ÐIỀU TRỊ GÃY ÐẦU DƯỚI XƯƠNG QUAY THEO PHƯƠNG PHÁP KAPANDJI ppsx

ÐIỀU TRỊ GÃY ÐẦU DƯỚI XƯƠNG QUAY THEO PHƯƠNG PHÁP KAPANDJI TÓM TẮT Ðiều trị gãy đầu dưới xuơng quay bằng nắn và bó bột có nhược điểm là dễ di lệch thứ phát và hạn chế phục hồi cơ năng

ÐIỀU TRỊ GÃY ÐẦU DƯỚI XƯƠNG QUAY THEO

PHƯƠNG PHÁP KAPANDJI

TÓM TẮT

Ðiều trị gãy đầu dưới xuơng quay bằng nắn và bó bột có nhược điểm là dễ di lệch thứ phát và hạn chế phục hồi cơ năng do bất động lâu Từ tháng 4 năm

1991 đến tháng 12 năm 1992 có 36 trường hợp gãy đầu dưới xương quay được điều trị theo phương pháp Kapandji Thời gian theo dõi trung bình là

20 tuần Phục hồi cơ năng loại tốt là 33 trường hợp (91,6%) Di lệch thứ phát 2 trường hợp (5,6%) Biến chứng chạm nhánh cảm giác thần kinh quay

1 trường hợp (2,8%) Không có các biến chứng như nhiễm trùng tổn thương gân Nhận thấy đây là phương pháp đơn giản có hiệu quả trong điều trị gãy đầu dưới xương quay di lệch ra sau

SUMMARY

TREATMENT OF DISTAL RADIAL FRACTURES WITH KAPANDJI S METHOD

Nguyen Trong Tin * Y hoc TP Ho Chi Minh * 1999 vol 3 N0 3: 159-161

The disadvantages of conservative treatment of distal radial fractures are the secondary displacement and the limitation of functional recovery because of prolonged immobilization From April 1991 to December 1992 36 cases of distal radial fractures were treated with Kapandji 's method The average time of follow-up is 20 weeks There were 33 cases with good outcome (91.6%) and 2 cases with secondary displacement (5.8%) There were one case of radial nerve lesion and one with algodystrophy There was no case of infection, nor tendon lesion This is a simple and effective method that can

be applied in treatment of distal radial fractures

MỞ ÐẦU

Gãy đầu dưới xương quay là một trong những gãy xương khá phổ biến Theo tài liệu chấn thương chỉnh hình của bệnh viện Bình Dân thì loại gãy này chiếm 8% tổng số gãy xương và 26% ở gãy xương chi trên(13)

Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị đã được áp dụng trên thế giới như nắn bó bột, xuyên kim qua da, mổ kết hợp xương, bất động ngoài Ở nước

ta, điều trị chủ yếu là nắn bó bột Phương pháp này có nhược điểm là dễ bị di lệch thứ phát dưới bột và cứng khớp, rối loạn dinh dưỡng do bất động lâu

Tác giả Kapandji đề xuất và thực hiện phương pháp xuyên kim qua khe gãy

để cố định và tập vận động sớm, hạn chế các biến chứng do phương pháp nắn bó bột gây ra

Mục tiêu của đề tài này là áp dụng phương pháp trên và đánh giá hiệu quả của nó trong điều trị gãy đầu dưới xương quay ở nước ta

PHƯƠNG PHÁP

Chỉ định

- Chỉ định lý tưởng là gãy kiểu Pouteau-Colles

- Tuy nhiên phương pháp này có thể mở rộng cho nhiều loại gãy đầu dưới xương quay di lệch ra sau và không phải là gãy nát(6)

Chuẩn bị dụng cụ

Ðể áp dụng phương pháp này cần có một số dụng cụ như khoan tay và các đoạn kim Kirscliner dài 5-8cm có đường kính 1,21,5mm Nếu có khoan máy và máy X-quang có màng tăng sáng càng tốt

Chuẩn bị bệnh nhân

Tùy theo điều kiện cụ thể, có thể thực hiện ở phòng tiểu phẫu hoặc phòng

mổ Vô cảm có thể là tê tại chỗ, tê tùng hoặc mê tĩnh mạch

phương pháp xuyên kim

* Có 3 kim được xuyên ở 3 vị trí sau:

+ Ngoài

+ Sau - ngoài

+ Sau - trong: do có mảnh thứ 3

* Có 2 thì xuyên kim(4)

Sau khi vô cảm da được rạch dọc 1 cm ở mỗi vị trí xuyên Dùng Kelly tách

mô mềm qua 2 bên Kim Kirschner đã gắn vào khoan sẵn sàng để xuyên

- Thì 1: Kim được đưa vào giữa 2 càng của kelly vào tận xương và dùng đầu kim dò tìm khe gãy Khi đầu kim nằm đúng khe gãy, kim được xuyên thẳng góc với trục xương, qua vỏ xương

- Thì 2: Ðầu kim hướng lên trên hợp với trục xương quay góc 45 và tiếp tục xuyên cho vừa qua vỏ bên đối diện

Sau khi kim đã xuyên vào đúng vị trí, kim được cắt sau cho đầu kim nằm ngay dưới da Da được may lại

Săn sóc, theo dõi

- Sau xuyên kim, có thể đặt một nẹp cẳng bàn tay cho giảm sưng Nẹp bột được bỏ sau 1 đến 3 tuần tùy theo sự đau tại chỗ và mức độ vững của xương gãy

- Chụp phim kiểm tra ngay sau xuyên kim nếu lúc thực hiện không có màng tăng sáng

- Tái khám và chụp kiểm tra vào tuần thứ 1, 3, 6, 8 và 12

- Rút bỏ kim sau 6 tuần

Cách đánh giá kết quả

Ðánh giá kết quả dựa trên:

- Tỉ lệ di lệch thứ phát

- Tỉ lệ phục hồi cơ năng

- Các biến chứng như: nhiễm trùng, tổn thương gân, thần kinh, khớp giả, tuột kim

KẾT QUẢ

- Từ tháng 4 năm 1991 đến tháng 12 năm 1992, có 40 ca được thực hiện tại khoa Chấn thương Chỉnh Hình, bệnh viện Chợ Rẫy, trong đó có 36 ca được theo dõi

- Có 28 nam, 8 nữ, nhỏ nhất 10 tuổi và lớn nhất là 65 tuổi, tuổi trung bình là

26 Gãy ngoài khớp là 30 trường hợp và 6 trường hợp trong khớp Thời gian

xử trí sau tai nạn trung bình là 43 giờ, có trường hợp muộn đến 6 ngày

- Di lệch thứ phát là 2 trường hợp chiếm tỷ lệ 5,6%

- Phục hồi vận động loại tốt là 33 trường hợp (91,6%), loại khá là 2 trường hợp (5,6%) và loại trung bình là 1 trường hợp (2,8%), không có trường hợp nào đạt cơ năng loại xấu, kể cả 2 trường hợp có di lệch thứ phát

-Về biến chứng: có 1 trường hợp tổn thương tạm thời nhánh cảm giác thần kinh quay, sau đó phục hồi Có 1 trường hợp rối loạn dinh dưỡng Có 3 kim

bị tuột trong tổng số 100 kim được xuyên Không có trường hợp nào nhiễm trùng, tổn thương gân hay khớp giả