Lươn bị tiếng oan gây bệnh mạch lươn ppsx

Ápxe hậu môn và rò hậu môn là hậu quả của nhiễm trùng ở khe và nhú trong ống hậu môn, từ đó làm viêm và tụ mủ ở các tuyến hậu môn ở giữa hai cơ thắt hậu môn, sau đó phá miệng ra da quanh

Lươn bị tiếng oan gây

bệnh mạch lươn

Chẳng rõ từ đâu mà trong dân gian lại có lời đồn ăn

nhiều thịt lươn sẽ bị bệnh mạch lươn, một căn bệnh

khá phổ biến Mới đây trên mạng lại xuất hiện những

tài liệu cảnh báo mọi người phải tránh xa các món

lươn vì trong đó có chứa sẵn mầm gây bệnh mạch

lươn!

Nhận diện thủ phạm

Bệnh mạch lươn mà dân gian

nói, trong y khoa gọi là bệnh rò

hậu môn và đứng hàng thứ hai

trong các bệnh đến khám ở phòng khám hậu môn Đây là

bệnh lý nhiễm trùng ở vùng hậu môn trực tràng, thể hiện

dưới hai dạng: cấp tính (ápxe hậu môn) và mạn tính (rò

hậu môn)

Ápxe hậu môn và rò hậu môn là hậu quả của nhiễm trùng

ở khe và nhú trong ống hậu môn, từ đó làm viêm và tụ mủ

ở các tuyến hậu môn ở giữa hai cơ thắt hậu môn, sau đó

phá miệng ra da quanh hậu môn tạo thành rò hậu môn

Có thể do tính chất ăn luồn ở vùng quanh hậu môn và tạo

nhiều ngóc ngách đường rò, giống như con lươn ăn luồn

dưới bùn, nên dân gian mới đặt tên bệnh này là mạch

lươn

Ápxe hậu môn và rò hậu môn là hai bệnh có triệu chứng

khác nhau nhưng cùng nguyên nhân và cùng cơ chế sinh

bệnh Sự khác nhau chỉ thể hiện trên triệu chứng là ápxe

có cấp tính ồ ạt và rò có mạn tính âm thầm 90% nguyên

nhân rò hậu môn là do xuất phát từ tuyến hậu môn bị viêm

nhiễm các vi khuẩn như trực khuẩn coli, tụ cầu khuẩn, liên

cầu khuẩn 10% còn lại có nguyên nhân đặc hiệu như

lao, nhiễm nấm, dị vật vùng hậu môn, ung thư hậu môn

trực tràng, chấn thương, sau phẫu thuật vùng tầng sinh

môn, ung thư bạch huyết, xạ trị vùng chậu Tỷ lệ mắc

bệnh nam/nữ là 4/1, tuổi mắc bệnh từ 30 – 50 tuổi Với cơ

chế gây bệnh như vừa nói thì rõ ràng ăn thịt lươn không

thể nào lại gây ra bệnh rò hậu môn Ngay cả khi dinh

dưỡng sai lầm, ăn thịt lươn sống, thì cũng chỉ có nguy cơ

bị nhiễm ký sinh trùng, giun… chứ không thể là thủ phạm

gây bệnh mạch lươn

Dễ nhầm bệnh tự khỏi

Thường thì bệnh nhân bị ápxe quanh hậu môn có xu

hướng đến khám sớm, từ 2 – 3 ngày sau khi triệu chứng

đầu tiên xuất hiện, với cơn đau và có khối căng phồng

sưng đỏ nóng cạnh hậu môn, kèm theo sốt Khối sưng

này làm bệnh nhân mất ngủ Khi đè lên khối phồng, bệnh

nhân rất đau nên không thể ngồi thẳng được, phải ngồi

nhếch lên không áp mông xuống ghế

Trái lại, với người bị rò hậu môn thì lại thường đến khám

trễ hơn, có khi vài tuần, có trường hợp đến vài tháng Lúc

này cạnh hậu môn xuất hiện một mụn mủ như nhọt đầu

đinh Mụn mủ đau tăng lên khi không bể miệng, nhưng khi

vỡ ra và chảy mủ thì bệnh nhân lại thấy hết đau, sau đó

mụn này bít miệng Tình trạng này tái đi tái lại nhiều lần

Do lượng mủ chảy ra ít nên bệnh nhân hay coi thường và

để vài ngày mụn tự lành, không đi khám sớm Nhiều

người còn ngộ nhận khi miệng lỗ rò tự bít lại, tức là bệnh

đã khỏi, chứ không biết là mỗi lần tái phát đường rò có xu

hướng ăn lan và luồn dưới da quanh hậu môn tạo thành

đường rò phức tạp

“Có thể do tính

chất ăn luồn ở

vùng quanh hậu

môn và tạo nhiều

ngóc ngách

đường rò, giống

Sự thành công của phẫu thuật rò hậu

môn tuỳ thuộc nhiều vào phát hiện mối

liên quan giữa đường rò và giải phẫu

học vùng hậu môn Vì vậy phân loại

thương tổn giải phẫu bệnh của đường

rò là rất quan trọng Bảng phân loại

của bệnh viện Saint Mark được nhiều

nước công nhận và áp dụng, gồm bốn nhóm chính: rò liên

cơ thắt; rò xuyên cơ thắt; rò trên cơ thắt; rò ngoài cơ thắt

Trong phân loại này, rò ngoài cơ thắt thường là do các

nguyên nhân đặc hiệu đã mô tả ở trên, điều trị chủ yếu là

như con lươn ăn

luồn dưới bùn,

nên dân gian mới

đặt tên bệnh rò

hậu môn là mạch

lươn”

điều trị nguyên nhân đặc hiệu đó chứ không phải mổ rò

như trường hợp rò do nguyên nhân nhiễm trùng tuyến

hậu môn Ngoài các đường rò chính đã nói, có thể có

thêm các đường rò nhánh phụ hay các đường rò thứ phát

do bệnh nhân không đi điều trị sớm Đây chính là nguyên

nhân gây thất bại trong điều trị và cũng là lý do vì sao

trước khi điều trị rò cần phải biết chính xác hình ảnh

thương tổn của đường rò

Nguyên tắc điều trị

Nếu là ápxe hậu môn: phải được rạch tháo mủ càng sớm

càng tốt, tránh ổ mủ lan rộng, tạo thành các đường hầm

như mạch lươn, làm hư hại nhiều tổ chức mô ở vùng hậu

môn

Nếu là rò hậu môn: phải chẩn đoán chính xác thương tổn

rò qua các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh Sau khi xác

định loại rò mới thực hiện phẫu thuật Nguyên tắc của

phẫu thuật điều trị rò là phải cắt bỏ được mô xơ đường rò

nhưng vẫn phải bảo vệ an toàn cơ thắt hậu môn, vì tai

biến khi cắt đứt cơ thắt hậu môn sẽ gây ra biến chứng đi

cầu mất tự chủ Đây là biến chứng ảnh hưởng rất nhiều

đến chất lượng sống Vì vậy khi cắt mô xơ đường rò đến

vùng cơ thắt, các bác sĩ thường sử dụng phương pháp

cột dây thun bó cơ thắt để cắt dần dần bó cơ thắt này

trong nhiều ngày Việc cột dây thun bó cơ thắt có tác dụng

giúp bảo vệ sự toàn vẹn cơ thắt hậu môn, đồng thời dẫn

lưu ổ nhiễm trùng và mủ ở đường rò

Làm sao chẩn đoán chính xác?

Sau khi khám lâm sàng chẩn đoán rò hậu môn, các bác

sĩ sẽ cho bệnh nhân đi làm xét nghiệm chẩn đoán hình

ảnh để xác định loại thương tổn rò hậu môn Có ba loại

xét nghiệm cho việc này: X-quang đường rò có cản

quang; siêu âm hậu môn; chụp cộng hưởng từ đường rò

X-quang đường rò có cản quang: là phương pháp đã

thực hiện từ rất lâu, hiện vẫn còn sử dụng Tuy nhiên chỉ

giúp nhận định được là rò có thông vào trực tràng không,

không thể xác định vị trí lỗ rò trong trực tràng và chính

xác khoảng 25% Nhược điểm là nếu bơm thuốc cản

quang áp lực cao có thể gây vỡ đường rò và thuốc lan

rộng ra phần mềm chung quanh, làm bệnh nhân rất đau

và có khi phải mổ cấp cứu do đau

Siêu âm hậu môn: là phương pháp an toàn, ít xâm lấn,

cho kết quả chính xác vị trí của ổ ápxe hậu môn và kích

thước ổ ápxe Với chẩn đoán đường rò siêu âm giúp phát

hiện được đường đi của đường rò, vị trí lỗ rò trong trực

tràng, đường rò nhánh và phân loại đường rò

Chụp cộng hưởng từ: cho kết quả chính xác như siêu âm

nhưng giá thành quá mắc nên thường áp dụng trong các

trường hợp rò phức tạp, mổ nhiều lần không hết