DOANH NGHIỆP TẬN DỤNG THỜI CƠ HẬU KHỦNG HOẢNG - Phần 1 pot

BỐN CUỘC KHỦNG HOẢNG• Khủng hoảng tài chính toàn cầu và suy giảm kinh tế • Khủng hoảng môi trường, trái đất nóng lên, nước biển dâng cao  có thể dẫn đến chấm dứt nền văn minh nhân loại

TÀI LIỆU HỘI THẢO

TP.HCM, 15/08/2009

TÀI LIỆU HỘI THẢO

TP.HCM, 15/08/2009

YÊU CẦU CẢI CÁCH, CẤU TRÚC LẠI KINH TẾ VÀ

QUÁ TRÌNH HỒI PHỤC SAU KHỦNG HOẢNG

Lê Đăng Doanh

Viện Nghiên Cứu Phát triển (IDS), Hà Nội

ledangdoanh@gmail.com

YÊU CẦU CẢI CÁCH, CẤU TRÚC LẠI KINH TẾ VÀ

QUÁ TRÌNH HỒI PHỤC SAU KHỦNG HOẢNG

Lê Đăng Doanh

Viện Nghiên Cứu Phát triển (IDS), Hà Nội

ledangdoanh@gmail.com

BỐN CUỘC KHỦNG HOẢNG

• Khủng hoảng tài chính toàn cầu và suy giảm kinh tế

• Khủng hoảng môi trường, trái đất nóng lên, nước biển

dâng cao  có thể dẫn đến chấm dứt nền văn minh nhân loại trên trái đất nếu loài người không thay đổi kịp thời.

• Khủng hoảng năng lượng  thiếu hụt dầu lửa, giá dầu lửa tăng cao.

• Khủng hoảng tài chính toàn cầu và suy giảm kinh tế

• Khủng hoảng môi trường, trái đất nóng lên, nước biển

dâng cao  có thể dẫn đến chấm dứt nền văn minh nhân loại trên trái đất nếu loài người không thay đổi kịp thời.

• Khủng hoảng năng lượng  thiếu hụt dầu lửa, giá dầu lửa tăng cao.

CÚM A/H1N1 - NGUY CƠ AN NINH

PHI TRUYỀN THỐNG

• Nguy cơ an ninh phi truyền thống trong đó có dịch bệnh, trái đất nóng lên, khủng bố, buôn người qua biên giới, buôn bán ma

tuý…là một đe dọa thực sự đối với kinh tế.

• Cúm A/H1N1 là một chủng virus mới mà loài người chưa biết rõ,

có thể kết hợp với các chủng virus khác, biến thể và trở nên nguy hiểm hơn Mexico đã phải vay nóng của NHTG 250 triệu USD để trang trải chi phí và cho rằng đã vượt qua giai đọan khó khăn nhất WHO đã nâng cấp báo động lên 6/6 và cho rằng còn quá sớm để

có thể lạc quan.

• Nếu trở thành đại dịch toàn cầu, WB dự báo có thể gây thiệt hai

3000 tỷ USD, GDP giảm - 5%, nhất là hàng không, du lịch, bán lẻ,

ăn uống Mỗi người, gia đình, doanh nghiệp đều phải tự phòng, chống dịch bệnh.

• Nguy cơ an ninh phi truyền thống trong đó có dịch bệnh, trái đất nóng lên, khủng bố, buôn người qua biên giới, buôn bán ma

tuý…là một đe dọa thực sự đối với kinh tế.

• Cúm A/H1N1 là một chủng virus mới mà loài người chưa biết rõ,

có thể kết hợp với các chủng virus khác, biến thể và trở nên nguy hiểm hơn Mexico đã phải vay nóng của NHTG 250 triệu USD để trang trải chi phí và cho rằng đã vượt qua giai đọan khó khăn nhất WHO đã nâng cấp báo động lên 6/6 và cho rằng còn quá sớm để

có thể lạc quan.

• Nếu trở thành đại dịch toàn cầu, WB dự báo có thể gây thiệt hai

3000 tỷ USD, GDP giảm - 5%, nhất là hàng không, du lịch, bán lẻ,

ăn uống Mỗi người, gia đình, doanh nghiệp đều phải tự phòng, chống dịch bệnh.

LƯỢNG KHÍ THẢI CO2 CỦA MỘT SỐ NƯỚC

TÁC ĐỘNG TỪ CUỘC KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH: VIỆT NAM

Số thực tế (2002-08) và IMF dự báo (2009-14) về tăng trưởng GDP thực

Tác động lên tăng trưởng ở Việt Nam và các nước láng giềng

IMF, World Economic Outlook, April 2009, online database

IMF dự báo kịch bản hồi phục hình chữ V

Tăng trưởng dự báo của GDP thực (%)

Dự báo kịch bản hồi phục

1 Kinh tế Mỹ có hồi

phục theo chữ V?

2 Tăng trưởng dựa

vào xuất khẩu sẽ

khó khăn

3 Can thiệp ngân

sách quá lớn, vai

trò Chính phủ tăng

lên, thuế tăng lên

Đầu tư tư nhân

2 Tăng trưởng dựa

vào xuất khẩu sẽ

khó khăn

3 Can thiệp ngân

sách quá lớn, vai

trò Chính phủ tăng

lên, thuế tăng lên

Đầu tư tư nhân

không dễ dàng như

trước đây

Hình thái của sự phục hồi

Sự hồi phục kiểu chữ L sẽ trông như thế nào

Tăng trưởng GDP thực của Nhật Bản (%)

IMF, World Economic Outlook, April 2009, online database

KINH TẾ MỸ

• Cho đến nay và trong một thời gian nhất định, tuy bị suy yếu và mất uy tín,

Mỹ vẫn là nền kinh tế lớn nhất và mạnh nhất thế giới, song không thể duy trì

cách tiêu dùng quá mức dựa trên nhập siêu và tiết kiệm âm Nhập khẩu của

Mỹ sẽ giảm (bao nhiêu, cái gì?), các nước xuất sang Mỹ phải điều chỉnh.

• Nếu tiếp tục đóng gúp vào sỏng tạo cụng nghệ như thế kỷ 20, Mỹ sẽ vẫn tiếp tục có ưu thế nhất định.

• Phải cải cách sâu sắc hệ thống ngân hàng, tài chính Vai trò đồng dollar bị

thách thức bởi đồng Euro (và đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc) song vẫn là

• Cho đến nay và trong một thời gian nhất định, tuy bị suy yếu và mất uy tín,

Mỹ vẫn là nền kinh tế lớn nhất và mạnh nhất thế giới, song không thể duy trì

cách tiêu dùng quá mức dựa trên nhập siêu và tiết kiệm âm Nhập khẩu của

Mỹ sẽ giảm (bao nhiêu, cái gì?), các nước xuất sang Mỹ phải điều chỉnh.

• Nếu tiếp tục đóng gúp vào sỏng tạo cụng nghệ như thế kỷ 20, Mỹ sẽ vẫn tiếp tục có ưu thế nhất định.

• Phải cải cách sâu sắc hệ thống ngân hàng, tài chính Vai trò đồng dollar bị

thách thức bởi đồng Euro (và đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc) song vẫn là

KINH TẾ TRUNG QUỐC

• Đã là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới xét về PPP, trở thành chủ nợ lớn nhất của

Mỹ, ngày càng tự tin và lớn tiếng hơn, có tiếng nói ngày càng quan trọng trong kinh tế thế giới.

• Tuy đã trở thành nền kinh tế lớn thứ hai, vượt Nhật Bản đang bị suy yếu và sẽ vượt Mỹ về quy mô trong 50 năm tới, song về khoa học-công nghệ vẫn còn

khoảng cách đáng kể.

• Vẫn còn nhiều vấn đề nội bộ kinh tế như chênh lệch giàu – nghèo, chênh lệch

vùng – miền, doanh nghiệp nhà nước, tham nhũng, việc làm, an sinh xã hội.

• Gây ô nhiễm khí thải ngày càng tăng và sẽ lớn nhất hành tinh, đang bị đòi hỏi lãnh nhận trách nhiệm.

• Có tham vọng và nhu cầu quá lớn về dầu lửa, nguyên liệu, có tranh chấp lãnh thổ

với tất cả các nước láng giềng, báo chí tuyên truyền chủ nghĩa dân tộc và đe doạ dùng vũ lực trở thành lo ngại của nhiều nước trong khu vực và trên thế giới.

• Đã là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới xét về PPP, trở thành chủ nợ lớn nhất của

Mỹ, ngày càng tự tin và lớn tiếng hơn, có tiếng nói ngày càng quan trọng trong kinh tế thế giới.

• Tuy đã trở thành nền kinh tế lớn thứ hai, vượt Nhật Bản đang bị suy yếu và sẽ vượt Mỹ về quy mô trong 50 năm tới, song về khoa học-công nghệ vẫn còn

khoảng cách đáng kể.

• Vẫn còn nhiều vấn đề nội bộ kinh tế như chênh lệch giàu – nghèo, chênh lệch

vùng – miền, doanh nghiệp nhà nước, tham nhũng, việc làm, an sinh xã hội.

• Gây ô nhiễm khí thải ngày càng tăng và sẽ lớn nhất hành tinh, đang bị đòi hỏi lãnh nhận trách nhiệm.

• Có tham vọng và nhu cầu quá lớn về dầu lửa, nguyên liệu, có tranh chấp lãnh thổ

với tất cả các nước láng giềng, báo chí tuyên truyền chủ nghĩa dân tộc và đe doạ dùng vũ lực trở thành lo ngại của nhiều nước trong khu vực và trên thế giới.

Trung Quốc đang làm gì?

• Gói kích cầu khổng lồ đã được đưa ra vào tháng 11 năm 2008, lên tới

4 nghìn tỷ

• 4 000 000 000 000 tệ tương đương 16% GDP

• Các biện pháp khác cũng được đưa ra nhằm thúc đẩy sức cạnh tranhcủa 10 ngành công nghiệp chiến lược bao gồm: Ô tô, thép, may mặc,đóng tàu, hóa dầu, công nghiệp nhẹ, điện tử, kim loại không chứasắt, sản xuất thiết bị và logistics,

• Cắt giảm lãi suất và nới lỏng tín dụng, giảm thuế, trợ cấp tiêu dùng

• Phương án chăm sóc sức khỏe: 850 triệu RMB trong vòng 3 năm

• Gói kích cầu khổng lồ đã được đưa ra vào tháng 11 năm 2008, lên tới

4 nghìn tỷ

• 4 000 000 000 000 tệ tương đương 16% GDP

• Các biện pháp khác cũng được đưa ra nhằm thúc đẩy sức cạnh tranhcủa 10 ngành công nghiệp chiến lược bao gồm: Ô tô, thép, may mặc,đóng tàu, hóa dầu, công nghiệp nhẹ, điện tử, kim loại không chứasắt, sản xuất thiết bị và logistics,

• Cắt giảm lãi suất và nới lỏng tín dụng, giảm thuế, trợ cấp tiêu dùng

• Phương án chăm sóc sức khỏe: 850 triệu RMB trong vòng 3 năm

Structure of spending

Cũn nhiều cõu hỏi

• Gúi kớch cầu cú thể mang lại thờm những hỗ trợ tới đõu?

• Đầu tư được thực hiện nhiều (bao gồm xõy dựng lại sau động đất)

• Liệu sự phục hồi này cú bắt nguồn từ gúi kớch cầu?

• Chỉ cú 230 tỉ nhõn dõn tệ đó được giải ngõn trong Q4 2008 và Q1 2009

• Tỏc động lõu dài của bựng nổ tăng trưởng tớn dụng là gỡ (hơn 4.5 triệu

nhõn dõn tệ trong Q1 2009)?

• Hầu hết đều ảnh hưởng trực tiếp tới khu vực cụng và cỏc doanh nghiệp

nhà nước

• Cú những rủi ro nào cho thị trường tài chớnh?

• Tác động của các nhóm lợi ích?

• Gúi kớch cầu cú thể mang lại thờm những hỗ trợ tới đõu?

• Đầu tư được thực hiện nhiều (bao gồm xõy dựng lại sau động đất)

• Liệu sự phục hồi này cú bắt nguồn từ gúi kớch cầu?

• Chỉ cú 230 tỉ nhõn dõn tệ đó được giải ngõn trong Q4 2008 và Q1 2009

• Tỏc động lõu dài của bựng nổ tăng trưởng tớn dụng là gỡ (hơn 4.5 triệu

nhõn dõn tệ trong Q1 2009)?

• Hầu hết đều ảnh hưởng trực tiếp tới khu vực cụng và cỏc doanh nghiệp

nhà nước

• Cú những rủi ro nào cho thị trường tài chớnh?

• Tác động của các nhóm lợi ích?

NHỮNG HỆ LỤY CỦA KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH

• Đặt ra nhiều đảo lộn và nghi vấn về học thuyết và mô hình phát triển:

vai trò của nhà nước và kinh tế thị trường; yêu cầu giám sát ngân hàng,tài chính; toàn cầu hoá và sự giám sát toàn cầu, chuyển dịch trong

tương quan chiến lược địa-chính trị, sự suy giảm vị thế của Mỹ và sựvươn lên mạnh mẽ của Trung Quốc

• Tác động to lớn và toàn diện đến doanh nghiệp: sử dụng năng lượng cóhiệu quả hơn và bảo vệ môi trường tốt hơn, trên một đơn vị đầu vàophải sản xuất ra giá trị gia tăng cao hơn; phải cơ cấu lại sản xuất, mặt

hàng, thị trường trong một thế giới có rất nhiều biến động Vai trò của

hiệp hội

• Nhà nước phải đi đầu trong cải cách và cơ cấu lại kinh tế, hỗ trợ doanhnghiệp trong tất cả những thay đổi

• Đặt ra nhiều đảo lộn và nghi vấn về học thuyết và mô hình phát triển:

vai trò của nhà nước và kinh tế thị trường; yêu cầu giám sát ngân hàng,tài chính; toàn cầu hoá và sự giám sát toàn cầu, chuyển dịch trong

tương quan chiến lược địa-chính trị, sự suy giảm vị thế của Mỹ và sựvươn lên mạnh mẽ của Trung Quốc

• Tác động to lớn và toàn diện đến doanh nghiệp: sử dụng năng lượng cóhiệu quả hơn và bảo vệ môi trường tốt hơn, trên một đơn vị đầu vàophải sản xuất ra giá trị gia tăng cao hơn; phải cơ cấu lại sản xuất, mặt

hàng, thị trường trong một thế giới có rất nhiều biến động Vai trò của

hiệp hội

• Nhà nước phải đi đầu trong cải cách và cơ cấu lại kinh tế, hỗ trợ doanhnghiệp trong tất cả những thay đổi

“Nguồn cơn” của khủng hoảng toàn cầu

Các nguyên nhân của sự hỗn loạn trên thị trường cho vay thế chấp thứ cấp

1 Thất bại của chính sách vĩ mô

2 Thật bại chính sách của nhà nước

3 Thất bại điều tiết

4 Thất bại thị trường

Các nguyên nhân của sự hỗn loạn trên thị trường cho vay thế chấp thứ cấp

1 Thất bại của chính sách vĩ mô

2 Thật bại chính sách của nhà nước

3 Thất bại điều tiết

4 Thất bại thị trường

MƯỜI KẾT LUẬN CỦA JOE STIGLITZ

• Phi điều tiết và quản lý kém trên một số lĩnh vực tài chính.

• Thị trường tự điều tiết không có hiệu quả như trông đợi.

• Điều tiết hệ thống tài chính là cần thiết vì sự công phạt của nó.

• Cần công khai minh bạch hơn nữa trong hệ thống tài chính để đánh giá đúng rủi ro

• Ưu đãi tràn lan trong hệ thống ngân hàng làm tăng rủi ro vì lòng tham thiển cận.

• Quản trị doanh nghiệp cần được cải thiện và giám sát tốt hơn.

• Phải kiểm soát quy mô các tổ chức tài chính để tránh gây tai hoạ cho người dân vô tội.

• Phải có chuẩn mức điều tiết toàn cầu để tránh một số nước thu hút dịch vụ tài chính bất bình đẳng

• Các quốc gia phải tăng cường tự bảo vệ

• Phải kiểm soát các hoạt động ngầm của ngân hàng

• Phi điều tiết và quản lý kém trên một số lĩnh vực tài chính.

• Thị trường tự điều tiết không có hiệu quả như trông đợi.

• Điều tiết hệ thống tài chính là cần thiết vì sự công phạt của nó.

• Cần công khai minh bạch hơn nữa trong hệ thống tài chính để đánh giá đúng rủi ro

• Ưu đãi tràn lan trong hệ thống ngân hàng làm tăng rủi ro vì lòng tham thiển cận.

• Quản trị doanh nghiệp cần được cải thiện và giám sát tốt hơn.

• Phải kiểm soát quy mô các tổ chức tài chính để tránh gây tai hoạ cho người dân vô tội.

• Phải có chuẩn mức điều tiết toàn cầu để tránh một số nước thu hút dịch vụ tài chính bất bình đẳng

• Các quốc gia phải tăng cường tự bảo vệ

• Phải kiểm soát các hoạt động ngầm của ngân hàng

TOÀN CẦU HOÁ THAY ĐỔI ?

• Thương mại quốc tế và đầu tư nước ngoài giảm rất mạnh, gây thiệt hại lớn cho các nước hướng về xuất khẩu (có Việt Nam).

• Các bước tiến mới khó khăn hơn: vòng đàm phán Doha? Lời nói không đi đôi với việc làm, các biện pháp bảo hộ mậu dịch tăng lên, các rào cản kỹ thuật dưới hình thức tiêu chuẩn bảo vệ môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm ngày càng khắt khe hơn.

• Việt Nam sẽ phải cạnh tranh gay gắt hơn với hàng hoá từ Trung Quốc và các nước ASEAN khác do C-AFTA và cộng đồng kinh

tế ASEAN có hiệu lực từ năm 2015.

• Phải có tầm nhìn dài hạn và chuẩn bị chu đáo.

• Thương mại quốc tế và đầu tư nước ngoài giảm rất mạnh, gây thiệt hại lớn cho các nước hướng về xuất khẩu (có Việt Nam).

• Các bước tiến mới khó khăn hơn: vòng đàm phán Doha? Lời nói không đi đôi với việc làm, các biện pháp bảo hộ mậu dịch tăng lên, các rào cản kỹ thuật dưới hình thức tiêu chuẩn bảo vệ môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm ngày càng khắt khe hơn.

• Việt Nam sẽ phải cạnh tranh gay gắt hơn với hàng hoá từ Trung Quốc và các nước ASEAN khác do C-AFTA và cộng đồng kinh

tế ASEAN có hiệu lực từ năm 2015.

• Phải có tầm nhìn dài hạn và chuẩn bị chu đáo.

Tình hình tiến tới ổn định hơn?

The image cannot be displayed Your computer may not have enough memory to open the image, or the image may have been corrupted Restart your computer, and then open the file again If the red x still appears, you may have to delete the image and then insert it again.

Nguồn: NHNN và IMF

Lạm phát đã tạm thời trở về mức một con số

Ye ar -o n -Ye ar CPI

0 10 20 30 40 50

May -07 Nov -07 May -08 Nov -08 May -09

Ye ar -o n -Ye ar CPI

0 10 20 30 40 50

May -07 Nov -07 May -08 Nov -08 May -09

Nguồn: Tổng cục Thống kê

Lạm phát giảm nhờ có các chính sách bình ổn kinh tế trong năm 2008 và giá hàng hóa thế giới giảm Tuy nhiên, các yếu tố này dường như sẽ không còn trong 6 tháng cuối năm nay.

Tác động tới nhập khẩu của Mỹ

TÁC ĐỘNG TỪ CUỘC KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH: VIỆT NAM

U.S International Trade Commission, online database.