Tại nhiều vùng nước ngầm đã bị nhiễm mặn không thể tiếp tục khai thác, nhiều nơi khác đã có các biểu hiện nhiễm bẩn một số thành phần, kể cả sự hiện diện của một số nguyên tố độc hại như
Trang 1Chương III: Tài nguyên nước ngầm
y = -0.0029x + 97.328
-20.0 -16.0 -12.0 -8.0 -4.0
6/95 12/96 6/98 12/99 6/01 12/02 6/04 12/05 6/07 12/08
Thời gian
Hình 3.10 Dao động mực nước lỗ khoan quan trắc Q.17704T tầng chứa nước Pliocen
Độ sâu mực nước lớn nhất cách mặt đất của tầng chứa nước Pleistocen hạ (qp1) ở Bình Chánh - thành phố Hồ Chí Minh tại lỗ khoan quan trắc Q.015030 là - 28,36 thấp hơn giá trị này năm 2006 là 2,02m Dự báo tháng 6 năm 2008 mực nước có thể hạ thấp xuống độ sâu - 28,5m
-30.0 -26.0 -22.0 -18.0 -14.0 -10.0 -6.0 -2.0
1/95 7/96 1/98 7/99 1/01 7/02 1/04 7/05 1/07 7/08
Thời gian
Hình 3.11 Dao động mực nước lỗ khoan quan trắc Q.015030 tầng chứa nước Pleistocen
Trang 2Chương III: Tài nguyên nước ngầm
Một số giếng quan trắc được lấy mẫu nước và phân tích vào mùa khô năm 2007 đã cung cấp bảng đánh giá tổng hợp chất lượng nước vào mùa khô Hầu hết các nguyên tố vi lượng trong các tầng chứa nước đều dưới mức chỉ tiêu cho phép trừ Mn, NH4+, Cu và Cr
Bảng 3.5 Kết quả phân tích một số chỉ tiêu hóa học nước ngầm đồng bằng Nam bộ
Đơn vị: mg/L
TCVN
Số mẫu vượt
Số mẫu vượt
Số mẫu vượt
Số mẫu vượt
Số mẫu vượt
Trang 3Chương III: Tài nguyên nước ngầm
c) Vùng Tây Nguyên
Độ sâu mực nước lớn nhất cách mặt đất ở vùng Ban Mê Thuột tại lỗ khoan quan trắc C.5o là - 33,51m cách mặt đất Dự báo đến tháng 6 năm 2008 độ sâu mực nước có thể gia tăng đến - 33,20m cách mặt đất
-35.0 -33.0 -31.0 -29.0
1/96 1/97 1/98 1/99 1/00 1/01 1/02 1/03 1/04 1/05 1/06 1/07 1/08
Thời gian
Hình 3.12 Dao động mực nước lỗ khoan quan trắc C.5o Bảng 3.6 Độ cao tuyệt đối mực nước bình quân các tháng vùng Tây Nguyên (m)
TB 2007 557,3 556,8 556,3 556,1 556,3 556,4 556,9 558,3 558,5 558,9 558,9 558,3 556,5
Trang 4Chương III: Tài nguyên nước ngầm
Bảng 3.7 Kết quả phân tích một số chỉ tiêu hóa học nước ngầm ở Tây Nguyên (mg/L)
III.6.3 Khai thác nguồn nước ngầm
Theo diễn biến động thái nguồn tài nguyên nước ngầm như đã trình bày trong phần trên,
có thể nói nước ta có nguồn tài nguyên nước ngầm khá phong phú Tuy nhiên lượng nước
ngầm phân bố không đều; bên cạnh đó việc khai thác tùy tiện, không theo quy hoạch,
không quản lý chặt chẽ; ý thức bảo vệ tài nguyên, môi trường còn thấp nên trong quá
trình phát triển kinh tế xã hội đã làm tổn hại nặng nề đến tài nguyên nước ngầm Tại
nhiều vùng nước ngầm đã bị nhiễm mặn không thể tiếp tục khai thác, nhiều nơi khác đã
có các biểu hiện nhiễm bẩn một số thành phần, kể cả sự hiện diện của một số nguyên tố
độc hại như As, Hg… trong nước ngầm
Theo các dự báo, trên phạm vi đồng bằng sông Hồng đến năm 2010 dân số có thể đạt tới
20.000.000 người là vùng có mật độ dân cư lớn nhất trong cả nước Nhiều đô thị, khu
công nghiệp lớn và vừa sẽ hình thành: Hà Nội với khoảng 3.500.000 dân; Hải Phòng,
2.000.000; Nam Định, 300.000; Hải Dương, 120.000; Hà Đông, 100.000; Thái Bình,
100.000; Ninh Bình, 100.000; Hưng Yên, Hà Nam, Bắc Ninh mỗi thị xã xấp xỉ 100.000
Trang 5Chương III: Tài nguyên nước ngầm
người Tại các vùng lân cận thành phố Hạ Long sẽ có 500.000 dân; Việt Trì, 200.000; Bắc Giang, 110.000; Vĩnh Yên, Sơn Tây cũng xấp xỉ 100.000 Đa số các thành phố, thị
xã này và các khu công nghiệp lân cận đều sử dụng nước ngầm làm nguồn cấp nước Lượng nước ngầm cần cung cấp cho các đô thị và khu công nghiệp có thể lên tới 1.252.700 m3/ngày
Vùng Đông Nam bộ có nhiều đô thị lớn, khu công nghiệp và khu chế xuất tập trung Thành phố Hồ Chí Minh sẽ có dân số dự kiến khoảng 7.000.000 người vào năm 2010; Biên Hòa, 500.000; Vũng Tàu, 350.000; Phan Rang, Phan Thiết, Tây Ninh, Thủ Dầu Một
sẽ có từ 250.000 đến 300.000 người cho mỗi thành phố Mật độ dân số vùng này chỉ kém đồng bằng Bắc bộ Trên phạm vi Đông Nam bộ hiện đã hình thành 43 khu công nghiệp
và chế xuất với tổng diện tích lên đến 8.263 ha Đông Nam bộ cũng là nơi có nhiều thuận lợi cho phát triển cây lương thực, cây công nghiệp Nước ngầm vùng Đông Nam Bộ tương đối phong phú nhưng chất lượng không đều, hiện tại có thể tạm khai thác cấp nước cho ăn uống sinh hoạt Cũng như ở đồng bằng sông Hồng, việc khai thác nước ngầm ở Đông Nam bộ sẽ được đẩy mạnh hơn và các tác động đến nước ngầm cũng sẽ mãnh liệt hơn do chất thải, phân bón, khai thác khoáng sản và do các hoạt động xây dựng Một số nơi còn chịu các di chứng của chiến tranh để lại
Ở các vùng khác như Tây Nguyên, đồng bằng sông Cửu Long, duyên hải Trung bộ và miền núi phía Bắc sẽ có gia tăng yêu cầu cung cấp nước ngầm tương tự cho nông nghiệp, công nghiệp, đô thị và nông thôn với những mức độ khác nhau
Nhìn chung trong phạm vi cả nước, về lượng, nước ngầm sẽ phải khai thác nhiều hơn, phổ biến hơn; về chất, nguy cơ ô nhiễm nước ngầm do chất thải sinh hoạt, công nghiệp, nông nghiệp sẽ tăng thêm nhiều Tình trạng đó đòi hỏi phải sử dụng hợp lý hơn, bảo vệ nghiêm ngặt hơn nguồn nước ngầm của nước ta Cụ thể là cần thực hiện ngay quy hoạch tổng thể và chi tiết các nguồn nước, trong đó có nước ngầm, theo các lưu vực và địa phương; xác định rõ nguồn cấp, phương thức cấp, mức cấp và địa điểm lấy nước để cung cấp cho các nơi dùng nước, trên cơ sở đó điều tra, khảo sát chi tiết về khả năng cung cấp, xác lập các phương thức khai thác và các biện pháp bảo vệ nguồn nước ở những địa điểm
đó Trên phạm vi nguồn cấp, tuyệt đối không được xây dựng các công trình chôn lấp chất thải, không được sử dụng các hóa chất độc hại, không được xây dựng các công trình gây tổn hại đến nguồn nước, bảo vệ và phát triển các công trình có khả năng làm tăng nguồn nước ngầm như rừng, hồ chứa nước
Khung 3.1 Hà Nội đang sụt lún do khai thác nước ngầm
Do quá trình đô thị hóa và nhu cầu dùng nước sạch ngày càng nhiều, Hà Nội phải không ngừng tăng lưu lượng bơm hút nước ngầm ở dưới sâu trong lòng đất khiến mực nước ngầm bị hạ thấp Đây là một trong những nguyên nhân gây nên sụt lún mặt đất thành phố Chỉ tính riêng năm 2006, lượng nước ngầm khai thác khoảng 650.000m3 ÷ 700.000m3/ngày đêm Tầng khai thác nước chủ yếu là tầng chứa nước Pleistocen (qp1),
có nguồn cung cấp chủ yếu là nước mưa và nước mặt Tuy nhiên lượng cung cấp này thường nhỏ hơn so với lưu lượng khai thác
Trang 6Chương III: Tài nguyên nước ngầm
Thực trạng sụt lún
Hiện nay, vấn đề đặt ra đối với Hà Nội là việc lưu lượng nước ngầm được bơm hút theo thời gian ngày càng tăng, thêm vào đó điều kiện địa chất thành phố rất phức tạp, nhiều nơi tồn tại những tầng đất yếu với chiều dày lớn Điều này có thể gây ra các tai biến về môi trường địa chất như sụt lún nền đất, ô nhiễm nước ngầm
Việc nghiên cứu hiện tượng lún bề mặt đất do bơm hút nước dưới đất ở Hà Nội đã được nhiều cơ quan thực hiện với nhiều phương pháp khác nhau Trong đó phải nói đến chương trình nghiên cứu biến dạng lún bề mặt đất thành phố do thay đổi mực nước ngầm của Viện Khoa học Công nghệ và Kinh tế Xây dựng Hà Nội (thuộc Sở Xây dựng
Hà Nội) Đây là đơn vị đầu tiên đã tiến hành nghiên cứu thực nghiệm hiện tượng lún bề mặt đất thành phố do thay đổi mực nước ngầm từ năm 1991 cho đến nay
Kết quả nghiên cứu bước đầu đã xây dựng được 10 trạm đo lún bề mặt đất do thay đổi mực nước ngầm, đặt tại các nhà máy nước và trạm tăng áp thuộc Công ty Kinh doanh nước sạch số 2 Hà Nội, nhằm xác định mối quan hệ giữa sự khai thác nước ngầm và độ lún bề mặt đất tại các trạm Các trạm đo lún bề mặt đất được xây dựng trên nền đất có điều kiện địa chất điển hình của thành phố, như khu vực có tồn tại lớp đất yếu là Thành Công, Pháp Vân, Ngô Sỹ Liên, Tương Mai…
Khu vực có tồn tại lớp đất tốt là Ngọc Hà, Mai Dịch, Đông Anh, khu vực ven sông Hồng như Lương Yên, Gia Lâm, và khu vực nằm cách xa sông Hồng như Ngô Sỹ Liên,
Hạ Đình Kết quả quan trắc tại các trạm trên cho thấy, tại những trạm có tồn tại lớp đất yếu, tốc độ lún bề mặt đất tương đối lớn như Thành Công là 41,42 mm/năm, Ngô
Sỹ Liên 31,52 mm/năm, Pháp Vân 22,16 mm/năm …Những trạm không tồn tại lớp đất yếu có tốc độ lún bề mặt nhỏ như Ngọc Hà là 1,80 mm/năm, Mai Dịch 2,65 mm/năm, Đông Anh 1,41 mm/năm Những trạm có vị trí gần sông Hồng có độ lún bề mặt đất nhỏ hơn vì mực nước ngầm được nước sông bù phụ một phần như Lương Yên 18,83 mm/năm, Gia Lâm 10,33 mm/năm
Nguyên nhân và những vấn đề đặt ra
Theo các phương pháp quan trắc thực nghiệm mà Viện Khoa học Công nghệ và Kinh
tế Xây dựng Hà Nội đang tiến hành nghiên cứu, quá trình hạ thấp mực nước ngầm là một trong những nguyên nhân gây nên sụt lún bề mặt đất thành phố
Nhưng vì những trạm đo lún nói trên hầu hết được đặt tại tâm phễu lún (trong các nhà máy nước), nên nó chỉ phản ánh được độ lún riêng lẻ tại nơi khai thác nước ngầm, mà chưa thể hiện được phạm vi ảnh hưởng (bán kính) của phễu lún cũng như khả năng ảnh hưởng của các phễu lún
Do đó, chưa đủ cơ sở để lập bản đồ hiện trạng lún của thành phố và dự báo độ lún của một khu vực cũng như toàn thành phố, nên cần phát triển thêm nhiều trạm đo lún tại các tâm phễu và miệng phiễu lún
Cũng theo các nhà nghiên cứu, đặc điểm chính của sự sụt lún bề mặt đất do thay đổi mực nước ngầm làm cho bề mặt địa hình thay đổi theo thời gian Vì vậy khi quy hoạch, xây dựng cần phải lưu ý để đưa ra được giải pháp hợp lý trong việc xử lý cốt san nền,
Trang 7Chương III: Tài nguyên nước ngầm
xây dựng hệ thống thoát nước, xử lý chống úng ngập tại những khu vực trũng, hay xẩy
ra ngập lụt khi có mưa to kéo dài
Đối với các công trình giao thông và các công trình xây dựng dân dụng công nghiệp, khi sử dụng giải pháp móng nông phải lưu ý tới độ lún nền đất bị tăng thêm do hạ mực nước ngầm để từ đó có biện pháp khắc phục
Đối với các công trình sử dụng giải pháp móng cọc, cần lưu ý tới yếu tố “ma sát âm” gây ra tải trọng phụ thêm tác dụng lên cọc do độ lún các lớp đất yếu gây ra Quy hoạch
vị trí xây dựng các nhà máy khai thác nước nên ưu tiên vị trí ven sông, vì khu vực đó
có nguồn cung cấp, bổ trợ lớn cho tầng chứa nước khai thác Giảm lưu lượng khai thác nước ngầm bằng việc khai thác, xử lý nguồn nước mặt từ sông Đà
Ngoài ra, khi quy hoạch tổng thể hệ thống mạng lưới các trạm đo lún bề mặt đất của thành phố do thay đổi mực nước ngầm được thực hiện hoàn chỉnh, thì hoàn toàn có thể kiểm soát được biến dạng lún bề mặt đất thành phố, phục vụ có hiệu quả cho công việc phát triển bền vững của thủ đô
[Nguồn: Thông tấn xã Việt Nam (4/2007)]
III.7 CÂU HỎI ÔN TẬP
1 Các loại tầng ngậm nước và khả năng khai thác nước tại những khu vực đó
2 Sự phân chia các tầng nước ngầm theo phương thẳng đứng đóng vai trò như thế nào trong trồng trọt?
3 Các yếu tố gây ảnh hưởng đến mực nước ngầm
4 Hãy tìm hiểu thêm về vấn đề khai thác và ô nhiễm nguồn nước ngầm hiện nay ở nước ta
Trang 8Chương IV: Các vấn đề về ô nhiễm nguồn nước
CHƯƠNG IV: CÁC VẤN ĐỀ VỀ Ô NHIỄM NGUỒN NƯỚC
IV.1 Ô NHIỄM NGUỒN NƯỚC
IV.1.1 Thế nào là ô nhiễm nguồn nước
a) Định nghĩa
Nước là một nguồn tài nguyên thiên nhiên gắn liền với sự sống của mọi sinh vật đang ngày càng bị giảm chất lượng do chính các hoạt động nhiều mặt của con người gây ra Khoa học
kỹ thuật phát triển đã thúc đẩy quá trình sản xuất ra của cải vật chất thỏa mãn nhu cầu sinh hoạt cho con người Cùng với lượng của cải vật chất được tạo ra, một lượng to lớn các loại chất thải cũng hình thành Các chất thải này đã được xả vào hồ, sông, biển hay vào đất Các thành phần có trong các loại chất thải sẽ có mặt trong nước làm cho nước không còn sạch nữa, giá trị sử dụng của nó giảm đi và ta nói rằng nước đã bị ô nhiễm
Các chất gây ô nhiễm nước đến từ nhiều nguồn khác nhau và tính chất gây hại cũng khác nhau Những chất dinh dưỡng thực vật như các muối nitrat, phosphat thường bắt nguồn
từ nước thải sinh hoạt, phân bón dùng trong nông nghiệp, các chất thải từ các chuồng trại chăn nuôi gia súc, nước thải nhà máy đồ hộp Những chất này gây ô nhiễm nước chủ yếu do chúng thúc đẩy các vi sinh vật phát triển, do vậy làm tăng BOD của nước và làm giảm nồng độ oxy hòa tan xuống dưới mức cần cho cá và các thủy sản khác sinh sống
Các hóa chất độc hại gây ô nhiễm nước đến từ các quá trình sản xuất công nghiệp, tiêu nước có chứa acid từ các vùng mỏ, quá trình xói mòn từ các vùng mỏ khai thác lộ thiên, các tai nạn tràn dầu hay rò rỉ tại các bể hóa chất
Ô nhiễm nước không chỉ là một vấn đề mỹ quan mà còn gây những hậu quả nghiêm trọng
về kinh tế và vệ sinh Nước được xem là ô nhiễm khi có chứa những thành phần sau:
- Các chất thải hữu cơ nguồn gốc động vật hay thực vật làm cho nồng đô oxy hòa tan trong nước bị giảm hay mất đi do quá trình phân hủy sinh học chúng Những chất này
có trong nước thải công nghiệp và sinh hoạt
- Các vi sinh vật gây bệnh có trong nước thải sinh học và trong nước thải của một số ngành công nghiệp gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người
- Các chất dinh dưỡng thực vật (hợp chất hòa tan của N, P, K ) làm cho tảo, cỏ nước phát triển quá mức dẫn đến ảnh hưởng tiêu cực cho phát triển thủy sản, cấp nước sinh hoạt, du lịch và cảnh quan
- Các hóa chất hữu cơ tổng hợp bao gồm những chất dùng để diệt sâu bệnh, trừ cỏ, các chất tẩy rửa có tính độc hại đối với những loài thủy sản và có thể gây hại đối với sức khỏe con người
- Các chất lắng đọng gây bồi lắng ở hồ chứa, kênh mương, hải cảng gây mài mòn các thiết bị thủy điện và máy bơm, gây tác hại đến cá và quần thể giáp xác do chúng phủ lấp bãi đẻ và nguồn thức ăn
Trang 9Chương IV: Các vấn đề về ô nhiễm nguồn nước
- Các hóa chất vô cơ tạo ra từ quá trình sản xuất, khai thác mỏ, phân bón hóa học trong nông nghiệp gây trở ngại cho quá trình tự làm sạch tự nhiên của nước, gây hại cho
cá và các loài thủy sản khác, làm cho nước có độ cứng lớn, gây ăn mòn các kết cấu thép, bê tông, làm tăng chi phí xử lý các công trình
- Các chất phóng xạ từ các quá trình khai thác, chế biến quặng, sử dụng các chất phóng
xạ đã tinh luyện và do bụi phóng xạ từ các vụ thử hạt nhân
- Nước thải có nhiệt độ cao từ các quá trình làm lạnh trong công nghiệp làm cho nhiệt
độ của nước tiếp nhận tăng lên Mặt khác sự ngăn dòng tạo hồ chứa cũng làm tăng nhiệt độ của nước Sự tăng nhiệt độ của nước gây hại đến cá và các loài thủy sản khác, làm giảm khả năng tự làm sạch của nước
Theo WHO, sự ô nhiễm là việc đưa vào môi trường các chất thải hay năng lượng ở một lượng nào đó có thể gây tác hại cho sức khỏe của con người, sự phát triển của các sinh vật hay làm suy giảm chất lượng của môi trường
Theo các qui định về bảo vệ môi trường của Việt Nam, ô nhiễm nước là việc đưa vào các nguồn nước các tác nhân lý, hóa, sinh học và nhiệt không đặc trưng về thành phần hoặc hàm lượng đối với môi trường ban đầu đến mức có khả năng gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển bình thường của một loại sinh vật nào đó hoặc thay đổi tính chất trong lành của môi trường ban đầu
Theo một định nghĩa khác "Ô nhiễm nước mặt diễn ra khi đưa quá nhiều các tạp chất, các chất không mong đợi, các tác nhân gây nguy hại vào các nguồn nước, vượt khỏi khả năng
tự làm sạch của các nguồn nước này"
b) Quá trình gây ô nhiễm chất lượng nước
Thông thường thì nguồn chất thải và nước bẩn tập trung ở những vùng hoặc những điểm nhất định Nhưng do hiện tượng khuyếch tán, do chảy tràn trên mặt đất, thấm xuống nước ngầm, do sự phân hủy chất hữu cơ sẽ tác động vào nguồn thải bẩn đó gây ra sự ô nhiễm chất lượng nước
b1 Quá trình hóa học
Khi trong đất tồn tại một lượng ion đủ lớn thì dễ dàng kết tủa trong điều kiện có nước Phản ứng hóa học xảy ra giữa các ion với môi trường có nước trong đất gọi là các phản ứng thay thế bề mặt Các ion của các nguyên tố hoạt động mạnh mẽ đẩy các nguyên tố có khả năng hoạt động yếu hơn để tạo nên một màng nước vững chắc, đồng thời cũng làm thay đổi tính chất của đất Chẳng hạn nếu đất chứa nhiều hợp chất Ca2+, SO42-, nguyên tố canxi dễ tan trong nước kết hợp với gốc SO42- tạo thành axit sulfuric (H2SO4) và sau đó nếu có điều kiện lại kết hợp với CaCO3 để trở thành CaSO4 Nếu thành phần đất thuộc loại kiềm thì ion Ca2+ sẽ thay thế Na+ tạo thành đất chứa Ca2+ bền vững hơn
b2 Quá trình vận chuyển và phân hủy các hợp chất hữu cơ
Nhiều hoạt động khác nhau trên bề mặt đất đã thải các chất thải dưới dạng hữu cơ vào nguồn nước, và dưới các điều kiện thuận lợi thì vi khuẩn và vi sinh vật khác sẽ phân hủy
Trang 10Chương IV: Các vấn đề về ô nhiễm nguồn nước
các hợp chất hữu cơ này Cùng với quá trình phân hủy là quá trình vận chuyển làm lan rộng vùng ảnh hưởng trong đất, làm nghiêm trọng thêm tình trạng ô nhiễm nguồn nước
Tùy theo sự phân bố của nguồn nước thải, các nguồn nhiễm bẩn khác nhau (phế thải dạng rắn, cao su, giấy thừa ) mà có những dạng phát triển khác nhau
- Dạng nhiễm bẩn lan rộng do nguồn nhiễm bẩn được cung cấp thường xuyên, lưu lượng nước chảy qua ít thay đổi, chẳng hạn nước thải sinh hoạt chảy qua một bãi rác thải hay bãi phế thải của nhà máy…
- Dạng nhiễm bẩn được thu hẹp do nồng độ bẩn giảm dần bởi vì lượng chất thải giảm dần theo thời gian hoặc do một loại chất thải khác đã được đưa vào mà khả năng phân hủy của loại chất thải đó chậm hơn nên quá trình nhiễm bẩn không lan rộng ra
- Dạng nhiễm bẩn biến đổi liên tục với nồng độ chất thải thay đổi liên tục theo thời gian
do lưu lượng chất thải thay đổi, chủng loại chất thải cũng đa dạng và các đặc tính khí hậu thời tiết cũng biến đổi theo thời gian
- Dạng nhiễm bẩn mang tính chất cục bộ không thường xuyên với nồng độ chất ảnh hưởng đột ngột giảm xuống do nguồn cung cấp có hạn
IV.1.2 Phân loại nguồn gây ô nhiễm
Chất lượng của một nguồn nước ảnh hưởng bởi hai nguồn gây ô nhiễm chính là nguồn xác định và nguồn không xác định
a) Nguồn xác định (point sources)
Các nguồn xác định (còn gọi là nguồn điểm) là những nguồn gây ô nhiễm có thể xác định được vị trí, kích thước, bản chất, lưu lượng phóng thải tác nhân ô nhiễm Chúng bao gồm ống khói nhà máy, xe hơi, tàu hỏa, cống xả nước thải, vị trí xảy ra tai nạn tàu dầu, giàn khoan dầu khí, những bể chứa không kiểm soát bố trí nổi và ngầm, các loại rác thải phóng xạ, và các loại rác thải khác Ngoài ra một số vùng ô nhiễm công nghiệp, đặc biệt
ô nhiễm gas, nếu có vị trí kề cận với nguồn nước sẽ lan truyền chất ô nhiễm vào nguồn nước Các chất gây ô nhiễm phóng xạ đến từ các quy trình sản xuất, kiểm định, từ nguyên vật liệu hoặc từ các loại vũ khí hạt nhân đều là những nguồn gây ô nhiễm
Nhiều nghiên cứu đã khám phá thêm nhiều nguồn gây ô nhiễm nguồn nước ngầm Trium
và nitrate từ việc tái chế biến nhiên liệu sẽ lan truyền ô nhiễm trong phạm vi 26 km² (Freshley M D và Thorne P D., 1992) Các loại hóa chất khác và nuclit phóng xạ cũng gây lan truyền ô nhiễm Các chất gây ô nhiễm bao gồm nhiên liệu và các chất liên quan (diesel, benzene, toluene, ethybenzene, xylene, tổng petroleum, hydrocarbon, polycyclic aromatic hydrocarbon), polychlorinated biphenyls, DDT là những chất được tạo ra từ sản phẩm của dầu mỏ, dầu hỏa và dầu nhờn cũng được tìm thấy trong nhiều nguồn nước Theo nguyên tắc, việc xả thải từ các nguồn xác định phải tuân theo quy định hiện hành về mức phát thải cho phép Chẳng hạn ở Việt Nam hiện nay các chỉ tiêu phát thải phải tuân theo
