Trước Chiến tranh thế giới lần thứ nhất Trước Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất, nền kinh tế thế giới vận hành theo hệ thống bản vị vàng tiền tệ của mỗi nước được qui đổi ra vàng theo
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
CƠ SỞ QUẢNG NGÃI
M ÔN: TÀI CHÍNH – TiỀN TỆ
GVHD: TẠ NGỌC ANH
NĂM HỌC: 2010 - 2011
Trang 3CHUYÊN ĐỀ
CHỨC NĂNG CỦA ĐỒNG USD
Trang 4NỘI DUNG
Trang 5động tới các quan hệ tài chính - tiền
tệ giữa các quốc gia trên thế giới.
Cho đến nay đã có năm hệ thống
tiền tệ được sử dụng, bao gồm: chế
độ bản vị vàng, hệ thống Giơ – Noa,
hệ thống Bretton Woods (còn gọi là
chế độ bản vị USD), hệ thống
Giamaica, và chế độ bản vị SDR.
Trang 62 Phân loại hệ thống tiền tệ
Hệ thống tiền tệ có thể được phân thành hai giai đoạn:
Giai đoạn trước Đại chiến Thế giới lần thứ hai Khi đó, hệ thống tiền tệ được chia thành:
+ Chế độ bản vị vàng (tỷ giá theo ngang giá vàng)
Trang 73 Quá trình hình thành và phát triển của đồng USD
Đồng đô la Mỹ là đơn
vị tiền tệ chính thức của
Hoa kỳ Hiện nay trên thế
giới ngoài Hoa Kỳ, còn có
một vài quốc gia khác
Trang 83 Quá trình hình thành và phát triển của đồng USD
3.1.Trước Chiến
tranh Thế giới lần thứ nhất
Sau Chiến tranh Thế
Trang 93 Quá trình hình thành và phát triển của đồng USD
3.3.Giai đoạn từ
1973 – 1980
Các giao dịch quốc
tế dựa trên chế độ tỷ giá
thả nổi mới được hình
Đồng USD liên tục mất giá sau
cuộc khủng bố nhắm vào nước
Mỹ và tiếp tục giảm mạnh sau cuộc
suy thoái kinh tế toàn cầu nhưng hiện
nay đang có xu hướng tăng trở lại
Trang 10PHẦN II:
VAI TRÒ (CHỨC NĂNG) CỦA ĐỒNG
USD ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ THẾ GIỚI
Trang 111.Vai trò của đồng USD trong nền kinh tế thế giới qua các giai đoạn
1.1 Trước Chiến tranh thế giới lần thứ nhất
Trước Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất, nền
kinh tế thế giới vận hành theo hệ thống bản vị
vàng (tiền tệ của mỗi nước được qui đổi ra vàng theo một tỷ lệ được định rõ).
Trang 121.Vai trò của đồng USD trong nền kinh tế thế giới qua các giai đoạn
1.2.Sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai
Các quốc gia đã cố gắng phục hồi lại hệ thống bản vị
vàng, nhưng nó đã sụp đổ hoàn toàn trong cuộc Đại khủng hoảng của những năm 1930 Sự sụp đổ này đã là cho quan
hệ tài chính - tiền tệ quốc tế trở nên rối ren, dẫn đến sự
hình thành các liên minh tiền tệ do một số nước tư bản
đầu sỏ cầm đầu Khu vực đồng đô la do Mỹ cầm đầu tồn
tại bên cạnh các “đối thủ không hơn kém” là khu vực
đồng Bảng Anh và khu vực đồng Phơ-răng Pháp
Nhưng sau Đại chiến thế
tố tạo nên thế mạnh cho đồng
đô la Mỹ trên trường quốc tế,
đưa đồng tiền này “lên ngôi”
đồng tiền chủ chốt của thế giới
Trang 131.Vai trò của đồng USD trong nền kinh tế thế giới qua các giai đoạn
Qua 2 lần phá giá USD, năm 1973, Mỹ và các quốc gia khác đã chấp thuận cho phép tỷ giá hối đoái thả nổi Chế động tiền tệ Bretton Woods sụp đổ Hệ thống tiền tệ thế giới hình thành nên 1 số chế độ tiền tệ mới:
Chế độ tiền tệ Gia-mai-ca ra đời trên cơ sở Hiệp định được
ký kết giữa các nước thành viên IMF tại Gia-mai-ca vào
những năm 1976-1978 Chế độ tiền tệ này thừa nhận SDR là
cơ sở của chế độ tiền của các nước SDR trở thành một đơn vị tiền tệ tính toán quốc tế mới
Chế độ tiền tệ châu Âu: Chế độ tiền tệ châu Âu là một chế độ tiền tệ quốc tế khu vực Chế độ tiền tệ này ra đời trong bối cảnh mâu thuẫn giữa
ba trung tâm thế lực quốc tế trong lĩnh vực thương mại, tiền tệ, tài chính ngày càng trở nên gay gắt Nó được xây dựng trên cơ sở Hiệp định tiền
tệ do các nước trên lục địa châu Âu ký kết vào tháng 3-1979 Chế độ tiền
tệ châu Âu dựa vào ECU - một đơn vị tiền tệ quốc tế khu vực của các
nước châu Âu Giá trị của ECU được đảm bảo bằng dự trữ vàng và ngoại hối của các nước thành viên
Trang 141.Vai trò của đồng USD trong nền kinh tế thế giới qua các giai đoạn
1.4.Giai đoạn 1980 – 1985
Trong khoảng thời gian từ tháng 1 năm 1980 đến tháng 3 năm 1985 đồng USD không ngừng tăng giá, tỷ giá danh nghĩa của USD tăng gần 50% và tỷ giá thực cũng tăng với một tỷ lệ tương tự
1.5.Sau sự kiện khủng bố 11/09 và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu cho đến nay
Sau sự kiện khủng bố tại Mỹ và sự ra đời chính thức của đồng Euro, đồng USD liên tục mất giá so với các các ngoại tệ khác và vàng (trong 05 năm qua, đồng USD đã mất giá 25%) Đồng euro ngày càng được các công ty cũng như các chính
phủ từ Trung Quốc đến Trung Đông chấp nhận nhiều hơn như một ngoại tệ dự trữ Đồng đô la Mỹ có lúc trồi sụt, gây thiệt hại kinh tế, mất an toàn cho nền tài chính tiền tệ các nước và nhiều nước chủ trương thay thế vị trí độc tôn của USD bằng euro
Trang 15Những tác động tiềm tàng
IMF cho biết các kho dự trữ ngoại tệ trên toàn cầu hiện tăng từ 2.000
tỷ USD trong quý II/2002 lên 5.700 tỷ USD đến quý II/2007 Hơn thế
nữa, 2/3 trong tổng số quỹ dự trữ ngoại tệ trên toàn thế giới nằm trong tay 6 nền kinh tế như Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc, Nga
và Singapore.
Đồng USD yếu sẽ khiến hàng hóa Mỹ cạnh tranh hơn
trên thị trường thế giới
Thâm hụt thương mại của Mỹ sẽ giảm khi xuất khẩu tăng, hạn chế ảnh hưởng của thâm hụt đối với tăng trưởng Đồng
USD yếu cũng giúp cải thiện tình hình việc làm vì các công ty
đa quốc gia sẽ chọn thuê người Mỹ với chi phí thấp hơn Khi đồng USD giảm giá, hàng nhập khẩu sẽ đắt lên, đẩy giá cả đắt
đỏ lên theo và như vậy sức ép lạm phát sẽ tăng Tuy nhiên,
nhiều chuyên gia cho rằng nền kinh tế quá lớn và cạnh tranh đến mức phần lớn các công ty không có cơ hội tăng giá bán
Trang 162 Vai trò của đồng USD so với các đồng tiền khác
Đồng đô la còn được dùng làm đơn vị tiêu chuẩn trong các thị trường quốc tế cho các mặt hàng như vàng và dầu hỏa Ngay cả các công ty
ngoại quốc ít buôn bán tại Hoa Kỳ, như Airpus, liệt kê và bán sản phẩm của họ bằng đô la (tuy trong trường hợp này một số người cho rằng lý do
là vì các doanh nghiệp Hoa Kỳ đang thống trị ngành hàng không).
Vào thời điểm này, đồng đô la Mỹ vẫn là đơn vị tiền dự trữ hàng
đầu, hầu hết trong đơn vị $100 Phần đông tiền giấy Hoa Kỳ đang ở
ngoài Hoa Kỳ Theo kinh tế gia Paul Samuelson, nhu cầu cho tiền đô la cho phép Hoa Kỳ giữ sự thiếu hụt trong xuất-nhập khẩu mà không dẫn đến sự suy sụp của đồng tiền.
Trang 17Hiện tượng trên bắt nguồn từ ba nguyên nhân chính
- Thâm hụt cán cân thương mại và ngân sách quốc gia và kèm theo đó là tăng nợ của Mỹ
- Chuyển đổi trong dự trữ ngoại tệ của các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật, Nga và các quốc gia khác
- Các nước xuất khẩu dầu mà trước tiên là Nga ngày càng sẵn sàng chấp nhận đồng Euro như là phương tiện thanh toán cho dầu mỏ
Một trong những vấn đề được quan tâm lớn nhất thời gian qua trên thị trường tiền tệ thế giới là sự lên giá không ngừng của đồng Eur so với USD Kể từ khi suy yếu năm 1999, liên tục từ năm 2002 và cho đến nay Eur luôn tăng giá trước USD
Bảng tỷ giá Euro trên USD giai đoạn 1999 - 2010
Trang 19USD đã mất giá trên 50% so với thời điểm đồng EUR ra đời và đã giảm 20% tính đến thời điểm cuối năm 2004 Tỷ giá yên Nhật với USD cũng ở mức thấp nhất kể từ bốn năm qua, còn giá vàng cuối năm 2004
đã tăng khoảng 90.000 đồng/chỉ so với đầu năm 2004(trên 10%)
Tuy nhiên, những ảnh hưởng của nó thì chưa dừng hẳn Các DN
đã nhập khẩu hàng hóa từ EU chưa thanh toán hết bằng Euro đang lâm vào hoàn cảnh mất cả lãi và thâm hụt vốn bởi giá Euro hiện tăng quá cao so với thời điểm 1 tháng trở về trước, khi đồng tiền này được các DN lựa chọn làm đồng tiền thanh toán hàng hóa với đối tác Các
DN xuất khẩu còn bị nợ tiền bằng USD cũng thiệt hại không nhỏ.
Và nhiều quốc gia tiếp tục cho vay và trao đổi ngoại thương
bằng đồng đôla Mỹ, bất chấp sự nổi lên của Euro và các đối thủ
cạnh tranh tiềm tàng khác Đến cuối năm 2008, khoảng 45% trái
phiếu quốc tế là bằng USD, trong khi chỉ 32% bằng EURO Và theo thăm dò năm 2007 của Ngân hàng Thanh toán quốc tế (BIS), USD vẫn được sử dụng trong 86% trao đổi ngoại hối, so với chỉ 38%
bằng euro
Trang 20Đến tháng 4/2008, theo IMF, 66 quốc gia sử dụng USD làm mốc tỷ giá hối đoái của mình, trong khi con số này chỉ
là 27% đối với euro Lý do khiến một ngân hàng trung ương đưa ra lựa chọn là tầm ảnh hưởng lớn của ngoại tệ đó trong quỹ dự trữ quốc gia Các ngân hàng trung ương muốn
không chỉ tối ưu hóa sự trở lại hoạt động bình thường của mình, mà còn giảm thiểu nguy cơ Ví dụ tại một quốc gia
kiềm chế tỷ giá của nội tệ với USD, lạm phát trong nước họ
có xu hướng đi theo diễn biến lạm phát ở Mỹ, và như vậy
trong trường hợp này quỹ dự trữ USD sẽ ít dao động so với giá trị nội tệ của họ.
Trang 21KẾT LUẬN
Cuộc khủng hoảng đã làm nổi bật nhu cầu đối với các quy định trong nền kinh tế toàn cầu Tuy nhiên, sự trỗi dậy của các cường quốc mới trở thành một thách thức đối với việc Mỹ tự động đóng vai trò lãnh đạo trong hoạch định các quy định này, đơn giản vì quy mô tuyệt đối của nền kinh tế
Mỹ và sự thống trị của đồng USD trong nền thương mại và đầu tư quốc tế Thay vào đó, cuộc khủng hoảng đã làm nảy sinh câu hỏi về cách thức cân bằng quyền lực và sự lãnh
đạo trong các vấn đề kinh tế quốc tế sẽ được hình thành
trong những năm tiếp theo