An toàn bức xạ phương pháp nghiên cứu phông tự nhiên docx

Nguồn phóng xạ tự nhiên Giới thiệu về nguồn phóng xạ tự nhiên các chất phóng xạ có nguồn gốc bên ngoài Trái Đất như các tia vũ trụ Từ Trát Đất như các nhân phóng xạ trong đất đá, khí qu

GVHD: Trương Trường Sơn

Phạm Thanh Bích Trăm Nguyễn Hiền Ngọc Oanh Nguyễn Thị Kim Hoàng Hoàng Thị Phương Thảo

SV thực hiện:

Nguồn phóng xạ tự nhiên Giới thiệu về nguồn phóng xạ tự nhiên

các chất phóng xạ có nguồn gốc

bên ngoài Trái Đất như

các tia vũ trụ

Từ Trát Đất như các nhân phóng xạ trong đất đá, khí quyển, nước

Được tạo ra khi các tia vũ trụ tương tác với các nguyên tử qua các phản ứng tách hay bắt notron

Các chất phóng xạ có nguồn gốc vũ trụ

Giới thiệu về nguồn phóng xạ tự nhiên

Trái đất

có từ

trường

cường độ tia vũ trụ

ở các cực lớn hơn

so với xích đạo

liều bức xạ con người nhận

được tăng theo

vĩ độ

Trung bình toàn cầu trong một năm, liều bức xạ gây bởi tia vũ trụ

khoảng 0.4mSv

Các nhân phóng xạ trong vỏ trái đất

Phông phóng xạ trên trái đất gồm các nhân phóng xạ tồn tại cả

trước và khi trái đất được hình thành

Các chất phóng xạ gồm các nguyên tố uranium, thorium và con cháu của chúng, một số nguyên tố phóng xạ khác

có trong đất trong các vật liệu xây dựng nhà ở

nước biển

có trong cơ thể con người

các nhân

phóng xạ

phổ biến

nhất trong

vỏ trái đất

thường

Giới thiệu về nguồn phóng xạ tự nhiên

II.Các phương pháp nghiên cứu phân tích phông phóng xạ tự nhiên

1 Các phương pháp nghiên cứu

Có nhiều phương pháp phân tích phóng xạ

Phương pháp hóa phóng xạ

Phương pháp đo phổ alpha

Nnhấp nháy lỏng và khối phổ kế

Phương pháp đo phổ gamma phông thấp

Phương pháp phân tích kích hoạt neutron

Phương pháp xạ trình đường bộ

Xác định

cho các

nguồn phát

alpha, beta

và các đồng

vị phóng xạ

tư nhiên mức

dưới 103 pg/

g

phân tích các đồng vị phóng xạ tự nhiên

xác định hoạt độ tổng cộng

xác định hoạt độ của các nhân đồng vị trong dãy uranium và thorium

xác định một cách định tính

và định lượng các nhân phóng xạ trong mẫu

đo hóa

phóng xạ

phân tích kích hoạt neutron

đo tổng alpha vả beta

đo phổ alpha gamma đo phổ

1 Các phương pháp nghiên cứu

II.Các phương pháp nghiên cứu phân tích phông phóng xạ tự nhiên

2 Phương pháp xạ trình đường bộ: nghiên cứu đo phông mẫu đất

a Phương pháp xạ trình đường bộ :

Để đo theo các lộ trình đã được thiết lập kế hoạch

Xác định nhanh, định tính các phông phóng xạ trong một vùng rộng lớn

Độ chính xác phương pháp đủ để nhận biết các thay đổi mức phóng

xạ trong một vùng khảo sát

Đo khí phóng xạ

Xạ trình bằng ô tô

Đo phóng xạ công trình

Xạ trình đường bộ

Xạ trình bằng máy bay Phương pháp đo phóng xạ hiện trường chia ra:

Máy đo liều được đặt song song với mặt đất1m và luôn

giữ khoảng cách này trong xạ trình

Các máy đo liều xách tay là dạng cầm tay hoặc bỏ túi, vừa đơn giản vừa đủ công năng để ghi nhận mức độ phóng xạ tính theo liều

chiếu ngoài

b Thiết bị:

Có thể sử dụng phổ kế gamma hiện trường

Ví dụ một số loại máy liều:

Monitor-5 (Mỹ) có dải đo từ 0,01 µSv/h đến 500 µSv/h

Rados (Phần Lan) có dải đo từ 0,01 µSv/h đến 1000 µSv/h

c Thu thập và xử lý mẫu:

Việc lấy mẫu phụ thuộc các yếu tố:

 Thời gian

 Không gian (tọa độ lấy mẫu)

 Địa hình

 Các tính chất mẫu vật được thu nhận cẩn thận

Tất cả các điểm đo đều lấy mẫu kèm theo về phòng thí nghiệm phân tích phóng xạ bằng phổ kế gamma phông thấp

3 phương pháp nghiên cứu phổ gamma phông thấp:

nghiên cứu đo phông mẫu gạch men

a Phương pháp phổ gamma:

Để phân tích các đồng vị phóng xạ tư nhiên và nhân tạo

trong các mẫu vật liệu xây dựng như gạch men,trong đất

Xác định một cách định tính và định lượng các nhân phóng

xạ trong mẫu

Đo trực tiếp các tia gamma do các nhân phóng xạ trong mẫu phát ra

mà không cần tách các nhân phóng xạ ra khỏi chất nền của mẫu

b Thu thập mẫu và xử lý mẫu:

Mẫu ban đầu

Mẫu nhốt đã đánh dấu ký hiệu Các mẫu gạch men với mức độ nhẵn bóng(mua ở các cửa hàng vật liệu xây dựng)

d Đo mẫu:

Việc đo phóng xạ các mẫu gạch men được thực hiện trên phổ

kế gamma phông thấp trong thời gian 10 giờ để lấy đủ thống

kê diện tích đỉnh của các đồng vị quan tâm

Cách đo:

Chuẩn

phóng xạ:

Mẫu chuẩn phải có đặc điểm giống như mẫu phân tích:

Mẫu chuẩn phải cùng loại

Chứa các đồng vị quan tâm như mẫu phân tích

Có mật độ khối xấp xỉ với mẫu phân tích

Được tiến hành đo trong điều kiện như mẫu phân tích Mẫu chuẩn phóng xạ đựng trong hộp nhựa cùng kiểu với

hộp nhựa đựng mẫu và được đo trong 10 giờ

Phương pháp tính toán hoạt độ của mẫu

Hoạt độ phóng xạ được áp dụng công thức

Cm, Cc : hoạt độ phóng xạ của mẫu, của chuẩn (Bq/kg)

Nm, Nc : vận tốc đếm đã trừ phông tại đỉnh năng lượng của đồng vị cần phân tích trong mẫu và trong chuẩn

Mm, Mc : khối lượng của mẫu cần phân tích và của mẫu

tm, tc : thời gian đo mẫu và chuẩn

Ti: chu kỳ bán rã của đồng vị cần đo

Sai số của phương pháp đo

Sai số tương đối của phương pháp được xác định theo công thức sau:

Các sai số ở phần thực nghiệm được xác định theo công thức sau:

σ là độ lệch chuẩn

DA (%) là sai số diện tích đỉnh của mẫu đo

Trong đó:

e Kết quả:

Quá trình xử lý phổ gamma và tính toán kết quả được thể hiện qua

sơ đồ sau:

www.wondershare.com