Tăng huyết áp - Kẻ giết người thầm lặng ppt

Tăng huyết áp - Kẻ giết người thầm lặng Nhân dịp Ngày phòng chống tăng huyết áp thế giới 17/5/2010, chúng tôi muốn cung cấp một số thông tin cơ bản và cập nhật về tăng huyết áp THA, căn

Tăng huyết áp - Kẻ giết người thầm lặng

Nhân dịp Ngày phòng chống tăng huyết áp thế giới 17/5/2010, chúng tôi muốn cung cấp một số thông tin cơ bản và cập nhật về tăng huyết áp (THA), căn bệnh nguy hiểm và ngày càng có xu hướng tăng lên một cách rất rõ rệt ở nước ta để mọi người cùng có

ý thức phòng, chống một cách tích cực và hữu hiệu nhằm giảm thiểu tối đa những biến chứng âm thầm và rất nguy hiểm do căn bệnh này gây ra

THA - một bệnh lý rất phổ biến trong cộng đồng

THA đang trở thành một vấn đề thời sự vì sự gia tăng nhanh chóng của căn bệnh này trong cộng đồng Thực vậy, theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đã có khoảng 1,5 tỷ người trên thế giới

bị THA Theo thống kê tại Hoa Kỳ năm 2006, có khoảng 74,5 triệu người Mỹ bị THA, tức là cứ khoảng 3 người lớn lại có 1 người bị THA Nhưng một điều đáng lưu tâm hơn là tỷ lệ những người bị THA còn đang gia tăng một cách nhanh chóng ở cả các nước đang

phát triển thuộc châu Á, châu Phi Ngay ở Việt Nam, theo một điều tra gần đây nhất của Viện Tim mạch Quốc gia tại 8 tỉnh và thành phố của nước ta thì tỷ lệ THA của những người từ 25 tuổi trở lên

đã là 27,4%

Các bác sĩ Viện tim mạch hội chẩn một ca

bệnh

THA - Kẻ giết người số một

Trong báo cáo về sức khoẻ hàng năm của WHO năm 2002 đã nhấn mạnh THA là "kẻ giết người số một" Thực vậy, vào năm 2008, người ta ước tính có khoảng 17,5 triệu người trên thế giới bị tử

vong do THA và các biến chứng tim mạch Theo một điều tra tại Hoa Kỳ năm 2006 đã cho thấy có 56.561 người Mỹ bị tử vong vì THA Một nghiên cứu tại nước Đức vào cuối những năm 80 của thế kỷ trước đã cho thấy những nguy cơ gây tử vong trong một năm tại Đức là: Đi máy bay thì nguy cơ là 1/1.000.000; lái xe ôtô

là 1/5.000; hút thuốc lá là 1/250, nhưng THA thì nguy cơ là 1/50 (!) Người ta cũng thấy là với mỗi mức HA tâm thu tăng lên

20mmHg và HA tâm trương tăng lên 10mmHg thì nguy cơ các biến cố tim mạch cũng sẽ tăng lên gấp đôi THA là bệnh lý có thể gây ra rất nhiều biến chứng khác nhau, làm cho người bệnh trở nên tàn phế, thậm chí có thể tử vong Các biến chứng thường gặp nhất là:

Các biến chứng về tim: Cơn đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, suy tim

Các biến chứng về não: Xuất huyết não, nhũn não, bệnh não do THA

Các biến chứng về thận: Đái ra protein, phù, suy thận

Các biến chứng về mắt: Mờ mắt, xuất huyết, xuất tiết và phù gai thị

Các biến chứng về mạch máu: Phình hoặc phình tách thành động mạch, các bệnh động mạch ngoại vi

THA - Kẻ giết người thầm lặng

Chỉ có một số ít các bệnh nhân THA là có một vài triệu chứng cơ năng gợi ý cho họ đi khám bệnh như: đau đầu, chóng mặt, cảm giác ruồi bay, mặt đỏ bừng, ù tai Nhưng đa số các bệnh nhân bị THA lại thường không có các dấu hiệu cảnh báo trước Nhiều khi, lúc thấy có triệu chứng đau đầu xuất hiện thì tiếp ngay sau đó cũng

là kết thúc cuộc đời của họ do đã bị xuất huyết não nặng nề Mặt khác, tuyệt đại bộ phận (khoảng 90%) các bệnh nhân bị THA là không rõ nguyên nhân (còn gọi là THA nguyên phát) Chỉ một số nhỏ các bệnh nhân (<10%) bị THA có tìm được nguyên nhân (tức

là do hậu quả của một số bệnh lý khác) Do đó, những dấu hiệu thể

hiện bệnh THA thường không đặc hiệu và người bệnh thường không thấy có gì khác biệt với người bình thường Vì vậy, việc kiểm tra HA thường xuyên, nhất là những người có những yếu tố nguy cơ về tim mạch, là hết sức cần thiết và quan trọng

3 nghịch lý trong bệnh THA

Mặc dù chúng ta đã hiểu rõ sự phổ biến và mức độ nguy hiểm của bệnh THA nhưng cho đến tận bây giờ, THA vẫn tồn tại 3 nghịch

lý, đó là:

THA là bệnh rất dễ phát hiện (bằng cách đo HA khá đơn giản) nhưng người ta thường lại không được phát hiện mình bị THA từ bao giờ THA là bệnh có thể điều trị được nhưng số người được điều trị không nhiều THA là bệnh có thể khống chế được với mục tiêu mong muốn, nhưng số người điều trị đạt được HA mục tiêu lại không nhiều

Thực vậy, theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới, chỉ có 30% số người bị THA được điều trị và trong số những bệnh nhân được

điều trị này thì cũng chỉ có 12% số bệnh nhân được kiểm soát tốt

về HA (dưới

140/90mmHg

)

Vì sao lại tồn

tại những

nghịch lý

này?

Đây thực sự

là vấn đề

không phải

đơn giản

Chúng ta cần

nhìn nhận

một cách

thẳng thắn

vào những thực tế khách quan như sau:

Những đề xuất cụ thể sau đây luôn là những lời khuyên có ích cho mỗi chúng ta trong việc

phòng chống bệnh THA:

Giảm cân nặng (nếu thừa cân); Không hút thuốc

lá, thuốc lào; Không ăn nhiều chất béo bão hòa;

Không ăn mặn (giảm muối trong khẩu phần ăn);

Tập thể dục đều đặn hàng ngày; Hạn chế uống

rượu bia; Tránh căng thẳng, lo âu, nên tự tạo cho

mình một cuộc sống hài hòa, vui vẻ; Kiểm tra

thường xuyên số đo huyết áp của mình; Kiểm tra

định kỳ các yếu tố nguy cơ khác (rối loạn đường

máu, lipid máu ) để có thể kiểm soát kịp thời các

yếu tố nguy cơ đó

Nhận thức của nhân dân về sự thường gặp, về mức độ nguy hiểm của bệnh còn chưa đầy đủ và đúng mực; Việc điều chỉnh để có một lối sống hợp lý là vấn đề rất quan trọng trong việc phòng, chống bệnh THA nhưng việc áp dụng trong thực tế lại không đơn giản vì những thói quen sinh hoạt không hợp lý đã tồn tại từ khá lâu và nhận thức của người dân cũng còn những hạn chế nhất định; Người bệnh THA lại thường hay có nhiều bệnh lý khác đi kèm như: béo phì, tiểu đường, rối loạn lipid máu làm cho việc khống chế số đo

HA càng khó khăn hơn; Việc điều trị THA cần phải được thực hiện một cách liên tục và lâu dài, tuy nhiên trên thực tế, nhiều người bệnh chưa thực hiện được đúng theo những nguyên tắc này, cũng

có thể do người bệnh tự lầm tưởng là bệnh đã khỏi hoặc do điều kiện kinh tế có khó khăn không tiếp tục mua được thuốc nữa hoặc

do một vài tác dụng phụ của thuốc gây ra đối với bệnh nhân

Liệu chúng ta có thể phòng, chống lại được kẻ giết người thầm lặng này hay không?

Câu trả lời là hoàn toàn có thể Vấn đề phụ thuộc vào chính bản thân của mỗi người chúng ta rất nhiều

Ở nước ta, trước tình hình gia tăng nhanh chóng và những biến chứng nặng nề của bệnh THA, ngày 19/12/2008, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã ký quyết định phê duyệt chương trình phòng chống THA trở thành Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2006 - 2010 Ban Điều hành quốc gia phòng chống THA với nòng cốt là các cán bộ của Viện Tim mạch Việt Nam đã tích cực tham gia triển khai các hoạt động trong cộng đồng như truyền

thông, giáo dục sức khoẻ, khám sàng lọc THA, xây dựng các mô hình phòng chống THA từ tuyến xã, phường tới tuyến Trung ương

Chúng ta hy vọng là với tất cả những cố gắng của toàn xã hội, của

cả cộng đồng, việc kiểm soát THA sẽ mang lại những lợi ích đáng

kể Việc cổ vũ lối sống lành mạnh và thay đổi những lối sống có hại cho mỗi cá nhân là vũ khí hữu ích hàng đầu trong cuộc chiến chống lại "kẻ thù thầm lặng này"

GS.TS NGUYỄN LÂN VIỆT