Sự tập trung hóa báo chí ở các nước tư bản chủ nghĩa

Sự tập trung hóa báo chí ở các nước tư bản chủ nghĩa

Đề tài:

Sự tập trung hóa báo chí ở các nước tư bản chủ nghĩa

CHƯƠNG I KHÁI QUÁT VỀ TẬP TRUNG HÓA BÁO CHÍ

1 Khái niệm tập trung hóa báo chí

Hiện nay, vẫn có những quan điểm khác nhau về khái niệm tập trung hóa vàtập trung hóa báo chí Theo từ điển Tiếng Việt thì từ “tập trung” có nghĩa là dồn lại,

tụ họp ở 1 nơi, hoặc là dồn sức lực, trí tuệ, hướng hoạt động vào việc gì” (trang

1444 Đại từ điển Tiếng Việt, Nguyễn Như Ý, NXB ĐHQG TPHCM, 2007) Còntập trung hóa thì được hiểu như quá trình dồn lại, tụ hợp lại tại một nơi, một điểm.Hay nói cách khác hiểu một cách đơn giản nhất thì tập trung hóa báo chí là quátrình tích tụ các cơ quan báo chí lại với nhau, tập hợp lại thành một cơ quan to nhất

Theo Pierre Albert trong cuốn “Lịch sử báo chí” thì cho rằng: “Quá trình tậptrung hóa là quá trình mà các báo có số lượng phát hành lớn hơn nuốt hoặc loại bỏvới các báo có số lượng phát hành thấp hơn để củng cố địa vị của mình”

Xem xét trong quá trình hình thành và phát triển của báo chí trên thế giới tanhận thấy: thứ nhất, quá trình tập trung hóa diễn ra đầu tiên ở các nước TBCN, sau

đó phát triển mạnh và lan sang các nước khác trên toàn thế giới Thứ hai quá trìnhnày gắn với những hoạt động mua lại hoặc sáp nhập giữa các công ty để hình thànhnên những công ty lớn hơn Thứ ba là quá trình này vẫn còn tiếp diễn và phát triển

ở nhiều nước trên thế giới

Tóm lại, “Tập trung hóa là quá trình sáp nhập, kết hợp, bắt tay giữa các

cơ quan báo chí, hoặc thôn tính, thâu tóm, bành trướng lẫn nhau giữa các cơ quan báo chí để hình thành nên các tập đoàn báo chí”.

2 Quá trình tập trung hóa báo chí diễn ra như thế nào?

Đối với đa số các nước TBCN lớn thì hiện tượng tập trung hóa các phươngtiện thông tin đại chúng trên thị trường quốc gia là một hiện tượng tiêu biểu, phổ

biến Quá trình này đang được mở rộng hơn bởi sự xâm nhập mạnh mẽ của các tậpđoàn xuyên quốc gia vào hoạt động kinh doanh thông tin Quá trình tập trung hóabáo chí vẫn tiếp tục diễn ra đến tận bây giờ không phụ thuộc vào các phương cáchhình thức sở hữu và các phương pháp điều hành doanh nghiệp

2.1 Theo X.I.Bêglốp trong tác phẩm “Các tổ chức độc quyền ngôn luận” chia quá trình tập trung hóa theo 5 hướng

- Hướng hợp nhất: thông qua sát nhập hoặc trên những nguyên tắc ký kết

đối tác với hình thức thành lập những phương tiện thông tin đại chúng mới cùngloại và phụ thuộc Ví dụ các mạng lưới báo, mạng lưới các đài phát thanh và truyềnhình… thuộc vào loại này còn có các phương tiện thông tin đại chúng quốc gia nào

đó bành trướng sang các nước khác Trong một số trường hợp các doanh nghiệpcòn mang tính chất độc lập về phương diện tài chính, nhưng sự chỉ đạo chung lạixuất phát từ một đại bản doanh Các ấn phẩm “Reader’ Digest” (Mỹ), “BurdaModen Magazine” (Đức) và những ấn phẩm tương tự khác đã cho thấy rõ xu hướngnày

- Hướng hợp nhất các phương tiện thông tin đại chúng khác nhau thành một tổ hợp thống nhất (báo – đài phát thanh – đài truyền hình…) Trong

trường hợp tiến hành những chiến dịch thông tin hoặc tuyên truyền, những tổ hợp

đa năng ấy cho phép ta tiết kiệm được nhiều tiền bạc và đồng thời còn đạt đượchiệu quả cao

- Hướng thôn tính, thâu tóm khi các tập đoàn công nghiệp – tài chính

mua lại các phương tiện thông tin đại chúng Điều này cho phép các giới kinhdoanh lớn vận động hành lang cho các quyền lợi của mình trong quá trình chuẩn bịđưa ra các quyết định quan trọng của nhà nước và hình thành công luận theo hướngcần thiết Ngoài ra điều này còn cho phép đạt được tình hình ổn định về tài chínhcủa toàn bộ tập đoàn và giảm phần nào mức độ lệ thuộc của các phương tiện thôngtin đại chúng và những đơn đặt hàng quảng cáo Về phương diện này, ví dụ có ý

nghĩa là các cơ sở báo chí của những hiệp hội ấy sát nhập vào cơ cấu nhà nước, đểtạo thành những hiệp hội báo chí chuyên ngành đóng vai trò tích cực trong quátrình tự điều chỉnh của báo chí Chẳng hạn, tạp chí Tín hiệu là ấn phẩm của Hộicông nghiệp và cục thông tin của quân đội Mỹ Hiệp hội các nhà báo của côngnghiệp dầu lửa cũng hoạt động mạnh…Một ví dụ tiêu biểu nữa là tập đoàn báo chíNews Corportion và các hoạt động thôn tính các công ty khác của tập đoàn này.

- Các công ty thông tin đại chúng hùng mạnh mua lại các xí nghiệp công nghiệp không có liên quan đến hoạt động kinh doanh, biên tập – xuất bản hoặc

hoạt động phát thanh – truyền hình Nếu như trước kia các tờ - rớt báo chí mua lạicác cánh rừng và các xí nghiệp sản xuất giấy hoặc ký kết các thỏa thuận đối tác vớicác xí nghiệp ấy thì giờ đây những tờ - rớt ấy xâm nhập vào khắp nơi: từ côngnghiệp rừng xenluylô- giấy cho đến các ngành dịch vụ, hoạt động kinh doanh giảitrí, xâm nhập vào những ngành điện tử mới nhất và vật lý hạt nhân Trên cùng mộtmức độ đó có thể phác họa kiểu hoạt động như vậy của phương tiện thông tin đạichúng thông qua ví dụ về tập đoàn “The New York Times Corporation” cùng vớicác các tổ chức và các hang con của nó Tập đoàn ày có những cánh rừng của mình

ở Canada, có những xí nghiệp xenluylô –giấy, các nhà xuất bản, các mạng lưới phátthanh và truyền hình, các tổ chức của những giới chuyên gia máy tính và các lậptrình viên…

- Cải tổ cơ cấu các tổ chức thông tin đại chúng độc quyền, phân phối lại

các luồng thông tin trên các kênh thông tin Người ta thấy hiện tượng các luồngthông tin kinh doanh được chuyển sang các hãng tin chuyên biệt và các máy tínhchuyên biệt Chẳng hạn nguồn thu chủ yếu của hãng tin Reuters không phải từnhững người đặt mua thông tin quốc tế, mà là từ hoạt động đưa tin về các hoạtđộng của sở giao dịch trong những thời điểm đã định… Hãng tin AP đã tổ chức rahình thức dịch vụ ấy của AP – Dow Jones và áp dụng hình thức dịch vụ này vào thịtrường dầu lửa của một số nước Những bản tin của sở giao dịch đăng trên các báo

đã mất đi tính thời sự trước kia của mình Những thông tin được chuyển tải nhanhchóng qua các chương trình phát thanh và truyền hình (đặc biệt là qua các kênhchuyên biệt của truyền hình cáp) Vì vậy các tờ báo và tạp chí tập trung chú ý vàokhâu phân tích, bình luận và dự báo Xu hướng này cũng biểu hiện trong lĩnh vựcphát thanh Ví dụ các tập đoàn phát thanh hàng đầu ở Thụy Sĩ đã dành cho khâubình luận rất nhiều thời lượng hơn trước kia.

2.2 Từ khái niệm định nghĩa ở trên ta có thể thấy quá trình tập trung hóa diễn ra theo hai hướng chính

 Sáp nhập: đây là quá trình tập trung hóa được tiến hành trên nguyên

tắc hợp nhất, thông qua sáp nhập hoặc trên những nguyên tắc ký kết đối tác đểhình thành nên những tập đoàn báo chí lớn hoặc những công ty truyền thông lớndựa trên sức mạnh và tiềm lực của cả hai gộp lại

Ví dụ lần sát nhập giữa AOL và Time Warner năm 2001:

- Những nhà lãnh đạo chủ chốt: Randy Falco, Ted Leoniss, Ronald Grant.

- Lĩnh vực kinh doanh chính: cung cấp dịch vụ Internet trên tòan cầu

- Khẩu hiệu: “See what’s here for you”

 Sự sát nhập của AOL và TIME WARNER

· Ngày 11/2/2000 : AOL và Time Warner chính thức sát nhập và mang tênAOL TIME WARNER (A-T)

· Vào thời gian AOL và Time Warner hợp nhất, giá cổ phiếu của AOL tăngcao do sự bùng nổ của các công ty dotcom Tập đoàn sáp nhập AOL Time Warnerhiện có 135 triệu khách hàng; chỉ riêng AOL đã thu hút thêm được 1,3 triệu kháchhàng mới trong năm 2001 Tuy nhiên, sau khi bong bóng Internet xẹp xuống, giá cổphiếu của hãng này đã giảm rất mạnh

· Công việc thống nhất hoạt động kinh doanh của hai công ty cũng có rấtnhiều khó khăn Có một khoảng cách văn hoá kinh doanh lớn giữa hai công ty bởiAOL mới có thời gian hoạt động 20 năm, trong khi Time Warner đã có thâm niêntới 78 năm, với những ấn phẩm báo chí uy tín từ Fortune tới Sports Illustrated Đã

có những lời kêu ca, phàn nàn từ phía các phóng viên của Time và CNN tỏ ý lolắng việc xiết chặt chi phí hoạt động có thể ảnh hưởng tới chất lượng các bài báo

· Năm 2001, sau khi sát nhập, hoạt động kinh doanh của tập đoàn này rất ảmđạm Cổ phiếu của AOL TIME WARNER đã giảm 9% mặc dù lợi nhuận trướcthuế đã tăng 20%, đạt 2.5 tỷ $

· Tính riêng trong quý I/2001, A-T lỗ 1.8 tỉ $ Nguyên nhân chính gây ra sựthất bại này là do doanh thu quảng cáo của hãng giảm sút tới 14%

· Ngay việc sáp nhập AOL và Time Warner cũng đã có nhiều khó khăn Với

số vốn 210 tỷ USD, giờ đây tập đoàn AOL Time Warner đã lớn gấp đôi đối thủcạnh tranh lớn nhất của mình là Viacom với số vốn gần 100 tỷ USD Hai tổng hànhdinh cách nhau hơn 320 km: tổng hành dinh của AOL ở miền bắc Virginia, hiện làvăn phòng điều hành của ông Case, và tổng hành dinh của Time Warner tại

Manhattan là văn phòng của ông Levin Tổng số nhân viên của tập đoàn hiện lêntới 90.000 người.

· Tháng 5/2002, ông Ted Turner (phó chủ tịch) quyết định ra đi, gây nhìêuxáo trộn trong hoạt động kinh doanh của tập đòan Chủ tịch AOL TIMEWARNER Steve Case cũng thôi giữ chức và tổng giám đốc điều hành DickParsons sẽ thế chỗ

· Báo chí đưa tin rằng Time Warner đã đàm phán căng thẳng trong suốt cảnăm qua về tương lai của AOL, không loại trừ cả khả năng bán tống bán tháo toàn

bộ gánh nặng này (AOL bắt đầu sáp nhập vào Time Warner từ tháng 1/2001).Nhưng càng về đến cuối năm 2005, ý tưởng "hợp tác" càng được chú ý: nhiều khảnăng được đặt lên bàn: bắt tay cùng công cụ tìm kiếm MSN của Microsoft chăng,hay siết chặt thêm quan hệ quảng cáo với Google, hãng đang cung cấp công nghệtìm kiếm cho AOL

· Sự dùng dằng trong tương lai của AOL đang cho thấy một thực tế: đến giữathập kỷ đầu tiên của thiên niên kỷ thứ 3, khu vực online đang bị chia rẽ thành 2tuyến: một bên là những hãng thành công trong việc kiếm tiền từ tìm kiếm và cungcấp dịch vụ Web còn một bên là những kẻ "trâu chậm" không muốn uống nướcđục

· Năm 2005-2006, tập đoàn này đã làm ăn khấm khá trở lại

· Năm 2006, Công ty này nói lãi ròng trong quý ba năm nay (2006) tăng lênthành 2,3 tỷ USD từ con số 853 triệu quý ba năm ngoái.Thu nhập của Time Warnertăng 7% thành 10,9 tỷ USD, được đẩy mạnh nhờ việc hãng này mua lại công tyAdelphia Communications Tháng trước, Time Warner đã bán hoạt động tại Anhcủa mình cho công ty Carphone Warehouse với giá 370 triệu bảng Anh Tập đoànnày, vốn sở hữu cả xưởng phim Warner Bros và kênh truyền hình CNN, cho haythu nhập từ AOL tăng tới 46%.Time Warner đã cải tổ hệ thống AOL hồi mùa hè đểtăng lợi nhuận, cắt giảm 5.000 việc làm Sau việc hãng này mua lại công ty

Adelphia hồi đầu năm, nay Time Warner trở thành tập đoàn dịch vụ truyền thôngcáp lớn thứ hai Mỹ, với trụ sở chính tại New York và Los Angeles Cổ phiếu củaTime Warner cũng tăng tới mức cao nhất trong bốn năm nay vào tháng trước.

· Người ta cho rằng ban quản trị Time Warner muốn xóa chữ AOL trước têncông ty này một vài lần nhưng kế hoạch chỉ được thực hiện khi giám đốc AOLJonathan Miller cho phép vào tháng trước Ông Miller có quan điểm trung lập trongmối cửu hận giữa AOL và ban điều hành Time Warner – như cách dùng từ của báochí Mỹ

·Ngay từ quý I/2007, Time Warner – đứa con được cưng chiều và kỳ vọngbậc nhất của làng truyền thông Mỹ đã được đón nhận niềm vui lớn: về nhất trongcuộc bình chọn những tập đòan truyền thông hùng mạnh nhất hành tinh ( TopThirty Global Media Owners) Với 29.8 tỉ $ doanh thu đạt được trong năm tài chính2005-2006, gấp đôi doanh thu của anh chàng News Corp, Time Warner đã trởthành người đi đầu trong cuộc bầu chọn danh tiếng của Zenith Optimedia Group,vượt mặt 30 anh tài khác một cách đầy thuyết phục

 Thôn tính, thâu tóm: đây là quá trình tập trung hóa diễn ra bằng cách

một công ty hoặc một tập đoàn lớn mua lại các công ty khác và củng cố công tyban đầu thành những tập đoàn báo chí hùng mạnh

Ví dụ: quá trình thâu tóm các công ty khác của tập đoàn báo chí News Corporation – Rupert Murdoch:

Ông trùm truyền thông Rupert Murdoch sinh ngày 11/3/1931 tại Melbourne,Australia Trước đây, nhà tài phiệt này đã từng học ở Đại học Oxford danh tiếng vàlàm việc cho tờ Daily Express trong hai năm Năm 1952 ông trở về Australia vàthừa kế tờ The Adelaide News của Keith Murdoch, cha ông Đó là một tờ báo tỉnh

lẻ hạng hai Mục tiêu của ông lúc bấy giờ là mang tờ Tin tức Adelaide vươn rakhỏi thị trấn Adelaide Kể từ đó, cuộc đời của Rupert Murdoch luôn gắn liền vớinhững thành công mang tầm quốc tế, ông từng bước sở hữu hết tờ báo này đến tờ

báo khác ở khắp mọi nơi: ở Sydney là tờ Mirror, ở London là các hãng News of theWorld và the Sun, ở New York là tờ New York Post.

Năm 1954-1965: mua tờ The Sunday Times, Tạp chí Perth và New Ideas Năm 1963: sở hữu Wollonggong Win4 TV Sau đó, ông mua thêm Kênh 9

của đài truyền hình Sydney

Năm 1977: Mua thời báo New York Post với giá 30 triệu USD, đến năm

1988 bán sang tay để có tiền mua đài truyền hình và cuối cùng lấy lại vào năm

1993 Murdoch đã vào thị trường truyền thông Mĩ bằng cách mua tờ San Antonio

News (1973), ngay sau đó sáng lập tờ National Star.

Năm 1979, Murdoch thành lập News Corporation trên đất Úc và bắt đầu thu

mua những tờ báo và tạp chí hàng đầu London (Anh) và New York (Mĩ), cũng nhưthu mua nhiều tập đoàn truyền thông khác

Năm 1985, Murdoch nhập quốc tịch Mỹ để có thể dễ dàng mua các đài

Century Fox

Năm 1986: Ông tiếp tục mua hãng MetroMedia, hãng này sở hữu 7 đài

truyền hình lớn nhất nước Mỹ với giá 1,55 triệu USD Ông phát triển sangHongkong và mua tờ The South China Morning Post Kết hợp với 20th CenturyFox Studio, “bộ sậu” này đặt nền móng cho việc sáng lập kênh truyền hình FoxTelevision Network

Năm 1988: Chi 3 tỷ USD để mua TV Guide, sau đó sáp nhật với công ty

tương tác truyền hình Gemstar

Năm 1989: Thành lập kênh truyền hình qua vệ tinh Sky TV với 4 kênh phát

sóng trên toàn nước Anh, một năm sau sáp nhập với công ty British SatelliteBroadcasting (lúc đó đang làm ăn thua lỗ) thành hãng BSkyB Khối liên minh sau

đó lỗ tới 2 tỷ USD và rơi vào khủng hoảng tài chính, nhưng dưới bàn tay củaMurdoch đã trở thành BskyB hùng mạnh như ngày hôm nay

Khi đã thành lập News Corp, Murdoch bắt đầu “tiến công” sang lĩnh vực

phim này đã được công ty News Corporation của Murdoch mua lại từ những nhàsáng lập Star với giá 825 triệu đô la 20th Century Fox nằm trong tập đoàn FoxEntertainment Group Inc (FEG) News Corporation sở hữu 85% cổ phần của tậpđoàn này) và phát thanh truyền hình Hiện nay, mạng lưới truyền hình Fox (docông ty con Fox Broadcasting Company điều hành) đã lan toả đến 96% hộ gia đình

Mĩ Trong thập niên 1980, News Corp của Murdoch vươn tới lĩnh vực truyền hình

hình Fox TV, ở Luân Đôn mua tờ Times và Sunday Times, ở châu Á ông mua đàitruyền hình Star Television Hiện nay, tập đoàn này đang nắm giữ lượng cổ phầnkhổng lồ của nền công nghiệp báo chí Australia, giữ 1/3 số tờ báo và BSkyB (hãngtruyền hình vệ tinh) ở Anh Gần đây, Murdoch đã mua đội bóng chày Los AngelesDodgers

Ở Anh, thông qua công ty con News International, News Corp của Murdoch

có ảnh hưởng mạnh mẽ trong làng báo Anh, đặc biệt là từ khi sở hữu hai hệ thốngbáo Times Newspapers và News Group Newspapers (khoảng thời gian cuối thập

niên 80 của thế kỉ 20) và một phần hệ thống truyền hình trả tiền BskyB (năm 1990)

Vào năm 1993, News Corp mua 63,6% cổ phiếu của công ty Star TV có trụ

sở tại Hồng Kông với giá 525 triệu USD Kênh truyền hình vệ tinh này hiện đanggiúp các chương trình của News Corp đến với trên 300 triệu người xem trên 53quốc gia toàn thế giới với tham vọng tiến vào thị trường truyền thông Trung Quốc,bởi đây là kênh truyền hình vệ tinh phát khắp khu vực châu Á Ông trùm truyềnthông Rupert Murdoch rất tâm đắc với kế hoạch này, đặc biệt là khả năng chươngtrình sẽ trở thành đòn bẩy cho hãng phim Twentieth Century Fox của tập đoànthâm nhập vào thị trường châu Á rộng lớn

Trong suốt thập niên 90 của thế kỉ 20, News Corp chiếm thị phần lớn trong

lĩnh vực truyền hình trả tiền ở cả 3 châu lục Năm đầu thế kỉ 21, News Corp thànhcông trong lĩnh vực kinh doanh Internet với AOL

Năm 2003: Sau trận “hỗn chiến” với các đối thủ đấu thầu, Murdoch giành

quyền kiểm soát đối với 38% cổ phiếu (trị giá 6,8 tỷ USD) của công ty truyền hìnhqua vệ tinh DirecTV

Trong năm 2005, Rupert Murdoch đã từng chi 580 triệu USD để giành lấy

MySpace trước con mắt tiếc rẻ của những công ty truyền thông khác Trang webMySpace.com do InterMix Media sở hữu, mới chỉ hai năm tuổi nhưng chỉ riêng 1tháng đã thu hút được 18 triệu lượt người tới để nghe hay xem hàng trăm ngànnghệ sĩ cho phép công chúng nghe thử các tác phẩm của họ trước khi chúng xuấthiện tại các cửa hàng.Sau đó chỉ một năm, Google đã cam kết với News Corp vềviệc phân chia số tiền 900 triệu USD là doanh số quảng cáo cho 3 năm sau khi thỏathuận trở thành công cụ tìm kiếm trên mạng đặc biệt cho trang web MySpace Cũngtrong năm 2005, News Corporation mua tiếp trang web Scout.com, một trang webthể thao trường học Và vào tháng 09/2005, News Corp tiếp tục mua lại IGNEntertainment, một trang web trò chơi video và giải trí, với giá 650 triệu đôla

Năm 2007: Nhà tài phiệt truyền thông Rupert Murdoch đã thắng trong cuộc

chiến giành quyền kiểm soát đối thủ cạnh tranh của mình là hãng truyền thông MỹDow Jones, chủ sở hữu của tờ nhật báo nổi tiếng phố Wall Tin tức cho biết chủ sởhữu News Corporation sẽ trả 5,6 tỉ USD cho Dow Jones sau khi hai bên đạt đượcthoả thuận cuối cùng Điều quan trọng nhất là ông trùm Murdoch đã thành côngtrong việc đảm bảo sự hậu thuẫn của gia đình Bancroft hiện là chủ sở hữu 64% số

cổ phần trong Dow Jones Tờ nhật báo phố Wall là một trong những tờ báo thànhcông và có ảnh hưởng nhất trên thế giới Trong những năm trở lại đây, tờ báo này

có số lượng phát hành lớn nhất trong số các tờ báo ở Mỹ là 1,7 triệu tờ mỗi ngày

Tờ nhật báo phố Wall được biết đến về các bài tường thuật và bình luận cógiá trị mặc dù không phải tất cả đều đồng ý với những quan điểm của tờ báo nàyvốn được xem là rất bảo thủ Giới chính trị và tài chính đánh giá đây là tờ báo "phảiđọc" và đến mức nó có biệt danh là "kinh thánh của công việc" Tờ nhật báo phốWall phát hành bản châu Á năm 1976 và bản châu Âu năm 1983 Hiện trang webcủa tờ báo này có hơn 930 ngàn độc giả thuê bao.

Trong khi đó, tập đoàn truyền thông Dow Jones sở hữu nhiều công ty chuyêncung cấp thông tin tài chính như hãng tin tài chính Dow Jones Newswires cùngnhững tờ báo và kênh truyền hình khác

Tập đoàn truyền thông NewsCorp đã khiến nhiều nhà phân tíchngạc nhiên khi quyết định đặt giá đầutiên đến 5 tỷ USD để mua Dow Jonesvào tháng 5 vừa qua Được biết, ôngMurdoch trước đó đã chú ý tới tờ nhậtbáo phố Wall vốn được đánh giá nhưviên kim cương trên vương miện củacông việc kinh doanh của Dow Jones Hầu hết các tờ báo của News Corp hoạt độngtrong thị trường nội địa, trong khi tờ nhật báo phố Wall là một trong số ít cácthương hiệu báo chí mang tính toàn cầu Việc sở hữu tờ nhật báo này đã đánh dấumột thành công mới và góp phần làm cho thương hiệu News Corp ngày càng trởnên nổi tiếng

Mặc dù ban điều hành của Dow Jones đã ủng hộ thỏa

thuận về thương vụ này nhưng một trong những Giám đốc

của hãng, ông Dieter von Holtzbrinck đã từ chức để phản

đối vì lo lắng ảnh hưởng của thoả thuận đến sự độc lập trong

biên tập của tờ nhật báo phố Wall tuy News Corp đã hứa sẽ tôn trọng và bảo vệ vịtrí của tờ báo.

Theo nhiều chuyên gia phân tích, Rupert Murdoch bỏ ra hơn 5 tỉ USD đểmua tờ báo này bởi bốn bốn mối lợi được xem xét: mở rộng thị phần của tập đoàn

ra toàn cầu vì trước giờ báo của News Corporation chỉ là báo địa phương; nâng caothanh danh của vương quốc Murdoch nhờ vào uy tín nghề nghiệp của WSJ tronggiới kinh doanh toàn cầu; tìm thêm lợi tức trên thị trường cổ phiếu và cuối cùng,hưởng lợi từ thị trường quảng cáo tăng mạnh sau thương vụ thắng lợi này

Năm 2008: Rupert Murdoch “nhảy” vào tranh giành Newsday cùng hai ông

lớn khác trong ngành kinh doanh truyền thông ở New York Đây là tờ báo in lớnnhất của Long Island – hòn đảo ở phía Tây Nam thành phố New York thuộc tậpđoàn truyền thông Tribune

Tập đoàn truyền thông Tribune, chủ nhân của tờ báo

in Newsday - vừa công bố bản báo cáo tài chính trong năm

2007 Chỉ tính riêng quý tư của năm 2007, tờ báo đã chịu lỗ

78.8 triệu USD Con số này quả là không tưởng tượng được

nếu đem so với mức lợi nhuận 239 triệu đô cùng kỳ năm

trước đó Cả năm 2007, Newsday chỉ thu lãi khoảng87 triệu

đô – giảm 594 triệu so với năm 2006.

Ba đại gia được điểm mặt đặt tên trong cuộc chiến

tranh giành Newsday lần này gồm có Rupert Murdoch, chủ

tịch tập đoàn News Corporation, ông chủ của tờ The New York Post; Mortimer B.Zuckerman – nhà kinh doanh bất động sản và là chủ nhân của tờ The Daily News; James L.Dolan - thành viên trong tập đoàn gia đình quản lý Cablevision –

một kênh truyền hình cáp

Mùa thu năm 2007, Newsday đã từng báo cáo mức phát hành ấn phẩm mỗi

tuần đạt khoảng 387.000 tờ - đứng thứ 10 trong top những tờ báo in bán chạy nhất

trong cả nước (và là mức cao nhất dành cho một tờ báo chỉ phục vụ nhu cầu thôngtin cho người đân ở vùng ngoại ô chứ không hẳn trong nội vi thành phố) Trong khi

đó, The Daily News và The New York Post lần lượt chiếm vị trí thứ năm và sáu với

số lượng phát hành ở mức tương đương nhau, vào khoảng 681.000 và 667.000 tờ.Điểm mạnh của The Daily News nằm ở số ấn phẩm phát hành dành riêng cho ngàyChủ nhật đạt 726.000 tờ năm 2007 Đây cũng được xem là “ngày cuối tuần rực rỡ”cho các hoạt động quảng cáo trên trang báo Trong khi đó, đã nhiều năm nay tờNew York Post không phát hành báo vào Chủ nhật

Ông trùm truyền thông hoàn toàn không đề nghị “mua đứt” Newsday Ngượclại, ông ta chỉ đưa ra bản hợp đồng theo mô hình liên doanh giữa The Post vàNewsday Bởi vì Murdoch cho rằng làm như thế cả hai bên đều được lợi và mốiquan hệ giữa hai nhà điều hành của hai tờ báo sẽ trở nên khăng khít hơn Cả hai bên

đã bàn bạc một hợp đồng trong đó Tribune sẽ chịu trách nhiệm in ấn The WallStreet Journal ở hai bang Florida và Los Angeles Sở hữu Newsday có thể sẽ manglại cho ông trùm Murdoch một cơ hội vàng để gia tăng sức ép lên tờ The DailyNews

Hiện nay, News Corporation đã vươn tầm thành một trong những tập đoàntruyền thông báo chí hàng đầu của thế giới với gần 50 nghìn nhân viên làm việc tạihơn 170 chi nhánh đặt tại khu vực châu Á, châu Âu, châu Mỹ Theo số liệu thống

kê năm 2006, tổng thu nhập của News Corporation ước tính đạt 25,327 tỷ USD

3 Nguyên nhân dẫn đến tập trung hóa

Quá trình tập trung hóa bắt đầu từ trước năm 1914, thực ra là vào khoảngnăm 1892, khi Scripps cùng bạn làm ăn của mình thành lập “chuỗi mắt xích” haycòn gọi là “báo dây chuyền” đầu tiên trong số 5 tờ báo Hiện tượng “báo dâychuyền” ra đời nhằm “khai thác mối liên kết, mối quan hệ giữa nhiều tờ báo để hỗtrợ nhau về phương diện nghề nghiệp” Điều đó có thể coi là một nhu cầu tất yếu

Sự liên kết này diễn ra trên cơ sở các tờ báo có chung một chủ sở hữu (ông trùm),

hoặc thuộc về một liên minh báo chí nào đó (vương triều báo chí) Scripps cũngchính là người đưa ra công thức để thành lập hệ thống báo chí:

- Người điều hành những tờ báo của dây chuyền phải là những người trẻ tuổi

và đứng tên đồng sở hữu (có chân trong liên minh báo chí), ở vai trò làm chủ bút,

hoặc chủ báo

- Phối hợp hài hoà giữa hai hành vi sáp nhập (mua lại các tờ báo) và sánglập Chỉ nên sáng lập và mua báo ở những thành phố hạng trung, để tránh tình trạngcạnh tranh thua lỗ

- Bán báo giá rẻ, phải trả tiền cho hệ thống phát hành (Vào thời của Scripps,báo có giá đồng loạt 1 xu.)

- Vận động cho những mục đích, những lợi ích chung của xã hội, đặc biệt làtầng lớp người nghèo

Đây chính là những điều căn bản mà các tập đoàn báo chí lớn trên thế giớihiện nay vẫn thường ứng dụng trong chiến lược kinh doanh của mình Hay nói cáchkhác nó là những biểu hiện đầu tiên của quá trình tập trung hóa báo chí

Những điều kiện tiền đề dẫn đến sự tập trung hóa báo chí có thể kể đến là:

 Những tiến bộ về khoa học kỹ thuật:

- Những tiến bộ khoa học kỹ thuật thời bấy giờ như: 1925: sự phát triển củamáy truyền ảnh (bélinographe) được sử dụng rộng rãi trong việc truyền ảnh đi xa.Điện thoại xuất hiện trong những năm 1880 rồi cũng được sử dụng rộng rãi trước

đó làm thay đổi sâu sắc cung cách làm báo In ty-pô vẫn là phương thức in phổ biếncủa báo chí song lỹ thuật in hélio và ốp – xét tiến bộ rất nhanh Hai kỹ thuật nàychủ yếu để in các tạp chí Tiến bộ của hélio(in ảnh chìm) càng phân biệt rõ nhật báovới những báo khác, nhất là kỹ thuật này cho phép in màu đẹp Mỗi nhà in báo giờđây bao gồm những xưởng chuyên khắc ảnh, in ảnh; phần minh họa bằng tranh ảnhtăng lên rất nhiều trên các trang báo Sự chuyển biến này, đã khởi đầu từ hồi đầu

thế kỷ, làm biến đôi bộ mặt các báo, sự hấp dẫn của báo không còn chỉ ở phần

“đọc”

- Thời kỳ này việc đòi hỏi ấn hành nhật báo hay báo chí định kỳ đòi hỏinhững phương tiện kỹ thuật và nguồn nhân lực lớn đến mức chỉ có những cơ sở báochí cỡ lớn mới đảm đương nổi Từ những máy in quay đầu tiên cho đến máy inlinô, ngành in liên tục có những tiến bộ mới, tốc độ in báo rất nhanh mặc dù mỗi sốbáo có số trang càng ngày càng tăng Những vật tư đắt tiền và cồng kềnh đòi hỏi sốtiền đầu tư, cả động sản và bất động sản lớn

 Những khó khăn về kinh tế:

- Sự tập trung hóa báo chí diễn ra còn do những cạnh tranh càng ngày càngđược đẩy nhanh qua các cuộc khủng hoảng kinh tế Tiền sụt giá ở phần lớn cácnước buộc báo phải tăng giá bán, tự nhiên số người mua báo giảm đi và chỉ cónhững cơ sở lớn, vững mạnh mới chống chọi lại được Ví dụ: ở Nhật năm 1917 báobán 10xu, tăng lên 15 xu vào năm 1919, 20 xu năm 1920, 25 xu năm 1925, 30 xunăm 1936, 40 xu năm 1937, 50 xu năm 1938 và 1 phrăng năm 1941 Mỗi lần tănggiá là một lần sụt mạnh số phát hành; tương tự như vậy ở Paris (Pháp) số lượng cácđầu nhật báo giảm dần: giảm từ 40 xuống 32, vào năm 1920 báo ở các tỉnh là 220

tờ giảm xuống xuống 175 tờ vào năm 1939

- Cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1929 – 1930 có hậu quả tai hại đến báo chí,làm giảm số lượng phát hành, giảm cả nguồn thu từ quảng cáo Vật tư tăng giá,việc nâng cao số lượng và chất lượng nội dung khiến giá thành in báo tăng lên,lương trả cho nhà báo, phóng viên, nhân viên cũng tăng sức ép của công đoàn – màcông nhân ngành báo chí là một tổ chức đặc biệt mạnh Tất cả những sức ép đó dẫnđến việc tập trung hóa để giải quyết những khó khăn này

 Những cải cách có lợi từ chính trị:

- Từ năm 1871 đến 1879, báo chí vẫn bị các chính phủ đè nén dưới một quychế khá nặng nề Ví dụ ở Pháp: trong cuộc khủng hoảng ngày 16/5/1877: chính phủ

Broglie tìm mọi cách có thể nhằm gây áp lực với cử tri và với những ứng cử viênđối lập để mình được thắng cử Các báo có xu hướng cộng hòa phải hứng chịu rấtnhiều biện pháp có khi rất độc đoán, chỉ trong vài tuần có tới hơn 2.000 vụ báo chí

ra tòa Song kế hoạch đó bị thất bại, và đây là lần cuối cùng báo chí bị chèn ép

- Sau đó mối quan hệ giữa chính phủ và báo chí dần dần được cải thiện Phíachính phủ cho rằng báo chí với sự cạnh tranh lẫn nhau, chia rẽ nhau, chỉ tác độngmột cách mơ hồ vào dư luận, khả năng kích động những phong trào lớn như nhữngcuộc biểu tình cách mạng sẽ không cao Sự thừa nhận tự do báo chí và sự bãi bỏnhững hạn chế về tính độc quyền góp phần thúc đẩy nhanh chóng quá trình tậptrung hóa Trong thập kỷ cuối của thế kỷ XX các đạo luật chống độc quyền tronglĩnh vực các phương tiện thông tin đại chúng đã mang tính chất tự do hóa đáng kể.Những cải cách này diễn ra ở nhiều nước mà đầu tiên là ở Mỹ Ví dụ, chính phủ

Mỹ đã hủy bỏ lệnh cấm các công ty cung cấp dịch vụ điện thoại không được phépthành lập các trường quay của đài truyền hình cáp Ở nhiều nước không còn hạnchế về số lượng đài truyền hình thuộc quyền sở hữu của một cá nhân hoặc mộtpháp nhân Đã hủy bỏ những hạn chế đối với việc sở hữu cùng lúc các đài phátsóng và các kênh truyền dẫn bằng cáp( Nếu như trước kia luật quy định một chủnhân không thể có nhiều hơn 50% số đài phát dành cho một t ầng lớp xã hội mộtchủ nhân mạng lưới truyền hình không thể phục vụ hơn 35% số khán giả trên cùngmột địa bàn ấy và chỉ có quyền sở hữu một đài phát(có thể tối đa là hai ở một sốnước) cho một tầng lớp xã hội) Đã có sự cho phép các đài phát thanh trên sóng cựcngắn phát lại các chương trình phát sóng trên các đài phát thanh sóng trung.… Nóimột cách khác, pháp luật đã ủng hộ, đồng tính, mở đường cho tập trung hóa pháttriển nhanh, mạnh tất yếu dẫn đến dự hình thành các tập đoàn báo chí hùng mạnh ởcác nước TBCN

Tất cả những nguyên nhân trên chính là những tiền đề quan trọng để dẫn đến

sự tập trung hóa báo chí và sự hình thành nên các tập đoàn báo chí

4 Những biểu hiện của tập trung hóa báo chí

- Quá trình giản bớt số lượng của những tờ báo độc lập:

+ Cả hai xu hướng phát triển theo chiều dọc và liên kết, bành trướng theochiều ngang của các tập đoàn báo chí đều dẫn tới một kết cục chung là tình trạngtập trung, độc quyền ngày càng tăng Nếu như vào năm 1892, “chuỗi mắt xích” đầutiên ra đời ở Mỹ với sự góp mặt của 5 tờ báo, thì ngày nay, 50 tập đoàn lớn đangkiểm soát hầu hết các phương tiện truyền thông đại chúng của nước Mỹ Theo mộtnghiên cứu của tờ The Washington Post, trong những năm tới, chắc chắn toàn bộbáo chí Mỹ sẽ tập trung trong 12 tập đoàn lớn nhất Ở các nước châu Âu, tình trạngcũng diễn ra tương tự Nhiều tờ báo nhỏ hoặc là đóng cửa, hoặc là trở thành bộphận của các công ty lớn Nhiều tờ báo nổi tiếng cũng không thể tồn tại độc lập mà

đã phải bán lại cho các tập đoàn xuyên quốc gia

+ Năm 1999, ở Mỹ trong tổng số 1489 tờ báo hằng ngày thì chỉ có 269 tờnghĩa là 18% là những tờ báo độc lập còn lại thì đều thuộc quyền ở hữu của các tậpđoàn báo chí Tổng số các tờ báo hàng ngày cũng tiếp tục giảm Năm 1998 đã có 20

tờ báo hằng ngày đóng cửa, tính đến tháng 2/1999 chỉ còn 1489 tờ báo Trong 10năm trở lại đây đã có 153 tờ báo hằng ngày chấm dứt tồn tại.Một trong nhữngnguyên nhân dẫn đến việc này cũng phải kể đến sự thâu tóm của các tập đoàn báochí đối với các tờ báo độc lập

- Sự ra đời của hàng loạt các tập đoàn báo chí lớn:

Tỉ lệ tài chính trong những phương tiện truyền thông đại chúng chính

Lượng tiền mặt khổng lồ cho các hoạt động sáp nhập và thôn tính gần đây

Giá của thị trường chứng khoán với tư cách là lượng tiền mặt tăng lên

Nguồn: Levingston, Steven and Terence O’Hara “M cClatchy’s PaperChase: Family Owned Chain to by Knight, Plans to Sell off 12 Dailies.”Washington Post, 14 March 2006, p D1

Bảng trên thể hiện rõ những số liệu tài chính được trích dẫn theo nguồn củacác tập đoàn báo chí thời gian gần đây mà hình thành trên con đường thôn tính,mua lại, sáp nhập Có thể nhận thấy trong cả lĩnh vực báo in và truyền hình thì cáccông ty càng ngày càng có xu hướng thích “trở nên to ra” nếu như việc đó đem lạilời ích thiết thực cho họ.(trích lời của Levingston, Steven and Terence O’Haratrong “M cClatchy’s Paper Chase: Family Owned Chain to by Knight, Plans toSell off 12 Dailies.”)

+ Trong xu hướng tích tụ và tập trung tư bản ngày nay, các công ty báo chítruyền thông ngày càng bành trướng mạnh mẽ bằng cách mua lại, sáp nhập, thôntính các công ty nhỏ hơn không đủ sức cạnh tranh để thành lập nên các tập đoànbáo chí Với việc bỏ ra hàng tỷ đô la, các ông chủ này đã đẩy nhanh những sự tậphợp mới trong lĩnh vực báo chí, truyền thông đại chúng, tạo ra quy mô hoạt động,sức mạnh ảnh hưởng vượt ra ngoài biên giới quốc gia, phạm vi khu vực Điều nàydẫn đến sự ra đời của hàng loạt các tập đoàn báo chí lớn trên toàn thế giới đặc biệt

là ở các nước TBCN phát triển Theo số liệu của Công ty nghiên cứu thị trườngDialogic, trong 5 tháng đầu năm 2007, trên toàn thế giới đã ghi nhận 372 bản hợpđồng sáp nhập, mua lại giữa các công ty, tập đoàn báo chí truyền thông với tổng giátrị lên đến 93,8 tỷ USD Đáng chú ý nhất là hợp đồng sáp nhập giữa Google vàDouble Click, trị giá 3,1 tỷ USD hồi tháng 4-2007, hợp đồng sáp nhập giữa Yahoovới Right Media trị giá 680 triệu USD

+ Thế giới đang chứng kiến sự tập trung cuồng nhiệt các phương tiện truyềnthông Từ nhiều năm nay, trong thế giới phương Tây, những ông trùm tư bản ngựtrị trong ngành truyền hình, báo chí và điện ảnh như Ruppert Murdoch, Chủ tịchkiêm Tổng giám đốc News Corp; Gerald Levin, Chủ tịch Hãng American Online

(AOL) Time Warner; Thomas Middelhoff, đứng đầu Tập đoàn Bertelsmann; hayJean - Marie Messier, Chủ tịch Vivendi Universal, đã và đang tiến hành cái gọi là

“cuộc chạy đua bành trướng khổng lồ” bằng cách mua lại, sáp nhập, thôn tính cáccông ty nhỏ hơn không đủ sức cạnh tranh Bỏ ra hàng tỷ Đôla Mỹ, các ông chủ này,phần lớn là người Mỹ, đã đẩy nhanh những sự tập hợp mới trong những ngànhchiến lược và do vậy, đã tương đồng hoá trên toàn hành tinh việc xuất bản âm nhạc,các chương trình truyền hình và cả những bộ phim truyện dài trực tiếp xuất xưởng

từ Hollywood Quyền lực chi phối của các tập đoàn này gần như mọi mặt của đờisống văn hoá

Ví dụ như: Công ty Điện lực General Electric năm 1986 đã mua mạng truyềnhình Mỹ NBC; Công ty Viễn thông khổng lồ Mỹ AT&T năm 1999 đã nắm quyềnkiểm soát hệ thống truyền hình “cáp” TCI, rồi đến năm 2004 là mạng Mediaone

Từ năm 1995, Tập đoàn Viacom đã thôn tính Công ty Điện ảnh Paramount, vàHãng Truyền hình CBS; Walt Disney đã mua các hãng TV, ABC, Tập đoàn TimeWarner đã hợp nhất với Turner Broadcasting; Tập đoàn Bertelsman và Audiofina

đã thành lập Tập đoàn CLT-UFA Năm 2000, Tập đoàn AOL tuyên bố hợp nhấtvới Time Warner Còn Vivendi và Canal Plus, một tập đoàn tư bản Pháp đã hợpnhất với Seagram, trở thành Mỹ hoá và là tập đoàn truyền thông lớn thứ hai thếgiới Rupert Murdoch đã len chân vào ngành Truyền hình phải trả tiền theo yêu cầutại Italia và Đức

Năm 2004, tính theo doanh số, trên thế giới có 7 tập đoàn truyền thông lớnđược xếp hạng như sau: AOL Time Warner: 38 tỷ USD; Vivendi Universal: 27 tỷUSD; News Corporation: 25,5 tỷ USD; Walt Disney: 25 tỷ USD (Bao gồm hãngABC Network, Disney Channel, Walt Disney Pictures, Infoseck ) Viacom: 23 tỷUSD; Comcast: 19 tỷ USD (Bao gồm CBS, MTV, Paramount )

- Sự tập trung quyền lực báo chí vào tay một số ít nhân vật:

+ Quá trình tiến công vào các phương tiện thông tin đại chúng đã dẫn đến sựtập trung tất cả các mạng lưới báo chí vào tay một số ít nhân vật Theo tính toáncủa các chuyên gia Mỹ thì có 50 tập đoàn lớn đang kiểm soát hầu hết các phươngtiện thông tin đại chúng ở Mỹ: 20 tập đoàn trong số đó nắm một nửa tổng số các tờbáo trên cả nước, 4 tập đoàn kiểm soát ngành truyền hình, 10 tập đoàn kiểm soátngành phát thanh, 12 tập đoàn thống trị ngành xuất bản sách, 4 tập đoàn ngự trịtrong ngành điện ảnh Đầu những năm 1980 nếu như tất cả các thành phố Mỹ đều

có những tờ báo ngày thì 98% trong số đó đặt dưới quyền kiểm soát của một trungtâm Trong tổng số 1700 tờ báo hằng ngày ở Mỹ có hơn 1000 báo thuộc sở hữu củacác tập đoàn báo chí

+ Khi thâu tóm hoặc sáp nhập các tờ báo khác vào tập đoàn của mình,thường thì tính chất, định hướng, sắc thái cũng thay đổi theo tùy thuộc vào quanđiểm, chính kiến của chủ sở hữu chúng Ví dụ tiêu biểu là dưới đế chế báo chí củaRupert Murdoch, sau khi ông mua lại các tờ báo như New York Post, Chicago, TheSunday Times… thì ngay sau đó đã có những thay đổi chính sách của bạn biên tậpcũng như nội dung của tờ báo Chính vì vậy, khi Rupert Murdoch quyết định mualại tờ nhật báo phố Wall thì một trong những Giám đốc của hãng, ông Dieter vonHoltzbrinck đã từ chức để phản đối vì lo lắng ảnh hưởng của thoả thuận đến sự độclập trong biên tập của tờ nhật báo phố Wall.Tờ nhật báo phố Wall được biết đếnvới các bài tường thuật và bình luận có giá trị Tuy News Corp đã hứa sẽ tôn trọng

và bảo vệ vị trí của tờ báo nhưng News Corp và Dow Jones đã thỏa thuận thành lậpmột ủy ban đặc biệt gồm 5 người sẽ quyết định việc tuyển dụng hoặc sa thải Tổngbiên tập tờ nhật báo phố Wall, các biên tập viên và Tổng biên tập tờ Dow JonesNewswires Ủy ban này sẽ là một phần của những thỏa thuận sau cùng và đượcquyết định dựa trên ý kiến thống nhất của cả hai phía News Corp và Dow Jonestrong thời gian sắp tới

- Sự thống trị của các tập đoàn này đến thị trường báo chí trong nước và quốc tế:

+ Hoạt động xuất bản các tờ báo và các tạp chí lớn nhất ở một số nước cónền báo chí phát triển cao đều tập trung vào tay các tập đoàn báo chí lớn(cáccôngxoocxiom xuất bản, các tờ - rớt báo chí…) Ví dụ: tập đoàn báo chí “Ganet”:năm 1966 tập đoàn này sở hữu 26 tờ báo hàng ngày và 6 tờ báo chủ nhật Trongnhững năm 1980, nó có ảnh hưởng đối với 88 tờ báo hằng ngày và 23 tờ tuần báo,

13 đài phát thanh và 17 đài truyền hình Chỉ riêng việc thôn tính “Evening NewsAssociation” đã cho phép tập đoàn này mua lại hàng chục tờ báo, 2 đài phát thanh

và 5 đài truyền hình Ngoài ra tập đoàn này còn có cổ phần trong một loạt công tyđiện ảnh, các tổ chức thăm dò công luận, các mạng lưới truyền hình, bao gồm cảtruyền hình cáp và truyền hình vệ tinh ở 35 nước Cũng tương tự như vậy, tập đoàn

“Capital city communication” trước đây đã từng sở hữu 40 ấn phẩm định kỳ, 12 đàiphát thanh và 7 đài truyền hình, thì đến nay đã mua lại dãng truyền hình “BBC”.Điều này đã đem lại cho tập đoàn này thêm 12 đài phát thanh và 5 đài truyền hìnhcộng với hệ thống cung cấp các chương trình của mình cho 1596 đài phát thanh và

Tính đến năm 2004, ở Mỹ chỉ còn 5 tập đoàn truyền thông chi phối hệ thống

truyền thông Mỹ

214 đài truyền hình nữa Qua các con số trên ta có thể phần nào hiểu được bàn taycủa các tập đoàn đã bao phủ gần như toàn bộ nền báo chí của một nước và bắt đầuvươn ra các nước khác, các châu lục khác Sự thịnh vượng của đế chế báo chíRupert Murdoch cũng là một bằng chứng rõ nét cho sự thống trị của các tập đoànbáo chí đến với nền truyền thông.

+ Những tập đoàn báo chí lớn thường xuyên bắt tay với những tổ chức ngânhàng độc quyền quốc gia hoặc xuyên quốc gia Chính sự bắt tay, xâm nhập lẫnnhau về quyền lợi giữa giới tư bản công nghiệp và các phương tiện thông tin đạichúng đã đem lại những khoản lợi nhuận chưa từng thấy trước đây Một nghiên cứucủa giáo sư Piter Phillips, trường Đại học Sonoma cho thấy 118 người là thành viênhội đồng quản trị của 10 tập đoàn báo chí lớn nhất nước Mỹ cũng đồng thời có mặt

ở hội đồng quản trị của 288 tập đoàn kinh tế khác Trong khi các tập đoàn Thetribune, New York Times và Gannett đều có thành viên ở hội đồng quản trị của tậpđoàn Pepsi, thì Coca Cola và J.P Morgan lại có đại diện chia xẻ ghế hội đồng quảntrị của cả NBC và Washington Post Thực tế này cho thấy sự liên kết rất chặt chẽgiữa các tập đoàn báo chí với các tập đoàn kinh tế Điều này khiến cho các trùmtruyền thông này dễ dàng mua lại lại sáp nhập với các công ty hoặc các tờ báo mà

họ muốn qua việc sử dụng những mối quan hệ chính trị cũng như thương mại củamình trong việc đạt được những ấn phẩm, hay công ty mà họ muốn có

CHƯƠNG II TẬP ĐOÀN BÁO CHÍ

1 Khái niệm về tập đoàn báo chí

Đối với báo chí thế giới, các thuật ngữ như ngành báo chí newspaper industry, ngành truyền thông media industry và kinh tế báo chí media economics

từ lâu đã trở thành quen thuộc Đó là vì tiến trình lịch sử của báo chí thế giới đếnkhoảng giữa thế kỉ 19 đã có một bước ngoặt lớn, những người làm báo bắt đầu chú

ý đến mục tiêu kinh tế trong hoạt động báo chí và biết cách tổ chức điều hành hoạtđộng báo chí (Mặc dù vậy, ở thời buổi quảng cáo chưa phát triển, phương cách hữuhiệu để đạt được mục tiêu kinh tế mới chỉ là cải tiến nội dung để tăng doanh sốphát hành.)

Có thể thấy rõ bước ngoặt nêu trên khi nghiên cứu nền báo chí Mĩ – mộttrong những nền báo chí mạnh nhất thế giới, đặc biệt là ở giai đoạn sau cuộc nộichiến 1865 – 1867

Thật vậy, đứng trên quan điểm lịch sử, chúng tôi nhận thấy thực trạng báochí ngày nay ở một số quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam, có nhiềuđiểm tương đồng với thực trạng báo chí nước Mĩ hơn 100 năm về trước, nổi bật làkhuynh hướng báo chí làm kinh tế

Bối cảnh đó cho phép chúng tôi nhận diện cái nôi hình thành các tập đoànbáo chí – truyền thông ở Mĩ (nơi xuất phát của các tập đoàn truyền thông lớn nhất

thế giới hiện nay) thông qua ba hiện tượng: sự ra đời của nghề làm báo mới new journalism (phân biệt với thuật ngữ new media trong thời đại Internet), sự giàu có của nghề làm báo vàng yellow journalism, và sự hình thành các hệ thống báo dây chuyền newspapers chains.

Nghề làm báo mới ở Mĩ ra đời đưa đến sự phát triển rầm rộ của báo chí Mĩ.Vào thời kì đó, báo chí trở thành “những công ty hùng mạnh, giàu có, tự đảm bảođược về phương diện kinh tế và nhờ đó, phát huy tốt hoạt động làm báo” Đến cuốithế kỉ 19, báo chí Mĩ đã trở thành một nền kinh doanh lớn, có tính độc lập tươngđối trong đời sống xã hội Những nhận định trên cho thấy xuất phát điểm của cáctập đoàn báo chí truyền thông phải là những công ty hùng mạnh, tự chủ được về tàichính

Nghề làm báo vàng đánh dấu sự xuất hiện của những “Citizen Kane” tronglàng báo thế giới, những con người biết cách đem lại sự hùng mạnh cho các tờ báotrên phương diện làm kinh tế Báo chí Mĩ thời kì này đã “mấp mé”, “manh nha”hoạt động theo mô hình tập đoàn Bằng những tờ báo mạnh, W.Randolph Hearst –ông vua của nghề làm báo vàng, đã “thật sự thành công, đem lại gia tài đồ sộ”.Hearst không “dừng lại ở lĩnh vực làm báo, ông ta còn chuyển sang lĩnh vực xuấtbản, lĩnh vực tạp chí và ở bất kì lĩnh vực nào cũng thành công”, đặc biệt là với các

tờ hướng đến nhóm đối tượng riêng biệt như Beautiful House (Nhà Đẹp), GoodHouse Keeping (Nội Trợ Giỏi), … Những nhận định trên cho thấy hướng phát triểncủa các “công ty hùng mạnh” chính là từ việc gia tăng số lượng các ấn phẩm làm

ăn hiệu quả, đồng thời mở rộng kinh doanh sang các lĩnh vực có liên quan đến báochí

Bước sang thế kỉ 20, một bước tiến gần hơn với mô hình tập đoàn báo chí, đóchính là hiện tượng báo dây chuyền, nổi bật với tên tuổi của hai nhân vậtE.W.Scripps và Hearst Hiện tượng báo dây chuyền ra đời nhằm “khai thác mốiliên kết, mối quan hệ giữa nhiều tờ báo để hỗ trợ nhau về phương diện nghềnghiệp” Điều đó có thể coi là một nhu cầu tất yếu Sự liên kết này diễn ra trên cơ

sở các tờ báo có chung một chủ sở hữu (ông trùm), hoặc thuộc về một liên minhbáo chí nào đó (vương triều báo chí) Scripps cũng chính là người đưa ra công thức

để thành lập hệ thống báo chí:

- Người điều hành những tờ báo của dây chuyền phải là những người trẻ tuổi

và đứng tên đồng sở hữu (có chân trong liên minh báo chí), ở vai trò làm chủ bút,

hoặc chủ báo

- Phối hợp hài hoà giữa hai hành vi sáp nhập (mua lại các tờ báo) và sánglập Chỉ nên sáng lập và mua báo ở những thành phố hạng trung, để tránh tình trạngcạnh tranh thua lỗ

- Bán báo giá rẻ, phải trả tiền cho hệ thống phát hành (Vào thời của Scripps,báo có giá đồng loạt 1 xu.)

- Vận động cho những mục đích, những lợi ích chung của xã hội, đặc biệt làtầng lớp người nghèo

Đây chính là những điều căn bản mà các tập đoàn báo chí lớn trên thế giớihiện nay vẫn thường ứng dụng trong chiến lược kinh doanh của mình

Giả thuyết “ba hiện tượng” được kiểm nghiệm qua lịch sử (tự soạn thảo vàđăng tải trên Internet) của một số tập đoàn báo chí lớn trên thế giới Cho đến nay,

theo quy luật phát triển của nền kinh tế báo chí, hai hệ thống báo dây chuyền của E.W.Scripps và Hearst đã phát triển lên thành các tập đoàn The E.W.ScrippsCompany và Hearst Corporation tiếng tăm trên đất Mĩ.

Như vậy, con đường phát triển tất yếu của ngành công nghiệp báo chí –truyền thông là từng bước chuẩn bị những yếu tố cần thiết để trở nên lớn mạnh: đầutiên là đổi mới tư duy theo hướng chú trọng mục tiêu kinh tế (nghề làm báo mới),

mở rộng hoạt động kinh doanh sang các lĩnh vực truyền thông khác (nghề làm báovàng), mở rộng năng lực quản lý, điều hành đối nội và đối ngoại ở hàng loạt tờ báo(hiện tượng báo dây chuyền), tham gia năng động vào nên kinh tế như nhữngdoanh nghiệp thực thụ (các tập đoàn báo chí hùng mạnh) Nền báo chí Mĩ đã tuântheo quy luật phát triển đó, được đánh giá là một trong những nền báo chí mạnhnhất thế giới, sở hữu nhiều tập đoàn báo chí – truyền thông hàng đầu nhất thế giới.Đối với Mĩ, ngay từ buổi đầu rẽ vào bước ngoặt kinh tế, người ta đã coi báo chí –truyền thông là một trong những ngành công nghiệp nặng và cho phép nó phát triểnđến mức tối đa

Hiện nay, báo chí xuất bản bằng tiếng Anh của Việt Nam dịch cụm từ “tậpđoàn báo chí” là “press group” Tuy nhiên, thông qua một số trang web khác, đặcbiệt là trang web của Hiệp hội báo chí thế giới (World Association of Newspapers -WAN), có thể thấy “press groups” được sử dụng để chỉ “các nhóm báo in”, khôngtính đến các loại hình báo khác Trong phần giới thiệu các thành viên của mình,WAN đã đề cập đến “nine regional and world-wide press groups”, nghĩa là “chínnhóm báo in có quy mô toàn cầu và quy mô khu vực” Trang web nghiên cứu thịtrường MarketResearch.com có phạm vi nghiên cứu trải rộng trên toàn cầu, đặc biệt

là ở Mĩ, Anh, châu Âu và châu Á cho thấy rõ hơn ý nghĩa của thuật ngữ này Trongbáo cáo về “Báo chí Trung Quốc” (China Newspaper Industry) xuất bản vào08/04/2005, MarketResearch.com dùng thuật ngữ “press group” để chỉGuangzchou Daily Press Group, mà Việt Nam vẫn quen gọi là tập đoàn báo chí

Quảng Châu Như vậy, “press group” thông thường được sử dụng để gọi các tổchức có hạt nhân là một cơ quan báo in nổi tiếng lâu đời, và cơ quan này có thamgia các hoạt động kinh doanh bổ trợ khác.

Tuy nhiên, về mức độ phổ biến trong việc chỉ các tập đoàn báo chí – truyềnthông, “press group” phải nhường bước cho một số thuật ngữ khác Trong buổi đếnthăm và làm việc ở Khoa Ngữ văn & Báo chí (ĐH KHXH & NV TP.HCM) vàongày 22/02/2006, Giáo sư Richard Shafer (ĐH North Dakota, Mĩ) có lời khuyênnên sử dụng các thuật ngữ “media conglomerate”, “media convergence” để có thểtiếp cận vấn đề cần nghiên cứu

Theo wikipedia, “media conglomerate” dùng để chỉ các tổng công ty sở hữumột con số lớn các công ty con hoạt động trong những loại hình truyền thông khácnhau như truyền hình, phát thanh, xuất bản, điện ảnh, và Internet Xét trên khíacạnh thuật ngữ kinh tế, “conglomerate” chỉ một công ty lớn (tổng công ty) bao gồmnhiều công ty con có vẻ ngoài là các doanh nghiệp không liên quan gì đến nó Cuốn

từ điển bách khoa trên mạng này cũng cho biết: “Một vấn đề được đặt ra, kể từ năm

2006, là liệu các công ty truyền thông (media companies) có thật không liên quannhau hay không.” Và theo wikipedia, người ta còn sử dụng thêm thuật ngữ “mediagroup” (theo lối hiểu như press group nhưng bao trùm trên tất cả các loại hìnhtruyền thông, không riêng gì loại hình báo in)

Trang web wikipedia đưa ra một số “media conglomerate” lớn trên thế giớinhư: AT&T, Berlusconi Group, Bertelsmann, Canwest Global, General Electric,Hearst Corporation, Lagardère Media, Liberty Media, News Corporation, Sony,Time Warner, The Times Group (phân biệt với Nhóm báo Times của tập đoànNews Corporation), Viacom, Vivendi Universal, Walt Disney Company, … Tácgiả Robert W McChesney trong bài viết “The New Global Media: It’s a SmallWorld of Big Conglomerate” (1999) cũng cho biết thị trường truyền thông toàncầu nằm dưới quyền thống trị của 8 tập đoàn xuyên quốc gia cai trị thị trường

truyền thông Mĩ: General Electric (GE), AT & T/Liberty Media, Disney, TimeWarner, Sony, News Corporation, Viacom và Seagram, cộng với Bertelsmann, mộttập đoàn của Đức Tuy lĩnh vực kinh doanh chính của GE và AT&T không phải làlĩnh vực truyền thông nhưng GE sở hữu tập đoàn truyền thông nổi tiếng NBC, AT

& T có công ty con Liberty Media, và cả hai tập đoàn này đang có dự định thu nạpcác tài sản truyền thông nếu thấy cần thiết

Thuật ngữ “media convergence” (hội tụ truyền thông) có những thuật ngữtương đồng như “media consolidation” (tập hợp truyền thông) và “concentration ofmedia ownership” (sự tập trung trong lĩnh vực sở hữu truyền thông) Đây là mộtthuật ngữ phổ biến trong giới phê bình truyền thông cũng như các nhà làm luật khi

đề cập đến phương thức sở hữu các phương tiện truyền thông của các doanhnghiệp

Thuật ngữ “media convergence” có sự liên hệ mật thiết với thuật ngữ “mediaconglomerate” ở chỗ sự tập trung sở hữu trong lĩnh vực truyền thông thường kéotheo sự hình thành các “media conglomerate” Khi một doanh nghiệp sở hữu nhiềuloại hình truyền thông khác nhau, nó được xem như là một “media conglomerate”.Sáu “media conglomerate” hiện thời là Disney, Viacom, Time Warner, News Corp,Bertelsmann, và General Electric sở hữu hơn 90% thị trường truyền thông toàn cầu

Như vậy, hiện tượng “media convergence” hay “concentration of mediaownership” chính là khởi điểm để hình thành các “media conglomerate” (các tậpđoàn truyền thông) ở các nước phương Tây Một lần nữa, giả thuyết về con đườnghình thành các tập đoàn truyền thông trên thế giới được khẳng định thông quachính bản thân các thuật ngữ

Ngoài ra, trên thế giới còn sử dụng một số thuật ngữ khác dùng để chỉ “tậpđoàn báo chí” như: media organization, media group, media mega-group, mediaempires, media giants, media corporations … Nhưng đó là thuật ngữ dành cho cácnhà nghiên cứu Đối với bản thân các “tập đoàn báo chí”, tên gọi của tập đoàn phụ

thuộc vào hình thức đăng ký kinh doanh Có nơi gọi mình là company, có nơi lạigọi là group, có nơi gọi là corporation, có nơi gọi là holdings, … Do đó, việc cóhay không có để danh xưng “tập đoàn báo chí” không quan trọng bằng nội lực thực

sự của mỗi doanh nghiệp truyền thông

Ở nước ta vẫn sử dụng lẫn lộn hai thuật ngữ “báo chí” và “truyền thông”, đôikhi đánh đồng chúng với nhau Do đó, để hiểu cho đúng, phải xem “tập đoàn báochí” là một thuật ngữ kinh tế, thuộc về kinh tế truyền thông, có nghĩa hẹp tươngđương với thuật ngữ “press group” và nghĩa rộng tương đương với thuật ngữ

“media conglomerate”

Theo đó, “tập đoàn báo chí” là một tập đoàn kinh tế hoạt động đa dạng

trong lĩnh vực truyền thông, có thể có hạt nhân là một cơ quan báo in, báo hình,hoặc bất cứ loại hình báo chí nào khác, và cũng có thể tham gia vào một số lĩnh vựckinh doanh ngoài truyền thông.”

2 Nguyên nhân và dạng thức hình thành tập đoàn báo chí

Thực chất, tập đoàn báo chí chính là tập đoàn kinh tế mà báo chí, truyềnthông đại chúng là lĩnh vực sản xuất kinh doanh chính, chủ yếu hoặc là một bộphận tạo thành có ý nghĩa quan trọng, có vai trò độc lập tương đối Trên thực tế, rấthiếm thấy tập đoàn truyền thông hay báo chí nào không có hoạt động sản xuất kinhdoanh ngoài lĩnh vực báo chí, truyền thông đại chúng

Tập đoàn kinh tế có thể hiểu là tổ hợp các công ty hoạt động trong một

ngành hay những ngành khác nhau trong phạm vi một nước hay nhiều nước, trong

đó có một “công ty mẹ” nắm quyền lãnh đạo, chi phối hoạt động của các “công tycon” về mặt tài chính và chiến lược phát triển Tập đoàn là một cơ cấu có chứcnăng liên kết kinh tế nhằm tăng cường tích tụ, tập trung, tăng khả năng cạnh tranh

và tối đa hoá lợi nhuận Về mặt tổ chức, với hình thức liên kết của nhiều công tyhoạt động trong cùng một ngành, hay những ngành khác nhau trong một nước haynhiều nước, thông qua sự điều hành chung

Sự hình thành của các tập đoàn báo chí cũng xuất phát từ chính nhữngnguyên nhân đã hình thành các tập đoàn kinh tế:

Thứ nhất, do sự phát triển của lực lượng sản xuất, trước hết là dưới tác độngcủa cuộc cách mạng khoa học, kỹ thuật và công nghệ, cho phép hình thành việc tổchức sản xuất mới trên cơ sở vừa chuyên môn hoá vừa tăng cường liên kết giữa cácnhà máy, doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế

Thứ hai, sự cạnh tranh tất yếu dẫn đến việc liên kết dưới nhiều hình thứckhác nhau để tạo ra sức mạnh to lớn hơn, các nguồn lực mạnh mẽ hơn cho cácdoanh nghiệp, tạo nên khả năng cạnh tranh lớn hơn và tránh rủi ro

Thứ ba, do sự phát triển và tính chất của nền kinh tế thị trường đòi hỏi phải

có sự đầu tư lớn vào nghiên cứu, dự báo, hoạch định chính sách phát triển để đảmbảo sản xuất kinh doanh có hiệu quả Công việc này đòi hỏi nguồn lực to lớn màchỉ có những đơn vị kinh tế có quy mô lớn mới có khả năng thực hiện

Theo tác giả Robert W McChesney, có hai dạng thức tập đoàn báo chí truyềnthông Có thể thấy các tập đoàn báo chí ngày nay phát triển theo hai xu hướng chủđạo sau:

+ Xu hướng thứ nhất là phát triển theo chiều dọc Đó là sự phát triển nhằmđảm bảo sự bao quát đầy đủ các công đoạn sản xuất một loại hình sản phẩm truyềnthông (lập chương trình, sản xuất, phát hành hoặc phân phối), hoặc sự bành trướng,liên kết trong “nội bộ” các loại hình báo chí truyền thông nhằm tăng cường ưu thế,sức mạnh trong cạnh tranh Ví dụ như BBC chỉ tập trung vào phát triển tất cả cáccông đoạn của 3 loại hình dịch vụ chính của mình là phát thanh, truyền hình vàtrang web trên khắp toàn cầu Ở Mỹ, có thể nói Gannett Co Inc là tập đoàn báo chítruyền thông có số lượng đầu báo lớn nhất Tập đoàn này đang sở hữu 90 tờ nhậtbáo (trong đó có USA today - một trong hai tờ có quy mô toàn quốc và Wall streetJournal - tờ báo hàng đầu về tài chính, kinh tế ở Mỹ), 36 tờ báo định kỳ khác, kiểm

soát 10 đài truyền hình, 16 đài phát thanh và một công ty quảng cáo lớn nhất nướcMỹ.

Hãng Turner Broadcasting System do Robert Edward Turner sáng lập năm

1963 lại thành công và nổi tiếng chủ yếu do sự nổi tiếng và phát đạt của kênhtruyền hình CNN Được thành lập và đi vào hoạt động từ 1-6-1960, đến nay CNN

đã phủ sóng toàn cầu thông qua vệ tinh, cung cấp dịch vụ tin tức truyền hình chohơn 55 triệu gia đình ở Mỹ và hàng tỷ dân của 92 nước trên thế giới Năm 1995,CNN đã sát nhập vào Tập đoàn Time Warner - một đế chế truyền thông có tài sảntrị giá 18 tỷ USD

+ Xu hướng thứ hai là liên kết và bành trướng theo hàng ngang, đầu tư vàonhững ngành khác nhau, tạo sự liên kết những ngành báo chí truyền thông, côngnghiệp, tài chính, dịch vụ rất xa nhau để hỗ trợ lẫn nhau, hạn chế rủi ro, tăng cườngsức mạnh Theo xu hướng đó, năm 1986, Công ty General Electric đã mua mạngtruyền hình Mỹ NBC; Công ty Viễn thông khổng lồ Mỹ AT&T năm 1999 đã nắmquyền kiểm soát hệ thống truyền hình “cáp” TCI, rồi đến năm 2004 thôn tính tiếpmạng MediaOne Từ năm 1995, Tập đoàn Viacom đã thôn tính Công ty Điện ảnhParamount và Hãng Truyền hình CBS Năm 2000, Tập đoàn AOL tuyên bố hợpnhất với Time Warner Còn Vivendi và Canal Plus, một tập đoàn tư bản Pháp đãhợp nhất với Seagram, hay việc Rupert Murdoch đã len chân vào ngành truyền hìnhphải trả tiền theo yêu cầu tại Italia, Đức và đang chuẩn bị thực hiện hợp đồng sápnhập với tập đoàn NewsCorp có trị giá vài tỷ USD

Về phương diện này, hai tác giả Johannes von Dohnanyi và Christian Mollercủa nghiên cứu “The Impact of Media Concentration on Professional Journalism”(Tác động của sự tập trung truyền thông đối với nghề báo) cũng khái quát: “Sự tậptrung có thể diễn ra theo chiều dọc, tức là tập trung các thể chế kinh tế độc lập vớicác công đoạn sản xuất khác nhau lại làm một tập đoàn, hoặc diễn ra theo chiềungang, tức là sáp nhập các công ty giống nhau về công đoạn sản xuất.”

3 Những tập đoàn báo chí nổi tiếng trên thế giới

Trước khi tìm hiểu về các tập đoàn báo chí nổi tiếng trên thế giới, chúng tôitìm hiểu về Rupert Murdoch – một trong những người có đầu óc kinh doanh tài tình

và nhạy bén với những chiến lược tuyệt vời Tập đoàn truyền thông NewsCorporation của Rupert Murdoch chính là ví dụ điển hình về con đường hình thànhcác tập đoàn báo chí lớn trên thế giới

3.1 Rupert Murdoch – huyền thoại của nền truyền thông thế giới – ông trùm của tập đoàn báo chí lớn trên thế giới

Cái tên Rupert Murdoch đã trở thành một huyền thoại của nền công nghiệptruyền thông thế giới Ông là một doanh nhân tài ba đã biến một tờ báo tỉnh lẻthành một hãng truyền thông phục vụ một nửa dân số trên thế giới Hiện nay,Murdoch có tài sản trị giá 5,1 tỷ USD, sở hữu những tên tuổi truyền thông lớn

 Trưởng thành từ một môi trường giáo dục nghiêm khắc

Rupert Murdoch sinh ngày11/3/1931 tại Melbourne, Australia, trongmột gia đình có bố là doanh nhân kháthành đạt hoạt động trong lĩnh vực báochí Được sống trong một môi trường cóđiều kiện vật chất khá thuận lợi, từ nhỏ,Rupert Murdoch đã được gia đình chosang Anh học tập

Do đó, mặc dù được sinh ra tại Australia nhưng tuổi thơ và học tập củaRupert Murdoch lại gắn liền với đất nước Anh Bố của Rupert Murdoch là mộtngười rất nghiêm khắc trong những vấn đề giáo dục con, ông hy vọng RupertMurdoch được một ý thức làm việc độc lập, nghiêm túc ngay từ nhỏ

Với hy vọng con trai sẽ đi theo nghề làm báo nên để có được một nền tảngkiến thức vững chắc, bố của Rupert Murdoch đã không tiếc tiền và công sức mờinhững người có kinh nghiệm lâu năm trong nghề báo về chỉ bảo cho con Đặc biệt,ông còn luôn chứng tỏ cho Rupert Murdoch thấy cậu không thể ỷ lại vào thế mạnhcủa gia đình

Có lẽ chính vì cách giáo dục có phần hà khắc của bố mà từ khi còn nhỏ,Rupert Murdoch đã có được một quyết tâm lớn trong học tập Sau khi kết thúcchương trình học phổ thông với kết quả khá cao tại trường Worcester College,Rupert Murdoch đã tiếp tục thi đỗ vào khoa kinh tế của trường Đại học Oxford

Trong thời gian học tập tại trường, ngoài việc duy trì tốt các nội dung trongchương trình học, Rupert Murdoch đã tham gia viết cho tờ báo của trường và nhiều

tờ tạp chí dành cho sinh viên tại Oxford Một trong những tờ tạp chí danh tiếng màRupert Murdoch đã từng là cộng tác viên khi còn là sinh viên chính là tờ DailyExpress

Những công việc ban đầu này đã giúp Rupert Murdoch có thêm những khoảnthu nhập và tích luỹ được nhiều kiến thức thực tế đồng thời tạo cho RupertMurdoch có được tình cảm, niềm say mê đối với nghề làm báo

Khi đang học tập tại Anh, bố của Rupert Murdoch - ông Keith ArthurMurdoch đã là một doanh nhân có tiếng trong vùng Là một người có học thức sâu

về lĩnh vực kinh tế, ngay trong chiến tranh thế giới thứ nhất, Rupert Murdoch đã cónhững bài viết sắc sảo về chiến tranh và ông đã từng được coi là một trong những

“nhà sử học của chiến tranh thế giới thứ I” tại Australia

Thế chiến kết thúc, Rupert Murdoch đã bắt đầu nghiệp viết báo, bằng chínhtài năng và vốn hiểu biết của mình, sau một thời gian làm việc, ông đã được bầuvào vị trí tổng biên tập tại chi nhánh Sydney Sun và Melbourne Herald thuộc quyềnquản lý của tờ Times tại Luân Đôn

Cũng bắt đầu từ thời điểm này, Keith Arthur Murdoch đã bắt đầu có nhữnghoạt động đầu tư và sở hữu một số tờ báo địa phương Một trong những số đó làCông ty News Limited với tờ tạp chí buổi chiều The News Tuy nhiên, trong nhữngnăm cuối đời, do nhiều nguyên nhân, công việc của Keith Arthur Murdoch đã gặpnhiều khó khăn, bản thân ông đã phải chịu nhiều khoản thua lỗ và News Limitedcũng phải đương đầu với những khoản nợ trầm trọng

Năm 1952, khi đó vẫn đang học tại Oxford, Rupert Murdoch đã phải quay vềAustralia chịu tang bố và đảm nhiệm công việc phụ trách News Limited Từ thờiđiểm này, Rupert Murdoch đã phải cùng một lúc làm hai công việc, vừa tiếp tụcchương trình học tập, vừa điều hành hoạt động của News Limited

 Hồi sinh News Limited

Mặc dù đã có những hiểu biết nhất định về nghề báo, nhưng việc điều hànhmột doanh nghiệp đang phải chịu những khoản nợ đã trở thành rào cản rất lớn đốivới Rupert Murdoch

Phần lớn nhân viên đang làm việc tại tờ báo đều có chung một mối lo về sựsụp đổ của News Limited và không khí làm việc đã bắt đầu nguội dần Do đó,Rupert Murdoch đã nhanh chóng bắt tay vào nghiên cứu chương trình khôi phụcNews Limited

Để làm được điều này, Rupert Murdoch đã triệt để tận dụng khả năng thuyếtphục và động viên nhân viên của mình tạo nhằm ra một luồng sinh khí làm việcmới cho toàn chi nhánh Chỉ một thời gian không lâu sau đó, không khí làm việchăng hái chưa từng thấy trước đó đã được đẩy mạnh và tạo được bước chuyển biếnđến kinh ngạc tại tờ báo

Nhiều người khi nhớ lại thời điểm đó đã phải thốt lên rằng “không hiểu tạisao Rupert Murdoch lại có thể thổi một sức sống mới cho News Limited” Từ bướckhởi đầu đầy ấn tượng đó, Rupert Murdoch đã bước đầu ổn định được hoạt động

của News Limited, lượng phát hành và tiêu thụ các số báo của The News đã bắt đầutăng

Bước vào giai đoạn ngành sản xuất hàng hoá bắt đầu phát triển mạnh, cácdoanh nghiệp đều có nhu cầu lớn thông qua các phương tiện thông tin đại chúng đểquảng bá cho các sản phẩm của mình, chính điều này đã tạo ra những cơ hội thuậnlợi cho Rupert Murdoch

Không bỏ qua dịp may đó, Rupert Murdoch đã tìm cách thiết lập quan hệ vớicác doanh nghiệp có nhu cầu quảng cáo sau đó là tập trung vào xây dựng chuyênmục quảng cáo đi vào chiều sâu cho tờ tạp chí The News Quyết tâm biến chuyênmục này thành nguồn phát triển, với nguồn vốn không phải là mạnh của mình,Rupert Murdoch vẫn quyết định mua lại tờ Sunday Newspaper đang trước nguy cơphải đóng cửa để khôi phục hoạt động

Song song với đó, Rupert Murdoch còn tiếp tục đầu tư một lượng vốn khálớn vào nhập dây truyền kỹ thuật in báo khổ nhỏ tiên tiến trong thời điểm đó Saumột loạt chương trình đầu tư đó, doanh thu từ các chuyên mục quảng cáo đã tănglên rất nhanh, News Limited đã có được những khoản lãi và thanh toán được nhữngkhoản nợ trước đó đồng thời bắt đầu khuyếch trương hoạt động ra các khu vực lâncận

Hướng tới mục tiêu chiếm lĩnh thị trường báo chí trong nước, trên cơ sởnhững thành công đã đạt được, Rupert Murdoch còn tiếp tục mua lại và thiết lậpthêm nhiều tờ báo mới như TV Week, New Idea, The Australian, The DailyTelegraph Một trong số đó là tờ TV Week đã từng được tổ chức Southdown Presstại Melbourne bầu chọn là tờ tạp chí truyền hình thành công nhất

Nếu như bước khởi đầu chồng chất những khó khăn thì chỉ sau đúng 4 năm,trên cương vị là người đứng đầu công ty, Rupert Murdoch đã đưa News Limited trởthành một trong những doanh nghiệp báo chí truyền thông có tầm ảnh hưởng lớn

nhất tại Australia Hầu hết các khu vực từ thành thị tới các vùng nông thôn đều có

sự xuất hiện các tờ báo của News Limited

Hoàn tất chương trình chiếm lĩnh thị trường nội địa cùng một nguồn lựchùng mạnh, Rupert Murdoch tiếp tục khởi động chiến lược khuyếch trương hoạtđộng ra thị trường báo chí của các quốc gia trong và ngoài khu vực

 Xây dựng thành công Tập đoàn News Corporation

Chiến dịch lan toả ra thị trường ngoài nước đầu tiênđược Rupert Murdoch thực hiện chính là Anh Quốc.Đây là một thị trường có tiềm năng khai thác rất lớn vàhơn thế nữa là một thị trường Rupert Murdoch đã cónhiều năm gắn bó, có nhiều hiểu biết

Để có thể đi vào hoạt động ngay khi tiến vào thị trườngmới, Rupert Murdoch đã tìm cách mua lại tờ The News

hưởng lớn tại Anh và nhiều khu vực trên thế giới Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất đốivới Rupert Murdoch trong thời điểm này chính là việc đối thủ “nặng ký” RobertMaxwell đã có thâm niên hoạt động tại Anh cũng đang tìm cách mua lại The News

of the World

Quyết dành phần thắng trong cuộc đua này, Rupert Murdoch đã phải bán đinhiều cổ phần đầu tư tại nhiều doanh nghiệp và thậm chí là thế chấp nhiều tài sảntại Australia để vay thêm vốn của ngân hàng Nhờ chiến lược tổng lực đó, RupertMurdoch đã thành công với bản hợp đồng dành quyền sở hữu The News of theWorld Tổng số lượng phát hành lên tới 6 triệu ấn phẩm tính riêng trong năm 1968,The News of the World đã trở thành một công cụ hữu hiệu không thể thiếu đểRupert Murdoch khuyếch trương hoạt động tại thị trường Anh Quốc

Không dừng lại ở đó, nhờ biết triệt để khai thác ưu thế của The News of theWorld nên chỉ sau một thời gian không lâu sau đó, cùng với mức tăng trưởng mạnh

của The News of the World, Rupert Murdoch đã không những tạo được chỗ đứngvững chắc tại thị trường Anh mà còn trả được những khoản vay thế chấp tài sản tạiAustralia

Trong những năm tiếp theo, Rupert Murdoch còn thực hiện thành công bảnhợp đồng mua lại tờ The Sun và tờ The Times danh tiếng và vươn lên trở thành mộtthế lực hùng mạnh trong lĩnh vực báo chí truyền thông tại Anh

Có được những kinh nghiệm quý báu từ thị trường Anh, năm 1973, bắt đầutiến vào thị trường Mỹ, ngay trong thời gian đầu tiên, Rupert Murdoch đã ngay lậptức mua lại tờ San Antonio Express-News Thêm vào đó, nhằm giải toả sức ép cạnhtranh rất lớn từ các đối thủ mạnh tại thị trường Mỹ, một lần nữa, Rupert Murdoch

sử dụng chiến lược đầu tư tổng lực vào thành lập tờ Star và liên tiếp thâu tóm nhiều

tờ báo danh tiếng khác như New York Post, The Herald and Weekly Times Ltd.,Fox Network, Fox News Channel

Chưa thị trường nào Rupert Murdoch lại thực hiện nhiều thương vụ mua đi

và bán lại như tại thị trường Mỹ Mới đây, với sức mạnh tài chính của mình, RupertMurdoch còn tiếp tục đầu tư 34% cổ phần tương đương với 6 tỷ USD vào hệ thốngHughes Electronics và mua lại Công ty Intermix Media Inc với mức giá 580 triệuUSD Qua những thương vụ kinh doanh dày đặc và nhanh đến chóng mặt đó,Rupert Murdoch đã chính thức đưa tên mình vào vị trí một trong những ông trùmbáo chí truyền thông tại Mỹ

Cùng với tốc độ phát triển mạnh mẽ đó, Rupert Murdoch đã biến NewsLimited thành tập đoàn báo chí truyền thông quốc tế News Corporation Hiện nay,tính cả kênh truyền hình qua vệ tinh STAR TV (Asia) hoạt động tại các quốc giathuộc khu vực châu Á bao gồm Singapore, Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan và ViệtNam, News Corporation đã thiết lập được một mạng lưới tổng cộng hơn 170 chinhánh trên 3 châu lục của thế giới

Sau gần cả cuộc đời gắn bó với thương trường, Rupert Murdoch đã tạo dựngđược khối tài sản cá nhân khổng lồ, trị giá 6,7 tỷ USD

 Bí quyết thành công

Giới báo chí được coi như là một cơ quan quyền lực thứ tư của mỗi đất nước(sau ba cơ quan hành pháp, tư pháp và lập pháp), bởi vậy các ông trùm truyềnthông là những người không mấy ai thích Rupert Murdoch là ông trùm báo chí đầutiên trở thành “con quỷ” của cả thế giới Ông là đối tượng của nhiều lời chỉ trích, vềnhững tư tưởng chính trị hữu khuynh của ông, hay về thái độ ''ve vãn'' của ông đốivới Trung Quốc bởi vì ông đang triển khai kế hoạch kinh doanh ở đất nước này.Tuy nhiên, trước búa rìu dư luận, Murdoch vẫn không hề nao núng, một trongnhững sức mạnh của ông là ông không quan tâm đến những lời chỉ trích này

Trưởng thành trong thời đại toàn cầu hoá, Murdoch là người nhạy bén hơn

ai hết khi sớm nhận ra những cơ hội mà kỷ nguyên khoa học công nghệ mang lại,

đó là máy tính, vệ tinh, công nghệ truyền tín hiệu không dây Nhờ đó, ông là ngườiđầu tiên tạo ra hãng truyền thông quốc tế, và thống trị các kênh truyền hình Ông

đã đầu tư những khoản tiền khổng lồ để xây dựng hệ thống truyền hình vệ tinhBSkyB ở Anh Sau đó cũng chính ông phát triển hệ thống vệ tinh truyền hình trênkhắp châu Á Năm1998, dịch vụ LineOne của Murdoch đã trở thành AOLcủa châu Âu

Murdoch có một phong cách làm việc khá độc đáo Ông không phải làngười thích nói ra những gì mình làm, tự thể hiện mình thông qua cách xử lý côngviệc hiệu quả và các mối quan hệ chính trị - kinh doanh đầy quyền lực Đầu thậpniên 1990, sự thống trị của News Corp bị lung lay do Murdoch đã đầu tư quá nhiềutiền vào kế hoạch truyền hình vệ tinh ở Anh, thêm vào đó là sự suy thoái của NewsCorp Lần đầu tiên, tập đoàn truyền thông này rơi vào khủng hoảng Tuy nhiên,Murdoch có điểm thuận lợi là các ngân hàng lớn của thế giới đều rất tin tưởng vàotài năng kinh doanh của ông, vì thế họ đã đồng ý quay vòng nợ cho News Corp

Cuối cùng tập đoàn này đã thoát khỏi khủng hoảng và phục hồi Kể từ đó, NewsCorp lại giành lại vị trí ưu thế số một của nó

Trong số các hãng mà Murdoch sở hữu, Star Television ở châu Á - mua năm

1993 – là hãng gặp nhiều khó khăn nhất Hãng này rất có tiềm năng phát triển: các

vệ tinh truyền hình của nó phủ sóng từ Nhật Bản cho đến Trung Đông, qua Trung

Á, và phục vụ 2/3 dân số thế giới Tuy nhiên, Murdoch sớm nhận ra rằng hãng nàykhông có thị trường toàn thể thống nhất mà chỉ có những thị trường theo kiểu khuvực địa phương mà thôi Hiện, với kế hoạch xâm nhập thị trường Trung Quốc, ông

hi vọng sẽ có thể khắc phục được khó khăn này

Ở tuổi thập cổ lai hy, với bảng thành tích phong phú hơn ai hết, Murdochvẫn không ngừng cố gắng làm việc và vươn lên Ông gọi những thành công là mộtloạt các trận chiến trong cuộc đấu tranh vì sự phát triển Cuộc đẩu tranh ấy khôngbao giờ kết thúc Điều đó làm cho News Corp không ngừng lớn mạnh

Tới năm 2007, bước sang tuổi 76, Rupert Murdoch đã vươn lên vị trí thứ 32trong danh sách những doanh nhân thành đạt nhất thế giới Mới đây, ông chủ củaNews Corporation lại vừa hoàn tất thương vụ mua lại Dow Jones với khoản tiềnhơn 5 tỷ USD

3.2 Tập đoàn báo chí của Mỹ

Tiền thân của Viacom là CBS Films,

một nhánh truyền hình của CBS, đến năm

1971 mới đổi tên thành VIACOM

(Video&Audio Communication)

Năm 1985, Viacom mua hãng

Warner-Amex Satellite Entertainment (hay MTV

Networks) Cùng năm Viacom cũng mua tập

Tòa nhà của tập đoàn viacom

đoàn Showtime Networks (Bao gồm có Showtime và Kênh chiếu phim -MovieChannel)

Năm 1986, ông chủ của National Amusements (Giải trí quốc gia) mua lại

Viacom và “mua” lại cả Sumner Restone - Giám đốc Viacom bấy giờ

Từ đó, Restone tiến hành chiến dịch bành trướng, mua lại Paramout Pictures(1993) và Blockbuster Video (1994), tạo đà cho Viacom mua lại gã khổng lồSpelling Entertainment (kiểm soát hãng ABC và NBC)

Sau đó, đội quân truyền hình đông đảo này sát nhập với Paramount Picturestạo ra một Paramout Pictures hùng mạnh như ngày nay

Năm 1999, Viacom mua BET(Black Entertainment Television) với giá 3

tỉ đô Black Entertainment Television (BET) là hệ thống truyền hình cáp đàu tiêntập trung ở Bắc Phi được Robert L.Johnson tạo lập Vào năm 1979 Hệ thống nàyđược khai trương vào tháng 1 năm 1980, lúc đầu phát sóng 2 tiếng một tuần Sau

11 năm, BET trở thành công ty điều khiển đầu tiên được đưa vào danh sách trongthị trường chứng khoán NewYork Năm 2007, BET đạt được lợi nhuận 65 triệuđôla và ngày càng mở rộng hơn thành những kênh truyền hình có liên quan đếnBET và tạo thành một mạng lưới BET như : BET, các kênh truyền hình kĩ thuật sốBET HipHop và BET Gospel

Không dừng lại ở đó, năm 1999 Viacom tiến hành chiến dịch mua lại lớn

chưa từng có: mua lại chính “phụ thân” CBS với giá khổng lồ là 34,5 tỉ USD Từđây Viacom là chủ sở hữu của mạng truyền hình cáp đồ sộ: TNN, Country MusicTelevision, Eyemark, King World

 Lịch sử của CBS:

CBS là hệ thống truyền hình đầutiên ra đời vào buổi bình minh của kỷnguyên truyền hình Nó thống trị lĩnhvực truyền hình trong những năm đầu kỷ