Chủ nghĩa anh hùng qua "Rừng xà nu" pps

Chủ nghĩa anh hùng qua "Rừng xà nu" và "Những đứa con trong gia đình" Văn học Việt Nam giai đoạn 1945-1975 đã đạt nhiều thành tựu to lớn, đặc biệt là những mảng tác phẩm thẻ hiện phẩm c

Chủ nghĩa anh hùng qua "Rừng xà nu" và "Những đứa con trong gia

đình"

Văn học Việt Nam giai đoạn 1945-1975 đã đạt nhiều

thành tựu to lớn, đặc biệt là những mảng tác phẩm thẻ

hiện phẩm chất anh hừng của con người Việt Nam trong

hai cuọc chiến tranh vệ quốc vĩ đại chống lại kẻ thù xâm

lược thực dân Pháp và đế quốc Mỹ Hai tác phẩm “rừng

xà nu” của Nguyễn Trung Thành và “ những đứa con

trong gia đình” của Nguyễn Thi là hai tác phẩm đã thành

công trong sự khắc họa những hình tượng nhân vật tiêu

biểu cho chủ nghĩa anh hùng cách mạng cao đẹp, cho

lòng yêu nước và cam thù giặc sâu sắc, sức mạnh chiến

đấu của dân tộc Việt Nam chống lại giặc ngoại xâm

Chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong là sự thể hiện của

lòng yêu nước thiết tha, căm thù giặc sâu sắc, tinh thần

chiến đấu bất khuất chống lại kẻ thù xâm lược để bảo vệ

tổ quốc của con người Việt Nam trong kháng chiến chống

Pháp và chống Mỹ, là sự trung thành với lí tưởng cách

mạng được thử thách trong những hòan cảnh khốc liệt,

qua đó bộc lộ được vẻ đẹp của phẩm chất anh hùng có

tính chất tiêu biểu cho cả dân tộc

Cả hai tác giả Nguyễn Trung Thành và Nguyễn Thi đều

gắn bó với cuộc chiến đấu chống Mĩ, là những nhà văn

chiến sĩ ở tuyến đầu máu lửa à Tác phẩm của họ mang

hơi thở nóng hổi của cuộc chiến đấu với những hình

tượng nhân vật sinh động, bước vào văn học từ thực tế

chiến đấu Nguyễn Trung Thành sinh 1932, khi mới 18

tuổi, năm 1950, ông đã vào bộ đội, sau đó làm phóng viên

báo quân đội nhân dân Liên khu V, những năm tháng lăn

lộn trong cuộc kháng chiến chống Pháp ở Liên khu V đã

giúp ông hiểu biết sâu sắc về Tây Nguyên, để sau khi tập

kết ra Bắc có thể viết những cuốn tiểu thuyết cho sự

nghiẹp văn chương của mình thấm đẫm tinh thần cách

mạng dân tộc Còn Nguyễn Thi sinh năm 1928, khi mới 17

tuổi, năm 1945, ông đã tham gia cách mạng rồi gia nhập

lực lượng vũ trang Ông trở thành một trong những cây

bút văn xuôi hàng đầu của văn nghệ giải phóng miền Nam

thời ì kháng chiến chống Mỹ Chính từ những năm tháng

tham gia chiến đấu đó, Hai truyện ngắn “Rừng xà nu” (

1965), “Những đứa con trong gia đình” (1966) đều ra đời

trong giai đoạn ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ

cứu nước, khi đế quốc Mĩ đổ quân vào miền Nam nước

ta, dân tộc ta đứng trước trận chiến một mất một còn để

bảo vệ độc lập tự do, bảo vệ quyền sống Đó là bối cảnh

lịch sử để từ đó hai tác phẩm ngợi ca chủ nghĩa anh hùng

cách mạng, với chất sử thi đậm đà

Những nhân vật chính trong hai câu chuyện đều là là

những người con được sinh ra từ truyền thống bất khuất

của gia đình, của quê hương, của dân tộc Làng Xô Man-

quê hương Tnú ở trong tầm đại bác của giặc, nơi mà từng

người dân đều hướng về cách mạng, bảo vệ cán bộ “

Đảng còn thì núi nước này còn” Còn Chiến và Việt sinh ra

trong gia đình có truyền thống yêu nứơc, căm thù giặc:

Cha là cán bộ cách mạng, má là người phụ nữ Nam bộ

kiên cường trong đấu tranh, hai con tiếp nối lí tưởng của

cha mẹ

Những con người đó đã chịu nhiều đau thương, mất mát

do kẻ thù gây ra, tiêu biểu cho đau thương mất mát của

cả dân tộc Tnú có một mối tình với Mai đẹp tựa như trong

truyện truyền kì, cuộc đời còn hứa hẹn biết bao hạnh phúc

ở trước mắt nhưng chính Tnú lại có một số phận đầy bi

kịch Kẻ thù đã bắt vợ con anh và tra tấn họ đến chết Tnú

tận mắt chứng kiến tất cả và lòng căm thù, long yeu

thương đã khiến đôi mắt anh hiện lên như hai hòn lửa lớn

Anh lao thẳng vào lũ giặc nhưng vẫn không thể cứu được

vợ con, vì anh chỉ có hai bàn tay trắng, không vũ khí Bản

thân anh cũng bị địch bắt, và thật là đau xót, anh bị chúng

đốt cả mười đầu ngón tay bằng chính thứ nhựa xà nu

vàng óng, thơm mát của quê hương mình Đó là một bi

kịch vô lí và đớn đau

Còn Chiến và Việt, những đứa trẻ còn thơ, mới lớn đã

phải chứng kiến cái chết đầy thương tâm của ông nội và

bố, mẹ vừa phải vất vả nuôi con vừa phải đương đầu với

những đe doạ, hạch sách của bọn giặc, cuối cùng cũng

chết vì đạn bom

Và những đau thương đó hun đúc tinh thần chiến đấu,

lòng căm thù giặc sâu sắc của con người Việt Nam Biến

đau thương thành sức mạnh chiến đấu cũng là một biểu

hiện của chủ nghĩa anh hùng cách mạng: Tnú lên đường

đi “lực lượng” dù mỗi ngón tay mất đi một đốt, Chiến và

Việt cùng vào bộ đội, coi việc đánh giặc trả nợ nước thù

nhà là lẽ sống Họ chiến đấu bởi sức mạnh của lòng căm

thù giặc, cũng là bởi sức mạnh của tình yêu thương, vì:

chỉ có cầm vũ khí đứng lên, ta mới có thể bảo vệ được

những gì thiêng liêng nhất, bảo vệ tình yêu và sự sống

Chân lí đó đã được minh chứng qua số phận và con

đường cách mạng của những người dân Nam Bộ trong

hai tác phẩm trên, chân lí đó cũng được rút ra từ thực tế

đau thương mất mát nên nó càng có giá trị, càng phải

khắc sâu vào lòng người

Chịu bao thương đau, mất mát nhưng họ đều mang phẩm

chất anh hùng, bất khuất, là những con người Việt Nam

kiên trung trong cuộc chiến đấu chống giặc ngoại xâm

Tnú là nhân vật được kết tinh từ vẻ đẹp tiêu biểu nhất của

con người Tây Nguyên: gan góc, dũng cảm, mạnh mẽ và

rất giàu lòng yêu thương Trước hết, Tnú rất gắn bó với

cách mạng được cụ Mết chỉ bảo nên ngay từ lúc nhỏ,

Tnú đã tham gia việc nuôi giấu cán bộ và hoàn thành xuất

sắc công việc giao liên Nhiều đêm Tnú phải ngủ lại trong

rừng vì sợ lỡ giặc lùng ai dắt cán bộ chạy Tnú luôn nghe

lời chỉ huy của cán bộ Được anh Quyết dạy chữ, Tnú

khắc phục khó khăn, cố gắng học tập Không có bảng,

không có phấn, Tnú lấu nứa làm bảng và để ba ngày

đường tới núi Ngọc Linh mang về một xà lết đầy đá trắng

làm phấn Khi Tnú tỏ ra chán nản vì mình tối dạ, học

không nhớ được thì một lời động viên của anh Quyết đã

truyền thêm sức mạnh tinh thần giúp Tnú cố gắng hơn

Tnú vô cùng gan dạ, dũng cảm Ngay từ ngày làm giao

liên, Tnú không bao giờ chịu đi đừng mòn, cứ xé rừng mà

đi, lọt tất cả vào các vòng vây Qua sông, Tnú không thích

lội chỗ nước êm, cứ lựa chỗ thác mạnh mà bơi ngang Khi

bị giặc bắt, Tnú can đảm chịu những đòn tra tấn, để sau

khi vượt ngục vẫn tiếp tục cùng cụ Mết lãnh đạo dân lang

Xô Man mài giáo, mài rựa chống lại kẻ thù Khi bản làng bị

càn quét, vợ con Tnú bị giặc hành hạ, giết chết một cách

giã man, nhất là khi anh bị thằng Dục tẩm nhựa xà nu để

đốt mười ngón tay thành mười ngọn đuốc Tnú càng thấm

thía nỗi đau thương và căm thù giặc, dần dần nhận thức

sâu sắc về kẻ thù và quyết tâm hành động Anh ra đi “ lực

lượng” quyết tiêu diệt cho hết kẻ thù tàn ác, bởi lẽ “ chúng

nó đứa nào cũng là thằng Dục cả” Ngoài ra Tnú là một

con người giàu tình cảm yêu thương Anh yêu thiết tha

bản làng Sinh ra và lớn lên giữa núi rừng Tây Nguyên

hùng vĩ, giữa hững con người mộc mạc, thuần hậu, Tnú

thấy gắn bó thân thiết với cảnh và người ở quê hương

mình Ba năm đi chiến đấu xa bản làng, khi trở về, Tnú vô

cùng xú động Anh nhớ rõ từng hàng cây, con đường, nơi

mà ngày xưa Mai đã thổ lộ tình cảm yêu mến ngay khi

anh mới ở tù về Anh cũng bồi hồi khi ghe tiếng chày dã

gạo của người dân làng, tiếng chày chuyên cần, rộn rã

của những người đàn bà, những cô gái Strá, của mẹ anh

ngày xưa mà suốt cuộc đời anh vẫn nhớ Anh yêu thương

vợ con tha thiết Chính vì yeu thươg rất nhièu nên anh

căm tù sâu sắc bọn giặc đã dùng cây sắt đánh chết vợ

con anh Anh cũng yêu thương mọi người Làng Xô Man

đã dành cho anh một tình cảm đặc biệt nồng hậu, thân

thiết Những cặp mắt tròn xoe rồi những tiéng ré lênvà

những tiếng reo vui của mọi người đã thể hiện niềm vui

mừng khi đón Tnú về làng Vô cùng dũng cảm khi đối diện

với kẻ thù, tha thiết yêu thương bản làng, quê hương, ấp

ôm một kỉ niệm đớn đau về cái chết của vơ con, luôn luôn

gắn bó với cách mạng, ở Tnú toát lên vẻ đẹp của người

anh hùng trong sử thi Tây Nguyên và vẻ đẹp của chủ

nghĩa anh hùng cách mạng thời chống Mỹ

Còn với những đứa con trong gia đình, Trước hết là nhân

vật Chiến , người con gái mang vẻ đẹp kiểu Út Tịch, một

vẻ đẹp rất riêng của người phục nữ Nam bộ mà Nguyễn

Thi vẫn hằng ưa thích: hồn nhiên, chất phác, tảo tần, biết

lo toan việc nước, việc nhà trọn vẹn mọi bề trước sau,

đánh giặc thì xông xáo, gan góc, dũng cảm mà trở về với

cuộc sống thường nhật lại rất giàu tình cảm và long yêu

thương Trong kí ức của Việt, chị Chiến như là sự hiện

thân, sự kế thừa của má Chị Chiến cũng mang vóc dáng

của mẹ mình” hai bắp tay tròn vo, sạm đỏ màu cháy

nắng thân người to và chắc nịch” Đặc biệt nhất là cai

đêm hai chị em sắp xa nhà đi bộ đội Phải tự mình đứng

ra lo liệu việc nhà, thu xếp để cùng Việt lê đường, Chiến

mới bộc lộ hết tính cách người lớn, đảm đang, tháo vát,

biết thay mẹ quán xuyến, cắt đặt mọi việc trong nhà đâu

ra đấy, từ việc em út, nhà cửa, ruộng vườn, cho đến cả

cái giường, ván và nơi gửi bàn thờ má Chưa bao giờ Việt

lại thấy chị Chiến liệu việc nhà giống má đến như vậy :”

Chà, chị Chiến bữa nay nói in hệt má vậy Cũng ở trong

giường mà nói với ra, cũng nằm với thằng út em, ở trên

cái giường đó” Chính Chiến đêm ấy cũg thấy mình như

đang hoà vào mẹ Cho nên không phải ngẫu nhiên đén

sáng hôm sau khi nghe Chiến trình bày láịư sắp đặt của

mình, chú Năm đã phải khen “ Khôn, việc nhà nó thu

được gọn thì việc nước nó mới mở được rộng, gọn bề gia

thws đàng bề nước non ” Hai chị em đều là những chiến

sĩ dũng cảm tuy tuỏi đều còn nhỏ, nhưng so với Việt,

Chiến chỉ hơn Việt một tuổi mà đã người lớn hơn hẳn

Việt Chiến cũng gắn bó với lớp người đi trước nhiều hơn

Vhị có thể bỏ cả ăn để đánh vần cuốn sổ truyền thống của

gia đình không chỉ giống má, Chiến còn học được cả

cách nói “ trọng trọng” của chú Năm Ví truyền thống cách

mạng của cả gia đình là một dòng sông và mỗi người là

một khúc sông của dòng sông ấy thì so với lớp người đi

trước, Chiến là một khúc sông sau Khúc sông bao giờ

cũng chảy được xa hơn khúc sông trước Đấy cũng là chõ

để Chiến khác với mẹ mình Người mẹ trước nỗi đau mất

chồn đã không có dịp nào được cầm súng, còn Chiến đã

được đi bộ đội để đánh giặc trả thù nhà với quyết tâm :

Tao đã thưa với chú Năm rồi, đã làm thân con gái ra đi thì

tao chỉ có một câu: nếu giặc còn thì tao mất, vậy à” và

Chiến đã lập được nhiều chiến công lớn, bắn chìm tàu

chiến của địch trên sông Dịch Thuỷ, trở thành một tiểu đội

trưởng của bộ đội nữ địa phương quân tỉnh Bến Tre

Việt là hình tượng nhân vật xuất hiện nhiều hơn cả và

cũng chịu đựng nhiều nét tâm lí, tính cách khá độc đáo

người đọc thích nhân vật này trước hết ở cái vẻ ngoài lộc

ngộc, vô lo vô nghic của cậu con trai đang tuổi ăn tuổi lớn

nhưng sự trẻ con vô tư vẫn khong ngă cản Việt trở thành

một dũng sĩ giệt Mỹ Ngựoc lại chính nó càng làm cho

phẩm chất anh hùng của Việt ngày thêm độc đáo Đọc

truyện ta chưa thấy lúc nào Việt hết ngây thơ, nhưng ta

vẫn chưa thấy lúc nào Việ phải chịu khuất phục trước sự

tàn bạo của quân giặc Ngay từ lúc còn bé tí, Việt đã dám

xông vào đá cái thằng giặc đã giét cha mình Đến lúc bị

thương nặng, nằm lại một mình giữu chiến trương mênh

mông bóng tối, đôi mắt không còn nhìn thấy gì và hai bàn

tay còn tê nhức đến dại đi, vậy mà lúc tỉnh lại, nghe tiếng

trực thăng trên đầu và tiếng pháo cày trước mặt vẫn ăn

thua sống mái vói quân thù: “ trên trời có mày, dưới đất có

mày, khu rừng này còn có mình tao Màyc ó bắn tao thì

tao cũng bắn được mày” Cứ vậy, Việt coi việc đi đánh

giặc nó cũng tự nhiên như chuyện đi bắt ếch hay đi bắn

ná thun thôi, đánh giặc kì cho đến lúc đền được nợ nước,

trả xong thù nhà thì cũng là chuyện tự nhiên thường tình,

chứ có gì đâu mà phải bắn hay nghỉ ngơi Việt chính là

hiện thân của khí thế tiến công của thời ậi và cùng với chị

Chiến “ những người con trong gia đình” đã thật sự cứng

cáp, trưởng thành, chững chạc trong tư thế người anh

hùng

Và chủ nghĩa anh hùng cách mạng không chỉ thể hiện ở

từng nhân vật , mà còn thể hiện ở tập thể nhân vật anh

hùng, và mỗi nhân vật đều tượng trưng cho phẩm chất

của cả cộng đồng: Cụ Mết, Mai, Dít, Heng trong “Rừng xà

nu”; ba, má, chú Năm trong “Những đứa con trong gia

đình” Họ đều là những con người yêu quê hương đất

nước, gắn bó với buôn làng, với gia đình, với người thân

yêu Tình yêu tổ quốc của họ bắt đầu từ những tình cảm

bình dị đó, cho nên nó càng bền bỉ, càng có sức mạnh lớn

lao khiến kẻ thù phải run sợ Như vậy, các nhân vật của

hai truyện ngắn đều đã vượt lên nỗi đau và bi kịch cá

nhân để sống có ích cho đất nước Những đau thương

của họ cũng chính là đau thương của dân tộc trong những

năm tháng thương đau của chiến tranh Tinh thần quả

cảm, kiên cường của họ cũng chính là tinh thần của cả

dân tộc Việt Nam, là biểu hiện cao đẹp của chủ nghĩa

anhhùng cách mạng

Chủ nghĩa anh hùng cách mạng còn thể hiện ở sức sống

bất diệt của con người Việt Nam trong cuộc chiến đấu ác

liệt: Dân làng Xô Man như rừng cây xà nu mặc dù “ Trong

rừng hàng vạn cây, không cây nào không bị thương”,

nhưng vẫn “ ưỡn tấm ngực lớn của mình ra che chở cho

làng”, một cây ngã xuống thì bốn năm cây con mọc lên

Mai hi sinh thì Dít vươn lên thay thế, Heng như cây xà nu

non hứa hẹn trở thành cây xà nu cường tráng tiếp nối cha

anh Tầng tầng, lớp lớp những người dân Xô Man Tây

Nguyên tiếp nối đứng lên kiên cường chiến đấu với quân

thù để bảo vệ quê hương đất nước mình còn trong

những đư con trong gia đình, Ông nội bị giặc giết, cha của

Chiến và Việt trở thành cán bộ Việt Minh, cha bị giết hại

dã man, má Việt tiếp tục nuôi con và chiến đấu, đến khi

má ngã xuống thì anh em Chiến và Việt lại tiếp nối con

đường chiến đấu, thực hiện lí tưởng của gia đình, và

trong dòng sông truyền thống của gia đình, họ là khúc

sông sau nên hứa hẹn đi xa hơn cả thế hệ trước Sự tiếp

nối và kế thừa đó đã làm nên chủ nghĩa anh hùng cách

mạng của con người Việt Nam thời chống Mĩ, là sức sống

bất diệt giúp họ vượt qua bao đau thương do kẻ thù gây

ra để tiếp tục chiến đấu và chiến thắng

Nghệ thuật sử thi với những vấn đề cơ bản nhất, có ý

nghĩa sống còn của đất nước đã góp phần phản ánh sâu

sắc chủ nghĩa anh hùng cách mạng yêu nước Đó là

những lời ngợi ca, thấm đẫm cảm hứng lãng mạn cách

mạng, ngợi ca phẩm chất anh hùng của con người Việt

Nam trong kháng chiến chống Mỹ, những con người tiêu

biểu cho cộng đồng về lí tưởng và phẩm chất, nhân danh

cộng đồng mà chiến đấu, hi sinh

Chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam thời đại chống

Mĩ hiện diện trên khắp mọi miền của đất nước Từ nông

thôn đến thành thị, từ miền ngược đến miền xuôi, từ đồng

bằng đến miền núi Tất cả tạo nên một sức mạnh long trời

lở đất để “ nhấn chìm lũ bán nước và quân cướp nước”

Hai tác phẩm với Cuộc đời và sự hi sinh của những con

người Việt Nam anh hùng mãi mãi là bản anh hùng ca

tuyệt đẹp cho các thế hệ Việt Nam noi theo