Viêm mũi trong các bệnh nhiễm khuẩn pdf

Viêm mũi trong các bệnh nhiễm khuẩn Một số lớn các bệnh nhiễm khuẩn và truyền nhiễm như cúm, sởi, thương hàn thường hay kèm theo viêm mũi.. Viêm mũi là một trong những triệu chứng đầu

Viêm mũi trong các bệnh

nhiễm khuẩn

Một số lớn các bệnh nhiễm khuẩn và truyền nhiễm

như cúm, sởi, thương hàn thường hay kèm theo viêm

mũi Những triệu chứng về mũi ở người lớn thường

không rõ rệt nhưng trái lại ở trẻ em thì triệu chứng

mũi rất quan trọng Bài viết sau xin đề cập kiến thức

giúp việc nhận biết và xử trí viêm mũi ở trẻ em trong

một số bệnh truyền nhiễm thường gặp

Viêm mũi trong bệnh cúm

Viêm mũi là một trong những

triệu chứng đầu tiên của bệnh

cúm Nếu khám qua, triệu chứng

này cũng giống như những viêm mũi thông thường nhưng

nếu khám kỹ sẽ thấy một số đặc điểm khác biệt rõ: Viêm

mũi cúm lan tràn rất nhanh trong thời gian ngắn cho nhiều

người Nguyên nhân của sự lan tràn đó là dịch tiết của

bệnh nhân bắn ra khi ho hoặc hắt hơi vào môi trường

xung quanh

Bệnh bắt đầu một cách âm ỉ Nhiệt độ cao vọt lên 40oC

trong ngày đầu, hôm sau tụt xuống 38oC rồi lại lên 40oC

(nhiệt độ hình chữ V) Người bệnh nhức đầu và đau khắp

mình mẩy, mất ngủ, không muốn ăn, khát nước nhiều và

đi đái ít Đôi khi bệnh nhân nôn mửa Bệnh nhân hắt hơi,

chảy nước mũi nhiều, có khi xì ra cả máu và thường hay

bị tắc mũi Hiện tượng viêm lan rộng xuống niêm mạc

họng, niêm mạc thanh quản Tiếng nói khàn, ho từng hồi

dài

Khám miệng thấy lưỡi trắng bóng như sứ, ở thanh quản

thường thấy những chấm xuất huyết

Riêng ở trẻ mới đẻ dưới 1 tháng, bệnh cúm có thể gây ra

hội chứng nhiễm độc thần kinh rất nặng, mặt xám chì, mắt

lõm có quầng, lưỡi khô, đen, nôn mửa, tiêu chảy, urê

huyết cao đưa đến tử vong trong vòng 48 giờ hoặc bệnh

cũng có thể gây ra tình trạng khó thở do phế quản phế

viêm hay do phù nề thanh quản

Bệnh viêm mũi do cúm thường để lại các di chứng sau:

Viêm tai xương chũm hoại tử do cúm, viêm thanh quản

phù nề hạ thanh môn, viêm não, viêm thần kinh

Để chẩn đoán bệnh cúm người ta thường dùng một số

phản ứng huyết thanh

Điều trị: Ngày nay chưa có thuốc đặc hiệu để chữa cúm

Nếu bệnh không có biến chứng thì điều trị triệu chứng mà

trẻ mắc phải là chủ yếu như hạ sốt, giảm đau, giảm ho,

chống sung huyết và co mạch tại mũi kết hợp các biện

pháp tăng cường sức đề kháng của cơ thể như chế độ ăn

uống tốt khi bị bệnh, bồi phụ điện giải bị mất khi sốt bằng

oresol, vitamin C Nếu có khó thở phải cho thở ôxy Khi

có dấu hiệu của bội nhiễm vi khuẩn do sức đề kháng của

cơ thể giảm sút khi cúm hoặc xuất hiện các biến chứng,

lúc này cần sử dụng các kháng sinh thích hợp đường

uống hoặc tiêm tùy tình trạng của bệnh

Phòng bệnh: Cần cách ly người bệnh như đối với các

bệnh truyền nhiễm khác bằng cách đeo khẩu trang khi tiếp

xúc với người khác, không dùng chung bát, đĩa, thìa,

khăn Trong dịch cúm nên nhỏ acgyrol 1-3% vào mũi

hoặc nước tỏi, tuy nhiên biện pháp này cũng không có tác

dụng tuyệt đối

Có thể tiêm vaccin chống cúm Mỗi dịch cúm có một

chủng virut khác nhau vì vậy không thể dùng một loại

vaccin chung cho tất cả các dịch cúm (có tới 200 loại virut

cúm khác nhau) Thời gian miễn dịch chỉ kéo dài 4 tháng

sau khi tiêm vì vậy phải tiêm nhắc đi nhắc lại rất tốn kém

Viêm mũi trong bệnh sởi

Bệnh sởi cũng gây ra những triệu chứng sớm ở mũi Bệnh

bắt đầu lặng lẽ khi nhiệt độ cơ thể lên cao một cách từ từ,

bệnh nhân hắt hơi và ngạt tắc mũi ngày càng tăng Mắt và

lệ đạo cũng bị virut xâm nhập; màng tiếp hợp đỏ, chảy

nước mắt, mí mắt phù nề Tiếng nói trở nên khàn, đôi khi

có chảy máu cam

Giai đoạn này có một triệu chứng giúp ta chẩn đoán bệnh

sởi là dấu hiệu Koplix tức là niêm mạc má đỏ bầm và

xung quanh lỗ tuyến mang tai đổ ra đằng miệng có những

chấm trắng đỏ

Đến ngày thứ 3 thì sởi mọc: mặt và cổ em bé đỏ rực lên

Viêm mũi trong bệnh sởi không có gì quan trọng lắm Sau

khi hết sốt mũi còn chảy ra một ít tiết nhờn mủ trong vài

ngày rồi khô hẳn Tiên lượng bệnh sởi thường là tốt đối

với những trẻ khỏe mạnh được chăm sóc chu đáo Trái lại

ở những môi trường thiếu vệ sinh, bệnh nhân không được

cách ly tốt, bệnh sởi thường hoành hành một cách ghê

gớm nhất là với những trẻ dưới 1 tháng tuổi, gây ra những

biến chứng như viêm thanh quản loét và phù nề, viêm tai

hoại tử, viêm phế quản phổi, cam tẩu mã Đôi khi bệnh

sởi còn phối hợp với bạch hầu gây viêm thanh quản rất

nặng

Ngoài ra sau sởi, cơ thể trẻ lâm vào tình trạng suy nhược,

sức đề kháng của trẻ giảm tạo điều kiện thuận lợi cho việc

phát sinh ra các bệnh khác như lao

Điều trị:

- Nhỏ mũi bằng thuốc co mạch giảm sung huyết chứa

xylomethasoline, chống xuất tiết, chống viêm

- Khí dung mũi họng

- Trong trường hợp có biến chứng phải phối hợp kháng

sinh toàn thân

Phòng bệnh:

- Cách ly trẻ với thời gian nghỉ học là 16 ngày

- Trong khi có dịch sởi nên tiêm thuốc tăng cường miễn

dịch cho những trẻ đẻ non, suy dinh dưỡng

Viêm mũi trong bệnh thương hàn

Thương hàn không còn nguy hiểm nữa từ khi có các

thuốc kháng sinh hữu hiệu cho những nhiễm trùng đường

hô hấp trên Hậu quả thương hàn gây ra áp-xe vách ngăn

mũi, loét mũi hầu như không còn thấy nữa nhưng chảy

máu mũi vẫn còn hay gặp Chảy máu mũi xuất hiện trong

tuần lễ đầu cùng với sốt Chảy máu mũi nhiều ở cả hai

bên mũi, máu có thể chảy ra từ vách ngăn mũi hoặc từ

cuốn mũi Chẩn đoán căn cứ vào cấy máu trong cơn sốt

và làm phản ứng huyết thanh

Điều trị bằng kháng sinh đường uống, các thuốc cầm máu

và nếu chảy máu mũi nhiều phải can thiệp bằng nhét

metcher mũi

Viêm mũi trong bệnh viêm màng não

Bệnh viêm màng não do cầu khuẩn màng não thường bắt

đầu bằng viêm mũi hoặc viêm mũi họng Viêm mũi này

không có gì đặc biệt khác với viêm mũi thông thường vì

vậy khó chẩn đoán bệnh trước khi có những dấu hiệu của

viêm màng não

Trong thời kỳ có dịch viêm màng não, trước một bệnh

nhân bị viêm mũi, người thầy thuốc phải lấy dịch mũi tìm

cầu khuẩn màng não để phát hiện và điều trị bệnh thật

sớm Nếu bệnh nhân xuất hiện cứng gáy thì phải chọc

dịch não tủy để có được chẩn đoán xác định