Öng ăaô lađm ặúơc trong truýìn thöng, bíy giúđ lađ nùng lûúơng – thaâch thûâc mađ ai cuông ăaô biïịt lađ seô vö cuđng khùưc nghiïơt vađo nhûông thíơp niïn túâi khi díìu hoêa caơn kiïơt m
Trang 1Chûúng kïịt.
Caâc chuýn gia cuêa Nokia roô rađng coâ sûơ e deđ khi noâi vïì tiïíu sûê caâ nhín cuêa hoơ Hoơ lo ngaơi nhûông thöng tin nhû thïị, vöịn phöí biïịn trïn phûúng tiïơn truýìn thöng ăaơi chuâng úê Myô, seô díîn ăïịn chöî quy kïịt quaâ míơt thiïịt giûôa thađnh cöng hay thíịt baơi cuêa möơt cöng ty vúâi möơt caâ nhín nađo ăoâ Vađ hoơ nghô rùìng ăiïìu nađy seô lađm töín haơi ăïịn tinh thíìn ăöìng ăöơi cuêa hoơ
Business Week 8-1998
Sûơ khiïm töịn seô giuâp ngûúđi ta ặâng díơy ríịt töịt Chuâng töi khöng cíìn nhûông huýìn thoaơi anh huđng úê ăíy.
Jorma Ollila
Trang 2NHIÏƠM VUƠ CUÖỊI CUĐNG
Giûôa nùm 2006, Jorma Ollila rúđi khoêi Nokia Vò
sao Ollila kiïn quýịt ra ăi trong khi Nokia nađi nó
öng úê laơi, nhû lúđi tûúđng thuíơt cuêa Fortune? Nhûông
gò öng noâi taơi ÍỊn Ăöơ vađo thaâng 6.2006, ngađy rúđi võ
trñ CEO, seô tiïịt löơ quan niïơm söịng cuêa öng
CNBC-TV 18 (29.6.2006) hoêi chuýơn Ollila khi öng ăïịn
nûúâc nađy nhín dõp xíy nhađ maây Nokia úê ÍỊn Ăöơ
Hoêi: Ăaô ba thaâng tûđ ngađy öng thöi lađm CEO, öng
ắnh rúđi Nokia – möơt cöng ty ăaô maơnh hún ríịt
nhiïìu tûđ khi hoơ thú öng?
Ollila: Töi nghô thõ trûúđng cuêa chuâng töi bíy giúđ
ăaô hún 100 líìn so vúâi khi töi bùưt ăíìu vađo 15 nùm
trûúâc Ăoâ lađ ăiïìu lađm töi ríịt hađi lođng Nùm 1992,
chuâng töi thíơm chñ cođn khöng thïí nghô vïì viïơc seô
xíy möơt nhađ maây taơi ÍỊn Ăöơ
Hoêi: Öng seô lađm chuê tõch cuêa haông Shell?
Ollila: Töi nghô rùìng tíịt caê chuâng ta ăïìu cíìn möơt
sûơ ăöíi múâi Noâ giuâp cho caâc tïị bađo thíìn kinh cuêa
baơn lađm viïơc töịt hún Töi ặúơc ăïì nghõ vađo võ trñ
díîn dùưt tiïịn trònh ăöíi múâi úê Shell vađ töi nhaêy vađo
ăoâ, búêi vò nùng lûúơng seô trúê thađnh thaâch thûâc
trong 10 nùm túâi Nhû víơy, töi coâ cú höơi ăïí trúê thađnh möơt phíìn cuêa cíu chuýơn thíơt sûơ thñch thuâ vađ coâ yâ nghôa
Thaâch thûâc cho con ngûúđi lađ möơt cú höơi töịt, ăoâ lađ quan niïơm cuêa Ollila Öng ăaô lađm ặúơc trong truýìn thöng, bíy giúđ lađ nùng lûúơng – thaâch thûâc mađ ai cuông ăaô biïịt lađ seô vö cuđng khùưc nghiïơt vađo nhûông thíơp niïn túâi khi díìu hoêa caơn kiïơt mađ nhûông cöng nghïơ vađ nguöìn nùng lûúơng múâi thò chûa ăuê thay thïị
Vađo nùm 1999, sau thađnh cöng ngoaơn muơc ặa Nokia lïn võ trñ söị möơt thïị giúâi, höơi ăöìng quaên trõ cuêa Nokia vađ Jorma Ollila ăaô ăaơt ặúơc thoêa thuíơn rùìng Ollila seô tiïịp tuơc lađm CEO cho Nokia thïm nùm nùm nûôa Toađn thïí nhín viïn Nokia trïn toađn thïị giúâi vui mûđng ăoân tin tûâc trïn, ặúơc phaât ăi bùìng thöng caâo baâo chñ cuêa höơi ăöìng quaên trõ, 29.10.2001 Nhû víơy lađ Ollila chûa ặúơc “nghó hûu súâm” sau möơt nhiïơm kyđ Nokia cíìn öng cöịng hiïịn thïm möơt nhiïơm kyđ nûôa, keâo dađi ăïịn thaâng 6.2006
Nhiïơm kyđ hai öng coâ thïm vai trođ chuê tõch taơi Nokia Cuöơc caâch maơng thûâ hai, toađn cíìu hoâa, ăaô ríịt roô neât, sau cuöơc caâch maơng thûâ nhíịt - taâi cíịu truâc tíơp ăoađn Ñt coâ võ CEO nađo hoađn tíịt möơt luâc hai sûâ mïơnh nhû víơy trong möơt nhiïơm kyđ
Uy tñn cuêa öng cao chíịt ngíịt Kyđ voơng vađo öng cuông cao chíịt ngíịt Vađ viïơc möơt ngûúđi mađ giûô ăöìng thúđi hai chûâc vuơ cao nhíịt, vûđa lađ chuê tõch
Trang 3laônh ăaơo vûđa lađ CEO ăiïìu hađnh, lađ möơt viïơc chûa
hïì coâ trong truýìn thöịng quaên trõ doanh nghiïơp
cuêa Phíìn Lan Ollila lađ trûúđng húơp taơo nïn tiïìn lïơ
Ăiïìu nađy coâ yâ nghôa gò? Dan Steinbock noâi rùìng,
ăoâ lađ bûúâc caêi töí sau cuđng cuêa Ollila vïì mùơt quaên
trõ ăïí ặa möơt cöng ty Phíìn Lan sûê duơng mö hònh
giöịng nhû Myô Nhû víơy, tiïìn lïơ nađy ríịt coâ yâ nghôa
khi nhúâ laơi rùìng, doanh nghiïơp Phíìn Lan vöịn hoaơt
ăöơng ríịt líu trong möơt nïìn kinh tïị mađ Ollila goơi lađ
“boâ heơp” Xem ra, Ollila ăaô coâ nhûông muơc tiïu ím
thíìm, bïn caơnh cöng cuöơc chung cuêa Nokia Noâ
ăem ăïịn möơt caâch nghô múâi vïì ûâng duơng mö hònh
quaên trõ múâi vađo bïn trong nûúâc cuêa öng Coâ möơt
caâi gò ăoâ giöịng nhû lođng ýu nûúâc cuêa caâ nhín öng
víơy Ăoâ chó lađ möơt suy ăoaân, dûơa trïn hiïơn tûúơng
Nùm 2001, Nokia dûúâi sûơ laônh ăaơo cuêa öng ăaô
ặa 10 triïơu ngûúđi duđng trïn thïị giúâi, theo IDC, vađo
trong kyê nguýn di ăöơng – Internet Ăiïơn thoaơi
Nokia 8310 líìn ăíìu tiïn coâ ăađi FM vađ líìn ăíìu tiïn
duđng ặúơc GPRS – cho pheâp truy cíơp Internet
Nokia 6310 thò líìn ăíìu tiïn sûê duơng cöng nghïơ
bluetooth Cuông nùm ăoâ, líìn ăíìu tiïn cho ra ăúđi
ăiïơn thoaơi di ăöơng chuơp aênh kyô thuíơt söị vađ tñnh
nùng nhùưn tin ăa phûúng tiïơn goơi lađ MMS Nokia
luön luön úê võ trñ tiïn phong trong viïơc thoêa maôn
nhu cíìu cuêa ngûúđi duđng Chiïịc ăiïơn thoaơi khöng
cođn ăún thuíìn lađ cuơc “a lö” Noâ lađ giaêi trñ, lađ tiïơn
nghi Internet, lađ chuơp aênh nhûông khoaênh khùưc kyê
niïơm Noâ lađ phong caâch cuêa möîi ngûúđi
Nhûng Ollila luön luön noâi vúâi baâo chñ: “Chûâc nùng thoaơi víîn lađ quan troơng nhíịt” Con ngûúđi víîn cíìn nghe tiïịng noâi cuêa nhau trong giao tiïịp, nhûông tiïơn ñch khaâc lađ giuâp moơi ngûúđi kïịt nöịi vúâi thïị giúâi dïî dađng hún Kïí tûđ ăíy, Nokia thíơt sûơ múê möơt ặúđng ăi riïng Ngûúđi ta bùưt ăíìu noâi thoaêi maâi rùìng, Phíìn Lan lađ thung luông Silicon cuêa chíu Íu Vađo nùm 2003, võ chuê tõch Ollila noâi: “chuâng ta ăaô
tiïịn möơt bûúâc vô ăaơi” E-Business Week trñch díîn cíu
noâi nađy vađo söị 29.9 nùm ăoâ, vađ bònh luíơn “Thûơc sûơ thò, maơng ăiïơn thoaơi di ăöơng giúđ ăíy ăaô mang hûúng võ Phíìn Lan” Túđ baâo nađy goơi öng lađ nhađ ăöíi
múâi Trong khi ăoâ Financial Times goơi Ollila lađ
“ngûúđi lađm thay ăöíi thïị giúâi”
Ngûúđi Phíìn Lan bùưt ăíìu xem Nokia lađ thûúng hiïơu quöịc gia cuêa hoơ Nokia, coâ thïí noâi khöng ngoa, ăaô goâp phíìn lađm Phíìn Lan nöíi tiïịng trïn thïị giúâi
Nùm 2002, theo ăiïìu tra cuêa Finacial Times vađ
PriceWaterhouseCoopers thò Nokia xïịp thûâ 29
trong danh saâch caâc cöng ty ặúơc troơng voơng nhíịt thïị giúâi Trong khi ăoâ, baên thín Ollila ặâng thûâ 20 trong danh saâch nhûông nhađ doanh nghiïơp ăaâng kñnh hađng ăíìu cuêa hađnh tinh
Tađi nùng, thađnh cöng, vinh quang nhiïìu líìn dûúđng nhû ặa ăííy öng trúê vïì con ặúđng chñnh trõ mađ öng ăaô tûđ boê tûđ thuúê thanh niïn Trong möơt buöíi phoêng víịn Ollila trïn kïnh cuêa mònh vađo ngađy 12.4.2004, BBC ăaô múđi tiïịn sô Arto Arila cuđng
Trang 4tham gia BBC ăùơt ra víịn ăïì: Lađ ngûúđi ăoâng thúị
vađo loaơi nhiïìu nhíịt úê Phíìn Lan, chùưc hùỉn Nokia
“cheđn” caâc doanh nghiïơp khaâc, vađ ăiïìu nađy roô
rađng taơo ra möơt söị dao ăöơng trïn trûúđng chñnh
trõ?
Tiïịn sô Arila traê lúđi bùìng tiïn ăoaân: “Cuông lađ möơt
ăiïìu bònh thûúđng khi mađ ngín saâch Nokia cuông coâ
tíìm quan troơng nhû ngín saâch quöịc gia Vò thïị,
hoơ coâ tíìm aênh hûúêng lađ ăiïìu khoâ traânh khoêi Vađo
luâc nađy, Jorma híìu nhû chùưc chùưn coâ tíìm aênh
hûúêng ngang vúâi töíng thöịng Phíìn Lan Nhiïơm vuơ
hađng ăíìu cuêa öng lađ ăiïìu hađnh cöng ty vađ hûúâng
túâi caâc cöí ăöng Vađ töi víîn giûô quan ăiïím rùìng,
öng khöng thïí nađo lađm töịt caê hai viïơc trong cuđng
möơt thúđi ăiïím”.
Ollila tûđng nhíơn ặúơc ăïì nghõ tranh chûâc töíng
thöịng, tûđ möơt ngûúđi baơn vöịn lađ Böơ trûúêng Böơ Tađi
chñnh Sauli Niinisto – sau nađy lađ giaâm ăöịc
Euro-pean Investment Bank Ollila hûâa lađ seô xem xeât víịn
ăïì nghiïm tuâc nhûng cho ăïịn nay, 2006, ngađy
öng rúđi ngai vađng Nokia, ăiïìu nađy víîn chûa xaêy
ra, kïí tûđ lúđi khuýn nùm 1999
Cöí phiïịu cuêa Nokia chiïịm ăïịn 65% lûúơng mua
baân trïn sađn giao dõch chûâng khoaân Helsinki Ăiïìu
nađy lađ díịu hiïơu cho biïịt Nokia coâ möơt vai trođ quan
troơng nhû thïị nađo taơi qú hûúng cuêa noâ cuông nhû
tíìm aênh hûúêng cuêa nhín víơt kiïơt xuíịt viïịt nïn
huýìn thoaơi Nokia Thu nhíơp cuêa cöng ty nađy bùìng
tíịt caê doanh nghiïơp trong nûúâc cöơng laơi
Cöí phiïịu cuêa Nokia giuâp cho ăíịt nûúâc Phíìn Lan coâ thïm 20.000 nhađ triïơu phuâ – möơt con söị ríịt lúân ăöịi vúâi möơt ăíịt nûúâc chó coâ nùm triïơu dín Ollila vađ Nokia ặúơc trñch díîn nhiïìu nhíịt trong caâc nghiïn cûâu nhû lađ möơt bùìng chûâng Phíìn Lan Trong khi Ollila ăííy Nokia vađo nhiïơm vuơ lađm saâng toê khaâi niïơm xaô höơi thöng tin trïn thïị giúâi, thò taơi qú hûúng cuêa öng, Nokia ăaô kñch thñch taơo ra möơt xaô höơi thöng tin thíơt sûơ Vađ Phíìn Lan lađ quöịc gia coâ tyê lïơ kïịt nöịi Internet vađ duđng ăiïơn thoaơi di ăöơng nhiïìu nhíịt thïị giúâi Vađ, thíơt thuâ võ, khi coâ vö söị cöng ty nho nhoê söịng ặúơc nhúđ cung cíịp ăuê moơi dõch vuơ cho Nokia
Khi Nokia baân chiïịc ăiïơn thoaơi thûâ möơt tó taơi Ni-geria vađo nùm 2005 thò ngûúđi Phíìn Lan ăaô ăi möơt bûúâc vaơn dùơm, kïí tûđ ngađy cho ra ăúđi chiïịc ăiïơn thoaơi duđng cho xe húi goơi lađ Mobira Senitor, nùơng ăïịn 15 kyâ vađo nùm 1982
Nhûng trûúâc ăoâ, nùm 2004 Nokia böơc löơ díịu hiïơu tuöơt döịc Giúâi quan saât cođn chûa biïịt nguýn nhín thò Ollila liïn tiïịp nhíơn hai bùìng tiïịn sô danh dûơ vađo nùm nađy tûđ Ăaơi hoơc Helsinki, möơt cho ngađnh chñnh trõ, möơt cho ngađnh kinh tïị Xem nhû Ollila hoađn tíịt chuýơn hoơc cuêa mònh tûđ “Ăaơi hoơc Nokia cuêa töi”
Nïịu nùm 2002 lađ ẳnh ăiïím cuêa Nokia vúâi mûâc tùng 38,9% thò sau ăoâ noâ chûông laơi Nùm 2004, Nokia lađm ngûúđi ta ngaơc nhiïn khöng phaêi vò noâ rúât xuöịng mađ thíơt ra noâ chó giaêm doanh thu 1%!
Trang 5Nhûng chó riïng chuýơn noâ dûđng laơi thöi cuông ăuê
ngaơc nhiïn röìi, mùơc duđ nùm ăoâ víîn giûô thõ phíìn
úê võ trñ thûâ nhíịt, vúâi 32% toađn cíìu Nhûng Ollila
tiïn ăoaân vúâi baâo chñ rùìng, Nokia seô tùng úê mûâc
40% Ollila seô gùơp rùưc röịi vúâi dûơ baâo nađy
Cuöịi nùm 2004, thõ phíìn toađn cíìu cuêa Nokia rúât
xuöịng ăïịn 29% Fortune ngađy 31.10.2005 ăaô ặa
con söị nađy vađ viïịt: “Nokia ăaô lím vađo tònh caênh
suơt giaêm thõ phíìn thíơm tïơ, khiïịn caâc nhađ bònh
luíơn (bao göìm caê Fortune) nghi ngaơi rùìng, phaêi
chùng cöng ty Phíìn Lan ăang ăaânh míịt võ trñ cuêa
mònh” Nhađ baâo Nelson Schwartz, taâc giaê bađi baâo
nađy ăaô viïịt: “Ngađi chuê tõch Ollila coâ thïí lađ võ CEO
nöíi tiïịng nhíịt chíu Íu – ăöịi vúâi ngûúđi Phíìn Lan
xem Nokia nhû lađ niïìm tûơ hađo quöịc gia, vađ xem
öng nhû lađ Bill Gates, Bill Clinton vađ Jack Welch (*)
cöơng laơi – nhûng chiïịc ăiïơn thoaơi cuô kyô chó cođn lađ
moân ăöì chúi löîi thúđi ăöịi vúâi ngûúđi tiïu duđng ăang
thñch thuâ nhûông míîu ăiïơn thoaơi nùưp gíơp”.
Ollila coâ thïí bõ “haơ bïơ” vò chñnh kyđ voơng mađ
ngûúđi khaâc dađnh cho öng Fortune trong bađi baâo
vûđa röìi coâ thïí noâi húi quaâ vïì “moân ăöì chúi” trong
khi Nokia víîn giûô võ trñ ặâng ăíìu – boê quaâ xa
Motorola thûâ nhò – nhûng coâ thïí ăaô chó ăuâng chöî
Nokia lú lađ Ăoâ lađ, giúđ ăíy Nokia coâ quaâ nhiïìu ăöịi
thuê caơnh tranh vađ thõ trûúđng bõ chia seê Ăùơc biïơt lađ caâc nhaôn hiïơu chíu AÂ ăang nöíi lïn Ăiïìu nađy giaêi thñch vò sao Nokia míịt thõ phíìn nhûng víîn ặâng ăíìu Quan troơng hún, caâc nhađ quan saât cho hay giúđ ăíy caâc nhaôn hiïơu cuông ăíìu tû maơnh vađo kiïíu daâng vađ Nokia ăaô míịt búât miïịng baânh vò lú lađ míîu nùưp gíơp – ăiïìu ăaô quýịn ruô giúâi treê chíu AÂ Nhiïìu baơn treê Viïơt Nam ăaô ăöíi nhaôn hiïơu vò nùưp gíơp tröng laông maơn hún Trong khi ăoâ, Nokia ăang maêi theo hûúâng ăa daơng hoâa cöng nghïơ trong cuöơc tñch húơp Internet vađo ăiïơn thoaơi di ăöơng Ăiïơn thoaơi di ăöơng dađnh cho cöng nghïơ TDMA cuêa Nokia cuông giûô thõ phíìn nhoê hún caâc haông chíu AÂ Caâc nhađ phín tñch cuông ặa ra lyâ do thõ trûúđng baôo hođa Kïí tûđ ăoâ, Nokia khöng cođn tùng trûúêng vuô baôo nûôa
Giûôa nùm 2006, baâo chñ thïị giúâi loan tin Nokia thay thïị CEO
Giaâ cöí phiïịu ngay líơp tûâc rúât 0,8%
Ollila ăïì xuíịt ngûúđi thín cíơn nhíịt lađ öng baơn OPK (Olli Pekka Kallasvuo) vađo vai trođ kïị nhiïơm Öng noâi, ngûúđi cûơu binh 25 nùm lađm viïơc cho Nokia lađ lûơa choơn thñch húơp nhíịt
Kallasvuo, Fortune goơi lađ “gaô líìm lò
luíơt-sû-chuýín-sang-ăíìu-tû-cöng-nghïơ” lađ ngûúđi ăaô cuđng Ollila suy nghô bïn taâch cađ phï, vaơch ặúđng ăi cho Nokia gíìn 15 nùm trûúâc, khi Nokia ặâng bïn búđ phaâ saên nhû chuâ ruđa ăeo caâi mai nùơng cöìng kïình vúâi möơt taâ ngađnh kinh doanh
* Jack Welch: CEO cuêa General Electric vađo cuöịi nhûông nùm 1990,
ặúơc xem lađ nhađ quaên trõ xuíịt chuâng khi vûơc díơy GE vúâi nhûông cöịng
hiïịn quan troơng cho lyâ thuýịt quaên trõ Bill Gates: ngûúđi giađu nhíịt hađnh
tinh, nhađ saâng líơp Microsoft Bill Clinton: Töíng thöịng thûâ 42 cuêa Myô,
hai nhiïơm kyđ (1993-2002)
Trang 6Ăíy chñnh lađ nhín víơt chñnh trong bađi baâo nïu
trïn cuêa Fortune, vúâi tûơa ăïì: “Ngûúđi ăađn öng phña
sau sûơ trúê laơi cuêa Nokia” Nhađ chó huy Ollila ăaô
choơn võ tûúâng laônh quaâ rađnh thõ trûúđng Myô vađo võ
trñ kïị nhiïơm, coâ leô cuông cuđng lyâ do mađ chñnh
For-tune bònh luíơn: “Chiïịc ăiïơn thoaơi 8800 cûơc moêng
vađ quýịn ruô, coâ thïí múê noâ vúâi chó möơt caâi lùưc tay
– sûê duơng höơp bi cuêa chñnh haông ăaô cung cíịp cho
xe húi Porsche” Kallasvuo coâ ặúơc gò vúâi chiïịc ăiïơn
thoaơi do öng lađm ra? Fortune tûúđng thuíơt rùìng noâ
“lađm nöí tung caâc cûêa hađng úê Myô Noâ cođn lađ díịu
hiïơu cuêa cuöơc caâch maơng caêm quan vïì kiïíu daâng.
Noâ ăaô lađm tùng voơt giaâ cöí phiïịu cuêa Nokia thïm
25% trong míịy thaâng gíìn ăíy, líịy laơi tiïịng tùm
cho haông ăiïơn thoaơi lúân nhíịt thïị giúâi”.
Thíơt ra Ollila ăaô “luín chuýín” nhû thöng lïơ
Kallasvuo vïì ăiïìu hađnh Nokia Mobile Phone tûđ nùm
2004, khi thõ trûúđng ăiïơn thoaơi Nokia coâ díịu hiïơu
chûông laơi – ăíy lađ maêng chiïịm 72% doanh söị toađn
tíơp ăoađn Nhûông ngûúđi Nokia hiïíu vùn hoâa cuêa
nhau Sûâ mïơnh cuêa Kallasvuo lađ giaêi bađi toaân
thaâch thûâc ăoâ Ollila ăaô ăùơt Kallasvuo vađo nhûông
võ trñ chiïịn lûúơc nhíịt trong nhûông thúđi ăiïím quan
troơng nhíịt, kïí tûđ khi phaêi bùưt ăíìu hoaơch ắnh
tûúng lai cuêa chuâ ruđa Nokia, cho ăïịn khi chinh
phuơc nûúâc Myô, Trung Myô vađ quay trúê vïì ăiïìu hađnh
tađi chñnh cuêa tíơp ăoađn Taơi Nokia Mobile Phone tûđ
nùm 2004, nhû Fortune phaêi viïịt: “OPK ăaô khúi
dođng thaâc caêm hûâng saâng taơo, bao göìm ñt nhíịt 50
míîu ăiïơn thoaơi vađo nùm nađy” vađ “thõ phíìn Nokia nhanh choâng ặúơc khöi phuơc tûđ 29% lïn 33%”.
Ollila ăaô choơn ăuâng ngûúđi
Fortune noâi Kallasvuo lađ lûơa choơn ăíìu tiïn cuêa
Ollila vađo võ trñ ngai vađng ăíìy thûê thaâch
Ollila noâi vúâi Fortune: “Töi laônh ăaơo coâ húi dûơa
vađo con ngûúđi, cođn öng íịy seô quan tím ăïịn nhûông con söị vađ caâc kïịt quaê”.
Choơn Kallasvuo, Ollila hoađn tíịt nhiïơm vuơ sau cuđng Tuy víơy, Nokia víîn muöịn öng úê laơi vúâi tû caâch chuê tõch khöng ăiïìu hađnh Ollila ăöìng yâ
Taơp chñ Fortune díîn lúđi Ollila: “Öng ta – OPK –
díîu coâ bõ neâm xuöịng nûúâc thò víîn khöng laơnh”.
Möơt líìn nûôa, khi phaêi lûơa choơn möơt míîu laônh ăaơo, Ollila laơi duđng ăïịn thuýịt thñch nghi nhû chñnh öng cuông coâ thïí nhaêy xuöịng höì bùng tuýịt ngay khi rúđi khoêi phođng sauna
Lyâ do cuöịi cuđng: OPK lađ thađnh viïn duy nhíịt cođn laơi cuêa ăöơi hònh trong mú do Ollila líơp ra 15 nùm trûúâc Moơi ngûúđi ăaô nghó hûu vađo nhûông nùm trûúâc ăíy trong khi Ollila ăííy nhûông ngûúđi treê lïn vađ bùưt ăíìu thú ngûúđi nûúâc ngoađi vađo Nokia Coâ thïí suy ăoaân rùìng Ollila muöịn ngûúđi cíìm trõch phaêi lađ möơt ngûúđi Phíìn Lan am hiïíu Nokia Ăíy coâ thïí khöng chó lađ víịn ăïì “tûơ hađo dín töơc” mađ cođn
vò Nokia chûa thíơt sûơ bïìn vûông Noâi nhû Dan Steinbock lađ Nokia thiïịu nhûông ăöơng lûơc chuê ýịu Nokia thíơt ra ăaô phaât triïín dûơa trïn “míơt maô
Ollila”, noâi nhû Fortune, vúâi caâch tiïịp cíơn töíng
Trang 7húơp Baên thín Ollila cuông noâi taơi lïî nhíơn giaêi thađnh
tûơu troơn ăúđi 2006 cuêa höơi GSM thïị giúâi: “chuâng töi
chó úê giai ăoaơn ăíìu tiïn” Öng biïịt mûúđi lùm nùm
lađ quaâ treê ăöịi vúâi möơt doanh nghiïơp ăa quöịc gia
OPK lađ chöî dûơa töịt nhíịt tiïịp theo cuêa ngûúđi khöíng
löì non treê Phíìn Lan
“MÍƠT MAÔ” OLLILA
Thaâng 8.1998, Nokia lađm thïị giúâi ngaơc nhiïn khi
vûúơt qua Motorola cuêa ngûúđi Myô Business Week ăaô
gùơp thíịt baơi khi giaêi maô hiïơn tûúơng nađy bùìng caâch
tiïịp cíơn thöng qua caâ nhín kiïơt xuíịt – möơt caâch
nghô quen thuöơc cuêa phûúng Tíy Nhađ baâo Stephen
Baker ăaô ặúơc Ala-Peitila, phoâ chuê tõch Nokia, giaêi
thñch rùìng höì sú caâ nhín lađ chuýơn ăaâng chï traâch:
“Tiïíu sûê caâ nhín lađ möơt sûơ döịi traâ” Ăoâ lađ quan
niïơm tûđ möơt nïìn vùn hoâa khaâc hùỉn cuêa Baker
Baker thíịy mònh cíìn phaêi ăùơt cíu hoêi nađy vúâi
nhín víơt chuê chöịt lađ Ollila, ăïí coâ thïí noâi vúâi baơn
ăoơc cuêa mònh úê nïìn vùn hoâa phûúng Tíy
Baker: Lyâ do nađo mađ öng vađ moơi ngûúđi úê ăíy laơi
quaâ e ngaơi (skittish) vúâi caâc höì sú caâ nhín nhû
víơy?
Ollila: Ăoâ lađ möơt baên nùng cuêa Nokia Chuâng töi
muöịn nhíịn maơnh ăïịn nöî lûơc ăöìng ăöơi Töi khöng
muöịn caâ nhín hoâa Nokia thađnh ra caâ nhín töi
Víơn ăöơng theo kiïíu chñnh trõ thò seô khöng Phíìn Lan lùưm, khöng Nokia lùưm ăíu vađ sûơ khiïm töịn seô giuâp ngûúđi ta ặâng díơy ríịt töịt Chuâng töi khöng cíìn nhûông huýìn thoaơi anh huđng úê ăíy
Trong buöíi noâi chuýơn mađ Baker miïu taê Ollila lađ coâ veê bïì ngoađi lõch laôm, bïn taâch cađ phï noâng, nhûng íín chûâa bïn trong lađ tñnh kiïn quýịt Bađn vïì tiïíu sûê caâ nhín, ruât cuöơc Ollila cuông noâi ăïịn
möơt caâi tïn mađ ăoơc giaê cuêa Baker chúđ ăúơi: “Nïịu
anh hoaơt ăöơng trong ngađnh phíìn mïìm hay viïîn thöng, anh khöng thïí noâi ai seô lađ ngûúđi chiïịn thùưng Thíơm chñ Bill Gates cuông khöng thïí chùưc chùưn rùìng öng íịy lađ ngûúđi chiïịn thùưng” Vađ ngûúđi
Phíìn Lan cíìn coâ caâch riïng dûơa trïn baên sùưc cuêa
mònh: “Khi ăiïìu ăoâ (yâ thûâc khöng chùưc chiïịn
thùưng) ăïịn vúâi tñnh linh hoaơt, ăíìu oâc cúêi múê, sûơ roô rađng cuêa möơt töí chûâc, chuâng töi thíịy chuâng töi ăang ăùơc biïơt hûúâng vađo ăiïìu seô lađ tûúng lai cuêa nùm nùm túâi” Nùm nùm sau, moơi chuýơn diïîn ra
ăuâng nhû víơy vađ tinh thíìn ăöìng ăöơi víîn lađ baên sùưc Nokia
Coâ thïí thíịy Ollila lađ míîu doanh nhín “ríịt Myô”, ăiïín hònh lađ ăùơt Nokia vađo mö hònh quaên lyâ chuê tõch kiïm CEO Nhûng ăöìng thúđi, síu bïn trong, nhû giaâo sû Martti Haikio mö taê, ăoâ lađ ngûúđi ăađn öng say mï veê ïm ăïìm cuêa vùn hoâa Scandinavian Ngûúđi cöng dín quýìn lûơc thûâ hai úê ăíịt nûúâc Phíìn Lan, sau töíng thöịng, ăaô quaâ xuâc ăöơng khi tíơp ăoađn Alma baân kïnh truýìn hònh MTV cho
Trang 8nûúâc ngoađi Búêi vúâi öng ăoâ lađ di saên vùn hoâa cuêa
dín töơc Toađn cíìu hoâa khöng phaêi lađ ăïí baân baên
sùưc Ollila coâ mùơt trong nhûông höơi nghõ quöịc tïị, kïí
caê höơi nghõ cuêa Liïn hiïơp quöịc, bađn trođn cöng
nghiïơp chíu Íu, nhûông dûơ baâo cuêa öng coâ thïí
lađm nhaêy muâa nhûông con söị trïn thõ trûúđng chûâng
khoaân thïị giúâi nhûng öng thñch nghó ngúi bïn búđ
höì Pukala ýn tônh vúâi gia ằnh Öng ăöịi ăíìu vúâi
caâc trung tím cöng nghïơ cao vađ trung tím thûúng
maơi cuêa thïị giúâi nhûng öng yâ thûâc sûơ aênh hûúêng
cuêa Nokia lïn ăúđi söịng vùn hoâa cuêa ăíịt nûúâc Öng
ăi khùưp nùm chíu vúâi cûúđng ăöơ cao nhûng öng
cuông dađnh thúđi gian ăïí noâi chuýơn vúâi thanh niïn
Phíìn Lan taơi caâc Ăaơi hoơc Helsinki, Ollulu vađ
Tampere – nhûông trûúđng ăaơi hoơc mađ Nokia húơp taâc
míơt thiïịt ăïí luön coâ ăuê thanh niïn tađi nùng trong
böơ maây khöíng löì cuêa Nokia toađn cíìu
Nïịu Martti Haikio phaât hiïơn ra rùìng Ollila mong
muöịn ăöìng ăöơi quaên trõ cíịp cao cuêa öng phaêi nïu
gûúng trong ăúđi söịng caâ nhín – nhûng noâ seô
khöng thïí lađ quy ắnh – thò Dan Steibock thíịy rùìng
nhoâm quaên trõ cao cíịp cuêa Ollila ăaô thûơc sûơ cín
bùìng ăúđi söịng caâ nhín vađ töịc ăöơ lađm viïơc cùng
thùỉng trong cöng ty Steinbock ăaô hoađn thađnh taâc
phíím Nokia Revolution trong nùm nùm, bùìng
phûúng phaâp phoêng víịn chñnh caâc nhín víơt Vađ
nhađ tû víịn chiïịn lûúơc nađy ăaô viïịt: “Khöng coâ möơt
thađnh viïn nađo cuêa ban laônh ăaơo dñnh daâng ăïịn
nhûông hađnh vi khöng ăuâng ăùưn trong nghïì
nghiïơp hay coâ hònh aênh tiïu cûơc trong mùưt cöng chuâng” Cuông theo quan saât cuêa Steibock, giaêng
daơy taơi Helsinki, thò ăöơi nhoâm cuêa Ollila “taâch mònh
ra khoêi cöng chuâng vađ tíơn hûúêng cuöơc söịng gia ằnh ýn bònh” Theo öng, hoơ ặúơc ắnh hûúâng
khöng chó búêi nhûông thađnh cöng vađ sûơ giađu coâ mađ chuê ýịu búêi caâc phíìn thûúêng vö hònh nhû uy tñn, ặúơc hoơc hoêi suöịt ăúđi vađ nhíơn ặúơc sûơ tön troơng trong nghïì nghiïơp
Ăoâ lađ nhûông giaâ trõ cùn baên cuêa vùn hoâa Phíìn Lan Baên thín Ollila ăaô chûâng minh rùìng sau khi cöịng hiïịn hïịt mònh thò tuöíi öng lađ möơt thûúng hiïơu – mađ ngađy öng rúđi Nokia caâc haông tin giíơt tñt “Shell ăaô coâ Ollila” Lûúng múâi cuêa öng ặúơc tiïịt löơ lađ 500.000 ăöla möơt nùm Chuâ beâ cuêa ăöơi hûúâng ăaơo Boy Scout nhađ ngheđo ngađy nađo giúđ coâ “giaâ” cao ngíịt – trïn ẳnh cao thïị giúâi Coâ veê nhû CEO quöịc tïị lađ möơt tađi saên quöịc gia – ñt nhíịt lađ cuông trïn khña caơnh hoơ ăoâng thúị nhiïìu cho ăíịt nûúâc Ollila cuông may mùưn khi ăöìng ăöơi cuêa öng lađ nhûông nhađ trñ thûâc hađng ăíìu cuêa ăíịt nûúâc May mùưn ăoâ do öng taơo ra bùìng chñnh lûơa choơn cuêa mònh
Giaâo sû Erkko Autio, möơt chuýn gia Phíìn Lan vïì
toađn cíìu hoâa ăaô viïịt: “Khiïm töịn gíìn nhû lađ möơt
tön giaâo cuêa Nokia Khiïm töịn giuâp baơn saâng suöịt vađ khöng kiïu cùng Ăiïìu nađy coâ thïí lađ möơt bađi hoơc khoâ khùn nhíịt cho moơi ngûúđi khi phaêi noi theo (Nokia) trong möơt thúđi gian dađi, nhíịt lađ khi
Trang 9chuâng ta bùưt ăíìu thađnh cöng” Theo nhađ lyâ luíơn
chiïịn lûúơc quöịc tïị nađy cuêa Ăaơi hoơc Helsinki, ăiïìu
nađy (khiïm töịn) lađ möơt phíìn lyâ do giaêi thñch vò sao
Nokia lađ cöng ty duy nhíịt trong söị 300 doanh
nghiïơp cuđng ngađnh trong khu vûơc lađm nïn huýìn
thoaơi toađn cíìu Ăíy lađ bađi hoơc thûâ saâu trong baêy
bađi hoơc mađ öng ruât ra sau khi nghiïn cûâu thađnh
cöng Nokia trong caâch chinh phuơc thïị giúâi
Coâ thïí thíịy Ollila ăaô ăùơt nïìn taêng bïìn vûông cho
Nokia dûơa trïn hai ýịu töị: hoơc tíơp ăïí höơi nhíơp
quöịc tïị vađ kñnh troơng caâc baên sùưc dín töơc Öng ăaô
viïịt nïn tíìm nhòn, sûâ mïơnh, caâc giaâ trõ chia seê cuêa
möơt tíơp ăoađn thíịm ăíîm tinh thíìn Phíìn Lan
nhûng ăođi hoêi caâc hađnh ăöơng chiïịn lûúơc theo caâch
mađ thïị giúâi hiïơn ăaơi ăang víơn hađnh
Nhûng chuâng ta víîn chûa thïí kïịt luíơn lyâ do
thađnh cöng cuêa chuýịn bay vúâi töịc ăöơ phi thuýìn
cuêa cuơ ruđa Nokia mađ Ollila vûđa cíìm laâi (CEO) vûđa
hûúâng díîn ặúđng bay (chuê tõch)
Steinbock noâi khöng tòm thíịy ăöơng lûơc giuâp
Nokia thađnh cöng – bñ quýịt lađm viïơc nhoâm, chiïịn
lûúơc ăuâng, vùn hoâa doanh nghiïơp töịt khöng phaêi
lađ cuêa riïng Nokia Nhiïìu ngûúđi khaâc cuông coâ
Huöịng höì, Nokia lađ cöng ty phaât triïín nhanh möơt
caâch kinh hoađng nhûng laơi úê trong tònh traơng
khöng ặúơc baêo vïơ - kïí caê bñ míơt cöng nghïơ vúâi
maô nguöìn múê
Víơy ăíu lađ “code bñ míơt cuêa Nokia?” Fortune noâi
thùỉng: Chñnh lađ Ollila Coâ phaêi víơy khöng? Thïị
nïịu öng ra ăi thò Nokia míịt sûâc maơnh? Nïịu ăuâng nhû víơy thò öng khöng thïí lađ möơt “code” nađo caê! Coâ leô phaêi nghe chñnh Ollila noâi thöi: Sûâc maơnh cuêa chuâng töi = trao khaê nùng + trao quýìn lûơc; vađ ăiïìu kiïơn cuêa biïíu thûâc: trao cho ngûúđi treê Ollila ăaô trao laơi nhûông di saên söịng ăöơng nađo?
Quan niïơm söịng “thñch nghi”
Öng cho rùìng con ngûúđi coâ khaê nùng thñch nghi vúâi möi trûúđng khùưc nghiïơt Niïìm tin ăoâ cuêa öng, vúâi thađnh quaê Nokia ngađy nay, ăaô ăííy luđi nhûông mùơc caêm tûơ ti cuêa keê ýịu, keê ăi sau Ăiïìu míịu chöịt lađ biïịt roô caâc nguöìn lûơc vađ sûâc lûơc cuêa mònh Bùìng
tû tûúêng ăoâ, öng thñch caâc thûê thaâch, vađ kïị thûđa möơt caâch tûơ chuê cuđng vúâi thaâi ăöơ khiïm töịn ăöịi vúâi
di saên quaâ khûâ Quan niïơm thñch nghi giuâp öng nhòn thíịy trûúâc tíịt caê moơi ngûúđi nhûông cú höơi múâi mađ giaâo sû Arkko Autio goơi lađ “ýịu töị may mùưn”, vađ giaâo sû Martti Haikio goơi lađ “Ollila ăaô boê laơi nhûông gaânh nùơng tûđ quaâ khûâ möơt caâch nheơ nhađng” Nïịu khöng ăuê quaê quýịt vúâi cú höơi vađng GSM, thò ríịt coâ thïí Ollila bõ lõch sûê boê rúi, búêi ăoâ lađ “lûơa choơn duy nhíịt” nhû caâch noâi cuêa Dan Steinbock
Kinh doanh lađ cöng cuơ phuơc vuơ con ngûúđi
Ollila ăaô ăùơt toađn böơ tíơp ăoađn Nokia múâi meê, treê trung sau taâi cíịu truâc vađo chó möơt sûâ mïơnh duy nhíịt: Connecting People Ăoâ khöng ăún thuíìn lađ
Trang 10möơt khííu hiïơu ăïí ăem baân kiïịm tiïìn trïn quy mö
thïị giúâi Ăoâ lađ sûâ mïơnh cuêa Nokia trong viïơc nöịi
Phíìn Lan vađo lõch sûê thïị giúâi hiïơn ăaơi, nöịi ngûúđi
Phíìn Lan vúâi nhau trong tinh thíìn sisu, sùĩn sađng
cöịng hiïịn cho xûâ súê “Kïịt nöịi moơi ngûúđi” ăùơt
con-ngûúđi-khaâch-hađng vađo võ trñ trung tím phuơc vuơ vúâi
tíịt caê sûơ khaâc biïơt caâ nhín, khaâc biïơt vùn hoâa
nhûng ăïìu giöịng nhau úê nhu cíìu mađ Ollila goơi lađ
“mong muöịn tiïơn nghi hún” Vò thïị khi Nokia cuêa
Ollila tiïịn vađo cöơt möịc 3G vađ Internet thò lõch sûê
giao tiïịp di ăöơng cuêa thïị giúâi bûúâc sang möơt khaê
nùng múâi Vúâi tíịt caê yâ nghôa nhín baên ăoâ, nhín
viïn toađn cíìu cuêa Nokia ặúơc rađng buöơc trong möơt
tinh thíìn nhín loaơi vađ hoơ seô tûơ loaơi boê mònh nïịu
khöng giûô ặúơc ăiïìu rùn thûâ nhíịt: “sûơ hađi lođng cuêa
khaâch hađng” Nhòn möơt caâch hïơ thöịng trong hađnh
trònh cuêa Nokia coâ thïí hiïíu rùìng “sûơ hađi lođng” cuêa
khaâch hađng khöng ăún thuíìn lađ thoêa maôn hađnh vi
mua hađng mađ lađ tinh thíìn saâng taơo ăïí phuơc vuơ
nhûông nhu cíìu tûúng lai cuêa con ngûúđi- tûđ cöng
nùng cöng nghïơ cho ăïịn kiïíu daâng ăaâp ûâng nhu
cíìu thíím mô cuêa ngûúđi duđng Ăiïìu nađy giaêi thñch
vò sao R&D cuêa Nokia phaêi nhòn thíịy, tiïn ăoaân
vađ taơo ra nhûông “bûúâc nhaêy voơt” cho nhu cíìu cuêa
con ngûúđi – theo caâch noâi cuêa Business Week – khi
Nokia múê ra caâch cûêa 3G
Hoơc lađ ăiïìu kiïơn tiïn quýịt
Nguýn tùưc quýịt ắnh cuêa Nokia lađ haôy ăïí caâc
bùìng chûâng khoa hoơc lïn tiïịng, hún lađ chûâc vuơ Ăíìu tû nhiïìu (vađ chuê ýịu lađ ăuâng caâch) vađo R&D lađ bùìng chûâng thuýịt phuơc nhíịt cuêa tû tûúêng quaên trõ Ollila Ăoâ coâ thïí lađ caâch hoơc cuêa möơt töí chûâc Baên thín öng ăaô hoơc tíơp thíơt nhiïìu ăïí “tûơ mònh giađnh líịy võ trñ laônh ăaơo” Lõch sûê cuêa Nokia cho öng thíịy rùìng caâc võ tiïìn böịi cuêa nhûông thúđi ăiïím thađnh cöng, tûđ caâc nhađ saâng líơp cho ăïịn tađi nùng Kairamo ăïìu lađ nhûông ngûúđi hoơc ra trođ Hoơc
úê trûúđng khöng ăuê mađ phaêi ra nûúâc ngoađi mađ hoơc caâch thiïn haơ bònh thiïn haơ Hoơc khöng ăuê mađ phaêi lađm thú ăïí hoơc Nhòn tûđ thung luông Sillicon ăïịn ÍỊn Ăöơ, Trung Quöịc, Singapore hiïơn ăaơi vađ nûúâc Nhíơt vúâi cuöơc Duy Tín ăíìu thïị kyê XX, coâ thïí thíịy caâch nhòn cuêa Ollila vïì tiïịp cíơn quöịc tïị lađ coâ hiïơu quaê vađ hiïơu quaê thíìn kyđ Tuy nhiïn, coâ veê nhû, hoơc chñnh tûđ thíịt baơi cuêa mònh, tûđ chñnh thađnh cöng cuêa mònh múâi lađ quan troơng Steinbock xaâc nhíơn rùìng Ollila lađ ngûúđi ăaô khai thaâc caâc nguöìn lûơc cuêa mònh hún lađ chúđ ăúơi sûơ giuâp ăúô tûđ bïn ngoađi Díîn dùưt toađn böơ cöng cuöơc khai thaâc ăoâ chñnh lađ tû tûúêng ăíìu tû vađo con ngûúđi, mađ khúêi ăíìu lađ nhoâm chíịt xaâm tinh hoa cuêa caâc ăöìng nghiïơp cíịp cao cuêa öng Khoa hoơc quaên trõ chíịt lûúơng ăaô ặúơc aâp duơng ăïí toađn böơ tíơp ăoađn coâ thïí hoơc ặúơc tûđ viïơc “lùưng nghe nhín viïn” Ngûúđi treê ặúơc ăùơt vađo trung tím sûơ nghiïơp nađy, búêi muöịn
ăi ặúđng dađi ngûúđi ta buöơc phaêi ăïí ngûúđi treê lađm chuê tûđ bíy giúđ