC tăng lên 120 USD một cổ phần như dự đoáncủa ông A và giá của hàm phiếu ABCMX, SEP 105 CALLgia tăng từ 2.5 USD lên đến 14.5 USD một cổ phần, ông
A có được một số tiền lời là 24,000 USD, hay là (14.5 –2.5 USD/CP) x 2,000 CP, và lợi nhuận trên vốn đầu tưtính ra là 480%, hay là (24,000 USD / 5,000 USD) x 100%.Còn nếu như ông A dự đoán sai và cổ phiếu ABC tuộcdốc trong vòng 9 tháng chỉ còn lại 10 USD một cổ phần,ông A mất trọn 5,000 USD So sánh hai trường hợp vừanêu trên, (1) với 5,000 USD vốn đầu tư hàm phiếu ABCMXsẽ cho ông A quyền gián tiếp khống chế 2,000 cổ phầncủa cổ phiếu ABC trong 9 tháng trong khi với 10,000
Trang 6USD vốn đầu tư cổ phiếu ABC chỉ cho ông A quyền trựctiếp khống chế 100 cổ phần nhưng không giới hạn thờigian; (2) hàm phiếu ABCMX sẽ cho ông A 480% lợi nhuậntrên vốn đầu tư trong khi cổ phiếu ABC chỉ cho ông A20% lợi nhuận trên vốn đầu tư; và (3) dự đoán sai ông Achỉ mất tối đa là 5,000 USD cho hàm phiếu ABCMX nhưngmất tới 9,000 USD, và có thể mất tới tối đa là 10,000USD, cho cổ phiếu ABC Dĩ nhiên là trên thực tế giá củacổ phiếu ít khi rớt xuống quá xa như trong giả dụ Tuynhiên, nó vẫn không thay đổi một điều hiển nhiên là chothấy rất rỏ tính cách “đòn bẩy tài chính” của công cụhàm phiếu.
Cũng nhờ vào “đòn bẩy tài chính” phối hợp vớinhững kỹ thuật tinh vi khác, hàm phiếu trở thành là mộtcông cụ rất uyển chuyển để giúp giới đầu tư phòng thủchống lại những dao động giá quá mạnh (hedging) màphần lớn là do những dữ kiện bất ngờ gây ra
Cũng nhờ vào những đặc tính hữu dụng vừa trìnhbày, hàm phiếu trở thành là một công cụ rất phổ thông
Thị Trường
Mua Bán HPĐC
Mặc dù hình thức hàm phiếu độc chế đã có từ nhiều thếkỷ, loại chứng khoán này chỉ mới được tiêu chuẩn hoávà hợp thức hoá vào năm 1973 tại Hoa Kỳ Ngày nayhàm phiếu độc chế được mua bán công khai tại nhữngthị trường mua chứng khoán như là American Stock Ex-change (AMEX), Chicago Board Option Exchange(CBOE), New York Stock Exchange (NYSE), Pacific StockExchange (PSE), và Philadelphia Stock Exchange(PHLX) Giống như những chứng khoán khác, thị trườngmua bán hàm phiếu nằm trong sự kiểm sát của Ủy Ban
Trang 7Chöùng Khoaùn & Thò Tröôøng Mua Baùn Chöùng Khoaùn curities and Exchange Commission; SEC).
(Se-Haøm Phieâu Toaøn Cheâ
Moôt haøm kheâ toaøn cheâ (A futures contract) laø moôt kheầôùc ñöôïc tieđu chuaơn hoaù (a standardized agreement) ñeơmua hoaịc baùn tái moôt thò tröôøng mua baùn coù toơ chöùc(exchange traded) moôt moùn haøng ñöôïc chư roû (underly-ing item) ôû moôt giaù ñieău ñình tröôùc (negotiated price) vaøseõ giao haøng vaøo moôt ngaøy trong töông lai ñöôïc chư ñònhtröôùc (specified future date) Moùn haøng ñoù coù theơ laø moôtsạn phaơm, moôt chöùng khoaùn, moôt bieơu soâ giaù trò hoên hôïphoaịc moôt ngoái teô Trong soâ nhöõng sạn phaơm ñöôïc muabaùn tređn thò tröôøng coù cạ nođng sạn, khoaùn sạn, lađm sạn,vaø nhieđn lieôu Thí dú nhö laø caø pheđ, cocoa, ñöôøng, luùa
mì, baĩp, bođng vại, heo, boø, gaø, tröùng gaø, giaây, goơ, khíñoât, vađn vađn
Cuõng gioâng nhö haøm kheâ ñoôc cheâ, haøm kheâ toaøncheâ ñöôïc thaønh laôp laø vì ngöôøi mua vaø ngöôøi baùn cuõngnhìn veă töông lai cụa moôt moùn haøng nhöng khođng cuøngmoôt keât luaôn Ngöôøi mua thì döï phoùng laø giaù thò tröôøngcụa moùn haøng trong töông lai seõ cao hôn giaù ñieău ñìnhcho neđn muoân mua, thuaôt ngöõ chuyeđn mođn gói laø giöõtröôøng vò (to take on a long futures position) Ngöôïc lái,ngöôøi baùn thì döï phoùng laø giaù thò tröôøng cụa moùn haøngtrong töông lai seõ thaâp hôn giaù ñieău ñình cho neđn muoânbaùn, thuaôt ngöõ chuyeđn mođn gói laø giöõ ñoạn vò (to take on
a short futures position)
Haøm kheâ toaøn cheâ khaùc hôn haøm kheâ ñoôc cheâtređn moôt soâ ñieơm caín bạn Thöù nhaât haøm kheâ toaøn cheâbaĩt buoôc ngöôøi mua phại mua vaø ngöôøi baùn phại baùntheo cam keât Vì trong cam keât aùp ñaịt söï cöôûng cheâ leđn
Trang 8cả hai phía, người mua và người bán, cho nên hàm phiếucủa nó mang tên là hàm phiếu toàn chế để chỉ về đặctính này Thứ hai, hàm khế toàn chế đòi hỏi cả ngườimua lẩn người bán phải đặt xuống một số tiền gọi là tàikhoản ký thác đảm bảo khế ước (margin deposit) Thứ
ba, giá trị của một hàm khế toàn chế là số không ở thờiđiểm xướng ứng vừa được thành lập (the value of a fu-tures contract is zero to both buyer and seller at the time
it is negotiated) và vì vậy cả người mua lẫn người bánkhông phải trả tiền lúc đó (a future transaction involves
no money at the outset)
Thuật ngữ tài khoản ký thác đảm bảo khế ước(margin deposits) trong mua bán hàm phiếu toàn chếthường bị lầm với thuật ngữ tài khoản đặt cọc (stockmargins) trong mua bán cổ phiếu Tài khoản đặt cọctrong mua bán cổ phiếu là một số tiền chi trả trước mộtphần nào của tổng số và thiếu nợ phần còn lại để nắmtrong tay một chứng khoán (Stock margin is a down pay-ment on the purchase of an equity security on credit Itrepresents fund surrenderred to gain physical posses-sion of a security) Ngược lại, tài khoản ký thác đảm bảokhế ước là một số tiền ký thác để bảo hiểm cho việcthực hiện khế ước chứ không phải là tiền trả trước mộtphần để mua thiếu (margin deposit is a performance bondposted to ensure that traders honor their contractual ob-ligation, and not a down payment on credit transaction)
Để có thể mua bán hàm phiếu toàn chế (futurestransaction) trước tiên người mua lẫn người bán phải mởmột trương mục mua bán hàm phiếu toàn chế và đặtmột số tiền ký thác đảm bảo khế ước với một trung gianmua bán chứng khoán (post margin with a broker) Trunggian mua bán chứng khoán sau đó dùng số tiền này đểđặt ký thác đảm bảo khế ước với một trung gian giaohoán (clearing agent) Đặt ký thác đảm bảo khế ước có
Trang 9theơ döôùi dáng tieăn maịt (by depositing cash) hoaịc, chonhöõng toơ chöùc mua baùn chöùng khoaùn coù taăm voùc (insti-tutional traders), döôùi dáng theâ chaâp baỉng chöùng khoaùndeê baùn do chính quyeăn lieđn bang phaùt haønh hay baỉng tíndúng thö do moôt ngađn haøng kyù phaùt (by pledging collat-eral in the form of marketable security or letter of credit).Nhöõng cođng ty trung gian giao hoaùn (clearing firms), laønhöõng thaønh vieđn cụa trung tađm giao hoaùn (members ofthe exchange clearing house), phại hoaøn toaøn chòu traùchnhieôm tröïc tieâp thanh lyù vôùi trung tađm giao hoaùn veă nhöõngthua thaât trong mua baùn haøm phieâu cụa khaùch haøng cụahó Ñeơ bạo ñạm tính caùch khạ tín taøi chính cụa cô trìnhgiao hoaùn (to ensure financial integrity of the clearing pro-cess), chính bạn thađn cụa nhöõng cođng ty trung gian giaohoaùn cuõng phại thoûa maõn yeđu caău kyù thaùc ñạm bạo kheầôùc (meet margin requirements) vaø ñieău kieôn taøi chínhtoâi thieơu (minimum capital requirements) do trung tađmgiao hoaùn ñöa ra.
Sau moêi phieđn mua baùn (at the end of each ing session), taât cạ ngöôøi mua vaø ngöôøi baùn ñeău phạiñaùnh daâu haøm kheâ toaøn cheâ theo thò tröôøng (markingfutures contracts to market) Ñaùnh daâu haøm kheâ toaøncheâ theo thò tröôøng laø thuaôt ngöõ noùi veă keât toaùn cuoâi ngaøỵeơ xeùt giaù trò cụa haøm phieâu toaøn cheâ vaø ñònh vò trí taøichính cụa nhöõng ngöôøi naĩm haøm phieâu toaøn cheâ Noùimoôt caùch khaùc, ñaùnh daâu haøm kheâ toaøn cheâ theo thòtröôøng laø tính soơ lôøi loê cho nhöõng haøm phieâu toaøn cheâvaøo cuoâi ngaøy vaø moêi ngaøy (marking futures contracts tomarket requires all buyers and sellers to realize any gains
trad-or losses in the value of their futures positions) Trunggian mua baùn chöùng khoaùn (broker) seõ tröïc tieâp khaâu tröøsoâ tieăn thua thaât trong ngaøy vaø chuyeơn soâ tieăn ñoù ra khoûitröông múc mua baùn haøm phieâu toaøn cheâ (margin ac-count) cụa ngöôøi naĩm haøm kheâ toaøn cheâ ôû vò theâ thua
Trang 10thất để đưa qua trung tâm giao hoán chi trả cho ngườinắm hàm khế ở vị thế đối nghịch (opposing position inthe contract) Sau đó, trung tâm giao hoán sẽ chuyển sốtiền chi trả thua thất này (variation margin) vào trongtrương mục mua bán hàm phiếu của người nắm hàmkhế ở vị thế thắng lợi Đa số trung gian mua bán chứngkhoán yêu cầu khách hàng của họ duy trì một tồn số tốithiểu (minimum balance; maintenance margin) cho tàikhoản ký thác đảm bảo khế ước và thường là vượt hơnyêu cầu của trung tâm giao hoán Nếu tồn số rớt dướimức tối thiểu, trung gian mua bán chứng khoán sẽ gởicho khách hàng của họ một thông báo kêu gọi ký thácthêm (margin call), nói theo thuật ngữ chuyên môn, đểkhách hàng tái lập lại tình trạng tài chính thỏa mãn đượcyêu cầu.
Đánh dấu hàm khế toàn chế theo thị trường cuốiphiên mua bán có tác dụng tái điều đình giá hàm phiếutoàn chế mỗi ngày (has the effect of renegotiating thefutures price) Vì thế, người mua và người bán đồng ýbắt đầu một ngày mới với cái giá sau cùng ở cuối ngàyhôm qua
Giá thị trường của hàm phiếu toàn chế sẽ bằngvới giá thị trường của món hàng cho ký sinh vào phiênmua bán cuối cùng vào ngày hàm phiếu mãn hạn (fu-tures prices converge to the underlying spot market price
on the last day of trading) Hiện tượng này được gọi làsự đồng quy (convergence)
Sau khi chấm dứt phiên mua bán sau cùng này,hàm khế toàn chế sẽ được đánh dấu cho thị trường mộtlần chót Nếu là hàm khế toàn chế thuộc loại thanh lýbằng tiền mặt (cash-settled contracts), tất cả sẽ đượckết toán và tài khoản ký thác đảm bảo khế ước còn dưsẽ được hoàn trả cho chủ nhân Nếu hàm khế toàn chếxác quyết phải thực sự tải giao món hàng (specifies de-
Trang 11livery of the underlying item), trung tađm giao hoaùn seõ saĩpxeâp vôùi hai phía mua baùn ñeơ giao haøng ñuùng theo kheầôùc Giaù cụa moùn haøng ghi tređn hoaù ñôn giao haøng (in-voice price; delivery price) seõ ñöôïc laây theo giaù thò tröôøngcụa noù vaøo thôøi ñieơm keât thuùc phieđn mua baùn cuoâi cuøngcụa haøm phieâu toaøn cheâ coøn gói laø giaù keât (final settle-ment price) Coøn khoạn lôøi hoaịc loê do sai bieôt giöõa giaùkeât vaø giaù ñieău ñình tröôùc cụa haøm kheâ toaøn cheâ (nego-tiated price) seõ ñöôïc thanh toaùn qua keđnh tröông múcmua baùn haøm phieâu toaøn cheâ tröôùc khi trung gian muabaùn chöùng khoaùn hoaøn trạ cho chụ nhađn taøi khoạn kyùthaùc ñạm bạo kheâ öôùc coøn dö (any profit or loss is real-ized through the transfer of variation margin).
Ngoái tröø moôt hay hai phaăn traím cụa toơng soâ, taâtcạ nhöõng vú mua baùn cuoâi cuøng ñeău thanh lyù lôøi loê baỉngtieăn maịt (cash settlement) thay vì ngöôøi baùn thöïc söï tạigiao moùn haøng (delivery) ñeân ngöôøi mua Ngöôøi mua vaøngöôøi baùn chi trạ tieăn maịt vôùi nhau (exchange cash pay-ments) döïa tređn thay ñoơi giaù thò tröôøng cụa moùn haønghoaịc cụa chöùng khoaùn cho kyù sinh (underlying item orunderlying secutiry) Cho neđn, thanh lyù baỉng tieăn maịt ñaõlaøm thay ñoơi ñònh nghóa nguyeđn thụy cụa haøm phieâu toaøncheâ Vôùi ñònh nghóa môùi hôn, haøm kheâ toaøn cheâ laø moôtkheâ öôùc ñöôïc tieđu chuaơn hoaù vaø coù theơ chuyeơn nhöôïngvaø theo ñoù ñoâi taùc coù theơ chi trạ vôùi nhau baỉng tieăn maịttính theo nhöõng thay ñoơi tređn giaù thò tröôøng cụa moôt sạnphaơm hoaịc chöùng khoaùn cho kyù sinh (a futures contract
is a standardized and transferable agreement that vides for the exchange of cash flows based on changes
pro-on the market price of a specified commodity or specifiedsecurity)
Höõu Dúng &
Trang 12Phổ Thông Của HPTC
Thị trường mua bán sản phẫm đầu tiên của Hoa Kỳ cótên là Chicago Board of Trade (CBOT) được thành lậpvào năm 1848 Mục đích nguyên thủy của trung tâm làđể thu hút hoạt động mua bán mễ cốc bằng tiền mặt.Đến năm 1865 hàm phiếu toàn chế mua bán mễ cốcmới bắt đầu xuất hiện Còn hàm phiếu toàn chế ký sinhvào chứng khoán chỉ mới có vào thập niên 1970 Inter-national Monetary Market (IMM), một thành viên của Chi-cago Merchantile Exchange (CME), bắt đầu mua bán hàmphiếu toàn chế ký sinh vào trái phiếu ngắn hạn (90-dayT-Bill futures) vào năm 1976 Đến năm 1981 IMM lạigiới thiệu đến thị trường hàm phiếu toàn chế ký sinh vào
US dollars mua bán ngoài lãnh thổ Hoa Kỳ (Eurodollarfutures) Năm 1982, Kansas City Board of Trade đưa rathị trường hàm phiếu toàn chế ký sinh vào biểu số giá trịhỗn hợp Value Line (Value Line stock index futures) Sauđó hàm phiếu toàn chế ký sinh vào biểu số giá trị hỗnhợp S&P500 (S&P500 stock index futures) được mua bántrên sàn của CME và hàm phiếu toàn chế ký sinh vàobiểu số giá trị hỗn hợp NYSE (NYSE stock index futures)được mua bán trên sàn của New York Futures Exchange
Hàm phiếu toàn chế là một công cụ khá phổ thông.Chỉ trong vòng 3 thập niên số lượng hàm khế toàn chếđã từ 3.9 triệu trong năm 1960 lên đến 267.4 triệu trongnăm 1989 Trong số đó 60 phần trăm là hàm phiếu toànchế ký sinh vào chứng khoán
Hàm phiếu toàn chế là một công cụ lợi hại hàngđầu trong tất cả những công cụ hiện có Sử dụng nhưmột phương tiện “bá đạo” người đầu tư có thể “một bướclên mây” và cũng có thể trắng tay trong chốc lát Sửdụng như một phương tiện phòng thủ, hàm phiếu toànchế là một công cụ uyển chuyển và hữu dụng
Trang 13Hoát ñoông mua baùn haøm phieâu toaøn cheâ naỉm trongvoøng kieơm saùt cụa Ụy Ban Mua Baùn Haøm Phieâu ToaønCheâ (Commodity Futures Trading Commission, CFTC),moôt cô quan ñoôc laôp caâp lieđn bang ñöôïc thaønh laôp naím
1974 Theđm vaøo ñoù Hieôp Hoôi Haøm Phieâu Toaøn Cheâ tional Futures Association, NFA), moôt toơ chöùc ñöôïc quoâchoôi ụy quyeăn, tieâp tay vôùi CFTC ñeơ kieơm saùt haønh vi cụathaønh vieđn trong hieôp hoôi
(Na-Haøm Phieâu Quyeăn
Moôt haøm phieâu quyeăn (warrant) laø chöùng chư cụa kheầôùc thaønh laôp quyeăn mua cụa ngöôøi höôûng öùng, trongñoù ngöôøi höôûng öùng ñöôïc quyeăn mua töø ngöôøi ñeă xöôùngmoôt chöùng khoaùn ñöôïc chư ñònh (underlying security) ôûmoôt giaù ñöôïc cam keât (specified price) trong moôt thôøihán ñöôïc vách tröôùc (specified period) Thöïc ra, haømphieâu quyeăn cuõng gioâng nhö haøm phieâu ñoôc cheâ vôùiquyeăn mua (call options) nhöng coù thôøi hán daøi hôn nhieău.Ñođi khi haøm phieâu quyeăn coù hieôu löïc vónh vieên töùc laøkhođng coù ngaøy maõn hán
Haøm phieâu quyeăn (warrants) khaùc vôùi quyeăn ñöôïcmua coơ phaăn môùi (rights) daønh cho nhöõng coơ chụ coơphieâu thöôøng ñaúng tröôùc khi cođng ty phaùt haønh coơ phieâuthöôøng ñaúng ñoù ñem soâ coơ phaăn môùi baùn ra thò tröôøng.Thođng thöôøng thì quyeăn ñöôïc mua coơ phaăn môùi chư coùthôøi gian hieôu löïc daøi töø 2 cho ñeân 4 tuaăn leê trong khihaøm phieâu quyeăn coù thôøi gian hieôu löïc daøi tôùi nhieău naímhoaịc vónh vieên Moôt ñieơm dò bieôt nöõa laø giaù cam keât cụahaøm phieâu quyeăn thöôøng cao hôn giaù thò tröôøng cụa coơphieâu lieđn heô vaøo thôøi ñieơm phaùt haønh trong khi quyeănñöôïc mua coơ phaăn môùi thöôøng daønh cho coơ chụ hieônhöõu moôt giaù öu ñaõi thaâp hôn giaù thò tröôøng cụa coơ phieâu
Trang 14liên hệ Và một điểm dị biệt khác nữa là hàm phiếuquyền là một công cụ của công ty nhằm khuyến khíchgiới đầu tư (sweetener) trở thành cổ chủ của công ty,trong khi quyền được mua cổ phần mới chỉ nhằm bảo vệquyền lợi của cổ chủ hiện hữu.
Thường thì hàm phiếu quyền được bán ra bởinhững công ty mà cổ phiếu thường đẳng của công ty đókhông có hàm phiếu độc chế ký sinh Đặc tính của hàmphiếu quyền gồm có:
• Thời gian hiệu lực càng ngắn thì giá thị trườngcủa hàm phiếu quyền càng thấp;
• Giá thị trường của cổ phiếu liên hệ càng cao thìgiá thị trường của hàm phiếu quyền càng cao;
• Mức dao động giá của cổ phiếu liên hệ càng caothì giá thị trường của hàm phiếu quyền càng cao;
• Lãi suất hiện hành trên thị trường tăng lên thì giácủa hàm phiếu quyền cũng tăng lên, và ngượclại;
• Nếu tất cả yếu tố khác đều ngang nhau, hàm phiếuquyền có đính kèm quyền thu hồi có giá trị thấphơn hàm phiếu quyền không có đính kèm quyềnthu hồi;
• Giá cam kết càng thấp thì giá trị của hàm phiếuquyền càng cao
Trong tất cả các loại hàm phiếu, có lẽ hàm phiếuquyền là một công cụ đầu tư ít nguy hiểm hơn cả
Phụ Chú
1 Ở đây hàm phiếu là thuật ngữ nói về chứng khoán trongkhi hàm khế nói về những cam kết trên chứng khoán
Trang 15Nhưng vì những cam kết được tiêu chuẩn hoá ized) nên từ đó hàm khế thường dùng để chỉ số lượngtrong mua bán hàm phiếu.
Trang 17(standard-CHƯƠNG 3
Thuật Ngữ Anh Việt
Trang 19Account Maintenance Fee: Phí Bảo Trì Trương Mục Xem
Chú Thích:
Chữ Nghiêng = Thuật ngữ
Chữ Đứng = Giải thích hay định nghĩa
Trang 20hành tại Hoa Kỳ trong thập niên 1980s Phía công ty lẫnphía đầu tư đều chuộng đặc điểm này vì nó giúp giới hạnhiểm họa lãi suất.
American Deposit Receipts (ADRs): Phiếu Chứng Nhận Ký Thác Cổ Phần Phiếu chứng nhận ký thác cổ phần là
một sáng tạo của MorganGuarantee Trust ở thập niên1920s Vào khoảng thời gian đó Ủy Ban Chứng Khoán
&ø Thị Trường Mua Bán Chứng Khoán (Securities andExchanges Commission) cũng như thủ tục đăng ký chứngkhoán chưa ra đời Mua bán trực tiếp một chứng khoáncủa một công ty ngoại quốc rất là phức tạp, và ngay cảbây giờ cũng vậy Cho nên, thay vì mua bán trực tiếpmột cổ phiếu do công ty nước ngoài phát hành phiếuchứng nhận ký thác cổ phần của cổ phiếu đó được sửdụng để tiện hơn cho việc mua bán Theo phương cáchtrên cổ phiếu do một công ty ngoại quốc phát hành đượcđem ký thác vào một ngân hàng có tầm vóc quốc tế,Sau khi kiểm tra và chấp nhận, ngân hàng này sẽ pháthành phiếu chứng nhận ký thác cổ phần của công ty đóđể bán ra trên thị trường Hoa Kỳ Khi ngân hàng chịuđứng ra phát hành phiếu chứng nhận ký thác cổ phần,cổ phiếu đó được coi là có bảo chứng (sponsored) Ngânhàng chỉ bảo chứng cổ phiếu theo sự yêu cầu của công
ty phát hành Ngược lại, ngân hàng có thể hủy bỏ bảochứng theo sự yêu cầu của giới đầu tư Ngày nay tất cảphiếu chứng nhận ký thác cổ phần (sponsored ADRs)đều có đăng ký với Ủy Ban Chứng Khoán & Thị TrườngMua Bán Chứng Khoán Với chiều hướng đầu tư vàonhững công ty hải ngoại của giới đầu tư Hoa Kỳ càngngày càng nhiều, phiếu chứng nhận ký thác cổ phầncàng ngày càng trở nên thịnh hành hơn Giới đầu tư HoaKỳ ưa chuộng phiếu chứng nhận ký thác cổ phần, so vớimua trực tiếp cổ phần của công ty ngoại quốc (buying