Nấc là một triệu chứng thường gặp và gây không ít phiền toái cho người bệnh mặc dù nấc không gây nguy hiểm đến tính mạng tuy nhiên cũng có những trường hợp hãn hữu nấc liên tục và kéo
Trang 1Nấc - Khi nào là nguy
hiểm?
Nấc là một triệu chứng thường gặp và gây không ít
phiền toái cho người bệnh mặc dù nấc không gây
nguy hiểm đến tính mạng tuy nhiên cũng có những
trường hợp hãn hữu nấc liên tục và kéo dài trong
Trang 2nhiều giờ, nhiều ngày làm cho người bệnh rất khó
chịu
Nguyên nhân gây nấc
Có rất nhiều nguyên nhân gây
nấc nhưng gặp nhiều nhất là
nguyên nhân do bệnh tật gây ra
Một số bệnh thuộc hệ thống tiêu
hoá như viêm thực quản cấp
hoặc mạn tính, bệnh trào ngược
Uống nước từng ngụm
nhỏ là một mẹo để
chữa nấc - Ảnh minh
họa
Trang 3dạ dày - thực quản, các bệnh thuộc dạ dày - tá tràng như
viêm dạ dày, viêm tá tràng, viêm loét dạ dày - tá tràng
(viêm hang vị, viêm bờ cong lớn hoặc nhỏ); loét môn vị,
loét tiền môn vị, loét bờ cong (lớn, nhỏ), loét tâm vị hoặc
ung thư dạ dày
Hầu hết các bệnh thuộc dạ dày - tá tràng đều tăng tiết
dịch vị kích thích gây đau bụng, đầy hơi, trướng bụng,
buồn nôn, nôn và một số người bệnh có thể bị nấc do
thần kinh hoành bị kích thích Bệnh về đường dẫn mật
như viêm đường dẫn mật (viêm túi mật, sỏi túi mật) hoặc
Trang 4viêm tụỵ tạng, ung thư tụỵ tạng cũng có thể kích thích dây
thần kinh phế vị hoặc thần kinh hoành gây nên triệu
chứng nấc
Người ta cũng có thể gặp nấc trong một số trường hợp bị
stress hoặc histerie hoặc do tổn thương hệ thần kinh trung
ương với bất kỳ một lý do nào đó như viêm não (do vi
khuẩn hoặc do virut) hoặc chấn thương sọ não với bất kỳ
lý do gì
Trang 5Nấc cũng có thể xuất hiện ở một số người bệnh sau khi
phẫu thuật như sau phẫu thuật ổ bụng (phẫu thuật dạ dày-
tá tràng, gan mật, tụy tạng )
Nguyên nhân nấc gặp khá nhiều trong việc sử dụng một
số dược phẩm hoặc hoá chất độc như thuốc thuộc nhóm
corticosteroid, thuốc an thần gây ngủ benzodiazepine
hoặc một số loại thuốc điều trị bệnh Parkinson
Người ta cũng nhận thấy có một số thuốc kháng sinh khi
dùng có thể gây nên nấc như kháng sinh thuộc nhóm
macrolid (erythromycin, roxythromycin ) hoặc nhóm
Trang 6kháng sinh fluoroquinolon (ciprofloxacin, ciprobay,
ofloxacin, norfloxacin )
Vì vậy khi dùng bất kỳ một loại thuốc nào đó mà gây nấc
thì cần ngừng ngay và nếu ngừng sử dụng thuốc đó mà
hết nấc thì chứng tỏ nấc do thuốc gây ra Sau khi ngừng
dùng thuốc cần báo cho bác sĩ điều trị biết để được thay
thế thuốc khác thích hợp hơn Người ta cũng có thể gặp
nấc trong một số trường hợp dùng hoá chất điều trị ung
thư, trong trường hợp này cũng rất cần cho bác sĩ biết để
Trang 7bác sĩ cho một số thuốc nào đó điều trị nhằm giải quyết
hết nấc
Tuy vậy, nhiều trường hợp nấc không xác định được
nguyên nhân do đó rất khó khăn trong công tác điều trị, có
khi bác sĩ phải điều trị thăm dò từ đơn giản đến dùng các
loại thuốc có hiệu nghiệm nhất Nấc tuy là một triệu chứng
nhưng gây nhiều phiền toái cho người bệnh
Người ta phân chia nấc thành nấc cấp tính và nấc mạn
tính Nấc cấp tính thông thường chỉ nấc một thời gian
ngắn (khoảng vài giờ đến vài ngày, tần số thấp) Nấc mạn
Trang 8tính là những trường hợp nấc liên tục và kéo dài nhiều
giờ, nhiều ngày, thậm chí nấc kéo dài trong vài tháng
hoặc lâu hơn làm cho người bệnh rất khó chịu, lo lắng và
có nhiều bức xúc gây mệt mỏi, mất ngủ, sụt cân
Đối với một số người bệnh sau mổ vùng bụng, vùng ngực
đang thời kỳ hậu phẫu, mà bị nấc thì làm cho vết mổ bị
đau, đôi khi làm cho vết mổ chậm liền sẹo do khi lên cơn
nấc làm co kéo các cơ thành bụng
Điều trị khi nấc như thế nào?
Trang 9Mặc dù nấc không gây nguy hiểm chết người nhưng làm
cho người bệnh rất khó chịu và gây nhiều phiền phức Vì
vậy khi bị nấc nghi liên quan đến bệnh cần đi khám càng
sớm càng tốt nhằm mục đích tìm ra nguyên nhân
Nếu nấc có nguyên nhân cụ thể thì việc điều trị nấc không
gặp nhiều khó khăn nhưng một khi không xác định được
nguyên nhân (nấc không rõ nguyên nhân) thì việc điều trị
sẽ gặp không ít khó khăn
Ví dụ nếu nấc do các bệnh thuộc đường tiêu hoá thì nên
điều trị dứt điểm bởi vì các bệnh về đường tiêu hoá nhất
Trang 10là bệnh thuộc thực quản và dạ dày- tá tràng gây kích thích
cơ hoành nhiều nhất Tuy vậy trong trường hợp không xác
định được nguyên nhân thì phải điều trị triệu chứng nấc
Tuy vậy trong trường hợp không xác định được nguyên
nhân thì phải điều trị triệu chứng nấc
Ngay từ khi mới bị nấc lần đầu có thể chưa dùng thuốc
ngay mà có thể dùng một số biện pháp đơn giản, dễ thực
hiện mà vẫn có kết quả nhất định như uống một cốc nước
lạnh (mát), uống từ từ từng ngụm một hoặc bịt mũi, nín
thở hoặc hít thật sâu rồi thở ra từ từ
Trang 11Người ta cũng có thể áp dụng biện pháp tâm lý như tập
trung vào một vấn đề gì đó mang tính phức tạp hoặc thật
lý thú như xem bóng đá, bóng chuyền, đấm bốc Về
Đông y thì châm huyệt cũng có thể đưa lại hiệu quả
Thuốc Tây y cũng có nhiều phác đồ điều trị có hiệu quả
nhưng có nhiều tác dụng không mong muốn (tác dụng
phụ) cũng như nhiều tương tác với thuốc khác hoặc
chống chỉ định Vì vậy người bệnh dứt khoát không được
tự mua thuốc để điều trị bệnh nấc khi không có đơn của
bác sĩ
Trang 12Phẫu thuật cắt dây thần kinh hoành là biện pháp cuối
cùng khi mọi biện pháp khác không đưa lại kết quả trong
khi bệnh có chiều hướng tăng lên cả cường độ cả về tần
suất xuất hiện và kéo dài làm cho người bệnh mệt mỏi
ảnh hưởng nhiều đến sức khoẻ nói chung