Các giao dịch trên sàn giao dịch chứng khoánCác khái niệm cơ bản: - Giá tham chiếu: Là mức giá cơ sở để xác định giá trần và giá sàn - Biên độ giao động giá: là giới hạn giao động giá tr
Trang 1Đề tài : Trình bày các giao dịch trên sở giao dịch chứng khoán Cách đọc và sử dụng những thông tin trên bảng điện tử giao dịch của sàn giao dịch chứng khoán TPHCM (Hà Nội)
Trình bày và ví dụ về các lệnh trong giao dịch và kinh doanh chứng khoán Trên các Sở giao dịch của Việt Nam hiện nay đang áp dụng những lệnh nào?
MỤC LỤC
I Các giao dịch trên sàn giao dịch chứng khoán
1 Sàn thành phố Hồ Chí Minh
2 Sàn Hà Nội
II Sử dụng và cách đọc thông tin trên bảng điện tử.
1 Các thông tin cơ bản trên bảng điện tử
2 Ý nghĩa
3 Các thể hiện trên bảng điện tử
4 Cách đọc trên bảng điện tử
III Các lệnh giao dịch
Trang 21 Lệnh giới hạn
2 Lệnh thị trường (viết tắt là MP):
3 Lệnh giao dịch tại mức giá khớp lệnh xác định giá mở cửa (viết tắt là ATO):
4 Lệnh giao dịch tại mức giá khớp lệnh xác định giá đóng cửa (viết tắt là ATC):
5 Lệnh hủy
6 Lệnh dừng
IV Liên hệ
Mở tài khoản Nhà đầu tư
Đặt lệnh
(ghi phiếu mua/bán)
Nhân viên môi giới
(Fax, Tel, Net)
Trang 3Đại diện giao dịch tại TTGDCK
Máy chủ của TTGDCK
(Gõ/Key)
Trang 4I Các giao dịch trên sàn giao dịch chứng khoán
Các khái niệm cơ bản:
- Giá tham chiếu: Là mức giá cơ sở để xác định giá trần và giá sàn
- Biên độ giao động giá: là giới hạn giao động giá trong ngày giao dịch
- Đơn vị yết giá: là mức giá tối thiểu cho mỗi lần mua và bán chứng khoán
- Đơn vị giao dịch: là số chứng khoán nhỏ nhất có thể được khớp lệnh
(Điều 6 của Quy chế giao dịch chứng khoán
Phương thức khớp lệnh bao gồm: Khớp lệnh định kỳ và khớp lệnh liên tục
a Khớp lệnh định kỳ: Là phương thức giao dịch được hệ thống giao dịch thực hiện trên cơ sở so khớp các lệnh mua và lệnh bán chứng khoán của khách hàng tại một thời điểm xác định Nguyên tắc xác định giá thực hiện trong phương thức khớp lệnh định kỳ như sau:
i Là mức giá thực hiện đạt được khối lượng giao dịch lớn nhất;
ii Nếu có nhiều mức giá thỏa mãn tiết i nêu trên thì mức giá trùng hoặc gần với giá thực hiện của lần khớp lệnh gần nhất sẽ được chọn;
Phương thức khớp lệnh định kỳ được sử dụng để xác định giá mở cửa và giá đóng cửa của chứng khoán trong phiên giao dịch
b Khớp lệnh liên tục: Là phương thức giao dịch được hệ thống giao dịch thực hiện trên cơ sở so khớp các lệnh mua và lệnh bán chứng khoán ngay khi lệnh được nhập vào hệ thống giao dịch
Nguyên tắc xác định giá thực hiện trong phương thức khớp lệnh liên tục là mức giá của các lệnh giới hạn đối ứng đang nằm chờ trên sổ lệnh
Trang 5Phương thức thoả thuận: Là phương thức giao dịch trong đó các thành viên tự thoả thuận với nhau về các điều kiện giao dịch và được đại diện giao dịch của thành viên nhập thông tin vào hệ thống giao dịch để ghi nhận.)
Theo khối lượng chứng khoán, giao dịch được chia thành 03 loại:
* Giao dịch lô lẻ: là giao dịch có số lượng từ 1 đến 9 đối với cổ phiếu và chứng chỉ quỹ đầu tư Giao dịch lô lẻ được giao dịch trực tiếp với Công ty chứng khoán mà không phải khớp lệnh tập trung với biên độ giao động giá quy định hoặc khách hàng có thể giao dịch trực tiếp lô lẻ với nhau để tạo thành lô chẵn
Trang 6* Giao dịch lô chẵn: là giao dịch có số lượng từ 10 đến 19.990 và là bội số của 10 đối với cổ phiếu và chứng chỉ quỹ đầu tư Được giao dịch thông qua khớp lệnh tập trung tại Sở GDCK TP HCM.
* Giao dịch lô lớn: có số lượng bằng hoặc lớn hơn 20.000 đối với cổ phiếu và chứng chỉ quỹ đầu tư; có số lượng không giới hạn đối với trái phiếu Được giao dịch theo hình thức thỏa thuận
* Đơn vị yết giá
Giao dịch theo phương thức khớp lệnh:
- Mức giá <= 49.900 đơn vị yết giá 100đ
- Mức giá từ 50.000 đến 99.500 đơn vị yết giá là 500đ
- Mức giá >= 100.000 đơn vị yết giá là 1000đ
Không quy định đơn vị yết giá đối với phương thức giao dịch thoả thuận
* Đơn vị yết giá: 100đ
b Phương thức giao dịch:
Hiện nay Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh áp dụng ba phương thức giao dịch: khớp lệnh định kỳ; khớp lệnh liên tục; và phương thức thỏa thuận
c Thời gian giao dịch:
Các phiên giao dịch chứng khoán được thực hiện từ Thứ 2 đến Thứ 6 hàng tuần trừ các ngày lễ, Tết và các ngày nghỉ khác theo quy định của Luật Lao động, UBCKNN và Sở GDCK
Trang 7- Cổ phiếu và chứng chỉ quỹ đầu tư được giao dịch theo phương thức khớp lệnh và thỏa thuận.
- Trái phiếu được giao dịch theo phương thức thỏa thuận
Trang 8Theo khối lượng chứng khoán, giao dịch được chia thành 02 loại:
* Giao dịch lô lẻ: là giao dịch có số lượng từ 1 đến 99 đối với cổ phiếu và chứng chỉ quỹ đầu tư Giao dịch lô lẻ được giao dịch trực tiếp với Công ty chứng khoán mà không phải khớp lệnh tập trung với biên độ giao động giá quy định hoặc khách hàng có thể giao dịch trực tiếp lô lẻ với nhau để tạo thành lô chẵn
* Giao dịch lô chẵn: là giao dịch có số lượng từ 10 đến 4.900 và là bội số của 100 đối với cổ phiếu và chứng chỉ quỹ đầu tư Được giao dịch thông qua hình thức báo giá liên tục tại Sở GDCK TP HN
* Giao dịch lô lớn: có số lượng bằng hoặc lớn hơn 5.000 đối với cổ phiếu và chứng chỉ quỹ đầu tư; có số lượng không giới hạn đối với trái phiếu Được giao dịch theo hình thức giao dịch thỏa thuận
b Phương thức giao dịch:
Hiện nay Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội áp dụng hai phương thức giao dịch: giao dịch báo giá liên tục và giao dịch thỏa thuận
c Thời gian giao dịch:
Các phiên giao dịch chứng khoán được thực hiện vào các buổi sáng từ Thứ 2 đến Thứ 6 hàng tuần trừ các ngày lễ, Tết và các ngày nghỉ khác theo quy định của Luật Lao động, UBCKNN và TTGDCK Thời gian giao dịch được thực hiện từ 8h30 đến 11h00
II.Cách đọc và sử dụng thông tin trên bảng điện tử
1.Các thông tin cơ bản được thể hiện trong bảng điện tử
Trang 9SỞ GIAO DỊCH CHỨNG KHOÁN TP HỒ CHÍ MINH
BẢNG CHỨNG KHOÁN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
BẢNG CHỨNG KHOÁN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN FLEX ( NEW )
cửa
Cao nhất
Thấp nhất TKLGDGiá
Trang 10- Cột giá trần : Là mức giá cao nhất mà nhà đầu tư có thể đặt lệnh mua, bán chứng khoán
+ Trên TTGDCK TP HCM : Giá trần = Giá tham chiếu + 5% *Giá tham chiếu
+ Trên TTGDCK Hà Nội : Giá trần = Giá tham chiếu + 7% * Giá tham chiếu
- Cột giá sàn : Là mức giá thấp nhất mà nhà đầu tư có thể đặt lệnh mua, bán CK
+ Trên TTGDCK TP HCM : Giá sàn = Giá tham chiếu - 5% * Giá tham chiếu
+ Trên TTGDCK Hà Nội : Giá sàn = Giá tham chiếu - 7% * Giá tham chiếu
- Cột giá mở cửa : Là mức giá thực hiện đầu tiên trong ngày giao dịch
- Cao nhất: mức giá đã được khớp cao nhất từ đầu phiên đến thời điểm hiện tại
- Thấp nhất: mức giá đã được khớp thấp nhất từ đầu phiên đến thời điểm hiện tại
- Cột giá khớp lệnh : Là mức giá tại đó khối lượng CK được giao dịch nhiều nhất
Trang 11- Cột khối lượng khớp lệnh : Là khối lượng CK được thực hiện tại mức giá khớp lệnh
- Cột chênh lệch (+/-) : Là thay đổi của mức giá hiện tại so với giá tham chiếu trong ngày giao dịch (= giá hiện tại – giá tham chiếu)
- Giá đóng cửa chính là giá hiển thị ở cột Giá khớp sau 10h30’ (thời điểm kết thúc phiên khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa đó)
- Dư mua : những lệnh còn chờ mua chưa được khớp
+ Giá 3, KL 3; Giá 2, KL 2; Giá 1, KL 1: KL là khối lượng, Giá 1 là giá đang có lệnh chờ mua cao nhất (tốt nhất) tương ứng với khối lượng ngay bên cạnh, rồi đến Giá 2 là giá chờ mua cao tiếp theo và cuối cùng là Giá 3
- Dư bán : những lệnh còn chờ bán chưa được khớp
+ Giá 3, KL 3; Giá 2, KL 2; Giá 1, KL 1: KL vẫn là khối lượng, ở bên cột dư bán này thì Giá 1 là giá đang có lệnh chờ bán thấp nhất (tốt nhất) tương ứng với khối lượng ngay bên cạnh, rồi đến Giá 2 là giá chờ bán thấp tiếp theo và cuối cùng là Giá 3
2 Ý nghĩa của các chữ số màu xanh, vàng đỏ:
+ Màu xanh: Biểu tượng cho sự thay đổi tăng giá
+ Màu đỏ: Biểu tượng cho sự thay đổi giảm giá
Trang 12+ Màu tím: Giá trần
+Màu xanh nước biển: giá sàn
+ Màu vàng: Biểu tượng cho sự đứng giá (không thay đổi)
3 Cách thể hiện
Cách thể hiện trên bảng điện tử:
- Trên bảng điện tử thì chỉ có 3 mức giá chào mua tốt nhất và chào bán tốt nhất được hiện lên
- Trong cột giá mua thì giá mua tốt nhất (giá mua cao nhất đang chờ khớp lệnh tại thời điểm đó) được ưu tiên xếp lên đầu, tiếp theo là các mức giá giảm dần
- Bên cạnh giá mua thì có khối lượng mua tương ứng với mức giá đó
Ví dụ: Cổ phiếu AAM dư mua ở mức giá 23.800 đ có khối lượng là 2150 cổ phiếu, tiếp đến ở mức giá 23.700 đ
có khối lượng cổ phiếu chào mua là 3000 cp , tiếp đến ở mức giá 23.600 đ có khối lượng cổ phiếu chào mua la 1000cp
- Trong cột giá bán thì giá bán tốt nhất ( giá bán thấp nhất đang chờ khớp lệnh tại thời điểm đó) được ưu tiên xếp lên đầu, tiếp theo là các mức giá bán tăng dần - Bên cạnh giá bán thì có khối lượng bán tương ứng với mức giá đó
Cố phiếu AAM dư bán ở mức giá 24.000 đ có khối lượng là 3200 cổ phiếu, tiếp đến mức giá 24.200 có khối lượng chào bán là 8500 cổ phiếu, tiếp đến mức giá 24.300 đ có khối lượng chào bán 2050 cp Thuyết minh:
- Chỉ số Vnindex đạt 449.93điểm, giảm 1.66 điểm so với phiên giao dịch ngày hôm trước
Trang 13Phiên 3: Từ 10h30 đến 10h45 Xác định giá đóng cửa
10h30 đến 11h là giờ giao dịch thoả thuận giành cho các Đại Gia mua bán với khối lượng lớn Nhà đầu tư nhỏ thì không cần quan tâm đến thời điểm này mà về nghỉ ngơi sớm
Vì 1 ngày giao dịch 3 phiên với 3 lần khớp lệnh khác nhau nên chỉ số giá chứng khoán có thể khác nhau Phiên 1
có thể tăng mạnh, phiên 2 giảm, phiên 3 lại tăng nhẹ Để biết xu hướng tăng giảm thế nào bạn phải theo dõi cả 3 phiên hoặc đến công ty chứng khoán xin kết quả khớp lệnh của của phiên 1, phiên 2 và phiên 3
Không có quy định nào cấm bạn thay đổi lệnh mua bán
Ví dụ trong phiên 1 bạn đặt mua cổ phiếu với giá thấp mà không khớp được thì bạn có thể yêu cầu sửa lại giá mua
cao hơn Bạn phải thực hiện yêu cầu sửa lệnh trong giờ giải lao, trước khi vào phiên giao dịch Tuy nhiên, đối với chứng khoán niêm yết trên sàn giao dịch HCM thì hiện nay các công ty chứng khoán có vẻ như là hạn chế cho nhà đầu tư sửa lệnh (trừ khi bạn là khách hàng lâu năm hoặc lệnh của bạn có khối lượng rất lớn) bởi vì muốn sửa được lệnh thì nhân viên viên trong sàn giao dịch lại phải sửa khi bắt đầu vào phiên vì lúc này hệ thống mới cho phép
Trang 14hoạt động Trong khi thời gian giao dịch mỗi phiên diễn ra rất ngắn, nếu có nhiều lệnh phải sửa thì sẽ ảnh hưởng đến việc nhập lệnh mới vào hệ thống
Còn riêng đối với các cổ phiếu niêm yết trên sàn HN thì bạn có thể thay đổi lệnh đặt mua bán một cách thoải mái nếu lệnh của bạn chưa khớp vì thời gian giao dịch trên sàn HN diễn ra khá dài (2 tiếng liên tục) và hệ thống giao dịch trong sàn HN có khả năng thay đổi lệnh một cách nhành chóng và thuận tiện ngay tức thì Đây cũng là một trong những ưu điểm của hệ thống khớp lệnh liên tục trong sàn HN mà Trung Tâm GDCK HCM cũng sẽ áp dụng vào cuối năm nay
III.Các lệnh trong giao dịch
1 Lệnh giới hạn LO ( áp dụng trong khớp lệnh định kỳ và liên tục )
- Là loại lệnh khách hàng đưa ra giá trong lệnh CK được mua hoặc bán tại một mức giá xác định hoặc tốt hơn
- Lệnh giới hạn có hiệu lực kể từ khi lệnh được nhập vào hệ thống giao dịch cho đến lúc kết thúc ngày giao dịch hoặc đến khi lệnh bị hủy bỏ
- Đặc điểm: + Được sắp xếp theo thứ tự trong khớp lệnh và phân bổ CK sau khớp lệnh
+ Có thể thực hiện hoặc không
+ Do có mức giá giới hạn mà mức giá có thể nằm ngoài tầm kiểm soát , khiến mất cơ hội đầu tư
-Trường hợp áp dụng: nhà đầu tư cần xác định trước mức lãi hoặc lỗ
Trang 152.3 Nếu khối lượng đặt lệnh của lệnh thị trường vẫn còn sau khi giao dịch theo nguyên tắc tại điểm 2.2 và không thể tiếp tục khớp được nữa thì lệnh thị trường sẽ được chuyển thành lệnh giới hạn mua tại mức giá cao hơn một bước giá so với giá giao dịch cuối cùng trước đó hoặc lệnh giới hạn bán tại mức giá thấp hơn một bước giá so với giá giao dịch cuối cùng trước đó.
Trường hợp giá thực hiện cuối cùng là giá trần đối với lệnh thị trường mua hoặc giá sàn đối với lệnh thị trường bán thì lệnh thị trường sẽ được chuyển thành lệnh giới hạn mua tại giá trần hoặc lệnh giới hạn bán tại giá sàn
2.4 Các thành viên không được nhập lệnh thị trường vào hệ thống giao dịch khi chưa có lệnh giới hạn đối ứng đối với chứng khoán đó
2.5 Lệnh thị trường được nhập vào hệ thống giao dịch trong thời gian khớp lệnh liên tục
Trang 163 Lệnh giao dịch tại mức giá khớp lệnh xác định giá mở cửa (viết tắt là ATO):
3.1 Là lệnh đặt mua hoặc đặt bán chứng khoán tại mức giá mở cửa
3.2 Lệnh ATO được ưu tiên trước lệnh giới hạn trong khi so khớp lệnh
3.3 Lệnh ATO được nhập vào hệ thống giao dịch trong thời gian khớp lệnh định kỳ để xác định giá mở cửa
và sẽ tự động bị hủy bỏ sau thời điểm xác định giá mở cửa nếu lệnh không được thực hiện hoặc không được thực hiện hết
4 Lệnh giao dịch tại mức giá khớp lệnh xác định giá đóng cửa (viết tắt là ATC):
4.1 Là lệnh đặt mua hoặc đặt bán chứng khoán tại mức giá đóng cửa
4.2 Lệnh ATC được ưu tiên trước lệnh giới hạn trong khi so khớp lệnh
4.3 Lệnh ATC được nhập vào hệ thống giao dịch trong thời gian khớp lệnh định kỳ để xác định giá đóng cửa và sẽ tự động bị hủy bỏ sau thời điểm xác định giá đóng cửa nếu lệnh không được thực hiện hoặc không được thực hiện hết
5 Lệnh hủy:
Là loại lệnh hủy bỏ trước đó khi chưa thực hiện
Có 2 loại lệnh hủy bỏ:
- Hủy bỏ luôn: hủy bỏ lệnh trước đó khi chưa thực hiện mà không đưa ra lệnh nào thay thế
- Hủy bỏ có thay thế: hủy bỏ lệnh trước đó khi chưa thực hiện nhưng được thay thế bằng lệnh khác
Trang 176 Lệnh dừng
- Là loại lệnh đặc biệt quan trọng được sử dụng trong kinh doanh CK Bản chất là lệnh thị trường “ treo” Hoặc là lệnh chỉ có giá trị khi giá thị trường đạt tới hoặc vượt qua giá dừng Lệnh này đưa ra nhằm bảo vệ
lợi nhuận hoặc hạn chế thô lỗ cho nhà đầu tư
- Có 2 loại lệnh dừng: + Lệnh dừng để mua: đặt giá cao hơn giá thị trường
+ Lệnh dừng đẻ bán: đặt giá thấp hơn gái thị trường
- Trường hợp áp dụng: được sử dụng để đề phòng nhận định sai của nhà đầu tư và có tác dụng bảo vệ tiền lời hoặc hạn chế thô lỗ
Trang 18-Hiệu lực của lệnh: đến lúc kết thúc ngày giao dịch hoặc cho đến khi lệnh bị hủy bỏ (trừ lệnh mua của nhà đầu tư nước ngoài).
-Lệnh mua của nhà đầu tư nước ngoài nhập vào hệ thống trong thời gian khớp lệnh định kỳ xác định giá mở cửa
hoặc giá đóng cửa nếu không được khớp hoặc chỉ được khớp một phần vào thời điểm khớp lệnh xác định giá mở cửa hoặc giá đóng cửa thì lệnh mua hoặc phần còn lại của lệnh mua đó sẽ tự động bị huỷ bỏ
-Lệnh mua của nhà đầu tư nước ngoài nhập vào hệ thống trong thời gian khớp lệnh liên tục nếu không được khớp
hoặc chỉ được khớp một phần thì lệnh mua hoặc phần còn lại của lệnh mua đó sẽ tự động bị huỷ bỏ
Trang 20Lệnh thị trường chỉ sử dụng trong phiên khớp lệnh liên tục (9:00 - 10:00).
Bạn có thể thấy quá trình sử dụng lệnh thị trường rõ hơn qua sơ đồ và ví dụ sau:
Lệnh không ghi giá (ghi MP - giá thị trường)
Không khớp hết >> Giá tốt kế tiếp Khớp hết? >> Chấm dứt
Không khớp hết >> Giá tốt kế tiếp…
Khối lượng lệnh MP hết? >> Chấm dứt
Khối lượng lệnh MP còn >> Chờ trên sổ lệnh tại mức giá thực hiện cuối cùng +1 đơn vị yết giá nếu là lệnh MP mua (-1 đơn vị yết giá nếu là lệnh MP bán)
Ví dụ về lệnh thị trường:
Sổ lệnh cổ phiếu BBB như sau:
Trang 21- 2000 chuyển thành lệnh LO mua tại mức giá 122.
Sổ lệnh cổ phiếu BBB sau khi so khớp như sau:
3 Lệnh ATO
Ví dụ: Sổ lệnh của cổ phiếu ABC có giá tham chiếu 10.000 đồng
KL mua Giá mua Giá bán KL bán
9.900 đồng 1.000 (1)
Trang 22(1),(2),(3): Thứ tự lệnh được nhập vào hệ thống
Với sổ lệnh trên, lệnh ATO dù vào sau lệnh (1) bán 1.000 cổ phiếu ABC giá 9.900 đồng, nhưng vẫn được ưu tiên khớp với lệnh mua 1.500 đơn vị ở giá 10.000 đồng Lượng dư bán 500 đơn vị của lệnh ATO sẽ tự động bị huỷ bỏ Giả sử lệnh ATO trên chỉ bán với khối lượng 500 đơn vị thì bên mua sau khi khớp vẫn còn thừa 1.000 đơn vị và lúc này lệnh (1) mới được khớp Do lệnh (1) vào hệ thống trước nên được ưu tiên giá tốt và 1.000 đơn vị sẽ được khớp với giá 10.000 đồng Khả năng mua được hoặc bán được của lệnh ATO rất cao, nhưng mức giá có thể không
có lợi
4 Lệnh ATC
Ví dụ: Sổ lệnh của cổ phiếu ABC có giá tham chiếu 10.000 đồng
KL mua Giá mua Giá bán KL bán