Phù phổi vì người nhà tự chỉnh tốc độ dịch truyền pdf

Phù phổi vì người nhà tự chỉnh tốc độ dịch truyền Bà L.T.T.. Sau khi đánh giá tình trạng tim mạch, phổi, thận của bà T., BS thận trọng cho truyền mỗi chai với tốc độ 20 giọt/phút, và Tố

Phù phổi vì người nhà tự chỉnh tốc

độ dịch truyền

Bà L.T.T 65 tuổi, là người “nghiện” truyền dịch, hễ

thấy trong người mệt mỏi, ăn uống kém là đến phòng

mạch bác sĩ (BS) tư xin truyền dịch Ngày 12/10, bà T

bị nhiễm trùng tiểu - viêm dạ dày phải vào bệnh viện

(BV) điều trị Tại đây, bà T xin được truyền dịch cho

“khỏe” Các BS đánh giá: bà có thể ăn uống được,

không bị rối loạn điện giải nên không cho bà truyền

dịch Nhưng vì bà T lại là người quen của một đồng

nghiệp trong BV, cho nên các BS bất đắc dĩ phải cho

truy ền dịch

Bệnh nhân (BN) xin truyền 2

chai/ngày, chai muối và chai

đường Sau khi đánh giá tình

trạng tim mạch, phổi, thận của bà

T., BS thận trọng cho truyền mỗi

chai với tốc độ 20 giọt/phút, và

Tốc độ truyền dịch phải

theo đúng chỉ định của

bác sĩ

dặn dò người nhà không được tự ý chỉnh dịch truyền

Ngày đầu truyền dịch, bà T vẫn bình thường Sang ngày

thứ 2 thì bà T bỗng đột ngột lên cơn khó thở, mệt nhiều,

đang nằm đầu ngang phải ngồi dậy thở Người nhà tức

tốc gọi BS đến phòng bệnh gấp Khi BS đến thấy BN có

biểu hiện phù phổi cấp liền kiểm tra dịch truyền, hóa ra

dịch truyền đang chảy với tốc độ nhanh 100 giọt/phút Với

tốc độ này thì chỉ cần 1,7 giờ là truyền hết 1 chai 500ml

Các BS tiến hành cấp cứu tích cực, ngưng ngay dịch

truyền (chỉ còn khoảng 50ml trong chai), cho bà nằm đầu

cao, thở oxy, chích lợi tiểu Sau 2 giờ thì bà T hết khó

thở, bớt mệt 2 ngày sau, tình trạng BN đã ổn định Hỏi kỹ

người nhà thì được biết, bà T thường hay kêu con gái

của mình chỉnh dịch truyền cho chảy nhanh lên, chảy đến

khi còn nửa chai thì chỉnh chậm lại để tránh y tá để ý

Nhiều lần trước, BN cũng cho chỉnh như vậy, thấy không

có sao cả Nhưng lần này, đến khi người con trai chỉnh

dịch truyền cho BN, vì sơ ý để dịch truyền quá nhanh và

bận gọi điện thoại nên chai dịch sắp hết mà không biết,

đến khi bà T than khó thở thì mới ngưng gọi điện, chạy

đến phòng BS gọi cấp cứu

Mặc dù tình trạng tim, phổi, thận của bà T còn tốt nhưng

nếu truyền dịch quá nhiều hay quá nhanh cũng có thể tạo

ra biến chứng ứ nước nhanh ngoài tế bào, gây ra phù

phổi cấp Do đó, việc truyền dịch cần có chỉ định của BS,

khi được truyền dịch, không được phép tự ý chỉnh tốc độ

dịch truyền theo ý mình, vì nếu chỉnh quá nhanh, hậu quả

sẽ đáng tiếc nếu không được phát hiện kịp thời

Chỉ định truyền dịch

Các loại dịch truyền gồm: đạm, mỡ, muối, đường, các

chất điện giải, đạm hoa quả, huyết tương tươi, dung dịch

chứa albumin, dextran…

Dịch truyền có tác dụng nâng huyết áp cơ thể, để cân

bằng các chất điện giải có trong máu khi BN bị mất máu,

mất nước do chấn thương, tai nạn, do phẫu thuật, do tiêu

chảy, nôn mửa kéo dài, do bị bỏng, do bị mất nhiều mồ

hôi trong điều kiện quá nóng bức, để nuôi ăn trong trường

hợp BN không thể ăn hoặc hấp thu các chất dinh dưỡng

qua đường tiêu hóa Việc bù đường, muối và các chất

điện giải chỉ nên tiến hành khi hàm lượng những chất này

trong máu thấp hơn mức cho phép

Truyền dịch có gặp nguy hiểm không?

Ngay cả khi truyền dịch đúng chỉ định, BN vẫn có thể gặp

một số nguy hiểm trong quá trình truyền: chỗ tiêm bị phù,

đau sưng, viêm tĩnh mạch, rét run, mặt tái nhợt, vã mồ

hôi, khó thở, đau ngực…

Nguy hiểm nhất là sốc do dịch truyền Khi sử dụng dịch

truyền để truyền cho BN trong bất cứ trường hợp nào

cũng cần phải lưu ý nguy cơ BN có thể bị sốc Sốc có thể

xảy ra tức thì, trong hoặc ngay sau khi tiêm Biểu hiện là

BN bắt đầu thấy rét run đột ngột, sốt, nhiệt độ cơ thể có

thể lên 39 – 40oC hoặc cao hơn, mạch nhanh, vã mồ hôi,

chân tay lạnh, huyết áp tụt, khó thở, nhịp thở nhanh và

nông, BN lo lắng bồn chồn, vật vã… Nếu không xử trí kịp

thời, BN có thể sẽ bị tử vong Nguyên nhân gây sốc có thể

do chất lượng thuốc hoặc do dụng cụ tiêm truyền không

đảm bảo vô trùng, tốc độ truyền quá nhanh, đôi khi do cơ

địa BN mẫn cảm hoặc dị ứng thuốc

Tiếp đến là phù phổi cấp do truyền dịch rất nhanh hay

truyền rất nhiều dịch Có thể xảy ra ở người hoàn toàn

bình thường, nhưng thường gặp ở BN lớn tuổi, có độ lọc

thận yếu, có bệnh tim mạch, có bệnh phổi

Không nên lạm dụng tiêm truyền với các mục đích không

do nhu cầu chữa bệnh Khi được BS chỉ định truyền dịch,

thì không được tự ý chỉnh tốc độ dịch truyền Những

trường hợp tự mua dịch truyền với mục đích nâng cao

sức khỏe hay làm đẹp da cần phải hỏi ý kiến của BS