Tiểu luận: Phân tích tình hình xuất khẩu gạo tại công ty cổ phần nông sản thực phẩm xuất khẩu Cần Thơ pdf

Lịch sử hình thành và phát triển: Để có được những thành tựu như ngày nay, tạo được sự tín nhiệm của các khách hàng trên thị trường trong nước lẫn nước ngoài, công ty đã phải trải qua

TRƯỜNG CAO ĐẲNG TÀI CHÍNH HẢI QUAN

NHẬN XÉT

MỤC LỤC I GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY: 4

1 Lịch sử hình thành và phát triển: 4

1.1 Giai đoạn 1980 – 1983 5

1.2 Giai đoạn 1983 – 1985 5

1.3 Giai đoạn 1986 – 1991 5

1.4 Giai đoạn 1992 – 1997 5

1.5 Giai đoạn 1998 đến nay 6

2 Ngành kinh doanh: 6

3 Cơ cấu tổ chức 6

4 Kết quả hoạt dộng kinh doanh của công ty Mekonimex trong giai đoạn 2007- 6th/2010: 7 4.1 Kết quả hoạt động kinh doanh từ năm 2007 – 2009: 7

4.2 Kết quả hoạt động kinh doanh trong 6 tháng đầu năm 2010 8

II PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TY: 8

1 Môi trường trong nước: 8

1.1 Kinh tế: 8

1.2 Chính trị –pháp luật: 8

1.3. Tỷ giá hối đoái: 9

1.4 Đối thủ cạnh tranh trong nước: 9

2 Môi trường nước ngoài: 10

2.1 Thị trường xuất khẩu: 10

2.2 Các đối thủ cạnh tranh nước ngoài: 12

III PHÂN TÍCH CÁC CHIẾN LƯỢC MÀ MEKONIMEX ÁP DỤNG: 14

1 Tổng hợp các yếu tố tác động: 14

1.1 Môi trường bên trong: 14

1.2 Môi trường bên ngoài 15

1.3 Xây dựng ma trận SWOT 16

2 Định hướng phát triển 18

2.1 Mục tiêu của công ty 18

2.2 Lựa chọn giải pháp 18

2.3 Giải pháp 19

IV KẾT LUẬN 20

PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU GẠO CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN NÔNG SẢN XUẤT KHẨU CẦN THƠ

I GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY:

1 Lịch sử hình thành và phát triển:

Để có được những thành tựu như ngày nay, tạo được sự tín nhiệm của các khách hàng trên thị trường trong nước lẫn nước ngoài, công ty đã phải trải qua gần 30 năm hoạt động Trong thời

gian này, đơn vị đã phải đối mặt với không ít khó khăn và thách thức Nhưng nhờ có những chủtrương và chiến lược đúng đắn của các vị lãnh đạo và sự đoàn kết của toàn thể nhân viên mà công

ty đã vượt qua và ngày càng phát triển hơn Tóm tắt lịch sử hình thành và phát triển của công ty

có thể chia làm các giai đoạn như sau:

1.1 Giai đoạn 1980 – 1983

Tiền thân của CTCP Nông sản Thực phẩm xuất khẩu Thành phố Cần Thơ là “Công ty hợpdoanh sản xuất chế biến hàng xuất nhập khẩu Hậu Giang” được thành lập vào năm 1980 Do tìnhhình trong nước thay đổi và có những yêu cầu mới đặt ra nên công ty chỉ hoạt động với tên gọinày trong 3 năm

1.2 Giai đoạn 1983 – 1985

Đến ngày 05/06/1983 căn cứ quyết định 110/QĐ – UB của Ủy Ban Nhân Dân tỉnh HậuGiang đã quyết định chuyển từ Công ty Hợp doanh sang loại hình Doanh nghiệp nhà nước vớitên gọi “Công ty sản xuất chế biến hàng xuất nhập khẩu” Trong giai đoạn này, do mới chuyểnsang loại hình kinh doanh mới, trong cơ cấu có nhiều thay đổi, bộ máy quản lý chưa tích lũyđược nhiều kinh nghiệm nên việc kinh doanh không được thuận lợi Thêm vào đó, do chịu sự tácđộng từ các chính sách của nhà nước đã ràng buộc công ty trong việc kinh doanh khiến công tyhoạt động ở thế bị động và gặp nhiều khó khăn Dù đã có nhiều cố gắng của toàn thể nhân viên,nhưng lợi nhuận đạt được vẫn chưa cao

1.3 Giai đoạn 1986 – 1991

Ngày 04/06/1986 Công ty đã đổi tên lần nữa thành Công ty Nông sản Thực phẩm xuất khẩuHậu Giang Trong năm này, do có sự đổi mới đúng đắn của chính phủ từ bao cấp sang hạch toánkinh doanh độc lập, nên Công ty hoạt động ngày càng hiệu quả Đến năm 1988 luật đầu tư trongnước ra đời, nắm được tình hình và được sự chỉ đạo của UBND tỉnh, công ty đã hợp tác với công

ty Viet-Sing (Hồng Kông) với tỷ lệ vốn góp 45% Từ đó công ty được giao hai nhiệm vụ chủ yếu:vừa sản xuất kinh doanh xuất nhập khẩu, vừa tham gia liên kết với Hồng Kông để thành lập các

xí nghiệp Meko với tổng số vốn là 3.1 triệu USD Các xí nghiệp liên doanh của công ty trong giaiđoạn này gồm có: Xí nghiệp Da Meko, Xí nghiệp Chế biến Thức ăn gia súc Meko, Xí nghiệpmay mặc Meko, Xí nghiệp lông vũ Meko, Xí nghiệp gia cầm Meko, Xí nghiệp thủ công mỹ nghệMeko, Xí nghiệp Liên doanh thuốc lá Vinasa

1.4 Giai đoạn 1992 – 1997

Sau đó, vì lý do chia tách tỉnh mà công ty lại được đổi tên thành “Công ty Nông sản ThựcPhẩm xuất khẩu Cần Thơ” vào ngày 28/11/1992 Sau nhiều năm hoạt động có hiệu quả, đến năm

1997 công ty đã sát nhập Xí nghiệp Chế biến Nông sản Thực phẩm Cần Thơ và Xí nghiệp thuộc

da Tây Đô vào công ty Trong thời gian này công ty cũng đã được công nhận là doanh nghiệpnhà nước thuộc sở thương mại và du lịch Cần Thơ tổ chức doanh nghiệp theo hình thức quốcdoanh, hoạch toán kinh tế độc lập, được cấp giấy phép xuất khẩu trực tiếp

1.5 Giai đoạn 1998 đến nay

Năm 1998, chính thức là thành viên trong Liên doanh Dầu khí Mekong, Mekong Gas Ngày01/10/1998 tham gia góp vốn hình thành Công ty Liên doanh Giày da Tây Đô Một lần nữa, công

ty lại được đổi tên thành “Công ty Nông sản Thực phẩm xuất khẩu Thành phố Cần Thơ” từ ngày12/01/2004 khi Cần Thơ trở thành Thành phố trực thuộc Trung Ương Đến tháng 02/2004 sátnhập thêm Xí nghiệp May Meko và Xí nghiệp Thức ăn gia súc Meko vào Công ty Từ năm 1986đến năm 2004, tuy đã trải qua nhiều lần đổi tên nhưng Công ty vẫn giữ nguyên hình thức Doanhnghiệp nhà nước Cho đến ngày 20/7/2010 Công ty chính thức chuyển thành “Công ty Cổ phầnNông sản Thực phẩm xuất khẩu Cần Thơ” theo quyết định QĐ3355/QĐ – UBND ban hành ngày28/12/2008 của UBND Thành phố Cần Thơ Công ty Nông sản Thực phẩm xuất khẩu Thành phốCần Thơ là một trong các đơn vị xuất khẩu có uy tín của Thành phố Cần Thơ, kim ngạch xuấtkhẩu đạt từ 9.000.000 đến 10.000.000 USD/năm, trong đó gạo là mặt hàng chủ lực, trực tiếp và

ủy thác xuất khẩu: từ 30.000 đến 40.000 tấn/năm Trong quá trình hoạt động, các xí nghiệp trựcthuộc công ty ngày càng lớn mạnh, đủ sức cạnh tranh trên thị trường với nguồn tài chính riêng lẻ.Đồng thời, được sự chấp thuận từ lãnh đạo cấp trên, các xí nghiệp này đã tác ra hoạt động với tưcách là một công ty độc lập Chính vì vậy, lĩnh vực kinh doanh của công ty hiện tại đã bị thu hẹp

so với ban đầu Hiện nay mạng lưới Công ty gồm có: Xí nghiệp bao bì Carton, Phân xưởng Chếbiến gạo xuất khẩu An Bình, Xí nghiệp chế biến gạo xuất khẩu Thới Thạnh, Cụm Kho Trà Nóc.Liên doanh với nước ngoài có: Xí nghiệp thủ công mỹ nghệ Meko Liên doanh trong nước có:Công ty liên doanh sản xuất Giày da Tây Đô

2 Ngành kinh doanh:

hải sản tươi sống và thủy hải sản chế biến; sản phẩm may mặc, giày da, hàng thủ công

mỹ nghệ

nghiệp

thông, chuyên chở lương thực, hàng tiêu dùng thiết yếu Đại lý ký gửi hàng hóa xuấtnhập khẩu Kinh doanh giày da Kinh doanh nguyên liệu, vật tư phụ tùng ngành dệt vàmay, hàng thiết bị văn phòng

in lụa Sản xuất chế biến thức ăn gia súc

3 Cơ cấu tổ chức

Đây là mô hình quản lý theo kiểu quan hệ trực tuyến – chức năng.Ban giám đốc công tyđược sự giúp sức của các trưởng phòng, giám đốc xí nghiệp, trưởng bộ phận ở các phòng banchức năng và xí nghiệp Các trưởng phòng, giám đốc xí nghiệp, trưởng bộ phận ở các đơn vịđược quyền quyết định trong phạm vi tổ chức của mình Hình thức tổ chức theo mô hình này rấtphù hợp với hoạt động kinh doanh của công ty Vừa tăng cường trách nhiệm cá nhân của từngnhân viên, vừa tăng cường chuyên môn hóa công việc, giảm thiếu những trùng lắp nhân viên,giúp tăng hiệu quả làm việc Tuy nhiên, cơ cấu quản lý này cũng có nhược điểm là Ban Giám đốcphải thường xuyên giải quyết mối quan hệ giữa các bộ phận trong công ty Do vậy quyết định cần

phải có thời gian.

Nhận xét: Cơ cấu bộ máy quản lý của công ty tinh gọn, hoạt động khá linh hoạt và luôn

hoàn thành các nhiệm vụ được giao Tuy nhiên, hiện nay công ty vẫn chưa có phòng kế hoạch vàphòng maketing - hai phòng ban quan trọng có nhiệm vụ nghiên cứu và tham mưu cho giám đốctrong việc xây dựng thương hiệu, tiếp cận thị trường, tìm hiểu khách hàng và xây dựng kế hoạch,định hướng phát triển công ty trong tương lai… Các nhiệm vụ cơ bản của hai phòng ban này,hiện tại, được phòng kinh doanh đảm nhận Do đó, các chức năng của hai phòng này không đượcchuyên sâu, ngoài ra còn ảnh hưởng đến việc hoàn thành nhiệm vụ của phòng kinh doanh

4 Kết quả hoạt dộng kinh doanh của công ty Mekonimex trong giai đoạn 6th/2010:

2007-4.1 Kết quả hoạt động kinh doanh từ năm 2007 – 2009:

KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÔNG TY MEKONIMEX QUA 3 NĂM 2007 - 2009

Doanh thu: Nhìn chung, doanh thu của công ty qua ba năm có xu hướng tăng, đạt trên 162

tỷ năm 2007 đã tăng lên 196 tỷ năm 2009 Đặc biệt có sự tăng vọt trong năm 2008, với doanh thu đạt gần 308 tỷ, tăng 90% so với năm 2007 Tổng doanh thu tăng trước hết là doanh thu của hoạt

động kinh doanh xuất khẩu gạo tăng cao trong thời gian này. Đến năm 2009, doanh thu của hoạt

động xuất khẩu giảm mạnh trở lại nên tổng doanh thu cũng bị ảnh hưởng và giảm 36% so với năm 2008 Song giá cả các mặt hàng kinh doanh của công ty vẫn cao hơn năm 2007, nên doanh thu trong năm này vẫn cao hơn 162 tỷ đồng của năm 2007.

Lợi nhuận trước thuế: Do ảnh hưởng từ khủng hoảng của kinh tế thế giới mà lợi nhuận

công ty thu được trong thời gian này cũng bị ảnh hưởng Năm 2007, lợi nhuận trước thuế chỉ đạt trên 5 tỷ đồng Sang đến năm 2008, tuy tình hình kinh tế vẫn chưa phục hồi nhưng do ảnh hưởng

từ sự khan hiếm lương thực toàn cầu, mà giá thu mua lúa gạo trên thế giới tăng cao đột biến so với năm 2007 Đem về lợi nhuận khá cao cho công ty trong năm đạt gần 50 tỷ đồng, tăng 8,5 lần

so với năm trước Đến năm 2009, tình hình giá cả ổn định trở lại, trong khi tình hình khủng hoảng kinh tế vẫn chưa phục hồi nên lợi nhuận trước thuế thu được vẫn thấp chỉ đạt gần 9 tỷ

đồng, nhưng vẫn cao hơn so với năm 2007

4.2 Kết quả hoạt động kinh doanh trong 6 tháng đầu năm 2010

Trong sáu tháng đầu năm 2010, tình hình xuất khẩu gạo của Công ty vẫn không khả quan,sản lượng xuất khẩu trong thời gian này giảm mạnh so với cùng kỳ năm trước Bên cạnh đó,Công ty cũng đang bước vào giai đoạn cuối trong việc cổ phần hóa Nên phần nào ảnh hưởng đếntình hình hoạt động kinh doanh Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ đã giảm 30% so vớicùng kỳ năm 2009, lợi nhuận gộp cũng giảm 8% Tuy nhiên, thu nhập từ các hoạt động khác củacông ty đều tăng sau đợt khủng hoảng vừa qua, đã kéo lợi nhuận sau thuế của công ty tăng lên102% so với cùng kỳ năm trước

II PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TY:

1 Môi trường trong nước:

1.1 Kinh tế:

Sự phát triển kinh tế trong nước có ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động xuất khẩu của công

ty Nhất là khi nền kinh tế trong nước phải chịu ảnh hưởng từ khủng hoảng kinh tế toàn cầu tronggiai đoạn 2007 - 2009 Đã gây không ít khó khăn cho công ty Mekonimex nói riêng và các doanhnghiệp trong nước nói chung Mọi hoạt động kinh doanh xuất khẩu trong thời kỳ này đều trở nênkhó khăn cả về thị trường, giá cả, và thanh toán Tuy nhiên, các con số thống kê chính thức từ Bộ

Kế hoạch và Đầu tư về tổng quan tình hình kinh tế 6 tháng đầu năm 2010 cho thấy nền kinh tế đã

và đang phục hồi khá nhanh Tất cả các ngành, các lĩnh vực đều đạt tốc độ tăng trưởng cao hơntốc độ tăng cùng kỳ năm trước Dù vậy, khó khăn lớn nhất của nền kinh tế trong 6 tháng đầu nămnay vẫn là tiêu thụ và nhập siêu Chỉ số giá tiêu dùng 6 tháng đầu năm tăng 8,7% so với cùng kỳnăm trước Đặc biệt là xuất khẩu vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn Một khó khăn khác lànguy cơ lạm phát Mặc dù theo dự đoán của nhiều chuyên gia kinh tế, mức lạm phát không cònđáng lo, nhưng vẫn có thể cao lên vào những tháng cuối năm nay và đầu năm sau, khi có sự tácđộng của nhiều yếu tố cùng lúc Mục tiêu của Chính phủ Việt Nam năm nay là kiểm soát lạmphát ở mức 8% Từ những thực tế trên cho thấy, Công ty cần phải có những biện pháp tích cựchơn mới có thể phát triển trong nền kinh tế đầy thử thách như hiện nay Tuy vậy, nền kinh tếtrong nước và thế giới cũng đang phục hồi trở lại là một trong những cơ hội cần phải nắm bắt đểvực dậy và phát triển hoạt động kinh doanh của Công ty trong tương lai

1.2 Chính trị –pháp luật:

Tình hình chính trị ở nước ta khá ổn định so với các nước khác trong khu vực Với mộtĐảng cầm quyền, giảm thiểu được sự tranh giành quyền lực, các cuộc lật đổ chính quyền, mất ổnđịnh chính trị Việt Nam đã và đang tạo được sự tin cậy trong mối quan hệ ngoại giao với cácnước trên thế giới Đây được xem là một lợi thế của nước ta trong giai đoạn hiện nay Bên cạnh

đó, để phát triển nền kinh tế trong nước, khuyến khích xuất khẩu, nên luật thuế trong nước áp

dụng thuế suất 0% đối với các mặt hàng xuất khẩu, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệpkinh doanh xuất nhập khẩu phát triển Hơn nữa, từ khi gia nhập WTO đến nay, chính phủ nước tađang dần cải cách các thủ tục hành chính nhất là trong hoạt động xuất nhập khẩu, để phù hợp với

xu thế hội nhập hiện nay Tóm lại, tuy là một nước đang phát triển nhưng Việt Nam đang ngàycàng hòa nhập hơn vào nền kinh tế toàn cầu Với chủ trương “Việt Nam muốn là bạn và đối táctin cậy với tất cả các quốc gia trong cộng đồng quốc tế” Đây là một trong những điều kiện thuậnlợi tạo cơ hội cho các doanh nghiệp xuất khẩu vươn xa hơn trong thị trường thế giới

1.3 Tỷ giá hối đoái:

Tỷ giá hối đoái được xem là một nhân tố quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu Nókhông chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận thu về của từng doanh nghiệp xuất nhập khẩu màcòn tác động đến cán cân thương mại của cả nước Do đó, nó là một trong những công cụ giúpnhà nước thực hiện các chính sách điều hành xuất nhập khẩu Tuy nhiên, trong việc điều hành tỷgiá ở Việt Nam, nhà nước ta chủ trương để tỷ giá biến động theo cơ chế thị trường, có sự điều tiếtcủa nhà nước Với chủ trương, tạo điều kiện để nền kinh tế Việt Nam ngày càng thích nghi vớimức độ mở cửa, hội nhập với nền kinh tế thế giới Do đó, tỷ giá ngoại tệ ở nước ta còn chịu ảnhhưởng nhiều từ nguồn cung cầu ngoại tệ trong nước Các giao dịch của công ty chủ yếu dùngUSD làm đồng tiền trung gian, nên tỷ giá USD/VNĐ có ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận thuđược của công ty hằng năm Tình hình tỷ giá USD/VNĐ liên tục biến động trong giai đoạn từnăm 2007 đến nay, đã gây tác động ít nhiều đến hoạt động kinh doanh của công ty trong thời gianqua Nhưng nhìn chung tỷ giá trong giai đoạn này có xu hướng tăng và đã tăng khá mạnh trong 2năm 2008 và 2009 Đến 6 tháng đầu năm 2010, đồng Việt Nam lại tiếp tục mất giá thêm 10% sovới cuối năm 2009, góp phần nâng cao tỷ giá trong thời gian này Thêm vào đó, chịu ảnh hưởng

từ khủng hoảng kinh tế toàn cầu, cán cân thương mại trong nước vẫn nhập siêu trong thời gianqua Chính phủ đang có định hướng hạ giá VNĐ thấp hơn trong tương lai để khuyến khích xuấtkhẩu trong cuối năm 2010 Sẽ tạo cơ hội để công ty thu về lợi nhuận cao hơn nhờ chênh lệch tỷgiá

1.4 Đối thủ cạnh tranh trong nước:

Hiện nay, Việt Nam có khoảng 205 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu gạo Trong đó có

113 doanh nghiệp đã tham gia vào Hiệp hội Lương thực Việt Nam Riêng ở thành phố Cần Thơ

có trên 12 doanh nghiệp xuất khẩu gạo, các đơn vị dẫn đầu về số lượng xuất khẩu là Công tyGentraco, Công ty lương thực Sông Hậu, Công ty cổ phần Thốt Nốt, Nông trường Sông Hậu,Nông trường Cờ Đỏ…Một số thông tin tiêu biểu về hai Công ty đứng đầu Cần Thơ như sau:

nay, Gentraco có 11 dây chuyền chế biến gạo xuất khẩu với tổng công suất 1.500 tấn gạo/ngày

công ty Lương thực miền Nam, sản lượng gạo bán ra đạt 200.000 tấn/năm Với hệ thống máyđánh bóng gạo xuất khẩu đạt tiêu chuẩn, tổng công suất đạt 900 tấn gạo/ngày Đặc biệt công ty cókhả năng cung cấp các loại gạo thơm đặc sản như Hương Cần, Thơm Tây Đô, Thơm Chợ Đào,Tài Nguyên… với số lượng lớn Sản phẩm tạo được uy tín trên thị trường, đảm bảo các thông số

kỹ thuật vệ chất lượng và chỉ tiêu an toàn lương thực Tuy nhiên, mỗi công ty có khách hàngtruyền thống riêng biệt Hơn nữa, công ty Mekonimex chỉ có mối quan hệ với các khách hàngquen thuộc, chủ yếu xuất khẩu gạo ra thị trường nước ngoài, khối lượng gạo bán trên thị trườngnội địa còn thấp, và chủ yếu bán cho các doanh nghiệp xuất khẩu nên ít gặp sự cạnh tranh trên thị

trường nội địa Bên cạnh đó, là thành viên của Hiệp hội lương thực Việt Nam, các doanh nghiệpđều đoàn kết, để hướng đến thị trường xuất khẩu nước ngoài, giảm sự cạnh tranh không cần thiết

ở thị trường trong nước Góp phần đưa gạo Việt Nam phát triển hơn trên thị trường thế giới

Ma Trận đánh giá các yếu bên Trong (IFE)

STT Các yếu Tố bên Trong Mức độ quan

Trọng

Phân loại

Số điểm quan Trọng

 Nhận xét: Tổng số điểm quan trọng trong ma trận là 2,86 cho thấy cong ty có môi trường

nội bộ khá tốt với những điểm mạnh quan trọng như: tài chính dồi dào, công tác quản trị hiệuquả, tiếp cận thuận lợi với nguồn nguyên liệu…Để nâng cao hiệu quả hoạt động và xây dựngthương hiệu tốt hơn cho Angimex, công ty cần chú ý tăng cường hoạt động marketing và chútrọng hơn vào thị trường nội địa Đồng thời cần đầu tư phát triển bộ phận nghiên cứu và pháttriển nhằm tạo ra nhiều sản phẩm mới, chất lượng cao để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thịtrường

2 Môi trường nước ngoài:

2.1 Thị trường xuất khẩu:

2.1.1 Thị trường Philipnines:

Philippines là một đối tác lớn thu mua gạo của công ty nhiều nhất trong các năm qua Từnăm 2005 trở về trước, quốc gia này thu mua gạo chủ yếu bằng con đường ngoại giao, thông quađàm phán cấp Chính phủ Đến nay, việc mua bán đã chuyển sang hình thức đấu thầu tập trung,các doanh nghiệp ở mỗi nước sẽ được chính phủ chỉ định làm đầu mối dự thầu Trung bình mỗi

năm, Philippines nhập khẩu khoảng 2,5 – 3 triệu tấn gạo Giá gạo xuất khẩu theo các hợp đồngtập trung xuất sang thị trường Philippines, luôn cao hơn giá của thị trường gạo trên thế giới Việcbán được gạo lớn, với giá cao cho nước này đã mang lại lợi ích không nhỏ cho Công ty trongnhiều năm qua.

Tuy nhiên, vào tháng 8 năm 2010 chính quyền của tân Tổng thống Benigno Aquino đã đưa

ra kế hoạch tự túc lương thực bằng các giải pháp thúc đẩy sản xuất nội địa, giảm sự lệ thuộc vàonhập khẩu gạo của các quốc gia, và thay đổi chính sách nhập khẩu gạo Chính phủ nước này sẽhạn chế tối đa mua gạo bằng hình thức đấu thầu tập trung qua một vài công ty lương thực quốcgia như trước Thay vào đó, giới thương nhân ở nước này, dự kiến sẽ được miễn thuế để tham giamua gạo Thực tế, chính sách này đã được áp dụng từ đầu năm 2010, một số thương nhân nướcnày đã vào các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long mua gạo trực tiếp của doanh nghiệp, số lượng lênđến trên 700 ngàn tấn Do đó, thị trường trong nước sẽ cạnh tranh khắc nghiệt hơn khi có nhiềudoanh nghiệp được tham gia xuất khẩu

2.1.2 Thị trường Châu phi:

Khu vực Châu Phi được xem là thị trường xuất khẩu gạo tiềm năng của Công tyMekonimex trong những năm gần đây Trước đây, Châu Phi chủ yếu nhập khẩu gạo từ Ấn Độ.Nhưng trong tương lai tới đây, các nước châu Phi sẽ tăng cường nhập khẩu gạo từ các nhà cungcấp khác Do kể từ năm 2009, Ấn Độ đã cố gắng giảm xuất khẩu gạo để phục vụ tiêu dùng trongnước sau khi nhiều cánh đồng lúa bị thiệt hại vì thời tiết xấu

Tuy nhiên, theo bản tin của hãng tin IPS phát hành tại Liên hiệp quốc ngày 3/8/2010, cácdoanh nghiệp có thể bị thu hẹp thị trường tại châu Phi nếu tăng giá mặt hàng này Vì các kháchhàng mua gạo chủ yếu là những nước nghèo ở Châu Phi Người dân châu lục này không có nhiềutiền nên họ sẽ tìm loại lương thực khác như kê hoặc sắn để thay thế nếu gạo trở nên quá đắt Nếugiá gạo quá cao như năm 2007 và 2008, người tiêu dùng ở các nước này sẽ chuyển sang các loạilương thực giá rẻ hơn vì ở châu Phi còn nhiều loại lương thực khác có thể thay thế gạo Vì thếchính sách giá sẽ ảnh hưởng lớn đến khả năng phát triển xuất khẩu gạo ở trị trường này

Ngoài ra, để tránh phải nhập khẩu gạo với giá quá cao trong những năm qua, các nước châuPhi nhập khẩu gạo đã có các chương trình thúc đẩy sản xuất gạo, cũng như các loại cây lươngthực thay thế ở trong nước để giảm sự phụ thuộc vào gạo nhập khẩu

2.1.3 Các thị trường khác:

Do chất lượng gạo không cao bằng Thái Lan nên nước ta thường có lợi thế hơn trong thịtrường gạo cấp thấp Nhưng hiện nay, Việt Nam đã không còn nắm thế chi phối ở thị trường nàynữa Từ năm 2007 trở về trước, các quốc gia nghèo như châu Phi, Iraq, Cuba khi muốn mua gạothì Việt Nam thường là nhà cung cấp được họ tìm đến đầu tiên, vì có nguồn gạo trắng cấp thấplớn nhất, giá lại rẻ hơn so với các thị trường khác Tuy nhiên, từ năm 2008 trở lại đây, Việt Nam

đã không còn ở vị thế độc quyền ở phân khúc thị trường này nữa

“Nhà nhập khẩu có thể lựa chọn mua gạo từ Pakistan, Mianmar, kể cả Thái Lan cũng bắtđầu bán gạo giá rẻ”, theo ông Lê Tuấn, chủ tịch hội đồng quản trị công ty cổ phần xuất nhập khẩu

Vĩnh Long Khi thị trường có thêm nhiều nhà cung cấp, sẽ tăng áp lực cạnh tranh, đây sẽ là mộtthử thách cho các doanh nghiệp nước ta nói chung và Công ty Mekonimex nói riêng.

Tương tự là trường hợp của Malaysia, hiện nước này chỉ sản xuất được 70% nhu cầu gạotrong nước, nên phải nhập thêm 30% từ thị trường nước ngoài Trước năm 2007, trung bình quốcgia này nhập khẩu khoảng 200 – 500 ngàn tấn gạo, đa phần họ mua của Việt Nam theo hợp đồngcấp Chính phủ Nhưng từ 2008 trở lại đây, số gạo nào đã rơi vào doanh nghiệp Thái Lan,Pakistan, Mianmar, Ấn Độ, Trung Quốc Như vậy, sau nhiều năm bị phê phán là không có những

nỗ lực đủ để thâm nhập thị trường gạo phẩm cấp cao, và phải bán gạo với giá thấp, nay Việt Namlại phải đối mặt với nguy cơ bị cạnh tranh ở ngay phân khúc gạo cấp thấp của mình Điều này sẽgây khó khăn không nhỏ cho các doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam Bên cạnh đó, các nướcnhập khẩu gạo hiện nay, đang có những biện pháp phát triển lúa gạo trong nước, đảm bảo an ninhlương thực quốc gia để giảm sự lệ thuộc vào gạo nhập khẩu Đây được xem là nguy cơ giảm sútthị trường xuất khẩu của các doanh nghiệp xuất khẩu gạo và công ty Mekonimex

2.2 Các đối thủ cạnh tranh nước ngoài:

2.2.1 Thái Lan:

Hiện tại Việt Nam là nước xuất khẩu gạo thứ hai thế giới chỉ sau Thái Lan Về năng lựcxuất khẩu nước ta chỉ bằng khoảng hai phần ba năng lực xuất khẩu của Thái Lan, và giá cũng rẻhơn gạo Thái Lan Chất lượng gạo nước ta thường thấp hơn gạo Thái Lan, bởi vì không đa dạng

và chất lượng xay xát không tốt Trong khi đó, chính phủ Thái Lan điều hành rất tốt trong khâuquy hoạch khu vực trồng lúa, thu hoạch và bảo quản

Ngoài ra, Thái Lan đang tăng cường sản xuất gạo hương nhài trong bối cảnh nhu cầu tăngtrên toàn cầu, nhất là từ Trung Quốc Bên cạnh đó, Thái Lan cũng đã vạch ra một chiến lược mớinhằm duy trì vị trí nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới của mình, bằng cách tăng sản lượng gạo

và phát triển hoạt động marketing Theo đó, Thái Lan sẽ đầu tư nghiên cứu về gạo, phát triểnnhững giống lúa mới có năng suất cao hơn, tạo ra những sản phẩm mới làm từ gạo, kể cả dượcphẩm, thực phẩm, mĩ phẩm và đồ ăn liền

Chính phủ Thái Lan cũng nỗ lực mở rộng thị trường tiêu thụ gạo của mình bằng cách cử cácphái đoàn thương mại sang những thị trường mới như Senegal, Ghana, Tunisia, các Tiểu Vươngquốc Arập Thống nhất và Trung Quốc Các thị trường này rất tin tưởng vào tiêu chuẩn và chấtlượng gạo Thái Lan, và hầu hết họ đều đã tăng nhập khẩu gạo từ nước này

Tuy nhiên, trong năm 2010, Thái Lan đang phải đối mặt với nguy cơ mất mùa vì nước nàyđang trải qua đợt hạn hán nặng nhất trong gần 20 năm qua Dự báo sản lượng gạo của nước này

sẽ giảm xuống so với dự kiến Đây được xem là cơ hội xuất khẩu cho gạo Việt Nam trong nămnày

Ngoài ra, theo Hiệp hội Các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan, Việt Nam có thể vượt Thái Lantrở thành nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới về khối lượng trước năm 2015, do giá gạo ViệtNam thấp hơn Thái Lan

2.2.2 Ấn Độ:

Ấn Độ từng là một trong những quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới Tuy nhiên, cuốinăm 2009, Ấn Độ đã giảm xuất khẩu gạo để bù vào sản lượng thiếu hụt do hạn hán gây ảnhhưởng đến sản xuất lúa trong năm 2010 Các nhà chức trách Ấn Độ cũng đã quyết định tạmngưng xuất khẩu một số loại gạo trong thời gian này, bằng việc xác lập giá xuất khẩu tối thiểu