T AÂI C ÍỊU T RUÂC Ă ÏÍ T OAĐN C ÍÌU H OÂA Võ CEO vúâi tñnh nhíîn naơi Nordic ngûúđi chíu Íu thuíìn Scandinavi kiïn quýịt vađ saâng suöịt, ăaô lađm tùng danh muơc liïn kïịt ăíìu tû ngay
Trang 1ÚÊ Phíìn Lan, ngûúđi ta xem Nokia nhû lađ möơt
niïìm tûơ hađo quöịc gia vađ ngađi chuê tõch Ollila lađ bao
göìm Bill Gates, Bill Clinton vađ Jack Welch cöơng laơi.
Fortune 31.10.2005
Thöng qua viïơc cho pheâp nhín viïn mua cöí
phíìn, cöng ty ăaô bùưt ăíìu thay ăöíi caâch suy nghô
cuêa ngûúđi Phíìn Lan vïì chuê nghôa tû baên.
The Time - Digital Europe 12.2000
Öng ăaô xíy dûơng Nokia thađnh möơt cöng ty vađ
möơt thûúng hiïơu úê ăùỉng cíịp quöịc tïị Sûơ xuíịt sùưc
cuêa öng keâo dađi hún 30 nùm qua vađ aênh hûúêng
ăïịn hađng triïơu cuöơc söịng nhûông ngûúđi sûê duơng
cöng nghïơ khöng díy tûđ trong gia ằnh, núi lađm
viïơc cho ăïịn trïn ặúđng phöị Jorma Ollila ăaô biïịn
Nokia thađnh möơt loaơi quy ắnh nhûông chuíín mûơc
cho ngađnh viïîn thöng di ăöơng.
Ăaânh giaâ cuêa CTIA Wireless, qua phaât biïíu cuêa ăaơi diïơn Largent, taơi lïî trao giaêi thađnh tûơu troơn ăúđi cho
Ollila Thöng caâo CTIA Wireless, 4.5.2006
Ollila ặúơc tùơng Huín chûúng Cöng traơng cuêa
Cöơng hođa Bulgari - 1996; nhíơn Huín chûúng Chûô
thíơp Danh dûơ dađnh cho tû lïơnh cuêa Cöơng hođa Ba
Lan - 1999.
Chûúng 2.
T AÂI C ÍỊU T RUÂC
Ă ÏÍ T OAĐN C ÍÌU H OÂA
Võ CEO vúâi tñnh nhíîn naơi Nordic (ngûúđi chíu Íu thuíìn Scandinavi) kiïn quýịt vađ saâng suöịt, ăaô lađm tùng danh muơc liïn kïịt ăíìu
tû ngay trong khuêng hoaêng kinh tïị cuêa Phíìn Lan, ăïí ặa Nokia lïn võ trñ díîn ăíìu trong möơt thõ trûúđng ngađy cađng caơnh tranh, tûđ ăoâ taơo cöng viïơc dađi haơn vađ kyô thuíơt cao trong möơt ăíịt nûúâc mađ tađi saên chuê ýịu lađ con ngûúđi
Ngûúđi tiïn phong trong cöng nghïơ ăaô laônh ăaơo vađ khöng ngûđng khúi nguöìn cho nhín viïn cuêa mònh ặa ra nhûông tiïu chuíín múâi vïì phaât triïín, thiïịt kïị vađ ûâng duơng thín thiïơn, vađ lađ ngûúđi mađ, bùìng caâch liïn kïịt ăiïơn thoaơi di ăöơng vúâi Internet ăaô giuâp cho nùng lûơc thuê lônh cuêa chíu Íu tûơ lađm múâi baên thín, ăïí tiïịp tuơc ặâng trïn ẳnh soâng ăöíi múâi
Max Schmidheiny Foundation Max Schmidheiny Foundation cuêa Ăaơi hoơc St Gallen, Thuơy Syô,
trao giaêi thûúêng Tûơ do nùm 2000 cho Jorma Ollila Tûơa ăïì cuêa nhíơn ắnh “hađn lím” trñch trïn ăíy coâ tïn:
Over Strandberg – Trïn caê sûâc maơnh
Trang 2OLLILA THUÝỊT PHUƠC
CHIÏỊN LÛÚƠC TÍƠP TRUNG HÖÌNG KÖNG
New Dehli, thuê ăö ÍỊn Ăöơ, möơt ngađy thaâng
2.2000 Ăaơi saênh Shhjiahan cuêa khaâch saơn Taj
Palace ăöơt nhiïn öìn ađo khi coâ tin: Jorma Ollila ăaô
ăïịn Höơi nghõ cöng nghïơ thöng tin chíu AÂ chuíín
bõ khai maơc Sûơ coâ mùơt cuêa Ollila ăïịn tûđ Phíìn Lan
xa xöi khiïịn cho Manoj Gairola vađ Sharad Goel, hai
phoâng viïn cuêa Times of Indian, miïu taê: “Sûơ nöíi
tiïịng cuêa öng lađ quaâ roô rađng Ăöịi vúâi möơt ngûúđi ăaô
biïịn ăöíi Nokia tûđ möơt tíơp ăoađn Phíìn Lan 133 tuöíi
uê döơt thađnh möơt haông ăiïơn thoaơi nùng ăöơng nhíịt
thïị giúâi, vúâi mûâc vöịn 200 tó ăöla Myô, võ CEO 49
tuöíi nađy dûúđng nhû laơi ríịt dïî gíìn” Sau ăoâ, hai
nhađ baâo nađy khöng khoâ ăïí thûơc hiïơn bađi phoêng
víịn võ CEO huýìn thoaơi, ăùng trïn Times of Indian
9.2.2000.
Hoêi: Öng coâ thïí cho chuâng töi biïịt bùìng caâch nađo
öng biïịn möơt tíơp ăoađn 133 tuöíi thađnh möơt cöng
ty viïîn thöng chuýn nghiïơp chó trong nùm nùm?
Ollila: Nokia biïịn tûđ möơt tíơp ăoađn thađnh möơt
cöng ty cöng nghïơ röìi sau ăoâ lađ möơt cöng ty viïîn
thöng, möơt phíìn lađ do nhu cíìu Cöng ty ăaô phaât
triïín trong quaâ nhiïìu lônh vûơc mađ ngađy cađng khoâ
quaên lyâ Thûâ hai lađ, caâc rađo caên thûúng maơi quöịc tïị ăang ặúơc thaâo boê vađ thûúng maơi ăang trúê nïn toađn cíìu Khöng thïí thađnh cöng trïn thõ trûúđng toađn cíìu vúâi quaâ nhiïìu lônh vûơc mađ chuâng töi coâ cuđng möơt luâc khi ăoâ Vò víơy sûơ ăöíi múâi nađy ặúơc coi lađ cíìn thiïịt Nhûng cuông do möơt thûơc tïị lađ chuâng töi caêm thíịy mònh coâ nhûông bñ quýịt ăöơc nhíịt vö nhõ trong lônh vûơc truýìn thöng di ăöơng – caê vïì cú súê haơ tíìng vađ saên xuíịt ăiïơn thoaơi di ăöơng – ăiïìu mang laơi cho chuâng töi cú höơi coâ thïí gíy aênh hûúêng lïn toađn cíìu Hai ăiïìu nađy xuíịt hiïơn vađo nhûông nùm 1990 vađ chuâng töi nghô rùìng seô húơp lyâ khi chuâng töi truât boê búât nhûông ngađnh kinh doanh cöìng kïình vađ ăíìu tû maơnh vađo truýìn thöng di ăöơng Töi nghô ăiïìu nađy ăaô mang laơi kïịt quaê ríịt töịt Nhûng sûơ ăöíi múâi ăaô phaêi traêi qua ríịt nhiïìu gian nan vađ cuông hïịt sûâc xuâc ăöơng
Thïị giúâi chó thûơc sûơ bùưt ăíìu chuâ yâ ăïịn tïn tuöíi möơt CEO ngûúđi Phíìn Lan lađ Jorma Ollila bùưt ăíìu tûđ nùm 1998 Ăíy lađ thúđi ăiïím Ollila ặa Nokia vûúơt qua haông Motorola lúân nhíịt hađnh tinh vïì ăiïơn thoaơi di ăöơng Nhûông nùm thaâng trûúâc ăoâ, öng chûa phaêi lađ ngöi sao saâng trïn bíìu trúđi kinh doanh toađn cíìu Vađ ngûúđi Viïơt Nam cođn chûa biïịt nhiïìu vïì ăiïơn thoaơi di ăöơng Nokia Nhûng ăoâ coâ leô lađ nhûông nùm thaâng mïơt nhoơc nhíịt cuêa nhín víơt nađy Cuöơc taâi cíịu truâc tíơp ăoađn khöíng löì lađ thúđi kyđ gieo tröìng vö danh, ăïí röìi sau ăoâ möơt thûúng hiïơu mađ Haig Matt mïơnh danh lađ “thûúng hiïơu tíơp
Trang 3trung” trúê thađnh muđa böơi thu coâ möơt khöng hai
trïn thïị giúâi
Taơi Höìng Köng, 1994, Ollila coâ möơt ngađy ăïí trònh
bađy vađ thuýịt phuơc ban laônh ăaơo tíơp ăoađn, trong
cuöơc hoơp ngađy 12.5.1994, vïì chiïịn lûúơc tíơp trung
vađo ăiïơn thoaơi cuêa mònh Ăíy lađ líìn ăíìu tiïn Ollila
trònh chiïịu möơt lõch trònh chi tiïịt cho nhûông bûúâc
ăi cuêa tíơp ăoađn Nhûông baên slide thiïịt kïị cöng
phu giúđ ăíy khöng cođn lađ nhûông neât ăaơi cûúng Cûê
toơa cuêa öng víîn lađ nhûông gûúng mùơt tûđng ặa öng
lïn vúâi nhiïìu kyđ voơng: chuê tõch höơi ăöìng quaên trõ
Casimir Ehrnrooth (chuê tõch cuêa Kymmene Oy, cöí
ăöng lúân nhíịt), phoâ chuê tõch höơi ăöìng quaên trõ
Yrjo Niskanen (CEO cuêa cöí ăöng Pohjola Group
-haông baêo hiïím) vađ phoâ cuêa öng nađy taơi -haông baêo
hiïím, thađnh viïn höơi ăöìng quaên trõ Nokia, öng
Pirkko Alitalo Vađ caâc thađnh viïn khaâc: Edward
Andesson (giaâo sû cuêa Ăaơi hoơc Helsinki, Ahti
Hirvonen (chuê tõch Unitas Oy) ăi cuđng vúâi CEO cuêa
mònh lađ Vesa Vainio vađ CEO cuêa Sampo Group,
Jouko Leskinen
Ngûúđi ta thíịy Ollila ăïịn ăíy vúâi “caânh tay phaêi”
cuêa öng lađ CFO (giaâm ăöịc tađi chñnh) Olli Pekka
Kallasvuo Nhađ tađi chñnh xuíịt thín luíơt sû coâ biïơt
danh OPK nađy lađ ngûúđi cuđng Ollila bađn thaêo vúâi
nhau vïì con ặúđng dađi ngađy mai, khi Ollila vûđa
ngöìi vađo chiïịc ghïị ríịt “noâng” CEO Ngoađi nhađ tađi
chñnh coâ tuöíi ăúđi vađ “tuöíi Nokia” ăïìu nhiïìu hún
öng, Ollila chó mang theo hai nhín víơt ặâng ăíìu
hai böơ phíơn mađ öng muöịn lao vađo ăoâ Ăoâ lađ chuê tõch viïîn thöng, Matti Alahuhta vađ chuê tõch Ăiïơn thoaơi Di ăöơng, Pakka Ala Pietila Harry Collin lađm thû kyâ
Ngûúđi ăađn öng 44 tuöíi, traân cao, coâ aânh nhòn maơnh meô trònh bađy möơt kïị hoaơch vô ăaơi, tûđ boê quýịt liïơt nhûông ngađnh kinh doanh hađng trùm nùm, lõch trònh baân nhû sau:
- Caâp: 1994-1995
- Caâc nhađ maây saên xuíịt caâp: 1994-1996
- Giíịy, cao su: 1994-1995
- Ăiïơn tûê cöng nghiïơp: 1994-1996
- Nùng lûúơng: 1995-1997
- Ăiïơn tûê tiïu duđng: 1996-1997
“Kinh ngaơc” lađ tím traơng cuêa cûê toơa Nhiïìu ngûúđi ăaô uêng höơ chiïịn lûúơc tíơp trung vađo viïîn thöng vađ ăiïơn thoaơi di ăöơng nhûng ăiïìu ăoâ khöng coâ nghôa lađ gaơt boê tíịt caê Líìn ăíìu tiïn Nokia ặâng trûúâc viïơc “míịt díịu vïịt” lõch sûê hún 100 nùm cuêa noâ
Caâc nhađ laônh ăaơo, vađ lađ caâc cöí ăöng toê ra cíín troơng trûúâc nhûông gò hoơ nhòn thíịy trïn mađn hònh ặúơc phaât ra tûđ maây phoâng Dû ím cuêa ăúơt suy thoaâi nghiïm troơng trong böơ phíơn ăiïơn tûê tiïu duđng víîn cođn ăíu ăíy Luâc ăoâ, ăiïơn tûê cuông ra mùưt möơt caâch hoađnh traâng vúâi tû caâch lađ troơng tím cuêa Nokia, thûơc hiïơn sûâ mïơnh chinh phuơc chíu Íu Nhûng röìi noâ ăaô rúi vađ chòm theo ăúơt suy
Trang 4thoaâi cuêa nïìn kinh tïị khuêng hoaêng, sau suơp ăöí
Liïn Xö Vađ nïìn kinh tïị ngay luâc Ollila ăang trònh
bađy möơt cuöơc ăaơi caâch maơng múâi víîn ăang trong
vođng suy thoaâi ăoâ Liïơu nhûông cuâ tûúâc boê maơnh
meô cuêa Ollila coâ phaêi lađ líìn trònh diïîn hoađnh traâng
nhûng seô ngùưn nguêi tiïịp theo? Khöng coâ gò ăaêm
baêo thađnh cöng Caâc quan chûâc trong khaân phođng
noâi vïì nhûông khoâ khùn trong thõ trûúđng quöịc tïị
Nhûông gò öng giûô laơi, sùưp ăùơt laơi cho goơn gađng chó
cođn liïn quan ăïịn ăiïơn thoaơi di ăöơng, viïîn thöng:
1 Nokia Mobile Phone: saên xuíịt ăiïơn thoaơi di
ăöơng
2 Nokia Networks: cung cíịp cú súê haơ tíìng maơng
di ăöơng, bùng thöng röơng, IP vađ caâc dõch vuơ liïn
quan
3 Nokia Venture Organization: nhíơn diïơn vađ phaât
triïín yâ tûúêng kinh doanh múâi ngoađi nhûông möịi
quan tím hiïơn nay
Nokia Research Center khöng phaêi lađ doanh
nghiïơp kinh doanh nhûng lađ trung tím nghiïn cûâu
taơo ra sûâc maơnh caơnh tranh cuêa Nokia, trong caâc
lônh vûơc cöng nghïơ thiïịt ýịu cho thađnh cöng vađ
cho tûúng lai
Nhûng Ollila khöng trònh bađy möơt kïị hoaơch mađ
khöng chuíín bõ chu ăaâo Vađo saâu thaâng trûúâc khi
ăi hoơp cuöơc hoơp lõch sûê, öng ăaô gùơp vađ chia seê tíìm
nhòn cuêa caâ nhín mònh vúâi hai cöí ăöng, vađ cuông
lađ hai nhín víơt quan troơng nhíịt cuêa höơi ăöìng Võ
chuê tõch vađ phoâ chuê tõch höơi ăöìng quaên trõ ríịt quan tím ăïịn yâ tûúêng biïịn Nokia trúê thađnh nhađ vö ắch toađn cíìu trong lônh vûơc ăiïơn thoaơi di ăöơng Caâch thûâc cuêa Ollila lađ phaêi trúê thađnh nhađ tiïn phong ăïí nùưm lúơi thïị ngûúđi ăi trûúâc
Ăiïìu nađy, Phíìn Lan chûa coâ tiïìn lïơ vađ caê chíu
Íu víîn chûa lađ söị möơt trïn toađn thïị giúâi trong lônh vûơc nađy Ăïí khöng phaơm phaêi liïìu lônh, hoơ ăaô tòm ăïịn nhađ tû víịn ăöơc líơp McKinsey & Co
Nhađ tû víịn nađy coâ cuđng caâch nhòn nhû Ollila Tuy víơy, khi Ollila ặâng bïn caơnh mađn hònh vúâi nhûông baên slide taâo baơo thò khöng khñ cíín troơng víîn bao truđm Ăiïìu nađy khaâc vúâi muđa xuín cuêa hai nùm trûúâc Luâc ăoâ, thúđi ăiïím múâi nhíơm chûâc, khi Ollila trònh bađy phûúng hûúâng taâi troơng tím vađo viïîn thöng vađ ăiïơn thoaơi di ăöơng, öng ăaô
“nhòn thíịy nhûông gûúng mùơt ngúđi lïn” Nhûng khi ăoâ, khöng ai nghô Nokia seô gaơt boê tíịt caê vađ chó cođn möơt lônh vûơc mađ thöi
Boê tíịt caê cuêa trùm nùm, chó sau ba nùm nùưm quýìn Chuýơn nađy cuông giöịng nhû ăaânh cûúơc vúâi söị mïơnh Vađ noâ khöng thïí lađ caêm giaâc quen thuöơc hay dïî thñch nghi
Nhûông gò öng ăang noâi úê Höìng Köng lađ ăi quaâ xa nhûông gò Ollila vöịn ăaô gíy möơt ngaơc nhiïn lúân höìi nùm 1992: Möơt tuíìn trûúâc khi ặúơc böí nhiïơm, öng ăaô trònh bađy möơt löơ trònh khaâc cho tûúng lai cuêa Nokia vúâi hai thađnh viïn quan troơng nhíịt trong höơi ăöìng quaên trõ - Casimir Ehrnroot vađ Yrjo Niskanen
Trang 5Theo ăoâ, Ollila cođn giûô laơi khaâ nhiïìu thûâ trong caâc
ngađnh kinh doanh cuêa Nokia:
Ăiïơn tûê tiïu duđng
Caâp vađ caâc nhađ maây
Viïîn thöng (ngađnh troơng ăiïím)
Ăiïơn thoaơi di ăöơng (ngađnh troơng ăiïím)
Cöng nghiïơp cú baên (víîn cođn giíịy vađ cao su)
Höơi ăöìng quaên trõ taơi Höìng Köng ăaô ýu cíìu
Ollila chuíín bõ möơt phiïn baên kïị hoaơch chi tiïịt
hún cho cuöơc hoơp vađo hai thaâng túâi, tûâc lađ thaâng
6.1994 Ăïí an toađn, Ollila thíơm chñ ặúơc ýu cíìu
lađm möơt kïị hoaơch khaâc ăïí coâ thïm lûơa choơn
Thïị nhûng, nhû ăaô ặúơc viïịt trong Nokia - The
Inside Story, vađ nhû ặúơc kiïím nghiïơm ngađy nay,
nhûông baên slide vúâi nïìn trùưng nhaô mađ Ollila hay
duđng vúâi nhûông ăöì hoơa töịi giaên, ăaô trúê thađnh lõch
sûê sau ăoâ
Nhû víơy, phaêi sau saâu nùm ăiïìu hađnh, Jorma
Ollila múâi hoađn tíịt cöng cuöơc töí chûâc laơi cíịu truâc
kinh doanh cuêa tíơp ăoađn Cuơ ruđa xuýn thïị kyê trúê
nïn nheơ nhađng hún, tíơp trung hún vađ sùĩn sađng
cho cuöơc ăua toađn cíìu
Trûúâc tiïn, Ollila cíìn töí chûâc laơi tíơp ăoađn Nokia
göìm 11 ngađnh kinh doanh Hađng ngađn chöî lađm bõ
cùưt giaêm vađ Ollila noâi ăoâ lađ quýịt ắnh khoâ khùn
lúân nhíịt ăöịi vúâi öng Nhiïìu nùm sau, söị nhín viïn
laơi tùng lïn cođn nhiïìu hún trûúâc khi giaêm
HOƠC TÛĐ DI SAÊN Sau nađy khi ăaô ặa Nokia thađnh cöng ăïịn võ trñ díîn ăíìu thïị giúâi, nùm 1998, Stephen Baker cuêa
Business Week ăaô hoêi Ollila lyâ do choơn lûơa ngađnh
ăiïơn thoaơi di ăöơng cho Nokia, loaơi boê tíịt caê nhûông ngađnh khaâc
Baker: Taơi sao Nokia thađnh cöng, thûa öng? Ollila: Chuâng töi ăaô caêi töí dûât khoaât vađo ăíìu
nhûông nùm 90 Chuâng töi ăaô súâm chuíín bõ cho cöng nghïơ kyô thuíơt söị vađ ặúơc hûúêng lúơi ñch tûđ cuöơc caâch maơng ăiïơn thoaơi di ăöơng Hún nûôa, chuâng töi coâ möơt cú súê haơ tíìng kyô thuíơt ăi trûúâc 25 nùm Ăiïìu nađy cho pheâp chuâng töi coâ nhûông bñ quýịt kyô thuíơt mađ chó vađi cöng ty múâi coâ Töi khöng phaêi lađ möơt nhađ kyô thuíơt Nhûng khi töi ặa moơi ngûúđi caơnh tranh vúâi caâc ăöịi thuê, töi nghô chuâng töi coâ thïí ăaânh baơi bíịt cûâ ai, trong kinh doanh
Traâi vúâi nhiïìu aâm aênh cho rùìng Ollila khai sinh
ra ăiïơn thoaơi di ăöơng cho Nokia Nhûng trong traê lúđi cuêa öng nïu trïn, roô rađng Nokia ăaô thûđa hûúêng
25 nùm tñch luôy bñ quýịt trong quaâ khûâ cuêa cöng
ty Khi noâi “chuâng töi caêi töí dûât khoaât vađo nhûông nùm 90” thò “chuâng töi” ăoâ lađ Nokia trong thúđi kyđ cuêa Ollila Trong khi “chuâng töi coâ möơt cú súê haơ
Trang 6tíìng kyô thuíơt 25 nùm trûúâc”, thò “chuâng töi” ăoâ lađ
caê lõch sûê dađi cuêa cöng ty Víịn ăïì cuêa öng lađ can
ăaêm choơn caâi töịt nhíịt, nhiïìu khaê nùng nhíịt mađ
caâc tiïìn böịi ăïí laơi, röìi mađi sùưc noâ tiïịn vađo tûúng
lai Nhûng ăoâ chó múâi lađ baêo böịi kyô thuíơt thöi
Ollila cíìn hoơc nhiïìu taơi “trûúđng Ăaơi hoơc Nokia” –
nhû lúđi öng noâi – tûđ di saên ăïí laơi Di saên ăoâ lađ gò?
Tíịt caê nhûông gò Ollila ăaơt ặúơc trong cuöơc söịng
tûđ chñnh trõ, quaên trõ, kinh doanh vađ laônh ăaơo ăïìu
coâ göịc tûđ sûơ hoơc chñnh quy Giöịng nhû bao ngûúđi
Phíìn Lan khaâc trong böịi caênh lõch sûê mađ ăíịt nûúâc
luön bõ o eâp, baên thín Ollila cuông nhû gia ằnh
cuêa öng biïịt rùìng, viïơc hoơc seô ăem ăïịn nhûông
thay ăöíi lúân
Chó riïng lõch sûê Nokia cuông ăaô cho thíịy vai trođ
cuêa caâc trñ thûâc lađ ríịt quan troơng trong ăúđi söịng
kinh tïị cuêa nûúâc nađy Tûđ Idestam saâng líơp Nokia
giíịy vađ göî ăïịn caâc nhađ saâng líơp cuêa saên phíím cao
su vađ díy caâp ăïìu lađ nhûông kyô sû Vađ nhûông nhađ
cöng nghiïơp tiïn phong ngay trong chiïịn tranh
nađy luön ra nûúâc ngoađi, núi coâ nïìn kyô thuíơt cao ăïí
hoơc hoêi Ăiïím thûâ ba lađ caâc nhađ doanh nghiïơp luön
coâ nhûông möịi quan hïơ míơt thiïịt vúâi giúâi chñnh trõ
Ăoâ gíìn nhû lađ mö hònh cuêa nhûông ngûúđi coâ uy tñn
vađ quýìn lûơc trong xaô höơi, bïn caơnh viïơc xem
troơng giaâo duơc cuêa Phíìn Lan
Kari Kairamo, nhađ chiïịn lûúơc ăaô lađm cuöơc caâch
maơng ăùơt laơi troơng tím cho tíơp ăoađn Nokia lađ möơt
“mö hònh” nhû víơy Tuy víơy, lyâ lõch Kairamo khaâc
Ollila úê chöî öng xuíịt thín trong möơt gia ằnh giađu coâ Öng lađ ngûúđi ăùơt ra tíìm nhòn biïịn Nokia thađnh möơt cöng ty chíu Íu, múê ăíìu giíịc mú biïịn möơt cöng ty Phíìn Lan trúê thađnh “Nhíơt Baên cuêa chíu Íu” vïì cöng nghïơ, thõ trûúđng vađ kinh tïị Nhûng öng cuông seô ăïí laơi híơu quaê cuêa quýịt saâch troơng tím ăiïơn tûê mađ thûơc tïị khöng theo mong ăúơi Nùm 1970, Nokia luâc bíịy giúđ lađ cöng ty tû nhín lúân nhíịt Phíìn Lan, múđi Kairamo giûô vai trođ phoâ chuê tõch thûâ nhíịt ăöịi ngoaơi quöịc tïị Möơt vñ trñ tûúng tûơ mađ sau nađy chñnh Ollila cuông ăaêm nhíơn khi líìn ăíìu tiïn gia nhíơp Nokia, sau nhiïìu nùm “chinh chiïịn” úê nûúâc ngoađi vađ lađm viïơc trong ngín hađng toađn cíìu Kaimaro nhíơn ra ngay rùìng, duđ lađ cöng
ty tû nhín Phíìn Lan, nhûng búêi thõ trûúđng nöơi ắa quaâ nhoê nïn Nokia seô gùơp thõ trûúđng baôo hođa trong tûúng lai gíìn thöi Muơc tiïu vûún ra chíu Íu vađ toađn cíìu cuêa öng dađnh cho Nokia xuíịt hiïơn tûđ ăíy Vađ ăoâ gíìn nhû lađ toađn böơ tím trñ cuêa cuöơc ăúđi öng Nhûông bûúâc ăi vađ caâch thûâc quaên trõ cuêa Kairamo seô ăïí laơi nhiïìu di saên cho Ollila Kairamo ăaô cín bùìng lûúơng hađng xuíịt khííu sang hai khöịi: 50% sang thõ trûúđng Xö viïịt, 50% sang phña Tíy tû baên Öng noâi vúâi caâc nhín viïn ăíy lađ luâc tiïịn vïì phña Tíy Öng noâi vúâi nhín viïn rùìng, Phíìn Lan coâ möơt vai trođ quan troơng trong cöơng ăöìng chíu Íu vađ toađn thïị giúâi, ăiïìu nađy coâ veê laơ luđng vúâi ngûúđi nghe nhûng bùưt ăíìu nhen nhoâm nhûông hy voơng tñch cûơc
Trang 7Möơt nhađ laônh ăaơo gioêi thò luön coâ khaê nùng
truýìn nhiïơt huýịt ăïịn nhín viïn, vò kinh nghiïơm
cho thíịy ăoâ möơt loaơi ăöơng lûơc quan troơng ăïí phaât
triïín Kairamo ăaô lađm möơt viïơc bíịt thûúđng, theo
caâch nhòn ặúng thúđi, lađ khuýịn khñch nhín viïn
ra nûúâc ngoađi lađm viïơc Möơt cöng viïơc mađ sau nađy
Ollila seô phaêi thûơc hiïơn trong hïơ thöịng nhín sûơ
toađn cíìu lïn ăïịn 50.000 ngûúđi, trong ăoâ “tinh
thíìn Phíìn Lan” vađ khöịi cođn laơi luön hađi hođa trong
ăa daơng baên sùưc
Kairamo coâ nhûông möịi quan hïơ vúâi giúâi chñnh trõ,
möơt truýìn thöịng cuêa gia ằnh vađ vúâi aênh hûúêng
lïn nïìn ngoaơi thûúng, öng ăaô luön cöị gùưng lađm cho
cöng chuâng caêm nhíơn ặúơc tònh thïị múâi cuêa ăíịt
nûúâc Ăoâ lađ, öng luön noâi, “ăaô ăïịn luâc ăíìu tû vađo
con ngûúđi thay cho ăíìu tû vađo rûđng” Ăíy lađ thúđi
kyđ caâc nhađ nghiïn cûâu goơi lađ thúđi kyđ kinh tïị dûơa
vađo ăíìu tû thay cho dûơa vađo khai thaâc tađi nguýn
thiïn nhiïn Caâc nhađ doanh nghiïơp gùưn chùơt vúâi
caâc giaêng ặúđng ăaơi hoơc Nokia ăaô líìn ăíìu tiïn xuâc
tiïịn dûơ aân Ăaơi hoơc Nokia, tiïịp theo chiïịn lûúơc quan
hïơ míơt thiïịt vúâi caâc ăaơi hoơc hađng ăíìu nhû Helsinki
vađ Olulu Dûúâi thúđi kyđ ăiïìu hađnh cuêa mònh, Kairmo
– ặúơc bíìu lađm giaâm ăöịc ăiïìu hađnh nùm 1977 vađ
sau ăoâ lađ töíng giaâm ăöịc nùm 1986 – öng ăaô ăííy
söị lûúơng nhín cöng tûđ 12.400 lïn ăïịn gíịp ăöi nhû
víơy, tûâc 25.500 ngûúđi Doanh söị cuông tùng böịn
líìn, tûâc tûđ hún 1 tó lïn 4,5 tó fim, trûúâc khi noâ
xuöịng döịc vađo cuöịi nhûông nùm 1980 Tûđ nùm
1986 ăïịn nùm 1988, tûâc chó trong hai nùm, Kairamo ăííy caâc con söị tùng lïn nûôa: nhín cöng tùng gíịp ăöi (44.600 ngûúđi)
Nhûông gò Kairamo ăïí laơi trong cíịu truâc cuêa töí chûâc lađ möơt Nokia ăa ngađnh, ăöì söơ nhûng khöng nhiïìu tiïìm nùng tiïịn vađo tûúng lai Nghôa lađ noâ díơm chín taơi chöî, thiïịu bïìn vûông Vađ möơt böơ maây ăiïìu hađnh nùơng nïì khöng tûúng thñch vúâi chñnh thađnh tûơu chiïịm lônh chíu Íu cuêa chñnh noâ ÚÊ khña caơnh nađy, öng ăaô nhòn thíịy nhûng khöng thïí hoađn tíịt Ăoâ lađ, öng noâi: “Nïìn cöng nghiïơp chíu
Íu, cíịu truâc giaâ ăaô dûơa ngađy cađng nhiïìu vïì tri thûâc” Khaâm phaâ vïì kinh tïị tri thûâc nađy ặúơc xem lađ tiïn phong taơi chíu luơc Nokia bûúâc vađo thúđi kyđ ăađo taơo liïn tuơc vúâi tinh thíìn hoơc hoêi liïn tuơc Möơng ûúâc cuêa öng khöng thađnh nhûng nhûông gò Ollila hoađn tíịt sau ăoâ möơt caâch ngoaơn muơc, trïn quy mö toađn cíìu xuíịt phaât tûđ nïìn moâng ăoâ Ngay sau khi nùưm quýìn CEO, Kairamo múđi ngay Ollila vïì Nokia tûđ Citibank Nhûông gò nhađ tađi chñnh treê tuöíi Ollila ăaô traêi qua vûđa vùơn vúâi kiïíu míîu mađ Kairamo tòm kiïịm: Khaât voơng Phíìn Lan, hoơc víịn vađ kinh nghiïơm úê tíìm voâc quöịc tïị Nhûng nhûông gò Kairamo ăau ăíìu lađ tađi chñnh vađ cuöơc chiïịn quýìn lûơc nöơi böơ Mö hònh súê hûôu cuêa ngín hađng nhađ nûúâc vađ quan ăiïím kinh doanh vò lúơi nhuíơn trûúâc mùưt cuêa caâc cöí ăöng nađy lađm caên trúê vađ baâo trûúâc bûúâc phaâ saên cuêa Kairamo Nhađ tađi chñnh Ollila lađ niïìm hy voơng cuêa öng
Trang 8Cöng böị nhûông luơc ăuơc nöơi böơ khöng phaêi lađ thoâi
quen cuêa ngûúđi Phíìn Lan, möơt ăíịt nûúâc chó coâ 5
triïơu dín nïn tím lyâ “ai cuông biïịt ai” lađ möơt phíìn
lyâ do cuêa tñnh caâch nađy Nhûng sûê gia Martti
Hokkio ặúơc pheâp tham khaêo tíịt caê caâc tađi liïơu,
höì sú lûu trûô Viïơc nađy chó xaêy ra trong thúđi kyđ
cuêa Ollila – ngûúđi mađ Business Week mö taê lađ ríịt
Tíy vađ gíìn nhû khöng cođn chuât nađo Phíìn Lan
Ăoâ lađ Business thíịy víơy, dûơa trïn ăiïơu böơ cuêa
Ollila trong caâc buöíi tiïịp xuâc nhûông nùm Ollila bùưt
ăíìu nöíi tiïịng Cođn baơn vađ chuâng töi coâ thïí tin
tûúêng theo caâch khaâc, dûơa vađo caâi nhòn hïơ thöịng
nhûông gò öng lađm Nhađ nghiïn cûâu sûê doanh
nghiïơp viïịt Nokia - The Inside Story thò khaâm phaâ
ra cuöơc tranh giađnh quýìn lûơc cođn chuâng ta thò coâ
thïí khaâm phaâ ra caâch suy nghô cuêa Ollila – ngûúđi
ăaô cho pheâp tiïịn hađnh ăiïìu ăoâ Nghiïn cûâu lõch
sûê khaâch quan möơt caâch thñch húơp, seô ăem ăïịn
nhûông bađi hoơc cho tûúng lai Coâ thïí, quýịt ắnh
nađy cuêa Ollila ăaô goâp phíìn giuâp öng hoađn thađnh
möơt trong nhûông bađi toaân khoâ nhíịt ăoâ lađ biïịn
nhoâm quaên trõ cao cíịp trúê thađnh möơt Dream
Team – ăöơi hònh trong mú
Ollila ăaô khaâm phaâ ra möơt troơng tím khaâc vúâi
Kairamo Ăoâ chñnh lađ ăiïơn thoaơi di ăöơng – ăang
trong thúđi kyđ sú khai, khöng roô rađng
Ollila khöng gùơp may mùưn vađo nùm thûâ nhíịt
ăiïìu hađnh cöng ty ăiïơn thoaơi di ăöơng Nokia – möơt
cöng ty con trong khöịi viïîn thöng Ollila thíịy mònh
thiïịu vöịn Ngay ngađy ăíìu tiïn bûúâc chín vađo cöng xûúêng gùơp gúô nhín viïn, öng ăaô lïn díy coât cho moơi ngûúđi bùìng caâch tíơp trung vađo böơ phíìn nghiïn cûâu vađ phaât triïín (R&D) Nhađ tađi chñnh tûơ nhíơn “khöng biïịt nöịi hïơ thöịng öịng nûúâc trong nhađ” muöịn biïịt chuýơn gò ăang xaêy ra trong cöng xûúêng vađ thõ trûúđng cöng nghïơ cao Lađ möơt ngûúđi tön troơng caâc nguýn tùưc khoa hoơc vađ sûâc maơnh
cuêa giaâo duơc, nhû Business Week nhíơn xeât, öng
muöịn biïịt cíu traê lúđi tûđ cöng cuơ R&D Lađm R&D coâ nghôa lađ cíìn tiïìn, thíơm chñ lađ ríịt nhiïìu tiïìn Sûơ hiïíu biïịt khöng bao giúđ coâ giaâ reê Nhûng nguöìn vöịn ăang chaơy theo caâch nhû thïị nađy: Nokia Data ặúơc baân ăi ăïí líịy vöịn cho ICL – möơt cöng ty dõch vuơ cöng nghïơ thöng tin cuêa Nokia Vađ Nokia mua thïm cöng ty ăiïơn thoaơi di ăöơng Technophone cuêa Anh – möơt ăöịi thuê lúân cuêa Nokia Nghôa lađ Ollila ặúơc böí sung thïm möơt cöng ty múâi mua vïì, coâ thïm cöng nghïơ quyâ nhûng ăoâ khöng phaêi lađ tiïìn ăïí lađm R&D Ollila chûa thïí líịy laơi phong ăöơ cho cöng ty con nađy tûđ tinh thíìn nhín viïn vađ lïì löịi lađm viïơc nhiïìu chaân naên
Trong cuöơc taâi cíịu truâc tíơp ăoađn sau nađy, öng ăaô boê tíịt caê caâc ngađnh kinh doanh trong hún möơt thïị kyê cuêa tíơp ăoađn Ăöìng thúđi öng giûô laơi kinh nghiïơm kinh doanh ăiïơn thoaơi di ăöơng cuêa cöng
ty, tinh thíìn tiïn phong cuêa caâc nhađ saâng líơp, tinh
thíìn sisu cuêa ngûúđi Phíìn Lan, thaâi ăöơ troơng hoơc
tíơp cuêa lõch sûê tíơp ăoađn vađ gíìn nhíịt lađ khaât voơng quöịc tïị cuêa Kairamo
Trang 9* Nhûng nïịu chó noâi viïơc Ollila hoơc tûđ quaâ khûâ vïì
quaên trõ hay tađi chñnh cuêa cöng ty, vïì cíịu truâc töí
chûâc hay tònh hònh thõ trûúđng quöịc tïị seô khöng
phaên aânh ăuê vïì öng Möơt trong nhûông tíìm nhòn
lúân nhíịt cuêa Ollila lađ dûơ baâo vïì nhu cíìu cuêa con
ngûúđi vúâi cöng nghïơ Sau 10 nùm laônh ăaơo xuíịt
sùưc Nokia, Ollila “nhòn laơi” khi noâi vúâi taơp chñ
Gurus (Nhađ tû tûúêng), söị thaâng 8.2002.
Jorge Nasimetro: Taơi sao Nokia laơi tíơp trung vađo
lônh vûơc múâi mađ khöng phaêi lađ nhûông lônh vûơc
truýìn thöịng vöịn coâ cuêa Phíìn Lan?
Jorma Ollila: Coâ nhiïìu ýịu töị ăùìng sau quýịt
ắnh chiïịn lûúơc nađy Nokia coâ nïìn moâng viïîn thöng
tûđ nhûông nùm 1960 Vò thïị, chuâng töi hoađn toađn
khöng phaêi lađ nhûông ngûúđi múâi trong lônh vûơc
nađy Vaê laơi, do caâc quy ắnh cuông múê ra nhûông
caơnh tranh trong lônh vûơc viïîn thöng – trûúâc kia
ặúơc kiïím soaât búêi caâc cöng ty ăöơc quýìn Thûâ ba
lađ, caâc cöng nghïơ viïîn thöng ăi díìn ăïịn cöng nghïơ
kyô thuíơt söị, cho pheâp töíng ăađi cung cíịp nhûông
dõch vuơ múâi vađ múê ra thõ trûúđng röơng lúân Cuöịi
cuđng, hïơ thöịng GSM cuêa Liïn minh chíu Íu ra
mùưt nùm 1991 ăaô phaât triïín nhanh choâng caê trong
ắa lyâ cuông nhû dõch vuơ
Ollila ăaô nhòn thíịy ăiïím chung giûôa tûúng lai líîn
quaâ khûâ cuêa tíơp ăoađn Nokia Öng ăaô kïị thûđa tinh
thíìn tiïn phong cuêa caâc nhađ saâng líơp hađng trùm
nùm trûúâc, tiïịp tuơc khaât voơng chinh phuơc quöịc tïị cuêa Kairamo bùìng möơt troơng tím nađo ăoâ, vađ kïị tuơc cöng viïơc taâi cíịu truâc dang dúê cuêa Vuoriehto Víịn ăïì lađ öng nùưm líịy cú höơi vađ lađm höìi sinh möơt tíơp ăoađn giađ nua, thua löî, trûúâc khi ặa noâ vađo võ trñ hađng ăíìu thïị giúâi
Trang 10Ollila vađ nhoâm cuêa öng íịy ăaô nùưm bùưt cú höơi
caâch maơng hoâa ăiïơn thoaơi di ăöơng vađ theo ăuöíi
muơc tiïu nađy ăïịn cuđng Khöng ai biïịt liïơu Nokia
seô duy trò võ trñ thöịng lônh bao líu khi mađ thúđi ăaơi
cho pheâp ăiïơn thoaơi di ăöơng tñch húơp vúâi truýìn
hònh, camera vađ maây ẵa Nhûng cho duđ ăiïìu gò
xaêy ra thò kyê nguýn Ollila seô ặúơc xem lađ mö
hònh chuíín vïì sûơ phaât triïín cöng ty möơt caâch ön
hođa.
Guardian, 3.8.2005
Thöng qua viïơc cho pheâp nhín viïn mua cöí
phíìn, cöng ty ăaô bùưt ăíìu thay ăöíi caâch suy nghô
cuêa ngûúđi Phíìn Lan vïì chuê nghôa tû baên.
The Time - Digital Europe 12.2000
Vúâi danh tiïịng cuêa möơt nhađ chiïịn lûúơc, möơt laônh
ăaơo doanh nghiïơp tađi ba ặúơc quöịc tïị cöng nhíơn,
Jorma ăaô biïịn Nokia thađnh möơt ăöịi thuê coâ sûâc
caơnh tranh mau leơ, möơt nhađ tiïn phong trong
cöng nghïơ khöng díy vađ Internet, öng seô lađ möơt
tađi saên quyâ cuêa Ford Motor.
13.1.2000, William Clay Ford (Bill Ford), chuê tõch höơi ăöìng quaên trõ Ford Motor cöng böị
bíìu Jorma Ollila vađo Ban giaâm ăöịc cuêa Ford, vađ bíìu cûơu Böơ trûúêng Böơ Tađi chñnh Myô
vađo ban quaên trõ Guardian 5.8.2005
Ollila chûâng toê rùìng ngûúđi chíu Íu coâ thïí díîn ăíìu thïị giúâi trong lônh vûơc ăiïơn tûê tiïu duđng.
The Time - Digital Europe 12.2000
Jorma Ollila lađm viïơc trong ban quaên trõ cuêa caâc töí chûâc: tíơp ăoađn Motor Ford, Otava Books & Magazines Group, UPM - tíơp ăoađn Kymmene Öng cuông lađ chuê tõch cuêa ban ăiïìu hađnh vađ cöị víịn diïîn ăađn “Chñnh saâch kinh tïị Phíìn Lan” cuông nhû Viïơn Nghiïn cûâu Kinh tïị Phíìn Lan Ollila lađ thađnh viïn cuêa Bađn trođn Cöng nghiïơp chíu Íu, nhoâm Cú ăöơng vïì Cöng nghïơ Thöng tin vađ Viïîn thöng cuêa Liïn Hiïơp quöịc.
CTIA Wireless 5.4.2006
Ollila ặúơc tùơng Huín chûúng Ngöi sao Trùưng cuêa Estonia - 1995; nhíơn Huín chûúng Cöng traơng cuêa Cöơng hođa Liïn bang Ăûâc -1997.