1/ Kiến thức: Học sinh nắm được những nét chính của quan hệ quốc tế sau chiến tranh thế giới II: Sự đối đầu giữa hai phe TBCN và XHCN.. Tình hình chung và xu thế phát triển của thế giới
Trang 1Bài 9 : QUAN HỆ QUỐC TẾ TRONG VÀ SAU THỜI KÌ CHIẾN TRANH LẠNH
soạn: 28/10/07
Ngày giảng: 2/11/07
I Mục tiêu bài học
1/ Kiến thức:
Học sinh nắm được những nét chính của quan hệ quốc tế sau chiến tranh thế giới II: Sự đối đầu giữa hai phe TBCN và XHCN
Tình hình chung và xu thế phát triển của thế giới sau chiến tranh lạnh
Học sinh nắm được khái niệm chiến tranh lạnh, chiến tranh cục bộ, chiến tranh thực dân mới
2/ Tư tưởng:
Học sinh nhận thức được vấn đề: trong thời kì chiến tranh lạnh, tình hình thế giới luôn căng thẳng và phức tạp (Thực tế đã có nhiều cuộc chiến tranh cục bộ diễn ra
và kéo dài như ở Đông Nam Á, Trung Đông), liên hệ thực tế hai cuộc chiến tranh của Pháp và Mỹ ở Việt Nam từ 1946-1975
3/ Kĩ năng:
Rèn kĩ năng phân tích, tư duy và khái quát các vấn đề lịch sử trong giai đoạn 1945-2000
Trang 2II Tư liệu và đồ dùng dạy học
- Bản đồ thế giới
- Tư liệu đọc thêm của sách giáo viên
- Lịch sử thế giới hiện dại
III Tiến trình tổ chức dạy và học
- Kiểm tra bài cũ
- Dẫn nhập vào bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung học sinh cần nắm
Giáo viên nhắc lại các nội dung chính
của bài “Trật tự thế giới sau chiến
tranh”
- Trật tự 2 cực Ianta
- Sự hình thành hệ thống XHCN
Sự đối đầu giữa TBCN (Tây) và
XHCN (Đông)
- Nguyên nhân sự mâu thuẫn Đông-Tây
+ Học sinh phân tích: về đường lối
I Mâu thuẫn Đông-Tây và sự khởi đầu của “Chiến tranh lạnh”
1/ Mâu thuẫn Đông-Tây
- Do sự đối lập nhau về mục tiêu và chiến luợc của hai cường quốc Liên Xô-Mỹ CNXH trở thành một hệ thống rộng lớn
- Mỹ vươn lên thành một nước tư bản giàu mạnh nhất, nắm độc quyền về vũ khí nguyên tử với tham vọng bà chủ thế
Trang 3chiến lược của Liên Xô và Mỹ sau chiến
tranh
+ Từ liên minh trong chiến tranh Đối
đầu sau chiến tranh
Hãy nêu và phân tích những sự kiện tiêu
biểu mở đầu cho “Chiến tranh lạnh”
+ Học thuyết Truman (3/1947)
+ Kế hoạch Macsan (6/1947)
+ Khối Nato (4/1949)
3 sự kiện trên đánh dấu sự hình
thành giới tuyến phân chia và sự đối lập
về KT, CT và QS giữa 2 phe TBCN và
XHCN
Vì sao sự ra đời của hai khối Nato và
Vacsava lại đánh dấu sự xác lập cục
diện “2 cực”
Học sinh dựa vào sgk để trả lời: chỉ rõ
giới
Từ một liên minh cùng chống phát xít trong chiến tranh đi đến tình trạng
“đối đầu” sau chiến tranh
2/ Sự khởi đầu của “chiến tranh lạnh”
+ Học thuyết Truman 3-1947 + Kế hoạch Macsan 6-1947 + Sự ra đời của khối Nato 4-1949
Liên Xô và các nước XHCN Đông
Âu đã lập ra:
+ Khối SEV 1949 + Khối quân sự hiệp ước Vacsava 1955
Sự ra đời của khối Nato và Vacsava đánh dấu xác lập cục diện 2 phe và 2 cực, “Chiến tranh lạnh” chi phối tình hình thế giới sau chiến tranh
II Sự đối đầu Đông-Tây và các cuộc
Trang 4mục đích của Mỹ và Liên Xô khi lập 2
khối này
+ Giáo viên giải thích về khái niệm
“chiến tranh lạnh” đã nói đến ở bài Mỹ
+ Chiến tranh lạnh đã ảnh hưởng đến
thế giới như thế nào
- Là cuộc đối đầu căng thẳng giữa hai
phe CNĐQ và CNXH Diễn ra trên các
lĩnh vực: chính trị, quân sự, kinh tế, văn
hoá tình hình thế giới luôn căng
thẳng, phức tạp
- Vì sao chiến tranh Đông Dương chịu
sự tác động của hai phe
+ Mỹ giúp Pháp can thiệp vào hai phe
+ Liên Xô, Trung Quốc giúp Việt Nam
- Vì sao nói chiến tranh Triều Tiên là
sản phẩm của “Chiến tranh lạnh”
+ Liên hệ bài “Các nước Đông Bắc Á”
chiến tranh cục bộ
+ Từ 3-1947 khi Mỹ phát động “chiến tranh lạnh” cuộc đối đầu gay gắt giữa đế quốc (Mỹ đứng đầu) và CNXH (Liên Xô) diễn ra trên mọi lĩnh vực và kéo dài gần ½ thế kỉ
1/ Chiến tranh chống Pháp ở Đông Dương (1956-1954)
+ Từ cuối 12-1946 chiến tranh lan rộng toàn Đông Dương 1950 trở đi Mỹ can thiệp sâu vào cuộc chiến tranh ở Đông Dương
+ Liên Xô, Trung Quốc ủng hộ và giúp
đỡ cuộc kháng chiến của Việt Nam
Hiệp định Giơnevơ (7-1954) kết thúc cuộc chiến tranh của Pháp ở Đông Dương nhưng lạilà sự chuẩn bị cho Mỹ trong cuộc chiến tranh mới ở khu vực này
2/ Cuộc chiến tranh Triều Tiên (1950-1953)
+ Sau chiến tranh thế giới II Liên Xô và
Mỹ chiếm đóng hai miền Bắc và Nam Triều Tiên 1948 có 2 chính quyền
Trang 5đã học để hiểu rõ âm mưu của Mỹ khi
lập nhà nước TB Hàn Quốc
Mỹ tiến hành chiến tranh ở Việt Nam
nhằm mục đích gì ?
+ Biến MN thành căn cứ quân sự và là
thuộc địa kiểu mới của Mỹ
+ Đánh bại cuộc kháng chiến của Việt
Nam
+ Đẩy lùi phong trào giải phóng dân
tộc, làm suy yếu phe XHCN
+ Mỹ lần lượt thực thi các chiến lược
“phản ứng linh hoạt” ở chiến trường
miền Nam, “chiến tranh đơn phương”,
“chiến tranh cục bộ”, “chiến tranh đặc
biệt”
- Liên hệ đến các cuộc xung đột ở
Trung Đông: Ixraen-Paletxtin
riêng rẽ được thành lập do Mỹ-Liên Xô bảo trợ
+ Từ 6-1950 đến 7-1973 diễn ra cuộc chiến khốc liệt giữa 2 miền cuộc chiến tranh này là sàn phẩm của “chiến tranh lạnh” và là sự đụng đầu trực tiếp đầu tiên của hai phe
3/ Cuộc kháng chiến chống Mỹ ở Việt Nam (1954-1957)
+ Từ sau hiệp định Giơnevơ Mỹ đã thế chân và hất cẳng Pháp Tiến hành cuộc chiến tranh thực dân mới ở Việt Nam
+ Mỹ đã theo đuổi những tham vọng lớn qua cuộc chiến tranh Việt Nam đối với phe XHCN và phong trào giải phóng dân tộc
Kết quả Mỹ thất bại
Tóm lại: trong thời kì “chiến tranh
lạnh”, các cuộc chiến tranh, xung đột quân sự trên thế giới đều liên quan đến hai cực Xô-Mỹ
Trang 6VI/ Sơ kết tiết học
Học sinh trả lời các câu hỏi sau
1/ Nguyên nhân mâu thuẫn Đông-Tây, những sự kiện mở đầu “chiến tranh lạnh” 2/ Sự đối đầu của hai phe-2 cực trong thời kì “chiến tranh lạnh” đã chi phối đến tình hình thế giới như thế nào