Môi trên: Là một mảnh bằng da, cử động được nhờ có bắp thịt nối với trán. Đôi hàm trên : Do chi phụ đốt thứ tư của đầu tạo thành.. Môi dưới : Do đốt chi phụ thứ 6 của đầu tạo thành,
Trang 1 Môi trên: Là một mảnh bằng da, cử động được nhờ có bắp thịt nối với trán.
Đôi hàm trên : Do chi phụ đốt thứ tư của đầu tạo thành Nó là một mảnh nhỏ được
kitin hoá rất cứng.- Phía trong có Răng nhai Phía ngoài có Răng cắt Chức năng cắt và nghiền nát thức ăn Một số côn trùng hàm trên phát triển rất dài và nhô về phía trước làm vũ khí chống kẻ thù như mối lính, hoặc gặm vỏ như xén tóc.
Đôi hàm dưới : Do đốt phụ thứ 5 của đầu tạo thành; Đốt chân hàm dưới; Đốt thân
hàm dưới; Râu hàm dưới: Mọc ra từ đốt thân hàm,có từ 1-5 đốt,dùng để sờ và nếm thức ăn Lá trong hàm dưới: Được kitin hoá cứng, phía cuối có ba răng nhỏ màu đen để cắt thức ăn đưa vào miệng, lá ngoài hàm dưới: Hình thìa , úp ở hai bên để giữ thức ăn khỏi rơi sang hai bên.
Môi dưới : Do đốt chi phụ thứ 6 của đầu tạo thành, có cấu tạo tương tự như hàm
dưới nhưng được dính liền nhau, từ trong ra ngoài có: Cằm phụ- Cằm lá trong
Trang 2 Về hình thái giống như cấu tạo cơ bản.
Bộ phận để gặm nhai là hàm trên và lá hàm dưới Hình dạng của hàm trên rất khác nhau tùy theo loại thức ăn: ở loài ăn thực vật thường phân thành một mép cắt sắc với răng và một mặt rộng để nhai gần gốc hàm trên.
Lưỡi có thể có hoặc không có Môi dưới không tham dự vào việc làm nhỏ thức ăn Lá ngoài môi dưới và lá trong môi dưới có khi dính liền nhau (thí dụ ở cánh cứng).
Kiểu đặc biệt ở sâu non chuồn chuồn: môi dưới biến thành mặt nạ bắt mồi lúc nghỉ gập lại với nhau được, khi bắt mồi được quăng ra.
a Miệng gặm nhai
Trang 3b Miệng gặm hút
Môi trên và hàm trên vẫn có dạng giống như kiểu miệng gặm nhai dùng để nhai phấn hoa và vê sáp làm tổ.
Đôi hàm dưới có đốt thân hàm là một phiến dài và nhỏ nằm ngang; đối thân hàm
to và dài, màu vàng đỏ, hai lá hàm gắn với nhautạo thành lưỡi dao để vạch cánh hoa Râu hàm dưới chỉ có hai đốt rất nhỏ Môi dưới có cằm phụ là một mảnh hình tam giác, cằm chính to trông giống bình hoa Hai lá môi ngoài ngắn, hai lá môi trong kéo dài thành ống để mật hoa.
Trên ống hút có nhiều lông nhỏ Râu môi dưới có 5 đốt , đặc biệt đốt thứ 2 phát
Trang 4c Miệng chích hút
Môi trên là một mảnh rất nhỏ, dài.
Hai hàm trên và hai hàm dưới kéo dài thành 4 cái kim châm Trong đó hai hàm dưới úp lại với nhau tạo thành ống hút.
Môi dưới kéo dài thành ống máng
có phân đốt dùng để bao bọc lấy 4 cái kim lúc không hút nhựa và ở một số loài còn dùng để làm điểm tựa cho kim khi chích vào vỏ cây.
Cuối môi dưới có nhiều lông cảm giác dùng để tìm kiếm thức ăn.
Trang 5Về cấu tạo môi trên và hàm trên do không cần thiết nên tiêu giảm hoặc kém phát triển.
Môi dưới ngoài râu môi dưới có 3 đốt
ra thì cũng kém phát triển.
Duy chỉ có 2 hàm dưới phát triển dài
và dính lại với nhau tạo thành vòi hút.
Vòi hút là do vô số các vòng xoắn cứng xếp lại, giữa các vòng cứng là chất màng Phía trong có nhiều bắt thịt xếp xiên nên khi bình thường vòi được cuộn tròn hình xoắn ốc ở dưới đầu.
d Miệng hút
Trang 6e MiÖng liÕm hót
Trang 76 ngực và các bộ phận của ngực
Liên kết với đầu bằng phần cổ (Cervis), gồm ba
đốt:Ngực trước; Ngực giữa; Ngực sau.
Mỗi đốt ngực gồm bốn mảnh chitin bọc ngoài: Mảnh lưng; Mảnh bụng; Mảnh bên.
Các mảnh khớp với nhau nhở màng da mềm Dọc hai bên các đốt ngực (giữa và sau) có các lỗ thở.
Phần ngực là nơi có mang các cơ quan vận động chính của côn trùng là chân và cánh Mỗi một đốt ngực
có mang một đôi chân ngực phân đốt rõ ràng tùy theo từng chức năng mà có cấu tạo rất khác nhau.
ở phần lớn côn trùng trưởng thành đốt ngực giữa (Mesothorax) và đốt ngực sau (Metathorax) đều có một
6.1 Ngực
Trang 86 ngực và các bộ phận của ngực
6.2 Các bộ phận của ngực
Mỗi chân gồm các phần sau:
Đốt chậu Coxa
Đốt chuyển: Trochanter
Đốt đùi: Femur
Đốt ống: Tibia Bàn chân: Tarsus
Cuối đốt ống thường có cựa, mép sau có gai.
Phía dưới hay có lông bám hoặc giác bám.
Ngoài ra có thể có cơ quan cảm giác ở đốt cuối cùng thường có một hoặc hai vuốt và
6.2.1 Cấu tạo chân
Trang 96 ngùc vµ c¸c bé phËn cña ngùc
6.2 C¸c bé phËn cña ngùc
C¸c d¹ng ch©n
Trang 10a Chân nhảy (Pedes saltatorii)
• Chân sau Cào cào, Châu chấu và chân trước của rệp (Drepanxsiphum).
• Có đốt đùi to khoẻ, đốt chày dài, khoẻ thường có gai, cuối đốt chày có
4 cựa, bàn chân có nhiều đệm.
• Nhờ có chân nhảy mà các loài côn trùng này mau chóng thoát khỏi hiểm hoạ của kẻ thù Bọ nhảy nhảy dài 32cm và cao 19cm,