Đại học Y Washington Mỹ khám phá một quá trình phức tạp cho phép mắt vừa nhìn được ngoài sáng lại có thể thích nghi khi vào chỗ tối... Võng mạc cảm nhận ánh sáng chủ yếu nhờ các tế bào
Trang 1trong tối lẫn ngoài sáng?
Đại học Y Washington (Mỹ) khám phá một quá trình
phức tạp cho phép mắt vừa nhìn được ngoài sáng lại
có thể thích nghi khi vào chỗ tối
Trang 2Võng mạc cảm nhận ánh sáng
chủ yếu nhờ các tế bào hình nón
và hình que Tế bào que hoạt
động tốt trong ánh sáng yếu nhưng không cảm thụ màu
nên hiếm khi ta quan sát được màu sắc trong tối Ngược
lại, tế bào nón cảm nhận được màu sắc và thích ứng
nhanh với những thay đổi mạnh về cường độ ánh sáng
Nghiên cứu trên kỳ nhông cho thấy các sắc tố thị giác ở tế
bào nón bị phá hủy khi hấp thu ánh sáng và phải tái tạo để
chúng có thể tiếp tục cảm quang Khi ra sáng, thành phần
Trang 3biểu mô sắc tố ở gần võng mạc
Tại đây, chromophore được phục hồi và về lại các tế bào
cảm quang Khi mất đi lớp biểu mô sắc tố ở võng mạc kỳ
nhông, các sắc tố trong tế bào que bị phá hủy khi ra ngoài
sáng và những tế bào này không thể phục hồi
chromophore Trái lại, sắc tố trong tế bào nón nhanh
chóng tái sinh và tiếp tục cảm quang cả khi không có biểu
mô sắc tố
Trang 4Nghiên cứu tập trung vào loại tế bào đặc biệt ở võng mạc
có tên Müller Tế bào này hỗ trợ, tương tác với tế bào que
và tế bào nón Khi vô hiệu hóa tế bào Müller, quá trình
hình thành thị giác của võng mạc không thực hiện được vì
tế bào nón không còn sắc tố cảm quang và cũng không
thể thích nghi khi vào tối
Theo chuyên san Current Biology, tế bào Müller giữ vai trò
then chốt trong quá trình này ở động vật có vú, kể cả con
người Khi nó thực hiện đúng chức năng, tế bào nón ở
võng mạc chuột, các loài linh trưởng và người có thể hoạt
Trang 5lớp biểu mô sắc tố
Phát hiện này hứa hẹn khả năng cải thiện thị lực khi
những quá trình khác liên quan đến biểu mô sắc tố bị cản
trở do tổn thương hay thoái hóa hoàng điểm