Các trung tâm dPch v& vi"c làm Các tên g=i khác: trung tâm xúc ti n vi"c làm, trung tâm giBi thi"u vi"c làm... Các trung tâm d ch v; vi"c làm và các công ty t8 vIn nguRn nhân l+c là nh1
Trang 1TR NG I H C AN GIANG
D ÁN P.H.E
K N NG TÌM VI C LÀM (Tài li"u ph&c v& chuyên ,- rèn luy"n k1 n2ng s5ng
cho sinh viên thi"t thòi tr9:ng HAG)
Biên so n: Th.S Hu nh Phú Th nh
Tháng 01/ 2007
Trang 2M&c l&c
Ch9<ng 0: Quá trình tìm vi"c 1
Ch9<ng 1: ánh giá n2ng lDc và m&c tiêu ngh- nghi"p cEa bHn 4
1.1 Th nào là m t vi"c làm t$t? 5
1.2 T i sao c(n )ánh giá n*ng l+c b-n thân? 5
1.3 B n có nh1ng n*ng l+c gì n3i tr i? 6
1.4 B n thu c lo i cá tính nào? 12
1.5 B n thu c nhóm con ng89i nào? 12
1.6 Xác ) nh m;c tiêu và k v=ng ngh> nghi"p 14
1.7 Xác ) nh ngh> nghi"p phù hAp vBi b n 15
1.8 B n c(n chuDn b gì tr8Bc khi )i tìm vi"c? 17
1.9 Rèn luy"n các phDm chIt t o nên thành công 17
Ch9<ng 2: Tìm kiKm c< hLi vi"c làm 18
2.1 CL h i vi"c làm xuIt hi"n N )âu? 19
2.2 Nên làm gì khi không tìm )8Ac thông tin tuyPn d;ng phù hAp? 22
Ch9<ng 3: ChuOn bP hQ s< xin vi"c 24
3.1 Các công ty tìm ki m gì N b hR sL xin vi"c cSa Tng viên? 25
3.2 ChuDn b và gUi b hR sL xin vi"c 25
3.3 Ngh" thuVt vi t )Ln xin vi"c 26
3.4 Ngh" thuVt vi t lý l ch cá nhân 29
Ch9<ng 4: PhSng vTn tuyUn d&ng 34
4.1 ChuDn b cho cu c phXng vIn 35
4.2 Các vòng phXng vIn 41
4.3 Các hình thTc phXng vIn 42
4.4 Ngh" thuVt tr- l9i phXng vIn 45
Ch9<ng 5: Th9<ng l9Xng v- l9<ng bYng và các quy-n lXi khác 54
5.1 Th8Lng l8Ang v> ti>n l8Lng 55
5.2 Ph; cIp và các kho-n phúc lAi khác 57
5.3 Các lAi ích tinh th(n 57
Ch9<ng 6: ChuOn bP cho công vi"c m]i 58
Ph& l&c 61
Tài li"u tham kh^o 75
Trang 3Ch9<ng 0
uá trình
tìm vi"c
Q
Trang 4Quá trình tìm vi"c àm thông th9:ng
Khi mu$n )i tìm vi"c làm, nhi>u b n c-m thIy b$i r$i, không bi t ph-i b\t )(u t] )âu vì không hình dung ra )8Ac các công vi"c mình c(n làm M t cách khái quát, quá trình tìm vi"c cSa m t ng89i có thP )8Ac di`n t- nh8 trong hình 1:
T+ )ánh giá b-n thân
Xác ) nh m;c tiêu ngh> nghi"p
N p b hR sL d+
tuyPn
D+ thi vi t chuyên môn (n u có)
D+ phXng vIn tuyPn d;ng
dàm phán )i>u ki"n làm vi"c
Ký hAp )Rng và b\t )(u làm vi"c
Trang 5Gi^i thích:
• d(u tiên, b n c(n t+ )ánh giá trình ) chuyên môn và các phDm chIt cá nhân )P có thP xác ) nh )8Ac các )iPm m nh, )iPm y u cSa mình, t] )ó ch=n )8Ac ngh> nghi"p phù hAp Các n i dung này )8Ac trình bày N ch8Lng 1
• Khi )ã xác ) nh )8Ac ngh> nghi"p yêu thích, b n c(n tìm ki m các cL h i vi"c làm phù hAp vBi sN thích ngh> nghi"p cSa b n N i dung này )8Ac trình bày N ch8Lng 2
• Gi9 )ây, b n )ã xác ) nh c; thP công ty/t3 chTc mà b n mu$n d+ tuyPn nên b n c(n chuDn b m t b hR sL )P t+ giBi thi"u mình vBi nhà tuyPn d;ng Ch8Lng 3 sg cung cIp cho b n nh1ng l9i khuyên c(n thi t )P có thP chuDn b )8Ac m t b hR sL d+ tuyPn t$t
• h các công ty lBn, khi c(n tuyPn các v trí )òi hXi trình ) chuyên môn cao, sau khi )ã l=c bBt các hR sL không ) t yêu c(u và tr8Bc khi phXng vIn, h= yêu c(u các Tng viên d+ m t vòng thi vi t v> chuyên môn )P ch=n )8Ac nh1ng ng89i có chuyên môn xuIt s\c nhIt Trong bài thi, công ty có thP hXi v> các vIn )> lý thuy t cL b-n cSa ngành h=c, hoic ki n thTc v> ngành kinh doanh mà doanh nghi"p )ang ho t ) ng, hoic thVm chí v> các ho t ) ng cSa doanh nghi"p mà Tng viên )ang d+ tuyPn Vòng này g(n gi$ng nh8 m t bài thi h=c k trong tr89ng ) i h=c nên sg không )8Ac )> cVp nhi>u N )ây
• Các b n sg ph-i tham d+ t] m t ) n ba vòng phXng vIn: phXng vIn sàng l=c, phXng vIn ch=n ng89i và phXng vIn xác nhVn Khi )8Ac m9i )i d+ phXng vIn, nghka là b n
có cL h i rIt t$t )P thP hi"n rlng mình phù hAp vBi công ty và có thP )óng góp )áng
kP cho s+ phát triPn cSa công ty dP làm )8Ac )i>u này, b n c(n có s+ chuDn b chu )áo Ch8Lng 4 sg giúp các b n bi t )8Ac c(n chuDn b nh1ng gì và tr- l9i các câu hXi nh8 th nào trong các cu c phXng vIn tuyPn d;ng
• N u b n )8Ac m9i d+ vòng phXng vIn xác nhVn, có ) n 99% kh- n*ng b n sg )8Ac công ty tuyPn d;ng, vIn )> là b n và công ty có thXa thuVn )8Ac l8Lng b3ng, phúc lAi
và các )i>u ki"n làm vi"c hay không Ch8Lng 5 cung cIp cho các b n m t vài l9i khuyên h1u ích trong quá trình th8Lng l8Ang vBi công ty
• Bây gi9, b n và công ty )ã th$ng nhIt tIt c- các )i>u ki"n vBi nhau Công ty sg gUi th8 m9i nhVn vi"c cho b n Tr8Bc khi ký hAp )Rng làm vi"c chính thTc, b n c(n cân nh\c thêm m t s$ vIn )> )P ch\c rlng b n th+c s+ mu$n làm vi"c cho công ty N i dung này )8Ac trình bày N ch8Lng 6
Trang 61.4 BHn thuLc nhóm con ng9:i nào?
1.5 BHn thuLc loHi cá tính nào?
1.6 Xác ,Pnh m&c tiêu và ki vjng ngh- nghi"p
1.7 Xác ,Pnh ngh- nghi"p phù hXp v]i bHn
1.8 BHn ccn chuOn bP gì tr9]c khi ,i tìm vi"c?
1.9 Rèn luy"n các phOm chTt tHo nên thành công
Trang 71.1 ThK nào là mLt vi"c làm t5t?
M;c tiêu cSa b n khi )i tìm vi"c làm là gì? Dk nhiên câu tr- l9i sg là “có )8Ac m t vi"c làm t$t” Câu hXi ti p theo sg là “Th nào là vi"c làm t$t?” Mqi ng89i có thP sg có m t câu tr- l9i riêng, nh8ng t+u trung l i, h(u h t )>u )Rng ý rlng:
M t vi"c làm t$t là công vi"c:
• Phù hAp vBi n*ng l+c cá nhân cSa b n;
• Phù hAp vBi m;c tiêu phát triPn ngh> nghi"p cSa b n;
• Có thu nhVp )S trang tr-i cu c s$ng cSa b-n thân- gia )ình và v> lâu dài có d8 )P tích lty;
• Có thP giúp b n th+c hi"n )8Ac 8Bc mL, hoài bão cSa mình
Trong )ó, 2 ý )(u tiên là quan tr=ng nhIt, vì n u công vi"c không phù hAp vBi n*ng l+c hay m;c tiêu phát triPn ngh> nghi"p cSa b n thì b n sg không thP phát huy t$t n*ng l+c sN tr89ng ctng nh8 không th+c hi"n )8Ac 8Bc mL, hoài bão cSa mình, do )ó sBm mu n gì
b n ctng sg tìm m t công vi"c khác phù hAp hLn Trong các ph(n ti p theo, ta sg tìm hiPu cách )ánh giá n*ng l+c b-n thân và cách xác ) nh m;c tiêu ngh> nghi"p hAp lý
Tr8Bc tiên, ph-i thIy rlng n u t+ )ánh giá n*ng l+c cSa b-n thân quá thIp, b n sg không dám nhVn nh1ng cL h i mang tính thU thách, t] )ó h n ch kh- n*ng phát triPn ngh> nghi"p cSa b-n thân Ng8Ac l i, n u quá -o t8Nng v> n*ng l+c cSa mình, b n ctng sg d` rLi vào tr89ng hAp “xây lâu )ài trên cát”, chu tìm ki m nh1ng cL h i v8At quá kh- n*ng )P rRi thIt b i ning n> Vi"c )ánh giá )úng n*ng l+c cSa b-n thân sg giúp b n có thP )it
ra m;c tiêu ngh> nghi"p thích hAp, t] )ó phát huy )8Ac các n*ng l+c, sN tr89ng cSa b-n thân, )Rng th9i tránh )8Ac các thIt b i )áng ti c
Bên c nh )ó, m t cu c tuyPn d;ng ctng gi$ng nh8 m t cu c mua bán: t3 chTc tuyPn d;ng là bên mua, b n- trong vai trò cSa ng89i bán- c(n bán )8Ac m t lo i hàng hóa h t sTc )ic bi"t, )ó chính là b-n thân b n Công vi"c này không h> )Ln gi-n, vì trên th tr89ng lao ) ng ngày nay có rIt nhi>u Tng viên )i tìm vi"c dP )8Ac tuyPn d;ng, b n c(n ph-i v8At qua rIt nhi>u )$i thS, vì các t3 chTc tuyPn d;ng chu mu$n tuyPn các Tng viên xuIt s\c nhIt Trong h(u h t các cu c phXng vIn tuyPn d;ng, ng89i ta th89ng hXi “B n giXi hLn ng89i khác N )iPm nào?” hoic “B n có nh1ng kh- n*ng gì )ic bi"t khi n chúng tôi nên tuyPn b n mà không ph-i là ng89i khác?” N u b n không t+ )ánh giá n*ng l+c b-n thân tr8Bc thì rIt khó có thP tr- l9i t$t các câu hXi )ó, và nh8 vVy nghka là b n )ã )ánh mIt cL h i vô cùng quý giá )P t+ giBi thi"u mình vBi nhà tuyPn d;ng
Tóm l i, )P có )8Ac vi"c làm nh8 mong mu$n, b n ph-i hiPu rõ chính b-n thân mình và c$ g\ng thP hi"n )8Ac 8u )iPm v8At tr i so vBi ng89i khác, làm cho t3 chTc tuyPn d;ng thIy rlng b n là ng89i t$t nhIt
Trang 8V> cL b-n, n*ng l+c cá nhân cSa m t ng89i có thP chia thành 2 nhóm:
1.3.1 CÁC PHmM CHnT CÁ NHÂN
Bao gRm các kh- n*ng mang tính bDm sinh cSa m t ng89i Các phDm chIt mà các nhà tuyPn d;ng )ánh giá cao gRm:
• Trung th c: luôn tôn tr=ng s+ thVt trong bIt cT hoàn c-nh nào
• Th ng th n: dtng c-m )Iu tranh )P ) t )8Ac s+ hoàn thi"n
• Tinh th n trách nhi m: nq l+c h t mình )P hoàn thành nhi"m v; )8Ac giao, kP c-
khi gip hoàn c-nh bIt lAi
• Say mê v!i công vi c: luôn làm vi"c vBi tIt c- s+ say mê, thích thú
• T tin: luôn tin t8Nng vào n*ng l+c cSa b-n thân
• T tr"ng: tôn tr=ng nhân cách cSa b-n thân, không làm nh1ng vi"c khi n ng89i khác
)ánh giá thIp nhân phDm cSa mình
• Có hoài bão, ý chí v +n lên: bi t )it m;c tiêu phIn )Iu ngày m t cao hLn, t$t )wp
hLn và luôn nq l+c )P ) t )8Ac m;c tiêu )ó
• Ch,u - ng áp l c: có sTc khXe và ý chí dxo dai, có thP )Tng v1ng tr8Bc các áp l+c
và thU thách trong công vi"c
• C u th,, ham h"c h/i: tôn tr=ng ý ki n cSa ng89i khác và có ý thTc h=c hXi t] nh1ng
ng89i xung quanh
• Khiêm t1n: )ánh giá )úng n*ng l+c b-n thân và tôn tr=ng n*ng l+c cSa ng89i khác;
không thP hi"n “ta )ây là ng89i giXi”
Trang 9- Nói (thuy6t trình/trình bày v8n -9):
ThP hi"n N: mTc ) rõ ràng, d` hiPu khi nói; ch=n l+a ngôn ng1, ng1 )i"u và cU chu phù hAp vBi ng89i nghe và tình hu$ng; bi t )it câu hXi khi c(n thi t
- :"c
ThP hi"n N kh- n*ng xác ) nh nh1ng thông tin c(n thi t/quan tr=ng trong các bài vi t (sách, báo, t p chí, bài báo cáo…), )ánh giá mTc ) chính xác cSa các báo cáo và dùng máy tính )P tìm thông tin
M=i công vi"c )>u )òi hXi kh- n*ng này Hàng ngày, mqi ng89i ph-i )=c th8 t], hR sL, b-ng th$ng kê, biPu )R, báo cáo… )P lIy thông tin cho công vi"c Yêu c(u )it ra là ph-i lIy thông tin nhanh và chính xác
Ky n*ng tính toán c(n thi t cho m=i công vi"c, ví d;: tính ti>n khách hàng, tính chi phí )P quy t ) nh giá bán, tính toán mTc lãi suIt hAp lý )P gUi ti t ki"m hoic )i vay ngân hàng…
Bài tpp phát triUn k1 n2ng:
(1) d=c to m t bài báo, m t mDu chuy"n hàng ngày;
(2) KP m t câu chuy"n hay nói v> m t )> tài mà b n 8a thích
(3) Ghi âm l i bài nói chuy"n cSa mình )P rút kinh nghi"m;
(4) Th+c tVp )óng k ch hay thuy t trình mqi khi có cL h i
(1) Vi t v> m t cu$n sách/b phim mà b n thích nhIt
(2) Vi t m t )o n v*n giBi thi"u m t kh- n*ng )ic bi"t nhIt cSa b n
(3) Vi t 1 )o n v*n t- 1 b n trong lBp (không ghi tên) Các b n khác )oán xem ai là ng89i )8Ac t-
Trang 10ThP hi"n N kh- n*ng nhVn ra vIn )>; xác ) nh chính xác các nguyên nhân gây
ra vIn )>; tìm ra và th+c thi các gi-i pháp t$i 8u )P gi-i quy t vIn )>
- Ra quy6t -,nh
ThP hi"n N kh- n*ng xác ) nh m;c tiêu; v ch ra tIt c- con )89ng )i ) n m;c tiêu; l+a ch=n )8Ac con )89ng t$i 8u; và lên k ho ch )P th+c thi
Bài tpp phát triUn k1 n2ng:
(1) Tính toán chi tiêu trong 1 tu(n cSa b n;
(2) So sánh mTc giá bán hàng tr- góp và mTc giá bán hàng tr- ngay
Bài tpp phát triUn k1 n2ng:
(1) Trong vòng 5 phút, hãy suy nghk v> m t ý t8Nng mBi l nào )ó và gi-i thích cách thTc triPn khai ý t8Nng Iy
(2) Hãy “phát minh” ra m t s-n phDm/d ch v; ch8a t]ng có và c$ g\ng
thuy t ph;c các b n cSa b n ch=n mua s-n phDm/d ch v; )ó
Bài tpp phát triUn k1 n2ng:
(1) Quan sát ho t ) ng cSa Tr89ng d i h=c nLi b n )ang h=c và tìm ra
m t vIn )> c(n gi-i quy t Hãy )> ra gi-i pháp cho vIn )> )ó
(2) M t nhà sách lBn g(n )ây trN nên Dm, doanh thu s;t gi-m VIn )> cSa h= có thP là gì? B n hãy )> ngh m t s$ gi-i pháp giúp chS nhà sách c-i thi"n tình hình?
Trang 11“quay ng8Ac th9i gian”, b n sg làm gì khi gip mâu thu•n )ó?
(2) Hãy t8Nng t8Ang tình hu$ng: s\p ) n )At C\m Tr i nhân ngày thành lVp doàn, b n (bí th8 Chi doàn) và lBp tr8Nng là 2 ng89i ch u trách nhi"m chính )P giúp các b n trong lBp chuDn b cho ho t ) ng này Tuy nhiên, b n l i bVn vi"c gia )ình Hãy th8Lng l8Ang )P b n lBp tr8Nng vui lòng ph; trách công vi"c m t mình
Bài tpp phát triUn k1 n2ng:
(1) B n hãy xung phong làm làm nhóm tr8Nng m t nhóm môn h=c và t3 chTc ho t ) ng cSa các b n trong nhóm )P hoàn thành t$t nhIt các bài tVp/tiPu luVn mà nhóm )8Ac giao
(2) dTng ra t3 chTc m t cu c )i chLi cho các b n trong nhóm hoic trong lBp (có phân công công vi"c cho các b n trong nhóm/lBp)
Trang 12- HCp tác/làm vi c nhóm
ThP hi"n N kh- n*ng cùng làm vi"c vBi nh1ng ng89i khác trong cùng m t tVp thP ()ic bi"t là nh1ng ng89i có cá tính khác bi"t/)$i lVp vBi b n) )P hoàn thành m;c tiêu chung cSa tVp thP; gi-i quy t nh1ng khác bi"t/xung ) t vì lAi ích cSa tVp thP; mang l i không khí )oàn k t, thân thi"n trong tVp thP
- Thích nghi v!i s thay -Ei
ThP hi"n N kh- n*ng t+ thay )3i b-n thân )P phù hAp vBi s+ thay )3i cSa môi tr89ng bên ngoài
• Các k1 n2ng chuyên bi"t
Mqi ngh> nghi"p )òi hXi nh1ng ky n*ng riêng bi"t và mu$n thành công b n nhIt thi t ph-i giXi các ky n*ng )ó Ví d;: n u là m t doanh nhân, b n c(n có các ky n*ng: truy>n ) t vIn )> rõ ràng, d` hiPu; ) ng viên ng89i khác; lVp k ho ch )P ) t )8Ac m;c tiêu; th8Lng l8Ang vBi )$i tác…
1 Hãy tD ,ánh giá xem bHn ,ã có nhgng phOm chTt nào và ch9a có nhgng phOm chTt nào?
ánh chéo (X) vào ô thích h p
Có Ch9a
Trung th+c Th•ng th\n Tinh th(n trách nhi"m Say mê vBi công vi"c
(1) (Ti p theo tài m quán café) Gi9 )ây, có 2 ng89i b n cSa b n thay
)3i ý ) nh, mu$n mN phòng game online cho sinh viên, trong khi b n
và 2 ng89i b n còn l i v•n mu$n mN quán café B n gi-i quy t tình hu$ng này nh8 th nào?
(2) Làm quen vBi m t ng89i b n có thành ph(n dân t c khác mình hoic không cùng quê h8Lng vBi b n Tìm hiPu v> nh1ng phong t;c, tVp quán, l` h i và thTc *n )ic tr8ng cSa vùng )It/dân t c )ó
Trang 13T+ tr=ng
Có hoài bão, ý chí v8Ln lên
Ch u )+ng áp l+c C(u th , ham h=c hXi
Khiêm t$n Nghe Nói d=c
Vi t
K1 n2ng
c< b^n
Tính toán T8 duy sáng t o Gi-i quy t vIn )>
K1 n2ng
t9 duy Ra quy t ) nh
Giao ti p Th8Lng l8Ang Lãnh ) o
Ho ch ) nh HAp tác/làm vi"c nhóm
ý ) n nh1ng )iPm chuyên ngành hLn là toàn b )iPm s$, vì )iPm toàn b có chTa nh1ng h=c ph(n không liên quan ) n chuyên môn cSa b n Qua so sánh các )iPm chuyên ngành,
b n có thP nhVn ra )âu là nh1ng môn th m nh cSa mình Ngoài ra, có thP có m t s$ môn tuy )iPm s$ cSa b n không cao nh8ng b n l i yêu thích chúng
Sau này, khi l+a ch=n ngh> nghi"p, b n nên 8u tiên ch=n nh1ng ngh> mà mình h=c t$t hoic yêu thích, )i>u này sg giúp b n d` dàng phát huy )8Ac kh- n*ng cSa mình hLn
Cá tính có -nh h8Nng lBn ) n hi"u qu- làm vi"c cSa mqi ng89i Có 4 lo i cá tính:
1.4.1 CÁ TÍNH SÔI NwI
u ,iUm: sTc m nh tinh th(n dRi dào; làm vi"c nhi"t tình, dtng c-m và háo th\ng;
có kh- n*ng tác ) ng, thúc )Dy m=i ng89i ti n lên
Nh9Xc ,iUm: khi c n ki"t sTc l+c, h= sg mIt lòng tin vBi chính n*ng l+c cSa mình và
tinh th(n b suy s;p
1.4.2 CÁ TÍNH LINH HO T
Trang 14u ,iUm: giXi giao ti p, linh ho t trong công vi"c, d` thích nghi vBi s+ thay )3i, d`
v8At qua các rào c-n, d` hòa nhVp vào môi tr89ng mBi
Nh9Xc ,iUm: kém kiên ) nh; khi s+ nghi"p không thuVn lAi hay gip thU thách lBn thì
mIt ph8Lng h8Bng
1.4.3 CÁ TÍNH TRyM TzNH
u ,iUm: tr(m tknh, thVn tr=ng, kiên ) nh, giXi t+ k>m ch b-n thân, luôn nghiêm
chunh chIp hành các luVt l" và quy ) nh
Nh9Xc ,iUm: kém linh ) ng, )ôi khi quá cTng nh\c; có thP bX lƒ th9i cL; gip khó kh*n
khi môi tr89ng thay )3i nhanh và nhi>u
1.4.4 CÁ TÍNH A C{M
u ,iUm: nh y c-m, hiPu rõ tâm t8, tình c-m ng89i khác
Nh9Xc ,iUm: r;t rè, )a s(u, )a c-m; thi u quy t )oán, hay do d+ tr8Bc m=i vi"c; hoang
mang khi gip khó kh*n, nguy hiPm
Theo nhà tâm lý h=c John Holland, có 6 kiPu con ng89i cL b-n: (1) th+c t ; (2) thích quan h" xã h i; (3) thích )i>u tra, nghiên cTu; (4) có tinh th(n khNi nghi"p; (5) ngh" sk; (6) tuân theo các quy 8Bc xã h i
Xác ) nh b n thu c nhóm ng89i nào sg giúp b n ch=n )8Ac m t ngh> thích hAp, vì có
m t s$ ngh> tX ra )ic bi"t phù hAp vBi m t nhóm ng89i nhIt ) nh
2
Xác ,Pnh kiUu nhóm ng9:i cEa bHn
Nhgng câu nói d9]i ,ây mô t^ bHn chính xác ,Kn m|c nào?
Cho i m t! 1 n 5 theo quy %&c sau:
Tôi có thP làm t$t nh1ng vi"c vBi )R vVt, ) ng vVt hay máy móc
Tôi tránh các ho t ) ng nh8 gi-ng d y, cung cIp l9i khuyên hay
thông tin cho ng89i khác
ThDc tK
Tôi không giXi trong vi"c gi-ng d y, t8 vIn hay ch1a tr
Trang 15
Ti>n và quy>n l+c quan tr=ng )$i vBi tôi
Tôi thIy mình th+c t , th•ng th\n và b8Bng bunh
TYng cLng
Tôi thích các ho t ) ng có thP giúp cho ng89i khác nh8 gi-ng d y,
cIp cTu, cung cIp l9i khuyên hay thông tin
Tôi không thích làm vi"c N nLi chu có ) ng vVt, d;ng c;, máy móc
Tôi có nhi>u kh- n*ng trong vi"c gi-ng d y, t8 vIn, ch1a tr hay
thông tin
Tôi không có nhi>u kh- n*ng trong vi"c sU d;ng d;ng c;, máy móc hay làm vi"c vBi ) ng vVt
Các vIn )> xã h i là quan tr=ng )$i vBi tôi
Tôi thIy mình thân thi"n, có trách nhi"m và hay giúp )ƒ
Tôi không có kh- n*ng trong vi"c t3 chTc và thuy t ph;c ng89i khác
mà có kh- n*ng gi-i quy t các vIn )> toán, khoa h=c và xã h i
B3 sung ki n thTc mBi v> cu c s$ng là quan tr=ng vBi tôi
Tôi thIy mình có óc phân tích, bình luVn và s+ thông minh
Tôi có kh- n*ng lãnh ) o và thuy t ph;c m=i ng89i
Tôi không có nhi>u kh- n*ng v> toán và khoa h=c
Thành công trong vi"c qu-n lý và buôn bán là quan tr=ng )$i vBi tôi Tôi thIy mình n*ng ) ng, giàu tham v=ng và thích quan h" xã h i
Tôi có kh- n*ng sáng t o ngh" thuVt mà tôi sU d;ng trong các lknh
v+c nh8 k ch, nh c và ngh" thuVt
Tôi không có nhi>u kh- n*ng trong công vi"c th8 ký và k toán
Ngh" thuVt sáng t o là quan tr=ng )$i vBi tôi
Tôi thIy mình có kh- n*ng biPu c-m, ) c )áo và ) c lVp
Ngh" s•
TYng cLng Tuân Tôi thích làm vi"c vBi các con s$ hay máy móc theo trVt t+ c$ ) nh
Trang 16Tôi không thích nh1ng ho t ) ng mL hR, không có cIu trúc c$ ) nh
Tôi có kh- n*ng kinh doanh, th8 ký, tính toán Tôi có thP sU d;ng
chúng )P vi t báo cáo, làm vi"c vBi con s$ m t cách trVt t+, h" th$ng
Tôi không có nhi>u kh- n*ng sáng t o ngh" thuVt
Tôi )ánh giá cao s+ thành công trong kinh doanh
Tôi thIy mình tVn tâm, cDn thVn và có trVt t+
theo các
quy 9]c
xã hLi
TYng cLng
3 KiPu nhóm ng89i nào mà b n có nhi>u )iPm nhIt? Có 2 lo i )iPm cao ngang nhau không? N u có, )=c l i ph(n mô t- )ic
)iPm các kiPu nhóm ng89i và quy t ) nh kiPu nào “gi$ng” b n hLn
dP xác ) nh m;c tiêu và k v=ng ngh> nghi"p cSa mình, b n hãy tr- l9i các câu hXi sau:
• Nh1ng lo i công vi"c nào rIt hIp d•n b n?
• Nh1ng lo i công vi"c nào hoàn toàn không hIp d•n b n?
• Trong các )At th+c tVp, tìm hiPu th+c t )ã tham d+ tr8Bc )ây, công vi"c hay ho t ) ng nào b n thích nhIt? di>u này có gAi ra m t s+ l+a ch=n ngh> nghi"p nào không?
• B n ng8ƒng m hay mu$n )8Ac thành công gi$ng ai?
• Gia )ình, b n bè và nh1ng ng89i thân khác )ánh giá b n phù hAp vBi ngh> nào? H= có nhìn nhVn ra sao v> triPn v=ng thành công cSa b n trong ngh> nghi"p?
• †Bc mL ngh> nghi"p cSa b n là gì?
• Theo b n, b n c(n làm gì )P hoàn thành )8Ac 8Bc mL ngh> nghi"p cSa mình? Nhìn vào câu tr- l9i cho các câu hXi trên và tìm ra chS )> nào lip )i lip l i Ví d;: trong )At th+c tVp tr8Bc )ây, b n rIt thích thú khi nói chuy"n kinh doanh vBi giám )$c cSa công ty; các bài vi t, phóng s+ v> khNi s+ kinh doanh và cách thành công trong kinh doanh ctng th89ng thu hút s+ chú ý cSa b n; ng89i thân thì )ánh giá rlng b n có )(u óc nhanh nh y, rIt có n*ng khi u kinh doanh; b n ctng th89ng 8Bc mL sg trN thành m t Bill Gates cSa Vi"t Nam… TIt c- nh1ng d1 ki"n trên cho thIy b n thích làm trong lknh v+c kinh doanh và m;c tiêu cSa b n là trN thành m t giám )$c thành ) t
Khi )ã xác ) nh )8Ac b n thu c kiPu cá tính và kiPu con ng89i nào, b n sg xác ) nh )8Ac
m t s$ lo i ngh> nghi"p phù hAp vBi b n B-ng bên d8Bi trình bày m t s$ ngh> phù hAp vBi các kiPu con ng89i2:
2 di>u chunh t] Lawrence K Jones Nh1ng ky n*ng ngh> nghi"p b8Bc vào th k€ 21 NXB Tp.HCM 2000
Trang 17KiUu con
ng9:i Ngh- phù hXp
B-o )-m an toàn & th+c thi pháp luVt
Ví d;: c-nh sát, thám tU, nhân viên b-o v"…
Qu-n lý ky thuVt - Chuyên viên ky thuVt - Nhân viên ky thuVt
Ví d;: giám )$c nhà máy, giám )$c ky thuVt, qu-n )$c, t3 tr8Nng; ky s8 nông nghi"p/)i"n tU, ky thuVt viên ph(n m>m/)R h=a; thA )i"n/sUa ô tô…
Qu-n lý chIt l8Ang
Ví d;: nhân viên KCS, kiPm tra máy, nhân viên )-m b-o chIt l8Ang (QA)
di>u khiPn thi t b , ph8Lng ti"n giao thông
Ví d;: tài x , ng89i lái xe Si, ng89i lái máy cày, phi công, thuy>n tr8Nng…
ThDc tK
KiPm soát nguyên vVt li"u, hàng hóa
Ví d;: nhân viên giao nhVn, nhân viên phòng thí nghi"m, thS kho…
D ch v; xã h i
Ví d;: nhà tâm lý h=c/ho t ) ng xã h i, t8 vIn ngh> nghi"p, hi"u tr8Nng…
Ch*m sóc sTc khXe, vVt lý tr li"u, huIn luy"n )ic bi"t
Ví d;: tâm lý tr li"u, vVt lý tr li"u, giáo viên m(m non…
Ví d;: LuVt s8, thDm phán, trA lý pháp luVt…
Qu-n tr kinh doanh
Ví d;: giám )$c, chS t ch h i )Rng qu-n tr , chS cL sN s-n xuIt- kinh doanh…
Truy>n thông- qu-ng cáo
Ví d;: phóng viên, biên tVp viên, giám )$c qu-ng cáo, nhân viên PR…
Ngh" s•
Trang 18Ví d;: ng89i vi t qu-ng cáo, bình luVn viên, nhà biên tVp, nhà v*n…
xã hLi Tài chính- k toán chi ti t Ví d;: k toán, thS quy, nhân viên thu , kiPm toán viên, giám ) nh b-o hiPm…
Tóm l i, tr8Bc khi )i tìm vi"c, b n ph-i xác ) nh m t công vi"c phù hAp thông qua các b8Bc sau:
Trang 19Công vi"c mà b n yêu thích là gì?
B n có quen bi t ai làm ngh> )ó không? N u không thì ai có thP giBi thi"u vBi b n?
B n liên h" vBi ng89i c(n phXng vIn nh8 th nào?
B n sg phXng vIn nh8 th nào?
d a )iPm phXng vIn N )âu?
Cu c phXng vIn kéo dài bao lâu?
N i dung phXng vIn là gì?
5 Trong s5 các phOm chTt ,ó, bHn còn thiKu phOm chTt nào? BHn
có thU có ,9Xc nhgng phOm chTt không?
6 Lên kK hoHch tpp luy"n c& thU ,U ,Ht ,9Xc nhgng phOm chTt
thành công quan trjng mà bHn còn thiKu Ai có thU giúp bHn?
Trang 20Ch9<ng 2
ìm kiKm c< hLi vi"c làm
T
2.1 C< hLi vi"c làm xuTt hi"n ~ ,âu?
2.2 Nên làm gì khi không tìm ,9Xc thông tin tuyUn
d&ng phù hXp?
Trang 212.1 C< hLi vi"c làm xuTt hi"n ~ ,âu?
Mu$n có )8Ac m t vi"c làm t$t, b n ph-i tích c+c “s*n tìm” thông tin v> các cL h i vi"c làm Càng có nhi>u thông tin vi"c làm, b n càng có cL h i l+a ch=n )8Ac nh1ng vi"c làm phù hAp nhIt vBi n*ng l+c, sN thích và m;c tiêu ngh> nghi"p cSa b n VVy, vIn )> cSa
b n là ph-i bi t cách tìm thông tin vi"c làm
Có rIt nhi>u nguRn cung cIp thông tin tuyPn d;ng, nh8ng v> cL b-n thì ta có thP chia thành 2 lo i:
• NguQn thông tin tuyUn d&ng chính th|c
Bao gRm các nguRn sau:
Qu^ng cáo tuyUn d&ng trên các ph9<ng ti"n truy-n thông ,Hi chúng
Hàng ngày, trên các ph8Lng ti"n truy>n thông ) i chúng nh8 báo, t p chí, truy>n hình, truy>n thanh hay các bandrole ch*ng kh\p ph$ ph89ng, b n d` dàng tìm thIy rIt nhi>u thông tin tuyPn d;ng Trong s$ )ó, báo là ph8Lng ti"n cung cIp nhi>u thông tin tuyPn d;ng nhIt, k ) n là truy>n hình
Báo & tHp chí: các báo phát hành toàn qu/c nh8 Thanh Niên hay Tu3i Trx )>u
có m;c “Vi"c làm” (nlm trong ph(n Qu-ng cáo) cung cIp rIt nhi>u cL h i vi"c làm mqi ngày Do các báo này )8Ac phát hành toàn qu$c nên b n có thP tìm )8Ac nhi>u cL h i vi"c làm hIp d•n N nhi>u vùng mi>n khác nhau trong n8Bc, tuy nhiên mTc ) c nh tranh )P có )8Ac vi"c làm ctng rIt cao
Ví d;, trên m;c Vi"c làm cSa báo Tu3i Trx ngày 16/1/2007, ta có thP d` dàng tìm thIy các mDu qu-ng cáo tuyPn nhân viên cSa các công ty Getz pharma, Diamond plaza, Mekong trading, Prudential, FPT, Ngân hàng d(u t8 & Phát triPn Vi"t Nam- chi nhánh Tân Bình (TP.HCM), công ty QMC…
Ngoài ra, các báo 0a ph%1ng (nh8 báo An Giang) ctng )*ng nhi>u thông tin
tuyPn d;ng cSa các doanh nghi"p t i ) a ph8Lng CL h i vi"c làm tìm thIy N )ây
có mTc ) c nh tranh thIp hLn, nh8ng mTc ) hIp d•n ctng có thP kém hLn so vBi các cL h i vi"c làm trên báo toàn qu$c
ài truy-n hình: Bên c nh báo, b n ctng có thP tìm thIy thông tin tuyPn d;ng
trên các m;c Qu-ng cáo cSa các )ài truy>n hình ) a ph8Lng VBi )ài truy>n hình
An Giang, thông tin tuyPn d;ng )8Ac phát vào lúc 12h00 và 18h45 hàng ngày, sau ph(n Tin th9i s+
Thông báo tuyUn d&ng tHi tr& s~ các tY ch|c
M t s$ t3 chTc, )ic bi"t là các doanh nghi"p v]a- nhX và h kinh doanh, th89ng
ít sU d;ng hình thTc qu-ng cáo )P tuyPn lao ) ng vì chi phí cao Thay vì vVy, h=
sg dán thông báo tuyPn d;ng trong v*n phòng hoic N tr8Bc cUa doanh nghi"p
Các trung tâm dPch v& vi"c làm
(Các tên g=i khác: trung tâm xúc ti n vi"c làm, trung tâm giBi thi"u vi"c làm)
Trang 22Các trung tâm d ch v; vi"c làm và các công ty t8 vIn nguRn nhân l+c là nh1ng trung gian gi1a ng89i lao ) ng và các t3 chTc c(n tuyPn nhân viên Các d ch v; chính mà trung tâm d ch v; vi"c làm cung cIp là:
- Cung cIp thông tin v> th tr89ng lao ) ng cho các t3 chTc c(n tuyPn nhân viên, ng89i lao ) ng và cL quan qu-n lý nhà n8Bc v> lao ) ng- vi"c làm
- T8 vIn cho ng89i lao ) ng và ng89i sU d;ng lao ) ng v> chính sách lao ) ng
và vi"c làm; h8Bng nghi"p, )ào t o và d y ngh>
- GiBi thi"u ng89i lao ) ng ) n nh1ng nLi )ang c(n ng89i làm vi"c;
- GiBi thi"u ng89i lao ) ng ) n h=c ngh> N nLi phù hAp;
- Cung cIp lao ) ng cho ng89i sU d;ng lao ) ng
M t s$ trung tâm tính phí d ch v; )$i vBi ng89i lao ) ng, m t s$ khác thì không Tuy nhiên, các trung tâm d ch v; vi"c làm th89ng chu giBi thi"u ng89i lao ) ng tBi các t3 chTc )ang c(n tuyPn nhân viên, khâu tuyPn d;ng sg do t3 chTc tuyPn d;ng t+ làm
Các công ty t9 vTn nguQn nhân lDc
Các công ty t8 vIn nguRn nhân l+c chS y u là công ty n8Bc ngoài, có quy mô lBn,
d ch v; )a d ng H= cung Tng tIt c- các d ch v; mà trung tâm d ch v; vi"c làm cung cIp, ngoài ra còn có các d ch v; sau:
- Thay mit nhà tuyPn d;ng )-m trách khâu tuyPn d;ng, t] vi"c phXng vIn, )ánh giá ) n khâu ch=n l+a nhân viên
- PhXng vIn và ch=n l+a các Tng viên có kh- n*ng )P )8a vào “quy d+ tr1”, khi
có t3 chTc nào c(n tuyPn nhân viên thì giBi thi"u ng89i lao ) ng ) n
Các công ty này th89ng có trình ) chuyên môn cao, ho t ) ng chuyên nghi"p nên k t qu- tuyPn d;ng cSa h= )8Ac các công ty )ánh giá cao Nhi>u công ty khi c(n tuyPn ng89i thì nh9 các công ty này giBi thi"u ng89i và thu nhVn ngay mà không c(n tuyPn l i (tr] các v trí cIp cao)
Các Tr9:ng Hi hjc
M t s$ doanh nghi"p ctng có xu h8Bng nh9 các )Ln v tr+c thu c cSa các Tr89ng
d i h=c thông báo tuyPn d;ng dùm Các )Ln v th89ng )8Ac Sy thác làm vi"c này là: phòng công tác sinh viên, doàn thanh niên cSa Tr89ng, trung tâm hq trA sinh viên hoic trung tâm giBi thi"u vi"c làm sinh viên (n u có), các khoa chuyên môn ()ic bi"t là khoa Kinh t - Qu-n tr kinh doanh)
Website cEa các tY ch|c
Bao gRm:
- Website cEa các doanh nghi"p: trên website cSa các doanh nghi"p lBn th89ng
có các m;c nh8 “cL h i vi"c làm” hoic “tuyPn d;ng” )P cung cIp thông tin v> nhu c(u tuyPn d;ng nhân s+ cSa doanh nghi"p
Trang 23- Website cEa các công ty t9 vTn nguQn nhân lDc: h(u h t các công ty t8 vIn
nguRn nhân l+c )>u có website ph;c v; cho vi"c tuyPn d;ng tr+c tuy n Các website này cung cIp nhi>u cL h i vi"c làm Vi"c làm )8Ac s\p x p vào các nhóm ngành ngh> )P b n d` tìm Công c; l=c tích hAp s‹n trên website sg giúp
b n nhanh chóng tìm )8Ac các công vi"c )úng sN thích Ngoài ra, khi vào trang web cSa h=, b n còn có thP n p hR sL tr+c tuy n, v]a nhanh chóng, v]a hi"u qu- mà chi phí l i thIp ()a ph(n các d ch v; vi"c làm tr+c tuy n )>u mi`n phí )$i vBi ng89i tìm vi"c) Trong t8Lng lai, )ây sg là hình thTc tìm vi"c ph3 bi n nhIt
S‚ d&ng công c& tìm kiKm: ngày nay, ngày càng có nhi>u t3 chTc )8a các thông
tin tuyPn d;ng lên m ng internet nên s$ l8Ang thông tin s‹n có là rIt nhi>u dP khai thác nguRn thông tin này m t cách hi"u qu-, b n c(n bi t sU d;ng các công c; tìm ki m thông d;ng nh8 Google.com, Yahoo.com, Dogpile.com… Cách sU d;ng nh8 sau:
- Vào trang chS blng cách gõ m t trong 3 ) a chu: www.google.com, www.yahoo.com hoic www.dogpile.com
- Trang chS xuIt hi"n kèm theo h p tìm ki m Gõ thông tin c(n tìm vào h p
Ví d;: b n c(n tìm tIt c- nh1ng công ty N TP.HCM )ang c(n tuyPn nhân viên kinh doanh làm vi"c N Bình D8Lng Thông tin nhVp vào h p tìm ki m có thP là: “công ty”+“TP.HCM”+“tuyPn nhân viên kinh doanh”+“làm vi"c N Bình D8Lng”
- Gõ enter, trang k t qu- tìm ki m sg xuIt hi"n, bao gRm rIt nhi>u k t qu- )áp Tng )úng yêu c(u tìm ki m
- NhIp l(n l8At vào các )89ng d•n xuIt hi"n trên trang k t qu- tìm ki m )P xem thông tin
• NguQn thông tin tuyUn d&ng không chính th|c
Thông tin tƒ bHn bè
Thông tin ngày nay rIt nhi>u, mqi cá nhân không thP nào bi t h t Vì vVy, có thP
có nh1ng thông tin tuyPn d;ng mà b n bè cSa b n bi t song b n l i không bi t Hãy chú ý tBi nh1ng ng89i b n )ang làm vi"c bán th9i gian, vì h= có thP là nguRn thông tin vi"c làm rIt h1u ích cho b n, nhIt là trong tr89ng hAp công ty cSa h= )ang làm có nhu c(u tuyPn thêm ng89i
Thông tin tƒ bà con, ng9:i thân
Mqi ng89i th89ng có m$i quan h" quen bi t vBi nhi>u doanh nghi"p Vì vVy, nhi>u ng89i thân sg cho b n )8Ac nhi>u thông tin vi"c làm h1u ích dây là cách tìm thông tin vi"c làm rIt hi"u qu- mà nhi>u b n trx hi"n )ang áp d;ng
Thông tin tƒ các cDu sinh viên cEa tr9:ng
Hàng n*m, các tr89ng d i h=c th89ng t3 chTc các bu3i giao l8u vBi c+u sinh viên Trong các bu3i giao l8u )ó, hãy c$ g\ng làm quen và tìm hiPu triPn v=ng vi"c làm N )Ln v mà các b n c+u sinh viên )ang công tác Thông qua m$i quan
Trang 24h" này, b n còn có thP hXi )8Ac rIt nhi>u thông tin b3 ích )P hiPu rõ v> công ty,
t o thuVn lAi cho quá trình phXng vIn tuyPn d;ng sau này
Thông tin tƒ các buYi giao l9u ngh- nghi"p
Các tr89ng d i h=c, )ic bi"t là các tr89ng Kinh t - QTKD, th89ng t3 chTc các bu3i giao l8u ngh> nghi"p vBi )$i t8Ang khách m9i là giám )$c hoic nhà qu-n lý cSa doanh nghi"p Trong các bu3i giao l8u này, b n sg )8Ac nghe nhi>u thông tin h1u ích v> các yêu c(u ngh> nghi"p (ky n*ng, ki n thTc chuyên môn…) ctng nh8
bi t )8Ac nhu c(u tuyPn d;ng cSa các công ty
Ví d;: trong bu3i giao l8u v> công tác marketing trong doanh nghi"p, b n nghe ) i di"n công ty thSy s-n N nói rlng: công ty )ang xây d+ng m t nhà máy ch bi n thSy s-n mBi có công suIt lBn và nhà máy sg )i vào ho t ) ng trong vòng 6 tháng n1a Thông tin này gAi ý vBi b n rlng trong vòng 2-3 tháng n1a công ty này sg tuyPn thêm rIt nhi>u nhân viên thu c nhi>u chuyên ngành (k toán, kinh doanh, marketing, public relation, ngo i th8Lng, ch bi n thSy s-n, cL khí, )i"n, )i"n l nh…) )P làm vi"c trong nhà máy mBi
2.2 Nên làm gì khi không tìm ,9Xc thông tin
(1) Li"t kê danh sách các ngành/lknh v+c mà b n yêu thích
(2) Li"t kê tIt c- các doanh nghi"p trong các ngành/lknh v+c )ó, sau )ó cân nh\c và l+a ch=n l i m t vài công ty mà b n th+c s+ 8a thích Các công ty này chính là
“m;c tiêu tIn công” cSa b n
(3) Làm hR sL và gUi theo )89ng b8u )i"n v> phòng nhân s+ (hoic phòng t3 chTc) cSa các công ty m;c tiêu
Mic dù các công ty này không có thông báo tuyPn d;ng, nh8ng )i>u )ó có nghka là h= ch8a có nhu c(u tuyPn d;ng N hi"n t i chT không ph-i là không có nhu c(u tuyPn d;ng! Trong t8Lng lai, khi c(n tuyPn ng89i, h= sg mang hR sL cSa b n ra xem xét diPm c(n l8u ý là: nên ch=n các công ty )ang phát triPn hoic s\p b8Bc vào giai )o n c-i t3 l i, vì ch\c ch\n h= sg c(n ng89i trong t8Lng lai g(n N u gUi hR sL cho các công ty khác, có thP b n sg ph-i ch9 )Ai lâu
Sau khi gUi hR sL cho các công ty, thunh tho-ng b n nên )i"n tho i cho h= )P bi t thông tin và t o cho h= In t8Ang rlng b n th+c s+ mu$n làm vi"c cho h=
• Xin làm vi"c không l9<ng ~ các công ty
Trang 25Theo tác gi- dq Thanh N*m3, thay vì n p hR sL cho các công ty mà b n thích dù h= ch8a có nhu c(u tuyPn d;ng, b n có thP tr+c ti p ) n xin gip giám )$c và xin làm vi"c không nhVn l8Lng )P h=c hXi kinh nghi"m Sau m t th9i gian làm vi"c, khi b n )ã chTng tX )8Ac kh- n*ng cSa mình, giám )$c th89ng sg )> ngh b n ký hAp )Rng làm vi"c chính thTc Th9i gian ban )(u chính là th9i gian thU vi"c cSa b n
K sách này có thP áp d;ng rIt h1u hi"u )$i vBi các doanh nghi"p nhX cSa t8 nhân, nLi b n có thP d` dàng gip giám )$c )P trình bày nguy"n v=ng “làm vi"c không l8Lng” cSa mình, ctng nh8 d` dàng chTng tX kh- n*ng cSa mình vBi giám )$c do quá trình ti p xúc tr+c ti p hàng ngày trong công vi"c Trong th+c t , có nhi>u b n sinh viên ngành y- m t ngành có mTc ) c nh tranh vi"c làm N các thành ph$ lBn rIt gay g\t- )ã áp d;ng rIt thành công k sách này
Trong tr89ng hAp sau m t th9i gian (kho-ng 1 tháng) mà giám )$c không )8a ra l9i )> ngh làm vi"c và ctng không mu$n m9i b n làm vi"c khi b n chS ) ng )> ngh ,
b n ctng không thi"t h i gì Vì sao? Rõ ràng là thông qua vi"c làm vi"c không l8Lng,
b n ctng )ã thu )8Ac m t s$ kinh nghi"m làm vi"c quý báu )P “làm giàu” cho b hR
sL xin vi"c cSa b n, làm cL sN cho vi"c xin vi"c N nh1ng nLi khác
Trang 26
3.3 Ngh" thupt viKt ,<n xin vi"c
3.4 Ngh" thupt viKt lý lPch cá nhân
Trang 273.1 Các công ty tìm kiKm gì ~ bL hQ s< dD tuyUn
3.2 ChuOn bP và g‚i bL hQ s< xin vi"c
M t b hR sL xin vi"c gRm các lo i giIy t9 sau:
• dLn xin vi"c
• SL y u lý l ch (có dán hình và xác nhVn cSa ) a ph8Lng, n u có yêu c4u)
• B-n sao blng cIp chuyên môn: blng t$t nghi"p d i h=c (hoic blng cIp cao hLn- n u có), chTng chu ngo i ng1, chTng chu tin h=c và các chTng chu nghi"p v; (ví d;: chTng chu th8 ký v*n phòng) Hi"n nay, nhi>u công ty không yêu c(u Tng viên ph-i công chTng các giIy t9 cSa mình, do vVy chu n p giIy t9 có công chTng khi )8Ac yêu c(u
• Th8 giBi thi"u cSa công ty ct/Ng89i tham kh-o thông tin
• Nh1ng blng chTng v> thành tích )ã qua (b-ng )iPm, giIy khen…)
• GiIy chTng nhVn sTc khXe (n u có yêu c4u)
• B-n sao ChTng minh nhân dân và/hoic H khDu (n u có yêu c4u)
• Hình thx 2x3, 3x4 hoic 4x6 (n u có yêu c4u)
Khi photo, b n nên sU d;ng kh3 giIy A4 cho tIt c- các lo i giIy t9 B hR sL có kh3 giIy blng nhau t o c-m giác trVt t+, ng*n n\p nên d` gây )8Ac c-m tình )$i vBi công ty
S\p x p theo thT t+ nh8 trên cho thIy t(m quan tr=ng gi-m d(n cSa các lo i giIy t9 trong
b hR sL: )Ln xin vi"c và sL y u lý l ch là hai lo i quan tr=ng nhIt; k ti p là blng cIp chuyên môn và th8 giBi thi"u Cách s\p x p )ó giúp nhà tuyPn d;ng nhanh chóng n\m )8Ac các thông tin quan tr=ng nhIt v> b n L8u ý: không nên dùng kim )P bIm các lo i giIy t9 trên l i vBi nhau
Sau khi s\p x p theo thT t+, tIt c- các lo i giIy t9 c(n )8Ac cho vào m t bao )+ng hR sL
l ch s+ Bao )+ng hR sL có thP mua lo i bán s‹n N các nhà sách, hoic b n t+ làm, nh8ng v> kích cƒ nó ít nhIt ph-i )S chTa “tr=n vwn” nh1ng trang giIy A4 )P nguyên kh3 Không nên gVp các lo i giIy t9 trong b hR sL l i, vì có thP làm giIy t9 nhàu nát, gây mIt thi"n c-m B n nên ghi )(y )S tên, ) a chu ng89i gUi, ng89i nhVn và v trí và/hoic mã s$ d+ tuyPn lên mit tr8Bc bao )+ng hR sL N u b n gUi hR sL qua )89ng fax, hãy gUi thêm m t
b qua )89ng b8u )i"n
Trang 28Trong tr89ng hAp b n n p hR sL tr+c tuy n hoic qua e-mail, b n hãy quét (scan) các giIy t9 trên thành tVp tin, rRi gUi d ng tVp tin )ính kèm ThT t+ )ính kèm tVp tin ctng theo thT t+ )ã nêu N trên N u gUi qua e-mail, )]ng bao gi9 quên )it m t tiêu )> phù hAp kèm vài l9i ng\n g=n H(u h t các công ty sg không xem các th8 )P tr$ng tiêu )>, vì chúng th89ng là th8 rác (spam) hoic có chTa virus máy tính Ctng nên l8u ý tránh vi t nh(m tên công ty, nghka là mu$n gUi cho công ty B nh8ng l i )> “Kính gUi công ty A” Tuy"t )$i không gUi chuyPn ti p th8 (forward) ) n công ty B m t e-mail )ã gUi công ty A vì e-mail qua mqi l(n forward l i bi n thành m t tVp tin )ính kèm, ng89i nhVn mu$n )=c )8Ac ph-i nhIp chu t nhi>u l(n, rIt phi>n phTc Ngoài ra, vi"c này còn gây khó ch u cho công ty nhVn mail, vì h= có c-m giác mình chu là s+ l+a ch=n sau cùng cSa b n trên hành trình tìm vi"c
3.3 Ngh" thupt viKt ,<n xin vi"c
3.3.1 VI…T TH XIN VI C KHÔNG THEO M†U
dLn xin vi"c (hay th8 xin vi"c) là lo i giIy t9 )(u tiên cSa Tng viên mà các công ty )=c,
vì th b n ph-i vi t thVt súc tích, rõ ràng nh8ng )(y )S thông tin quan tr=ng nhIt v> mình )P thuy t ph;c công ty xem ti p b-n sL y u lý l ch cSa b n
Hi"n nay, m t s$ công ty yêu c(u Tng viên vi t tay )Ln xin vi"c )P )ánh giá cá tính thông qua ch1 vi t Tuy nhiên, )a s$ các công ty cho phép Tng viên )8Ac )ánh máy th8 xin vi"c, vì h= nhVn thIy rlng n u yêu c(u vi t tay thì rIt nhi>u Tng viên l i nh9 ng89i khác
có nét ch1 )wp vi t! Dù vi t tay hay )ánh máy, )Ln xin vi"c cSa b n ctng ph-i )-m b-o hai yêu c(u:
• V- v2n phong
C(n nhB rlng, cách hành v*n vi t )Ln/th8 trong ti ng Vi"t, ti ng Anh, ti ng Hoa… )>u khác nhau Do vVy, khi vi t )Ln xin vi"c blng lo i ngôn ng1 nào thì ph-i b-o )-m )úng cách hành v*n cSa ngôn ng1 )ó
Nói chung, v> v*n phong, )Ln xin vi"c ph-i b-o )-m các y u t$ sau:
B$ c;c hAp lý;
Vi t câu )Ln gi-n, rõ ràng, d` hiPu;
V*n phong ng\n g=n, không lip l i, không dùng kiPu vi t “bóng bDy”;
Dùng t] ng1 thông d;ng, không dùng t] ) a ph8Lng hay v*n nói;
Trang 29VP trí dD tuyUn: nêu rõ công vi"c hoic v trí d+ tuyPn nào mà b n quan tâm và
gi-i thích làm th nào b n bi t )8Ac thông tin tuyPn d;ng cSa công ty? (xem l7i
các ngu8n thông tin tuy n d:ng ch%1ng 2)
SD phù hXp v]i công vi"c: b n c(n chTng minh rlng mình phù hAp vBi công vi"c
d+ tuyPn Các thông tin v> trình ) chuyên môn, kinh nghi"m, phDm chIt cá nhân
và m;c tiêu ngh> nghi"p cSa b n )8Ac trình bày chi ti t N sL y u lý l ch nên N )ây
b n không lip l i, mà nhi"m v; cSa b n là ph-i chTng tX rlng nh1ng y u t$ )ó hoàn toàn phù hAp vBi yêu c(u cSa công vi"c mà b n d+ tuyPn Trong s$ các y u t$ trên, sN thích, s+ nhi"t tình vBi công vi"c d+ tuyPn và m;c tiêu ngh> nghi"p cSa
b n- n u phù hAp vBi v trí d+ tuyPn- sg gây In t8Ang t$t cho công ty, vì chúng chTng tX )8Ac ti>m n*ng phát triPn cSa b n trong lknh v+c chuyên môn mà b n d+ tuyPn
Kh^ n2ng ,óng góp cho công ty: c(n thP hi"n mong mu$n )óng góp cho s+ phát
triPn cSa công ty Hãy vi t chân thành, tránh dùng l9i lg sáo rqng, “)ao to búa lBn” hay “hô khDu hi"u” vì sg làm công ty nghi ng9 s+ trung th+c cSa b n
Mong mu5n ,9Xc “,i tiKp”: b n ph-i cám Ln ) i di"n công ty )ã dành th9i gian
)=c th8 cSa b n và thP hi"n mong mu$n )8Ac tham gia vòng thi chuyên môn và/hoic vòng phXng vIn tuyPn d;ng
3.3.2 VI…T TH XIN VI C THEO M†U CÓ S‹N
Hi"n nay, m t s$ công ty yêu c(u Tng viên ph-i vi t th8 xin vi"c theo m•u chung do h= quy ) nh Theo )ó, ng89i xin vi"c chu c(n )i>n vào nh1ng kho-ng tr$ng cho s‹n m t cách nhanh chóng và thuVn ti"n N i dung cSa m•u th8 xin vi"c chung ctng không khác l\m
so vBi các n i dung )ã trình bày N trên VBi lo i th8 xin vi"c này, b n v•n có cL h i t o phong cách riêng và gây In t8Ang vBi nhà tuyPn d;ng thông qua các l8u ý sau:
(1) B n nên xin cho mình hai b-n, m t b-n dùng )P “vi t nháp”, nghka là b n có thP t+
do bôi xóa )P có )8Ac câu tr- l9i 8ng ý nhIt Sau khi hoàn tIt, b n vi t l i ph(n tr- l9i sang b-n thT hai )P gNi Tng tuyPn Nh8 th , th8 xin vi"c cSa b n v]a )-m b-o )8Ac mit thông tin l•n thDm my khi ) n tay nhà tuyPn d;ng
(2) B n c(n )=c cDn thVn m t l8At tIt c- n i dung thông tin yêu c(u trong m•u th8 xin vi"c, chú ý nh1ng chi ti t nhX nhIt có thP mang ) n cho b n nh1ng lAi th , ví d; nh8 )]ng bX qua ph(n thông tin b3 sung và sN thích n u có
(3) Tr- l9i thông tin mqi câu chính xác vBi câu hXi cSa nhà tuyPn d;ng; vi t ng\n g=n, không nên dài dòng hay lip )i lip l i nhi>u l(n
(4) Sau khi hoàn chunh th8 xin vi"c, tr8Bc khi gUi )i, b n hãy kiPm tra lqi chính t- nhi>u l(n và gi1 l i cho mình m t b-n photo Nó sg rIt có ích cho bu3i phXng vIn, vì trong bu3i phXng vIn công ty th89ng hXi kiPm tra hoic hXi sâu thêm v> m t s$ thông tin
b n )ã cung cIp trong )Ln xin vi"c và sL y u lý l ch
3.3.3 MsT SŒ L I KHUYÊN KHI VI…T TH XIN VI C
dP th8 xin vi"c cSa b n ) t hi"u qu- cao nhIt, b n hãy th+c hi"n 6 l9i khuyên sau4:
Trang 30• Ghi rõ tên ng9:i nhpn
dLn xin vi"c t$t nhIt nên gUi cho cá nhân, tr] tr89ng hAp công ty quy ) nh là gUi v>
“Phòng Nhân s+” hoic “Phòng T3 chTc” N u )8Ac thì nên gUi cho ng89i có toàn quy>n quy t )inh tuyPn d;ng B n ctng d]ng bao gi9 vi t thông tin ng89i nhVn m t cách chung chung nh8 “Giám )$c nhân s+” N u không bi t tên cSa ng89i sg nhVn hR s8, hãy g=i )i"n tho i ) n hXi công ty N u công ty không cung cIp, hãy thU các cách khác nh8 làm quen vBi các nhân viên hay tìm ki m trên webiste công ty Vi"c nêu rõ h= tên trên th8 sg t*ng thêm tính trang tr=ng và làm cho ng89i khác không xem )ây là bTc th8 rác
• Tpp trung vào vTn ,- chính
Th8 xin vi"c không bao gi9 )8Ac quá m t trang, v- l i do ph-i )ính kèm các thông tin nh8 ) a cSa b n và ) a chu công ty nên kho-ng tr$ng còn l i không nhi>u dây là nguyên nhân bu c b n ph-i gi-i thích lý do vi t th8 ngay lVp tTc
N u b n )ang ph-n hRi cho m t mDu )*ng tuyPn trên báo, hãy )> cVp ) n mDu qu-ng cáo và v trí n p )Ln trong dòng )(u tiên hay thT 2 Trong tr89ng hAp )8Ac m t cá nhân giBi thi"u, b n ctng c(n nêu rõ )i>u này
• BLc lL sD hiUu biKt v- công ty
Cách )P gây chú ý vBi nhà tuyPn d;ng là chTng tX s+ chuDn b cSa b n Tr8Bc khi b\t tay vào công vi"c vi t th8, hãy tìm hiPu v> công ty thông qua các tin tTc và s+ ki"n g(n )ây nh8 tình hình tài chính, kh- n*ng phát triPn, các thành công Sau )ó, )em nh1ng ki n thTc này vào lá th8
Ví d;, b n có thP mN )(u blng cách )> cVp ) n m t câu chuy"n g(n )ây mà b n )=c )8Ac v> thành công cSa công ty khi mN r ng ra th tr89ng toàn qu$c và thP hi"n ý nguy"n vVn d;ng các kinh nghi"m cSa b n )P giúp nâng cao hLn v th cSa công ty
• áp |ng ,úng yêu ccu cEa nhà tuyUn d&ng
B n nên )> cVp trong th8 nh1ng )i>u mà công ty )ang tìm ki m N các Tng viên di>u này có nghka là b n ph-i chú ý ) n mDu )*ng tuy n và mô t- công vi"c N u công ty cho bi t h= )ang tìm ki m Tng viên có kinh nghi"m qu-n nguRn v$n, hãy ch\c ch\n
là kinh nghi"m cSa b n )8Ac trình bày m t cách c; thP nhIt, ví d;: “Tôi )ã có kinh nghi"m qu-n tr nguRn v$n tr giá 5 t€ )Rng và liên t;c hoàn thành các m;c tiêu tài chính )8Ac )> ra”
Hãy sU d;ng th8 xin vi"c )P chu rõ s+ phù hAp cSa b n vBi yêu c(u công vi"c Cách t$t nhIt )P th+c hi"n )i>u này là làm cho ng89i )=c )i ) n cùng m t k t luVn nh8 b n
m t cách d` dàng
• H|a h•n s‘ thDc hi"n
Hãy k t thúc th8 blng l9i hTa sg liên h" vBi công ty và cam k t sg hành ) ng )P chTng tX cho l9i nói Thay vì k t thúc blng câu nói: “Tôi mong )8Ac nhVn tin tTc cSa
Trang 31Ông/Bà”, hãy dùng m t cách khác chS ) ng hLn: “Tôi sg liên l c vBi Ông/Bà vào tu(n tBi )P s\p x p th9i gian thuVn ti"n nhIt cho cu c gip mit cSa chúng ta”
• jc lHi nhi-u lcn
Nhi>u b n chán vi"c )=c l i th8 xin vi"c cSa mình vì cho rlng )ã )=c nó quá nhi>u l(n Tuy nhiên, vi"c )=c )i )=c l i nhi>u l(n là )i>u c(n làm nhlm b-o )-m không có bIt k lqi )ánh máy, chính t- hay ng1 pháp nào dây là các lqi mà nhà tuyPn d;ng không thích nh8ng nhi>u b n trx l i hay m\c ph-i N u b n c-m thIy quá m"t mXi khi ph-i chunh sUa liên l;c, hãy nh9 b n bè hay gia )ình )=c và chunh sUa dùm
3.4 Ngh" thupt viKt lý lPch cá nhân
3.4.1 TyM QUAN TR NG C’A LÝ L”CH CÁ NHÂN
Lý l ch cá nhân (Curriculum vitae- CV hay Resumé) là m t b-n mô t- súc tích kinh nghi"m làm vi"c và quá trình h=c tVp cSa b n Nó là lo i giIy t9 quan tr=ng nhIt trong b
hR sL xin vi"c và là ph8Lng ti"n )P giúp b n có )8Ac m t cu c hwn phXng vIn
Các doanh nghi"p th89ng nhVn )8Ac rIt nhi>u lý l ch nên h= không thP dành nhi>u th9i gian )P )=c t]ng lý l ch Thay vì vVy, h= sg )=c l8Bt thVt nhanh (2-3 phút/lý l ch) )P ch=n
ra nh1ng lý l ch In t8Ang nhIt, nh1ng lý l ch còn l i sg b g t sang m t bên Do vVy, mu$n v8At qua vòng sL tuyPn hR sL, b n ph-i dành nhi>u th9i gian g=t dta )P cho ra m t b-n lý l ch t$t nhIt có thP
Ý nghka quan tr=ng nhIt cSa lý l ch là nó ph-i thP hi"n )8Ac rõ ràng các m;c tiêu ngh> nghi"p ctng nh8 các ky n*ng và ki n thTc có )8Ac t] kinh nghi"m làm vi"c tr8Bc )ó
3.4.2 CÁC KI•U LÝ L”CH
Ng89i ta chia lý l ch ra thành 2 nhóm chính:
• Lý lPch kiUu M1 (Resumé): cô )=ng, tVp trung vào các thành t+u )ã ) t )8Ac, dài
không quá 1 trang
• Lý lPch kiUu qu5c tK (Curriculum vitae-CV): th89ng cung cIp nhi>u thông tin hLn
resumé, nhIt là thông tin v> các công vi"c )ã t]ng làm, có thP dài kho-ng 2 trang
C- hai nhóm lý l ch này )>u )8Ac chIp nhVn r ng rãi
C*n cT theo cách vi t lý l ch, ng89i ta chia thành 4 kiPu lý l ch5:
• Lý lPch kiUu “k1 n2ng”: thích hAp cho nh1ng ng89i có )8Ac kinh nghi"m quý báu
thông qua các công vi"c ctng nh8 các khóa )ào t o nghi"p v; Th89ng các kinh nghi"m này không có liên quan vBi nhau KiPu này phù hAp vBi sinh viên mBi ra tr89ng, vì nó tVp trung vào kh- n*ng hLn là các công vi"c )ã làm qua
• Lý lPch kiUu “trình tD th:i gian”: kiPu lý l ch này thích hAp vBi nh1ng ng89i có
kinh nghi"m làm vi"c g(n nh8 liên t;c (n u có ng\t quãng thì th9i gian không lBn l\m) và các công vi"c )ã làm trong quá khT có liên quan tr+c ti p ) n công vi"c
Trang 32mu$n d+ tuyPn Nó b\t )(u blng công vi"c g(n )ây nhIt và ti p t;c )i ng8Ac th9i gian v> các công vi"c tr8Bc )ó
• Lý lPch kiUu “ch|c n2ng”: lý l ch kiPu “chTc n*ng”- cùng vBi lý l ch kiPu “hình
t8Ang”- ít ph3 bi n hLn hai kiPu lý l ch trên KiPu lý l ch này giúp làm n3i bVt kinh nghi"m làm vi"c tr8Bc )ó, cho thIy b n )áp Tng )8Ac yêu c(u công vi"c )ang xin
• Lý lPch kiUu “hình t9Xng”: th89ng )8Ac nh1ng ng89i tìm vi"c trong lknh v+c ngh"
thuVt nh8 thi t k , t o hình, vi t qu-ng cáo… sU d;ng VBi kiPu này, ta dùng các kiPu ch1 ngh" thuVt, hình vg, màu s\c và cách b$ trí ) c )áo )P thP hi"n kh- n*ng sáng t o
cá nhân
Mqi v trí Tng tuyPn c(n m t cách trình bày riêng )P li"t kê kinh nghi"m chuyên môn, h=c tVp và các ho t ) ng khác Vì vVy, vi"c l+a ch=n kiPu lý l ch nào ph; thu c vào kinh nghi"m làm vi"c ctng nh8 yêu c(u ngh> nghi"p mà b n mu$n d+ tuyPn
3.4.3 BŒ C˜C C’A MsT B{N LÝ L”CH
Dù b n ch=n kiPu lý l ch nào trong s$ các kiPu lý l ch phía trên, b-n lý l ch cSa b n ctng ph-i chTa các n i dung sau:
(1) Thông tin liên h"
C(n ghi: h= tên )(y )S, ) a chu, s$ )i"n tho i, e-mail Là ng89i Vi"t Nam, ngay c- khi khi lý l ch blng ti ng Anh, b n nên ghi h= tên theo )úng thT t+ Vi"t Nam; vi"c )-o ng8Ac tên tr8Bc h= sau có khi làm ng89i )=c b$i r$i S$ )i"n tho i nên ghi rõ là s$ nhà riêng, cL quan, di ) ng, có ph-i nh9 nh\n không
(2) M&c tiêu ngh- nghi"p
B n nên ghi m;c tiêu ngh> nghi"p c; thP )P t3 chTc tuyPn d;ng thIy )8Ac ) nh
h8Bng phát triPn cSa b n M;c tiêu nên bao gRm nh1ng thành công ng\n h n ctng nh8 vi`n c-nh lâu dài mà b n mu$n ) t )8Ac trong ngh> nghi"p C(n tránh vi t chung chung nh8 “mu$n phát triPn kh- n*ng b-n thân trong m t tVp )oàn n8Bc ngoài n3i
ti ng” KiPu vi t này v]a nghe có vx tâng b$c công ty, v]a cho thIy b n không hiPu
gì v> ngành ngh> kinh doanh cSa công ty
Ph-i nêu rõ ràng và n3i bVt công vi"c b n thích, phù hAp kh- n*ng, kP c- môi tr89ng làm vi"c mà b n yêu c(u Khi xin vào làm vi"c t i m t công ty hi"n ) i thì )ây là ph(n *n )iPm vì chúng ta dám yêu c(u, )òi hXi và hoàn toàn t+ tin khi )> ngh công vi"c cho chính mình
(3) TiUu s‚ v- trình ,L hjc vTn và quá trình ,ào tHo
Nêu rõ niên khóa, tên tr89ng, chuyên ngành n u có và blng cIp ) t )8Ac N u b n có blng cU nhân trN lên thì không c(n ph-i nêu tên tr89ng cIp I, cIp II NhB )> cVp c- các khóa )ào t o nghi"p v; )ã tham gia- th89ng nh1ng khóa )ào t o là nLi cung cIp nh1ng ky n*ng rIt th+c ti`n và h1u ích N u trong quá trình )i h=c, b n t]ng ) t nh1ng gi-i th8Nng hay h=c b3ng quan tr=ng thì nhB )> cVp )(y )S
(4) Kinh nghi"m làm vi"c
Trang 33Nhgng nLi dung ccn ,- cpp: ngày tháng b\t )(u, k t thúc công vi"c )ã làm; tên
công ty, ngành ngh> ho t ) ng, mô t- ng\n g=n công vi"c cSa b n, thành t+u ) t )8Ac (n u có); mTc l8Lng khNi )iPm và lúc nghu; lý do b n nghu vi"c N công ty ct
V]i các bHn có nhi-u kinh nghi"m làm vi"c, m;c này th+c s+ là chq )P b n “ghi
)iPm”- chTng tX 8u )iPm v8At tr i cSa mình so vBi các Tng viên khác Tuy nhiên, c(n tránh làm cho công ty d+ tuyPn )ánh giá rlng b n )ã thay )3i công vi"c quá nhi>u l(n Quá nhi>u trong tr89ng hAp này ch8a ch\c )ã hay, vì nó có thP cho thIy b n là
m t ng89i thi u lVp tr89ng, kém kiên ) nh, không có m;c tiêu ngh> nghi"p rõ ràng
Vì vVy, b n chu nên kP có ch=n l=c nh1ng chq làm mBi nhIt, hoic nh1ng nLi nào b n )ã làm vi"c vBi thành tích t$t nhIt trong th9i gian dài nhIt vBi tính chIt công vi"c liên quan nhi>u nhIt ) n lo i vi"c b n )ang d+ tuyPn
Ng8Ac l i, v]i ,a s5 sinh viên m]i t5t nghi"p, kinh nghi"m làm vi"c th+c s+ là m t
rào c-n quá lBn Tuy nhiên, b n khoan v i thIt v=ng Dù ch8a làm vi"c toàn th9i gian thì trong th9i gian )i h=c ch\c ch\n b n ctng có )8Ac m t s$ kinh nghi"m thông qua các ho t ) ng sau )ây: ho t ) ng ngo i khóa, th+c tVp t$t nghi"p, tham gia d+ án- )> tài nghiên cTu (vBi th(y cô), làm vi"c bán th9i gian, ph; giúp gia )ình vi"c s-n xuIt- kinh doanh… Nh1ng kinh nghi"m )ó cho thIy b n là ng89i n*ng ) ng, có ý chí v8Ln lên và có ti>m n*ng phát triPn trong t8Lng lai RIt nhi>u công ty tuy ghi yêu c(u tuyPn d;ng là “t$i thiPu 2 n*m kinh nghi"m”, song trong th+c t h= v•n tuyPn nh1ng Tng viên ch8a t]ng làm vi"c toàn th9i gian, mi`n là Tng viên )ó có kinh nghi"m làm vi"c ng\n h n và có n*ng l+c phù hAp
(5) Các k1 n2ng
dây là n i dung b3 sung cho ph(n h=c vIn và kinh nghi"m làm vi"c N u ph(n h=c vIn và kinh nghi"m nh\c ) n nh1ng gì b n )ã làm qua, thì ph(n ki n thTc/ky n*ng sg nhIn m nh nh1ng gì b n )ã git hái )8Ac và có thP áp d;ng cho công vi"c s\p tBi Các
ky n*ng ctng có thP có )8Ac t] các ho t ) ng ngo i khóa nh8 công tác doàn, công tác xã h i… B n có thP nêu nh1ng ph(n th8Nng, thành t+u )ã ) t )8Ac t] khi còn )i h=c ) n khi )i làm vi"c, thông qua )ó cho thIy nh1ng ky n*ng mà b n )ã có )8Ac Hoic b n ctng có thP li"t kê nh1ng ki n thTc, ky n*ng mình thông th o, hoic nêu
m t s$ ky n*ng c(n thi t rRi t+ )ánh giá theo thang )iPm 1 5 (5- rIt t$t, 4- t$t, 3- khá, 2- trung bình, 1- c(n c-i thi"n thêm)
(6) Ng9:i gi]i thi"u, tham kh^o
Vì t3 chTc tuyPn d;ng ch8a bi t rõ b n nên h= không thP kiPm chTng nh1ng gì b n t+
kê khai v> trình ) h=c vIn, kinh nghi"m làm vi"c và các thành t+u cSa b n dP làm t*ng ni>m tin cho h=, b n nên nh9 2-3 ng89i hiPu rõ v> quá trình làm vi"c và/hoic h=c tVp cSa b n )Tng ra “làm chTng” cho b n và nhVn xét v> b n khi nhà tuyPn d;ng mu$n thDm tra thông tin N u )8Ac, b n nên nh9 nh1ng ng89i này vi t th8 giBi thi"u
và gUi kèm th8 trong b hR sL xin vi"c
C(n l8u ý: ng89i giBi thi"u càng có uy tín thì hR sL cSa b n càng )8Ac )ánh giá cao
Vì vVy, b n nên c$ g\ng nh9 th(y cô ct N tr89ng d i h=c xác nhVn v> thành tích h=c tVp và nh9 ng89i qu-n lý N công ty ct xác nhVn thành tích làm vi"c
Trang 34(*) Hình (kích th8Bc kho-ng 3x4 cm): )8Ac dán góc trên bên trái hoic bên ph-i b-n lý
l ch (n u công ty tuy n d:ng có yêu c4u)
• Nên thay các câu )(y )S blng các c;m t] )P lý l ch súc tích và )i tr+c ti p vào vIn )> B\t )(u c;m t] blng các t] chu hành ) ng nh8: thúc )Dy, hq trA, phân tích, xây d+ng, ho ch ) nh, )i>u ph$i…
• SU d;ng các chi ti t, con s$ và )ic tính )P làm cho kinh nghi"m làm vi"c tr8Bc )ây trN nên sinh ) ng
• C$ g\ng trình bày rõ ràng, m ch l c SU d;ng v]a ph-i kiPu trình bày in nghiêng, in )Vm, g ch d8Bi và cƒ ch1 lBn )P làm n3i bVt các ý quan tr=ng Nên dùng các kiPu ch1 chân ph8Lng nh8 Times New Roman, Arial; vi"c dùng các kiPu ch1 “bay b8Bm” th89ng khi n ng89i )=c khó ch u
• N p )Ln xin vi"c và lý l ch blng b-n in chIt l8Ang cao, không nên photo
• d=c l i nhi>u l(n )P phát hi"n và sUa lqi chính t-, ng1 pháp và )ánh máy
• N u vi t lý l ch blng ngo i ng1, nên nh9 m t ng89i giXi ngo i ng1 kiPm tra l i lqi chính t-, ng1 pháp và )ánh máy dùm b n
6 Chunh sUa t] Vi"n giáo d;c qu$c t H%&ng nghi?p Vi?t Nam NXB V*n hóa – Thông tin 2001 Trang
Trang 35• Nói xIu v> công ty ct hoic lãnh ) o ct trong lý l ch cSa mình;
• d8a thông tin v> gia )ình vào lý l ch (tr] khi d+ tuyPn vào m t t3 chTc nhà n8Bc) da s$ các t3 chTc t8 nhân không quan tâm các thông tin này, n u có h= sg ghi rõ
• C89ng )i"u, phóng ) i nh1ng vi"c b n )ã làm tr8Bc )ây Ch\c ch\n nhà tuyPn d;ng
có )S trình ) và kinh nghi"m )P kiPm tra s+ trung th+c cSa b n trong cu c phXng vIn sau này N u h= phát hi"n b n không trung th+c thì không bao gi9 b n )8Ac tuyPn!
• Dùng nhi>u hLn 2 kiPu ch1 hoic dùng cƒ ch1 nhX hLn 12
• dP sót lqi chính t-, ng1 pháp và )ánh máy trong lý l ch gUi )i
• SU d;ng m•u lý l ch ct: các )> m;c nh8 “m;c tiêu ngh> nghi"p”, “kinh nghi"m làm vi"c” và “ky n*ng” ch\c ch\n ph-i thay )3i theo th9i gian Vì vVy, n u b n sU d;ng m•u lý l ch ct, rIt có kh- n*ng nó không còn ph-n ánh )8Ac thông tin v> b n
• Không )> cVp ngày, tháng: m t s$ nhân viên )ã chuyPn )3i rIt nhi>u công ty và không mu$n nhà tuyPn d;ng t8Lng lai có In t8Ang xIu v> mình, vì th h= chu li"t kê tên công ty mà không )> cVp ngày tháng c; thP di>u này hoàn toàn sai l(m! Vi"c bX tr$ng ngày tháng trong lý l ch ch\c ch\n sg khi n nhà tuyPn d;ng )P ý ) n nhi>u hLn
và th\c m\c v> công vi"c b n )ã làm trong th9i gian g(n )ây
L:i khuyên khi bHn viKt lý lPch trên mHng
Khi vi t lý l ch trên m ng, ta c(n chú ý thêm m t s$ vIn )>:
• S‚ d&ng nhi-u danh tƒ: N trên ta nói, khi vi t lý l ch trên giIy t9 thông th89ng ta
nên dùng ) ng t] hành ) ng )P gây In t8Ang vBi ng89i tuyPn d;ng, nh8ng lý l ch trên m ng )8Ac quét bNi ph(n m>m tìm ki m (nh8 Google, Yahoo) )P tìm nh1ng t] miêu t- tên công vi"c, ky n*ng, kinh nghi"m, trình ) h=c vIn… Nh1ng t] này chS
y u là danh t]
• S‚ d&ng nhi-u thupt ngg thông d&ng Các ph(n m>m tìm ki m th89ng x p h ng lý
l ch theo s$ l8Ang t] then ch$t trong lý l ch )ó Ví d; nh8 m t công ty c(n tuyPn nhân viên v*n phòng yêu c(u thành th o Microsoft Word, Excel, Powerpoint, ti ng Anh trình ) C Các lý l ch xin vi"c sg )8Ac s\p x p theo s$ l8Ang các t] then ch$t trên
Trang 374.1 ChuOn bP cho cuLc phSng vTn
Khi b n nhVn )8Ac th8 m9i phXng vIn, nghka là b n )ã thành công b8Bc )(u vì )ã v8At qua vòng kiPm tra hR sL M;c tiêu cSa cu c phXng vIn là )P t3 chTc tuyPn d;ng gip b n, tìm hiPu sâu hLn v> tính cách, trình ) chuyên môn, phDm chIt cá nhân, các 8u và nh8Ac )iPm cSa b n và xác ) nh xem b n có phù hAp vBi v*n hóa công ty hay không
dLn xin vi"c và lý l ch cSa b n )ã cho nhà tuyPn d;ng hình -nh chung v> kh- n*ng cSa
b n Gi9 )ây h= sg kiPm tra xem b n có )úng là ng89i thVt s+ phù hAp vBi v trí mà h= )ang mu$n tuyPn không
H(u h t nh1ng ng89i t]ng d+ phXng vIn )>u )ánh giá rlng, nó rIt c*ng c•ng và th+c s+
là m t thU thách khó kh*n )$i vBi bIt k ai T i sao vVy? Vì cu c phXng vIn là m t ho t ) ng )8Ac lVp trình s‹n, mà ng89i lVp trình và n\m quy>n )i>u khiPn là công ty tuyPn d;ng B n ph-i tuân theo luVt chLi do ng89i khác )it ra và ) n khi b8Bc vào cu c phXng vIn k t thúc b n mBi bi t h t nh1ng luVt l" )ó
Nh8 vVy, khó kh*n cSa cu c phXng vIn chS y u là vì nó chTa nhi>u Dn s$ dP thành công trong cu c phXng vIn, b n ph-i chuyPn t] th b ) ng sang th chS ) ng, blng cách gi-m thiPu các Dn s$, tTc là bi t càng nhi>u càng t$t nh1ng gì liên quan ) n cu c phXng vIn
dP làm )8Ac )i>u này, b n ph-i chuDn b chu )áo các vIn )> sau:
• HiPu rõ công ty tuyPn d;ng;
• HiPu rõ công vi"c d+ tuyPn;
• T+ )ánh giá b-n thân trên quan )iPm cSa công ty tuyPn d;ng;
• D+ )oán tr8Bc nh1ng câu sg )8Ac hXi;
• Bi t nh1ng gì b n c(n hXi;
• Luy"n tVp thVt nhi>u;
• Bi t cách chuDn b ngo i hình cho bu3i phXng vIn
4.1.1 HI•U RÕ CÔNG TY TUY•N D˜NG
Trong bu3i phXng vIn, các công ty )>u hXi câu hXi ) i lo i nh8 “B7n bi t gì v công ty
chúng tôi?” hoic “Hãy cho bi t t7i sao b7n thích làm vi?c cho công ty chúng tôi?” N u
b n tr- l9i “Tôi không bi t!” thì ch\c ch\n b n sg là m t trong nh1ng ng89i )(u tiên b
lo i VVy làm th nào )P có )8Ac thông tin v> công ty? B n hãy tìm thông tin t] các nguRn sau:
• Kn th9 vi"n: N )ây có nh1ng cu$n danh b doanh nghi"p và các t p chí, trong )ó có
m t s$ thông tin cL b-n v> doanh nghi"p và các bài vi t v> ho t ) ng cSa doanh nghi"p
• Tìm các ,- tài nghiên c|u, các chuyên ,-, khóa lupn t5t nghi"p viKt v- công ty
Các tài li"u lo i này s‹n có trong th8 vi"n tr89ng ) i h=c M t s$ tr89ng ) i h=c còn )8a chúng lên m ng )P b n )=c ti"n tham kh-o dây là nguRn tài li"u d` tìm mà l i chTa rIt nhi>u thông tin có giá tr vì )8Ac th+c hi"n công phu
Trang 38• Truy cpp mHng internet )P tìm các bài vi t v> công ty So vBi vi"c tìm t p chí trong
th8 vi"n thì ph8Lng pháp này nhanh hLn và cho k t qu- thVm chí còn t$t hLn
• Vào trang chE cEa công ty Trong tr89ng hAp công ty có quy mô nhX, chu ho t ) ng
N ) a ph8Lng, b n sg không thP tìm thIy thông tin cSa công ty trên m ng Khi )ó, b n
nên ,Kn trDc tiKp công ty )P xin các In phDm t+ giBi thi"u cSa công ty Trên trang
chS và các In phDm th89ng có các thông tin nh8: s-n phDm chính, th tr89ng chính, t(m nhìn chi n l8Ac, m;c tiêu phát triPn, tri t lý kinh doanh và khái quát tình hình kinh doanh cSa công ty trong n*m v]a qua
• Kn Hi"p hLi doanh nghi"p: )ây là nLi có khá nhi>u thông tin v> ho t ) ng cSa
công ty ctng nh8 tình hình phát triPn cSa ngành kinh doanh mà công ty )ang ho t ) ng
• Nói chuy"n v]i nhgng ng9:i am hiUu v- công ty: bao gRm các nhân viên cSa công
ty, nhà cung cIp, ) i lý… cSa công ty Thông qua vi"c nói chuy"n vBi ng89i quen làm N công ty, b n còn có thP bi t )8Ac thông tin v> cách thTc phXng vIn mà công ty th89ng áp d;ng, ng89i sg phXng vIn b n…
4.1.2 HI•U RÕ CÔNG VI C D TUY•N
dP hiPu rõ công vi"c d+ tuyPn, b n có thP làm theo nh1ng cách sau:
• Nói chuy"n v]i ng9:i quen ,ang làm ~ công ty: nhân viên cSa công ty sg bi t ph(n
nào v> công vi"c b n s\p )-m nhVn, các chính sách )ãi ng mà b n có thP )8Ac h8Nng, môi tr89ng làm vi"c cSa công ty, nh1ng gì mà công ty mong )Ai N b n
• Nói chuy"n v]i nhgng ng9:i ,ang làm công vi"c t9<ng tD ~ công ty khác: vi"c
này giúp b n bi t )8Ac công vi"c h= làm, nh1ng ki n thTc, ky n*ng c(n thi t cho công vi"c, nh1ng kinh nghi"m rút ra t] công vi"c, nh1ng gì mà nhà qu-n lý )òi hXi N h=, nh1ng khó kh*n mà h= gip trong ngh> nghi"p và cách gi-i quy t, mTc l8Lng và các ch ) mà h= nhVn )8Ac
Vi"c hiPu rõ công vi"c d+ tuyPn sg giúp b n:
• Tr- l9i các câu hXi phXng vIn trôi ch-y và có hiPu bi t hLn;
• Có )8Ac s+ t+ tin c(n thi t )P tham gia chS ) ng vào cu c phXng vIn;
• Có thP )àm phán vBi công ty )P có )8Ac ch ) l8Lng b3ng, các ch ) )ãi ng và )i>u ki"n làm vi"c phù hAp vBi n*ng l+c cSa b n
4.1.3 T ÁNH GIÁ B N TRÊN QUAN I•M CÔNG TY TUY•N D˜NG
Tr8Bc khi )i xin vi"c, b n )ã m t l(n t+ )ánh giá mình, nh8ng )ó là khi b n )Tng trên quan )iPm cSa ng89i )i xin vi"c Theo quan )iPm marketing, ta ph-i bán cái khách hàng c(n chT không ph-i bán cái ta có Vì vVy, gi9 )ây, khi )ã hiPu rõ công ty và công vi"c,
b n hãy )Tng trên quan )iPm cSa nhà tuyPn d;ng )P t+ )ánh giá mTc ) phù hAp cSa b n vBi công vi"c t8Lng lai dTng v> phía nhà tuyPn d;ng, h= )ánh giá các Tng viên theo 3 c*n cT sau: