Khi đã vào trong nhà, Bà cụ Tứ lại càng ngạc nhiên hơn khi nghe thấy tiêng người đàn bà xa lạ chào mình bằng u... Lòng người mẹ nghèo khô ây còn hiễu ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán
Trang 1Phân tích Diễn biến tâm trạng của bà cụ Tứ trong truyện Vợ nhặt của Kim Lân
ae
.| Dién biên tâm trạng của bà cụ Tứ
- Bà cụ Tứ là người dân ngụ cư, nghèo khổ, góa bụa,
ở vậy nuôi con, chịu nhiều đắng cay, cơ cực Bà xuất
hiện trong bóng chiều hôm chạng vạng tê tái với hình ảnh “lọng khong từ ngoài ngõ vào vừa đi vừa lâm bâm tính toán gì trong miệng" Bà cũng như bao
Trang 2người mẹ Việt Nam khác rất mực yêu thương con
Cái
Vẻ đẹp nhân văn được thê hiện qua diễn biến tâm
trạng
* Lúc đâu bà ngạc nhiên
- Thay Trang "reo lên như một đứa trẻ", vòn vã khác thường khi thấy mẹ, tâm trạng bà cụ Tứ cũng trở nên
"phập phỏng": Có cái gì đó bất thường đang chờ đợi
bà Đâu tiên là tâm trạng ngạc nhiên: Ngạc nhiên đến nỗi bà phải " đứng sững lại" Bởi căn nhà xưa
Trang 3nay chi có bà và Tr nay lại thây xuất hiện một người đàn bà xa lạ Vì thế hàng loạt những câu hỏi luần
quần trong đầu bà: “Quái, sao lại có người đàn bà nào ở trong ây nhỉ? Người đàn bà nào đứng ngay đâu giường thằng con mình thé kia? Sao lại chào
mình bằng u? Không phải con cái Duc ma Ai thé
nhỉ?” Vì ngạc nhiên, phân vân nên bước chân của
bà lão cũng "lập cập” Khi đã vào trong nhà, Bà cụ
Tứ lại càng ngạc nhiên hơn khi nghe thấy tiêng người
đàn bà xa lạ chào mình bằng u.
Trang 4* Khi hiểu ra bà tủi phan
- Khi nghe Tràng phân trân, cắt nghĩa: “Nhà tôi nó
mới vê làm bạn với tôi đây u ạ", bà cụ mới hiểu "Bà lão cúi đâu nín lặng" Một sự im lặng chất chứa biết
bao suy nghĩ "Bà lão hiễu rôi Lòng người mẹ nghèo
khô ây còn hiễu ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán
vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình” Một nỗi
tủi hờn, xót thương trào lên trong lòng bà cụ Tứ
"Chao ôi, người ta dựng vợ gả chông cho con là lúc
ăn nên làm nỗi những mong sinh con đẻ cái mở mặt
Trang 5sau nay Con minh thi " Dang sau Idi déc thoại bỏ lửng đó người đọc có thê thây được nỗi cay dang của bà đang dâng lên tột đỉnh và người mẹ nghèo khô ây đã khóc " Trong kẽ mắt kèm nhèm của bà rỉ xuống hai dòng nước mắt "
* Bà lo lắng: Thương con nên lo lắng cho con: "Biết rằng chúng nó có nuôi nỗi nhau sông qua được cơn
đói khát này không" Suy nghĩ này của bà cụ Tứ
chứng tỏ bà đang rat lo lang cho tương lai của hai
con Cũng chứng tỏ sự ám ảnh về nạn đói ấy thật
Trang 6khủng khiếp
*Từ tủi phân và lo lắng bà lão chuyền sang tâm
trang vừa vui mừng vừa thương xót anh con trai
và người vợ nhặt Vụi mừng vì con có hạnh phúc,
xót thương vì sự thật quá phũ phàng Bà thở dài nhìn người đàn bà đang van vé ta ao da rach bot nay da
là dâu con của bà Càng nhìn bà càng thương thị lại càng thương con mình "Người fa có gặp bước khó khăn, đói khô người ta mới lây đến con mình, mà con
mình mới có được vợ May ra mà qua được cai tao
Trang 7đoạn này thì thằng con bà cũng có vợ, nó yên bê nó”
- Sau khi khẽ dặng hắng một tiếng, bà lão ôn tôn,
"nhẹ nhàng" nói với nàng dâu: "Ứ thôi thì các con đã phải duyên phải kiếp với nhau, u cũng mừng lòng "
Ngôn ngữ của bà lão nhẹ nhàng, cái nhìn của bà với
nàng dâu đây cảm thông Tất cả xuất phát từ tình yêu thương con người của bà lão Lời nói ấy làm anh
Tràng nhẹ nhõm và cũng đã trả lại danh dự cho
người đàn bà là mang tiếng "theo trai"
Trang 8* Bà lão chợt nhớ ra cái bồn phan me chong Thé
là bà lão bắt đầu nói với 2 vợ chồng, bà dặn dò các con “Nhà ta thì nghèo con ạ! Vợ chông chúng mày
liệu bảo nhau mà làm ăn" Bà ấp ủ và hướng hai con vào niềm tin tưởng ở tương lai phía trước với triết lí dân gian gân gũi "Rồi may ra ông giời cho khá Biết
thé nao hé con, ai giâu ba họ, ai khó ba đời" Điều này chứng tỏ bà là một bà mẹ chu toàn Đây chính là
niềm lạc quan hy vọng đổi đời
* Vị thương con bà lại ám ảnh chuyện cũ: "Bà lão
Trang 9thở nhẹ ra một hơi dài Bà lão nghĩ đến ông lão , nghĩ
đến đứa con gái út, nghĩ đến cuộc đời cực khổ dài
dằng dặc của mình Vợ chông chúng nó lẫy nhau,
cuộc đời chúng nó liệu có hơn bỗ mẹ trước kia
khong ?"
* Song nồi bật hơn cả vẫn là tâm lòng thương yêu của bà cụ Tứ: Bà lão, nhìn người đàn bà, lòng day xót thương Và cũng như biết bao bà mẹ nhân từ
khác, bà cụ Tứ những mong con dâu mình hoà
thuận Bà an ủi đôi vợ chống son "Kể có được dăm
Trang 10ba mâm thì phải đây, nhưng nhà mình nghèo cũng chẳng ai người ta chấp nhặt chi lúc này Cốt làm sao chúng mày hoà thuận là u mừng rôi Năm nay thì đói
to day, chúng mày lây nhau lúc này u thương quá"
Bà cụ Tứ nghẹn lời không nói được nữa, nước mắt
cứ cháy xuông ròng ròng Những giọt nước mắt xót
xa, tủi nhục ấy, người vô tâm như Tràng làm sao có
thể hiểu nỗi
* Sáng hôm sau: Bà cụ Tứ thật khác với ngày
hôm qua Người đọc thay ba "nhe nhém, tươi tỉnh
Trang 11khac ngay thuong, cai mat bung beo u am cua ba rạng rỡ hẳn lên" Cùng với nàng đâu, bà cụ xăm xan
thu dọn; quét tước nhà cửa Người mẹ từng trải và
nhân hậu ấy đã bằng mọi cách nhen nhóm một niềm
vui, niềm hi vọng cho dâu con của mình Bà cụ nói
toàn chuyện vui, toàn chuyện sung sướng về sau này Bà dặn Tràng nuôi gà để "Chẳng mây chốc có ngay đàn gà cho mà xem
Bà cô gắng tạo niềm vui bằng nôi chè cám, nôi chè
bà đã dành dum chat chiu để hôm nay mới có dịp đãi
Trang 12con Tuy không ai nuốt nỗi nhưng chắc chắn rằng không ít người đọc đã chảy nước mắt trước tâm lòng cao thượng ấy của người mẹ nông dân nghèo khổ Nghệ thuật:
KL :Bà cụ Tứ là hình ảnh điền hình về một người mẹ nghèo khổ nông dân Việt Nam với phẩm chất cao
đẹp: thương con và giầu đức hy sinh, hiểu biết , lạc quan Nhân vật mẹ Tứ thâm đượm tình cảm nhân
đạo sâu xa vốn có trong truyền thông dân tộc Và là
Trang 13
một sáng tạo xuất sắc của KL Khắc họa hình tượng nhân vật bà cụ Tứ, KL đã sử dụng một ngòi bút trong
sáng, chọn lọc để miêu tả tỷ mỉ, chân thực tâm lòng vừa trắc ân, vừa bao dung của một người mẹ nông
thôn VN.