Đây là vấn đề nước nào cũng phải giải quyết nhất là đối với các nước mới bắt đầu vào quá trình hội nhập và đang chuyển sang kinh tế thị trường.. Về phương tiện vĩ mô cần phải đảm bảo sự
Trang 1Đây là vấn đề nước nào cũng phải giải quyết nhất là đối với các nước mới bắt đầu vào quá trình hội nhập và đang chuyển sang kinh tế thị trường
Trong nội bộ các nước đều có cuộc đấu tranh gay gắt về chính sách giữa xu hướng bảo hộ với xu hướng hội nhạap, giữa lợi ích của người sản xuất và người tiêu dùng, giữa yêu cầu tăng nguồn thu ngân sách qua thuế nhập khẩu và xu hướng tự do hoá, thuận lợi hoá mậu dịch
Theo kinh nghiệm các nước, cuộc đấu tranh nội bộ thường khá gay gắt vì phải dàn xếp các vấn đề thuộc lợi ích cục bộ và sự phối hợp giữa các ngành trong nước thường rất khó khăn Do đó để có được sự cải cách, điều chỉnh chính sách và các vấn đề kinh tế vĩ mô như giá cả, thuế suất, tỷ giá hối đoái cũng cần phải có quyết tâm chính trị
Mỗi thể chế hội nhập đều có chương trình, mục tiêu riêng đòi hỏi các thành viên phải điều chỉnh chính sách để thực hiện chúng AFTA đề ra mục tiêu thực hiện thương mại tự do vào năm 2003 WTO cũng có những thời biểu riêng thực hiện giảm thuế quan và loại
bỏ các biện pháp phi thuế quan
Phải triệt để tận dụng những ưu đãi tương tự mà các thể chế hội nhập quy định để có thể từng bước điều chỉnh chính sách và các vấn
đề kinh tế vĩ mô cho phù hợp và hiệu quả, tránh gây khó khăn hoặc
Trang 2Về phương tiện vĩ mô cần phải đảm bảo sự cân bằng hài hoà về
3 mối quan hệ: giữa quyền lợi và nghĩa vụ của một nước trong các thể chế hội nhập; giữa mục tiêu kinh tế - xã hội trong nước với những yêu cầu và đòi hỏi của bên ngoài; giữa các vấn đề kinh tế và thương mại với các lĩnh vực khác để quá trình hội nhập diễn ra thuận lợi và hiệu quả
3 Về vấn đề cải cách luật lệ, quy chế
Cải cách về luật pháp, quy chế, quy định đều được các nước, kể cả các nước phát triển coi là một trong những lĩnh vực khó khăn, phức tạp và cần rất nhiều thời gian, công sức
Đối với những nước đang chuyển từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung, khép kín và tự cung tự cấp sang cơ chế thị trường, mở cửa và hội nhập thì khoảng cách giữa luật lệ của những nước này với luật lệ quốc tế càng lớn và việc điều chỉnh cho phù hợp với luật quốc tế và quy định của các thể chế hội nhập mà họ tham gia càng là đòi hỏi to lớn và cấp bách
Một vấn đề quan trọng của tự do hoá, thuận lợi hoá thương mại
là loạibỏ hàng rào phi thuế quan Các nước thường áp dụng một số biện pháp phi thuế quan nhất là các nước đang phát triển nhằm bảo vệ một số ngành sản xuất trong nước bị tác động mạnh trong quá trình hội nhập Một số biện pháp được áp dụng mà không trái với luật quốc
Trang 3tế: thủ tục giám định hàng hoá nhập khẩu, áp dụng chế độ cấp giấy phép đặc biệt
Ngoài ra, đối với những ngành bị ảnh hưởng lớn do quá trình
mở cửa, tự do hoá các nước có thể quy định các biện háp trợ cấp hoặc
hỗ trợ tạm thời, kể cả bằng biện pháp cấp tín dụng ưu đãi để giúp họ tiếp tục sản xuất, kinh doanh
4 Về vấn đề cải cách thực tiễn, tập quán sản xuất kinh doanh
Cải cách thực tiễn và tập quán hoạt động kinh tế, kinh doanh của các nước phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế cũng như các thể chế mà mình tham gia là một trong những yêu cầu quan trọng của quá trình hội nhập Các nước phải tiến hành rà soát lại hàng loạt biện pháp, tập quán hiện hành và điều chỉnh, đổi mới chúng cho phù hợp
Kinh nghiệm một số nước đang phát triển và đang chuyển đổi kinh tế cho thấy việc đạt được thay đổi tư duy nhanh chóng theo hướng mở cửa, tự do hoá là rất khó khăn Trong giai đoạn chuyển tiếp, Chính phủ các nước đó thường có những chính sách và biện pháp hỗ trợ các ngành và các doanh nghiệp bị ảnh hưởng lớn, giúp cho quá trình thay đổi diễn ra từng bước, nhẹ nhàng Trong quá trình hội nhập, một số ngành và doanh nghiệp có thể sẽ chịu thua thiệt thất bại, nhưng cũng có nhiều ngành và doanh nghiệp khác sẽ tăng cường
Trang 4được năng lực để có thể cạnh tranh và thúc đẩy sự phát triển chung của toàn nền kinh tế
Đồng thời, cần làm cho giới doanh nghiệp nhận rõ và chuyển từ thói quen “sản xuất những gì mình có thể sản xuất” sang “sản xuất những gì mà thị trường cần” Các nước đều nhận thức rõ là thị trường trong nước rất hạn chế, do đó cần vươn ra thị trường quốc tế, sản xuất các mặt hàng có nhu cầu lớn trên thị trường và phải tạo mọi điều kiện
để chiếm lĩnh thị trường, vì điều đó sẽ quyết định sự tồn tại của chính mình
5 Về vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Mỗi nước đều tác động để mở cửa thị trường nước khác cho hàng hoá, dịch vụ và đầu tư của mình, đồng thời chịu sức ép mở cửa thị trường nội địa Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế Các nước thường gắn kết chiến lược phát triển và bước đi của mình với các mục tiêu và lộ trình của các khuôn khổ hợp tác kinh tế tay đôi, tiểu khu vực, liên châu lục và toàn cầu, sao cho các cam kết, thoả thuận trong các khuôn khổ hợp tác đó hài hoà, không mâu thuẫn với nhau
Xây dựng một cơ cấu kinh tế phù hợp, năng động và hiệu quả nhất có thể, với khả năng thích ứng cao và đứng vững trong cạnh tranh toàn cầu là vấn đề cốt yếu mà các nước phải phấn đấu trong quá
Trang 5Trong những cố gắng chuyển dịch cơ cấu kinh tế, các nước đều phải cân nhắc lựa chọn những ngành mình có thế mạnh để mở cửa tham gia cạnh tranh , đồng thời xác định những ngành và lĩnh vực cần tập trung củng cố để có thể cạnh tranh được trong tương lai; đồng thời cũng thực hiện những biện pháp bảo hộ hợp pháp và tạm thời đối với những ngành hiện chưa có khả năng cạnh tranh
Đối với các nước do khu vực kinh tế Nhà nước tương đối lớn và
đang chuyển sang cơ chế kinh tế thị trường, quá trình hội nhập sẽ tác
động mạnh đến các đơn vị kinh tế quốc doanh, đặt nó trước những thách thức to lớn Vấn đề ở đây là làm sao tăng cường được nội lực và sức cạnh tranh của các doanh nghiệp Nhà nước
6 Về vấn đề đào tạo cán bộ
Nội dung tham gia của các nước trong các thể chế hội nhập là rất phong phú, sâu rộng và phức tạp, trong đó có những nội dung đã
được các nước thương lượng hoặc thực hiện hàng chục năm qua và cũng có nhiều vấn đề được đưa ra để thương lượng trong thời gian tới Mặt khác, những khác biệt trong cơ chế, chính sách, luật lệ, thực tiễn kinh tế của phần lớn các nước so với luật pháp và thực tế quốc tế đòi hỏi các nước phải giải quyết những công việc rất lớn Vì vậy mà đào tạo đội ngũ cán bộ có đủ số lượng và năng lực, bố trí hợp lý tại các cơ quan quản lý trong nước cũng như tham gia các đoàn đàm phán là một đòi hỏi gấp rút đều với tất cả các nước, nhất là các nước đang
Trang 6Trong việc đào tạo cán bộ cần tranh thủ sự hỗ trợ kỹ thuật của các nước, các tổ chức quốc tế như UNCTAD, ESCAP, ban thư ký của các thể chế hội nhập nhất là WTO, ASEAN, APEC
7 Kinh nghiệm của các nước đang phát triển trong đàm phán gia nhập WTO
- Vận dung khéo léo các quy chế, quy định của WTO dành cho các nước đang phát triển để đạt được những điều kiện thuận lợi nhất trong việc tham gia WTO
- Nên tính thật kỹ để đưa vào đàm phán những lĩnh vực mạnh và quan tâm nhất của mình, đồng thời cân nhắc về mức độ cam kết, hạn chế cam kết mở cửa quá những lĩnh vực mà mình còn yếu hoặc nhạy cảm Đây là một trong những vấn đề hệ trọng nhất vì nó tác động rất lớn đến sự tồn tại và phát triển của nhiều ngành sản xuất và hàng loạt doanh nghiệp trong nước, ảnh hưởng đến đời sống nhân dân và an toàn xã hội
- Trong đàm phán song phương với các nước phát triển, các nước đang phát triển nên có quan điểm toàn cục, có thể linh hoạt nhân nhượng ở những lĩnh vực không thật thiết yếu để đạt được lợi ích tổng thể Phải có sự chuẩn bị và phối hợp tốt giữa các ngành trong nước để thống nhất lập trường trước khi đàm phán Đồng thời, cần tham khảo rộng ý kiến giới doanh nghiệp trong nước về những cam