Có thể mắc bệnh nặng khi da bị vàng pptx

Có thể mắc bệnh nặng khi da bị vàng Vàng da, hay còn gọi là hoàng đản, là biểu hiện của tình trạng tăng chất bilirubin sắc tố mật trong máu >20mg/lít.. Ngoài biểu hiện vàng da, bệnh n

Có thể mắc bệnh nặng khi

da bị vàng

Vàng da, hay còn gọi là hoàng đản, là biểu hiện của

tình trạng tăng chất bilirubin (sắc tố mật) trong máu

(>20mg/lít) Có nhiều nguyên nhân gây ra vàng da Có

nguyên nhân đơn giản nhưng cũng có khi vàng da là

triệu chứng của một căn bệnh nghiêm trọng

Ngoài biểu hiện vàng da, bệnh nhân có lượng bilirubin

trong máu tăng còn bị vàng kết mạc mắt

Hồng cầu trưởng thành bị vỡ sinh ra chất bilirubin gián

tiếp được tích trữ ở lách Chất bilirubin gián tiếp theo tĩnh

mạch cửa về gan, được gan biến thành bilirubin trực tiếp

Bilirubin trực tiếp một phần trở lại máu, một phần thải ra

theo đường dẫn mật đổ vào ruột Tại đây, bilirubin trực

tiếp được giáng hóa một phần tạo sắc tố stercobilin trong

phân, một phần nhỏ tạo thành urobilinogen được hấp thu

và thải trừ trong nước tiểu Bình thường, nồng độ bilirubin

toàn phần trong máu nhỏ hơn 17mmol/l, chủ yếu là

bilirubin gián tiếp

Cấu trúc phân tử bilirubin

Vàng da có thể do tăng quá nhiều sắc tố mật trực tiếp

(như tan máu), do bệnh lý ở gan hoặc do tắc nghẽn

đường dẫn mật, vì thế, muốn biết chính xác là vàng da do

nguyên nhân nào thì cần phải thăm khám và làm các xét

nghiệm cần thiết

Có rất nhiều nguyên nhân gây bệnh vàng da Trước tiên,

nếu bệnh nhân bị vàng da từ nhỏ thì bệnh mang tính chất

gia đình, hay còn gọi là hội chứng Dubin-Johnson, Rotor

(chỉ chung bệnh ứ mật tại gan có thể bẩm sinh) – một căn

bệnh hiếm gặp Những người mắc hội chứng

Dubin-Johnson, Rotor vẫn có thể sống lâu Nếu lớn lên hay gần

đây da mới bị vàng thì nên nghĩ tới các trường hợp sau:

Vàng da do tắc nghẽn đường dẫn mật: Những bệnh gây

tắc nghẽn đường mật thường là các bệnh: u đường mật

ngoài gan, thường gặp nhất là ung thư bóng Vanter, ung

thư đường mật Biểu hiện lâm sàng là dấu hiệu tắc mật

tăng dần kèm những cơn đau quặn gan không điển hình

và có sốt

Ung thư đầu tụy: Thường xảy ra ở nam giới trên 60 tuổi,

có tiền sử viêm tụy mạn hoặc đái tháo đường Thể trạng

suy giảm, tình trạng tắc mật tăng dần, vàng da đậm Ung

thư đường mật trong gan: triệu chứng vàng da thường từ

từ và rất chậm, thường kết hợp với một bất thường bẩm

sinh trong đường mật như nang ống mật chủ, viêm xơ

đường mật nguyên phát Sỏi đường mật: khởi bệnh điển

hình với đau, sốt, vàng da của tam chứng Charcot, khám

có gan to, túi mật to và đau

Ngoài ra còn có một số nguyên nhân khác như ung thư túi

mật, hạch di căn chèn vào đường mật, ung thư gan

nguyên phát hoặc thứ phát, bệnh lao gan, bệnh sán lá

gan

Vàng da do tổn thương tế bào gan: Các tế bào gan bị tổn

thương trong các bệnh sau: viêm gan cấp do virut: bệnh

tiến triển qua các giai đoạn như: giai đoạn trước vàng da

với các biểu hiện giống cúm; giai đoạn vàng da với các

biểu hiện vàng da rõ, phân bạc màu, gan hơi to không

đau, lách hơi to, men transamilase tăng cao, bilirubin tăng

cả trực tiếp và gián tiếp Viêm gan cấp do rượu Viêm gan

do thuốc: các thuốc như paracetamol, rifamicin và INH,

MTU, PTU có thể kèm các biểu hiện khác như ngứa, nổi

mề đay, sốt

Ngoài ra còn một số nguyên nhân khác như xơ gan mật

tiên phát, ứ mật tái phát lành tính

Các bệnh lý ở gan mật là một

trong các nguyên nhân gây

vàng da

hoặc mắc phải có nguyên nhân tại hồng cầu hoặc ngoài

hồng cầu Đó là do hồng cầu bị phá hủy trực tiếp màng tế

bào như trong bệnh sốt rét hoặc do biến dạng hồng cầu

như trong bệnh hồng cầu hình lưỡi liềm, hoặc do giảm

sức bền hồng cầu thứ phát do bất thường biến dưỡng

Đặc điểm của các bệnh này là da vàng nhạt, kín đáo,

thiếu máu tái phát nhiều lần, lách to

Dựa vào một số yếu tố đi kèm với chứng vàng da có thể

xác định được nguyên nhân gây bệnh Chẳng hạn: ngứa

lâu năm, nay lại vàng da, cần nghĩ đến chứng do ứ mật

trường diễn trong gan Từng sống ở những vùng có ký

sinh trùng gây bệnh thì vàng da có thể là hậu quả của sự

hình thành các kén nước trong gan Nếu đường gan mật

từng phải mổ, nên nghĩ tới chít hẹp đường mật sau mổ

Nếu nghiện rượu lâu năm, đó là dấu hiệu xơ gan, viêm

gan

Bệnh tiểu đường trên 50 tuổi, vàng da thường là biểu hiện

ung thư tụy

Vàng da ở người bệnh ung thư (đã được chẩn đoán hoặc

vừa mổ) có thể báo hiệu là đã bị di căn vào gan

Vàng da có thể là biểu hiện viêm gan hoặc xơ gan nếu

kèm theo lách to Nếu gan to cứng như đá, mặt gồ ghề,

phản ứng nhạy khi nắn vào thì có thể kết luận chắc chắn

là ung thư gan

Vàng da kèm với túi mật to, gan to, là bị tắc nghẽn ở ống

mật chủ Nếu sờ thấy gan to nhưng túi mật bé, cần nghĩ

tới tắc nghẽn trong gan Trường hợp gan không to, túi mật

bé thì chắc chắn không có tắc nghẽn đường dẫn mật chủ

Vàng da còn có thể là do ăn nhiều trong thời gian dài thực

phẩm có chất caroten như cà rốt, đu đủ, cà chua Những

trường hợp vàng da này không liên quan tới tình trạng

tăng chất bilirubin Chỉ cần không ăn các thực phẩm nói

trên chứng vàng da sẽ hết